T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO : 2023/1001 Esas
KARAR NO : 2025/277
DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 22/11/2018
KARAR TARİHİ : 13/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) Davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
İDDİA : Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin parti malzemesi satımı işi ile uğraşmakta olup davalı şirket ile aralarında ticari ilişkin olduğunu, taraflar arasında birçok mal alım satımı işlemi gerçekleştiğini, taraflar arasındaki ticaretin davacı müvekkili tarafından gerek çek verilmesi gerek banka havalesi gerekse de elden nakit tahsilat şeklinde sürdüğünü, taraflar arasındaki anlaşma gereği müvekkilinin sipariş ettiği malların bedellerini belirtilen ödeme şekliyle ödediğini ve akabinde davalı tarafından malların teslim edildiğini, müvekkilinin yapılacak alışveriş karşılığı olarak nakit ödemeler hariç davaya konu 10 adet çeki davalı tarafa teslim ettiğini ve teslim etmiş olmasına rağmen davalı tarafça müvekkilinin talep ettiği malların tam olarak teslim edilmediğini, müvekkilinin davalı tarafa bedelsiz kalan çekler dahil olmak üzere 198.798,38-TL fazla ödeme yaptığını, davalı tarafından çek konusu malların teslim edilmediği halde çeklerin iade edilmediğini, bu çekler üçüncü kişilerce tahsil amacıyla bakaya ibraz edildiğini, ticari itibarının zarar görmesini istemeyen müvekkilinin bu 8 adet çekin karşılıksız kaşesi işlemi görmemesi amacıyla çeklerden bir kısmına ilişkin borçlu olmamasına rağmen çek bedellerinin üçüncü kişilere ödenmesine engel olamadığını belirterek; öncelikle...Bankası Hisarönü Şubesi... çek numaralı 30/11/2018 tarihli 47.000,00-TL bedelli ve... Bankası Hisarönü Şubesi...çek numaralı 27/12/2018 tarihli 48.000,00-TL bedelli çekler üzerine ödeme yasağı konulmasına, müvekkilinin davalı şirkete borçlu olmadığının tespitine,... Bankası Hisarönü Şubesi...çek numaralı 30/11/2018 tarihli 47.000,00-TL bedelli ve... Bankası Hisarönü Şubesi ...çek numaralı 27/12/2018 tarihli 48.000,00-TL bedelli çeklerin müvekkiline iadesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA : Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafça müvekkiline satın alınan malları karşılığında toplamda 10 adet ve toplam bedeli 437.000,00-TL olan çeklerin verildiğini, müvekkili tarafından davacı yanın satın almayı talep etmiş olduğu malları eksiksiz ve tam olarak davacı yana teslim edildiğini, eksik mal teslim edildiğinine dair iddiaların gerçek dışı olduğunu, davacı yanın her ne kadar dava dilekçesinde dava konusu edilen bedelsiz kalan 2 adet çekte dahil olmak üzere toplam 198.798,38-TL fazladan ödeme yaptığını iddia etmekte ise de müvekkilinin davacı yandan alınan tüm çeklerin tahsil edilmiş olması halinde bile bugün tarihi itibariyle 59.650,45-TL alacağının bulunduğunu, kaldı ki dava dilekçesinde 8 adet çekin kendisi tarafından ödendiğinin de açıkça kabul edildiğini, davacı yan tarafından müvekkili aleyhine daha önce malların eksik teslim edilmiş olması nedeniyle aradaki ticari ilişkiyi feshettiğine ilişkin bir ihtarının da söz konusu olmadığı gibi yine müvekkiline vermiş olduğu çek bedellerinden borçlu olmadığına dair ikame etmiş olduğu bir menfi tespit davasının da bulunmadığını belirterek öncelikle mahkememizce 28/11/2018 tarihinde dava konusu iki adet çekin ödenmemesine ilişkin verilen ihtiyati tedbir kararına itiraz ettiklerini, ihtiyati tedbir koşullarının oluşmaması ve müvekkili nezdinde telafisi imkansız ya da çok zor zararlara sebebiyet vereceği nedeniyle kaldırılmasına, davacı yanın davasının reddi ile haksız davacı aleyhine alacağın %20 sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; Ticari satımdan kaynaklanan Menfi Tespit/İstirdat istemine ilişkindir.
Mahkememizce işbu dosyanın ilk olarak...E sayılı dosya üzerinden ele alındığı, ...K sayılı karar ile davanın kabulüne karar verildiği görülmektedir.
Mahkememizin...K sayılı kararın gerekçesi şu şekildedir:
"Mahkememizce ön inceleme duruşmasında, taraflar arasındaki uyuşmazlık; "Davacının davaya konu iki adet çekten ötürü borçlu olup olmadığı bu çeklerin bedelsiz kalıp kalmadığı, bu çeklerin karşılığı olan malların davalı tarafından davacıya teslim edilip edilmediği, şayet teslim edilmemiş ise çeklerin karşılıksız kalıp kalmadığı hususunda uyuşamadıkları" şeklinde tespit edilmiştir.
Mahkememiz 07/03/2019 tarihli celsesi ara kararı uyarınca taraf iddia ve savunmaları ile toplanan deliller ışığında dosya bilirkişiye tevdi edilerek uyuşmazlık konusu hakkında rapor düzenlenmesi istenilmiştir.
Bilirkişi 14/06/2019 tarihli raporunda; davacının yasal defterlerine göre davalının 22/11/2018 dava tarihi itibariyle 198.798,38-TL borç bakiyesinin bulunduğu, davalının yasal defterlerine göre davacının dava tarihi itibariyle 140.008,14-TL alacak bakiyesinin bulunduğu, davalı şirket tarafından dava tarihinden sonra davacı adına 199.659,58-TL tutarında 19 adet fatura düzenlendiği, işbu faturaların davacı yasal defterlerinde kayıt altına alınmadığı, mahkememiz tarafından 199.659,58-TL tutarlı işbu fatura muhteviyatı malların davacıya teslim edildiğinin kabul edilmesi durumunda, davacı ...'in davalı şirkete borcu bulunacağından... Bankası Hisar Önü Şubesi'ne ait 30/11/2018 vadeli ... nolu 47.000,00-TL ve 30/11/2018 vadel... nolu 48.000,00-TL bedelli çeklerin ödenmiş olması sebebiyle 95.000,00-TL tutarındaki istirdat talebinin yerinde olmayacağı, mahkememiz tarafından 199.659,58-TL tutarlı işbu fatura muhteviyatı malların davacıya teslim edilmediğinin kabul edilmesi durumunda; davacı ...'in davalı şirketten alacağı bulunacağından... Bankası Hisar Önü Şubesi'ne ait 30/11/2018 vadeli ... nolu 47.000,00-TL ve 30/11/2018 vadeli... nolu 48.000,00-TL bedelli çeklerin ödenmiş olması sebebiyle 95.000,00-TL tutarındaki istirdat talebinin yerinde olacağı yönünde görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan inceleme neticesinde düzenlenen raporda; dava tarihine kadar olan dönemde taraf defterlerinin birbiri ile uyumlu olduğu tarafların defterleri arasındaki uyumsuzluğun davalının dava tarihinden sonra düzenlemiş olduğu 19 adet faturanın davacı defterlerinde yer almaması olduğu anlaşılmıştır. Davacı bu 19 adet faturanın içeriğini kabul etmemiş ve belirtilen faturaların ve malların kendisine teslim edilmediğini, faturalarda teslim alan kısmında imzası bulunan ...'nın kendi çalışanı olmadığını beyan etmiştir . Davacı 20/09/2019 tarihli beyan dilekçesinde ...'nın davalı şirketin yetkilisi olan ...un da ortağı olduğu... .... A.Ş 'nin çalışanı olduğunu, kendi çalışanları olmadığını beyan etmiştir. Bunun üzerine İzmir SGK 'ya müzekkere yazılmış gelen yazı cevabında ...'nın ... Parti.... A.Ş çalışanı olduğu davacının çalışanı olmadığı anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamına göre dava tarihinden sonra davalı tarafından düzenlenen fatura içeriği malların davacıya teslim edilmediği anlaşılmakla bilirkişi raporundaki tespit ve değerlendirmelerde dikkate alınarak davanın kabulü yönünde aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir."*
Yukarıdaki gerekçelerle verilen kabul kararı davalı vekilinin istinaf başvurusu üzerine İstinaf incelemesine tabi tutulmuş, İzmir BAM... HD'nin... K sayılı kararı ile istinaf kanun yolu başvurusu Esastan Reddolunmuştur.
İzmir BAM... HD'nin...K sayılı kararında; "Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle hükme esas alınan bilirkişi raporunun oluşa, somut olayın özelliklerine uygun, açık, anlaşılır, taraf ve yargı denetimine uygun olmasına, tarafların ticari defterlerine göre dava tarihi itibariyle davacı şirketin davalı şirketten alacaklı olmasına, davalı tarafından dava tarihinden sonra kesilen 19 adet faturanın davacı tarafa tebliğ edildiğinin ve faturalara konu malları teslim alan ...' nın davacı şirket yetkilisi/çalışanı olmamasına, faturalara konu malların davacı şirkete teslim edildiğinin usulüne uygun delillerle ispatlanamamasına göre; kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından..." gerekçesine yer verildiği görülmektedir.*
Akabinde yine davalı vekilinin başvurusu üzerine Temyiz incelemesine tabi tutulmuş olup, Yargıtay... HD'nin ... K ilamı ile "Öncelikle faturalarda imzası bulunan ...'nın davetiye ile çağrılarak imzasının bulunduğu faturalar konusunda imzanın kendisine ait olup olmadığı ve o tarihte nerede ve kimin yanında sigortalı ya da sigortasız çalıştığına ilişkin beyanının alınması, ayrıca işverenlerce işçinin sigortasız çalıştırılması da söz konusu olduğundan fatura tarihleri yazılarak ...ın bu tarihlerde nerede çalıştığının davacıya komşu işyerlerinden sorulması ve araştırılması için müzekkere yazılarak tüm deliller birlikte değerlendirildikten sonra karar verilmesi gerekirken..." şeklindeki gerekçeyle Bozma Kararı verilmiştir.
Dosya mahkememizin...E sıra sayısına kaydolunarak yeniden ele alınmıştır.
Bozma ilamında belirtildiği şekilde davalı tanığı olarak davet olunmuş, imzası bulunan tüm faturalar gösterilerek imzanın kendisine ait olup olmadığı sorulmuş olup; tanık, cevaben imzaların kendisine ait olduğunu belirtmiştir. Çevre esnaftan ...'nın ... yanında bir dönem çalışıp çalışmadığı sorulmuş, ancak gelen yazı cevaplarında şahsı tanımadıkları yönünde cevap verildiği görülmüştür.
Mahkememizce dosya kapsamı nazara alındığında davalının düzenlediği irsaliyeli faturaların altında imzası bulunan ...'nın davacının yanında çalıştığına dair kanaat oluşmadığı, bu hususta yeterli delil bulunmadığı, çalıştığına dair bir hizmet tespiti davası ve mahkeme kararınında bulunmadığı gözetilerek, davalı tanığı ...'nın tanıklık beyanlarına ve de davalının bu yöndeki savunmalarına itibar edilmemiş ve aşağıdaki karara hükmolunmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-.Davanın KABULÜ İLE;
Davacının,...Bankası Hisar önü Şubesine ait 30.11.2018 keşide tarihli...nolu 47.000-TL ve 27.12.2018 keşide tarihli... no.lu 48.000-TL bedelli çeklerden dolayı davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİ İLE,
95.000,00-TL alacağın 47.000,00-TL'na 30/11/2018 tarihinden, 48.000,00-TL'na 27/12/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde Yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 6.489,45-TL harçtan peşin alınan 1.622,37-TL'nin mahsubu ile 4.867,08-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 1.663,47-TL ilk harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 600,00-TL bilirkişi ücretinin ve 642,5-TL tebliğat ve posta ücreti olmak üzere toplam 1.242,5-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı tebliğden itibaren 15 gün içerisinde Yargıtay Temyiz Yolu Açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.13/03/2025
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza