T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/1027 Esas
KARAR NO : 2024/548
DAVA : Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi)
DAVA TARİHİ : 30/01/2023
KARAR TARİHİ : 11/06/2024
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkili firmanın ... tesisat numarasıyla kullanmış olduğu elektriğin yasal abonesi olup, her ay düzenli olarak elektrik bedelini ödediğini, ancak ... numaralı tutanak ile müvekkili hakkında 168.465,00 TL kaçak elektrik kullanım cezasının tahakkuk edildiğini, söz konusu ceza tutanağına esas ceza miktarının müvekkili tarafından ödendiğini, müvekkili firma adına tahakkuk edilen kaçak elektrik kullanımından kaynaklı ceza tutanağının iptali için davalı kuruma itirazda bulunduğunu, lakin davalı kurumca itirazların reddedildiğini, davalı kurumu tarafından verilen işbu cezayı kabul etmemekle beraber, dışarıdan kaçak hat çekilerek kaçak elektrik kullanıldığı varsayılırsa bile işbu tahakkuk ettirilen cezanın fahiş olup, hukuka aykırı olduğunu, iddia edilen konteynerda hiçbir işçinin kalmadığını, yine konteynerda herhangi bir iş çalışmasının söz konusu olmadığını, davalı kurumca düzenlenen tutanakta, konteynerda sanki işçiler çalışıyor gibi hesaplama yapıldığını, zira sözü edilen konteynerda bir çalışma olmadığı gibi sadece depo olarak kullanıldığını, davacı kurumun yapmış olduğu usul ve işlemlerin usulsüz olduğunu, müvekkilinin kaçak kullanım kullanmadığı ve bu doğrultuda borçlu olmadığının tespitine, müvekkilinin kaçak elektrik enerjisi kullanmadığından davalı kurumun müvekkili hakkında haksız ve hukuka aykırı bir şekilde tahakkuk ettiği 168.465,00 TL kaçak elektrik kullanım cezasının iptali ile davalı kuruma karşı fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren başlayacak reeskont avans faizi ile birlikte iadesine, yargılama giderleri ile harç ve masrafların, vekalet ücretinin davalı kurum üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili, ıslah dilekçesi ile; dava değerinin toplam toplam 81.917,57 TL'ye arttırılmasını, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla ıslah edilen tutarın ödeme tarihinden itibaren başlayacak reeskont avans faizi ile birlikte iadesine, yargılama giderleri ile harç ve masrafların, vekalet ücretinin davalı kurum üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımı ve hakdüşürücü yönünden reddini talep ettiklerini, davacının kaçak elektrik kullandığını, faturalama işleminin hukuka uygun olduğunu, ... Mahallesi Turgutlu/Manisa adresinde bulunan ...esisat numaralı aboneliğin yerinde yapılan inceleme de "sigortadan harici hat çekmek'' suretiyle kaçak elektrik kullanıldığı tespit edilerek Şirketimizce... seri numaralı Kaçak Elektrik Tespit Tutanağı düzenlendiğini, tutanağa istinaden ... Yapı Turizm İnşaat Otomotiv Sağlık Gıda San. adına... faturalama belge numaralı 168.465,00 TL kaçak kullanım faturası oluşturulduğunu,...faturalama belge numaralı 168.465,00 TL tutarında kaçak kullanım faturasının oluşturulduğunu, kaçak elektrik tutanaklarının aksi sabit oluncaya kadar geçerli olduğunu, bu nedenlerle davanın usulden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Abone Kayıt dosyası, önceki dönem faturaları, kaçak elektrik kullanımına ilişkin tutanak ve belgeler, bilirkişi raporu delil olarak değerlendirilmiştir.
Bilirkişi heyetinden alınan 04/05/2024 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre; "...
1)... Elektrik Dağıtım A.Ş. görevlilerinin 26.08.2022 tarihinde davacı şirket kullanımındaki ... Mah. No:...Turgutlu – Manisa adresindeki şantiyede yaptığı kontrol sırasında; ‘sayaç öncesi sigortadan harici hat çekilerek şantiye ve işçilerin kaldığı konteynerin beslendiği’ tespit edilerek... seri nolu Kaçak Elektrik Tespit tutanağı düzenlenmiştir.
2) Tutanağın düzenlendiği tarihte yürürlükte olan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin ‘Kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleri’ başlıklı 42. Maddesinde;
‘MADDE 42 – (1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak;
a) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi,
b) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi,
c) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi,
ç) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında açması, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.’ denilmektedir.
3) İşyerine ait abonelik ve sayaç olduğu halde, sayaç üzerindeki trifaze sigortadan sayaca girmeden şantiye ve konteynir için 2 ayrı hat çekilmesi halinde, gerek şantiyede gerekse konteynirde tüketilen elektrik enerjisi kaydedilmeyecektir. Bu nedenle söz konusu eylem Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 42.1.b maddesine göre kaçak elektrik kullanımıdır.
... Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından dosyaya sunulan fotoğraflarda sayaç panosunun üzerindeki sigortadan sayaca girmeden doğrudan iki ayrı kablo çekildiği açıkça görülmektedir.
4) Tutanak tarihinde yürürlükte olan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğine göre hesaplama yapıldığında davacıya düzenlenmesi gereken kaçak elektrik faturası tutarı 86.547,43 TL olarak hesaplamıştır.
5) Bu durumda davacının kaçak elektrik kullanımı nedeniyle 86.547,43 TL’dan sorumlu ve borçlu olduğu,Davacının... Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından düzenlenen 168.465,00 TL tutarındaki kaçak elektrik faturasının 168.465,00 – 86.547,43 = 81.917,57 TL’lık kısmından borçlu olmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır..." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
1-Dava sebepsiz zenginleşme nedeniyle iade davasıdır.
2-Dava dilekçesinde, davacı şirket adına ... numaralı kaçak elektrik tespit tutanağına istinaden 168.465,00-TL kaçak elektrik bedeli tahakkuk ettirildiği, davacı şirketin bu bedeli ödediği, davalı şirkete tutanağın iptali için başvurulduğu halde itirazın reddedildi, davacı şirketin düzenli olarak faturalarını ödediği ve kaçak elektrik tüketimi gerçekleştirmediği, bir an için kaçak elektrik tespiti doğru kabul edilse dahi tahakkuk ettirilen bedelin fahiş nitelikte olduğunu ileri sürerek ödenen bedelin 10,00-TL'sinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte iadesine karar verilmesini talep etmiştir.
3-Davalı tarafından sunulan cevap dilekçesinde öncelikle yetki itirazında bulunulmuş, esasa yönelik olarak ise kaçak elektrik tespit tutanaklarının aksi ispat edilinceye kadar geçerli olduğunu, kaçak elektrik tespit ve tahakkuk sürecinin hukuka uygun olduğu, aksinin davacı tarafça ispat edilmesi gerektiğini ileri sürülerek davanın reddi talep edilmiştir.
Ankara 2.Tüketici Mahkemesi'nde açılan dava görevsizlik kararı ile Ankara 5.Asliye Ticaret Mahkemesi'ne tevzi edilmiş, Ankara 5.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yetkisizlik kararı sonrasında ise mahkememize tevzi edilerek görülmekte olan esasa kaydı yapılmıştır.
4-Sebepsiz zenginleşme 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 77. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Haklı bir sebep olmaksızın, bir başkasının malvarlığından veya emeğinden zenginleşen, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlüdür. Dava hukuki nitelik olarak haksız fiilden kaynaklanmaktadır. Haksız fiilden kaynaklanan borç ilişkisinde borçlu olmadığı bir edimi ifa eden davacının 2 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde ödediği paranın iadesini talep edebilir.
5-Dosyaya sunulan bilgi ve belgelerden dava konusunun 26/08/2022 tarihli ...Seri nolu kaçak elektrik kullanım tespit tutanağına dayalı olarak tahakkuk ettirilen 26/08/2022 tarihli ... fatura numaralı 168.465,00-TL tutarlı faturadan kaynaklandığı görülmüştür.
6-Tespit tarihinde yürürlükte bulunan 8 Mayıs 2014 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 27. Maddesi
"(1) 26 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde yer alan hususlar göz önünde bulundurularak; kullanım yerinde yapılan kontrollerde, gerçek veya tüzel kişiler tarafından;
a) Dağıtım sistemine veya ölçü sistemine ya da tesisata tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle yapılan müdahalelerin tespiti veya 26 ncı maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bendi hallerinde,
b) Elektrik enerjisinin eksik veya hatalı ölçülerek veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek tüketilmesi halinde,
c) Sayaçların tüketimleri doğru kaydetmediği şüphesi bulunması durumunda sayaç sökülerek yerine uygun bir sayaç takılmak sureti ile incelemeye alınır. Sökülen ve takılan sayaçlarla ilgili EK-2’de yer alan sayaç sökme takma tutanağı düzenlenir. İnceleme sonucunda sayaca müdahale edilerek tüketimin doğru tespit edilmesinin engellenmesi suretiyle elektrik enerjisinin eksik veya hatalı ölçülerek veya hiç ölçülmeden tüketildiğinin labaratuvar raporu ile tespiti halinde,
EK-1’de yer alan kaçak tespit tutanağı düzenlenir.
(2) Tutanaklarda yer alan bilgilerin eksiksiz ve okunaklı olarak doldurulması esastır."
Hükümleri bulunmaktadır.
Dosyada mevcut 26/08/2022 tarihli Kaçak Elektrik Tespit Tutanağı içeriğinin incelenmesinde davacı şirketin yüklenici olarak kullanımında olan... İlköğretim Okulu Şantiyesi'nde yapılan tespitte kullanım şekli olarak "Yapılan kontrolde sayaç öncesi sigortadan harici hat çekilerek şantiye ve işçilerin kaldığı konteynırın beslendiği tespit edildi. Enerji kesilerek pano mühürlendir." şeklinde tespitte bulunulduğu, güç tespitinde adet şofpen, 1 adet ketıl, 2 adet matkap, 3 adet lamba, 1 adet Tv, uydu alıcısı ve hopörlör bulunduğu kayıt altına alındığı, güç tespitinde yer alan elektrikli aletlerin fotoğraflandığı görülmüştür.
Dava konusu uyuşmazlığın çözümü teknik bilgi gerektirdiğinden elektrik mühendisi bilirkişiden rapor alınmış, dosyaya sunulan 04/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda "1)... Elektrik Dağıtım A.Ş. görevlilerinin 26.08.2022 tarihinde davacı şirket kullanımındaki... Mah. No:...Turgutlu – Manisa adresindeki şantiyede yaptığı kontrol sırasında; ‘sayaç öncesi sigortadan harici hat çekilerek şantiye ve işçilerin kaldığı konteynerin beslendiği’ tespit edilerek ...seri nolu Kaçak Elektrik Tespit tutanağı düzenlenmiştir.
2) Tutanağın düzenlendiği tarihte yürürlükte olan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin ‘Kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleri’ başlıklı 42. Maddesinde;
‘MADDE 42 – (1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak;
a) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi,
b) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi,
c) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi,
ç) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında açması, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.’ denilmektedir.
3) İşyerine ait abonelik ve sayaç olduğu halde, sayaç üzerindeki trifaze sigortadan sayaca girmeden şantiye ve konteynir için 2 ayrı hat çekilmesi halinde, gerek şantiyede gerekse konteynirde tüketilen elektrik enerjisi kaydedilmeyecektir. Bu nedenle söz konusu eylem Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 42.1.b maddesine göre kaçak elektrik kullanımıdır.
... Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından dosyaya sunulan fotoğraflarda sayaç panosunun üzerindeki sigortadan sayaca girmeden doğrudan iki ayrı kablo çekildiği açıkça görülmektedir.
4) Tutanak tarihinde yürürlükte olan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğine göre hesaplama yapıldığında davacıya düzenlenmesi gereken kaçak elektrik faturası tutarı 86.547,43 TL olarak hesaplamıştır.
5) Bu durumda davacının kaçak elektrik kullanımı nedeniyle 86.547,43 TL’dan sorumlu ve borçlu olduğu,Davacının...Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından düzenlenen 168.465,00 TL tutarındaki kaçak elektrik faturasının 168.465,00 – 86.547,43 = 81.917,57 TL’lık kısmından borçlu olmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır..." şeklinde görüş bildirildiği görülmüştür.
Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, süresi içerisinde her iki taraf vekilinin de rapora karşı herhangi bir itiraz bildirmediği görülmüştür.
7-Dosya kapsamının incelenmesinde davacı şirket aleyhinde düzenlenen kaçak elektrik tespit tutanağına konu hususların yönetmeliğe uygun şekilde fotoğraflandığı, bilirkişi raporunda da değinildiği üzere 2 adet kablonun doğrudan sayaca girmeden sigortadan geçirildiği, yönetmeliğin 42/1-b maddesi uyarınca eylemin kaçak elektrik tüketimi niteliğinde olduğu kabul edilmiştir.
Kaçak elektrik tüketiminin tespiti sonrasında tahakkuk ettirilmesi gereken tüketim bedelinin yine yönetmelikte gösterilen usul ve esaslara uygun olarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Dosyaya sunulan bilirkişi raporunda bilirkişi tarafından elektrikli cihazların bir kısmının iş için kullanıldığı bir kısmının ise işçilerin akşam saatlerinde kullandığı, dolayısıyla tüm cihazlar için 14 saat kullanım değil günlük çalışma süresi olan 8 saat kullanımın baz alınması gerektiği görüşü ile 8 saatlik kullanım üzerinden 10,72 KW kurulu güç ile tüketim hesabı yapıldığı görülmüş, ayrıca mükerrer kaçak kullanımı nedeniyle 2 kat cezalı hesaplama yapılmıştır. Bu şekilde yapılan hesaplama sonucu davacı aleyhinde 86.547,43-TL tutarlı fatura tahakkuk ettirilmesi gerektiği ve 81.917,57-TL fazla ödeme yapıldığı yönünde görüş sunulmuştur.
Rapora karşı taraflarca itiraz ileri sürülmemiştir. Bilindiği üzere bilirkişi raporlarında yer alan hususlarda tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde itirazların ileri sürülmesi gerekmekte olup yasal süre içerisinde itiraz ileri sürülmeyen hususlarda karşı taraf lehine usuli kazanılmış hak oluşmaktadır. Görülmekte olan davada bilirkişi raporunda davacı aleyhinde tespit edilen kaçak elektrik tüketimi nedeniyle 86.547,43-TL kaçak elektrik tüketimi tahakkuk ettirilmesi gerektiği yönünde görüş bildirilmiş, bilirkişi raporuna karşı taraflarca tebliğe rağmen yasal süresi içerisinde bu hususta bir itiraz bildirilmediğinden her iki tarafın kendi leh ve aleyhlerine olacak şekilde tespit tutarının usuli kazanılmış hak teşkil ettiği değerlendirilmiştir. Mahkememizce yapılan incelemede bilirkişi raporunda yer alan tespit ve değerlendirmelerin yasal düzenleme ve maddi vakıaya uygun olduğu görülmekle davacının dava konusu kaçak elektrik tüketimi nedeniyle 81.917,57-TL fazla ödeme yaptığı kabul edilmiştir.
8-Davacı tarafça dava kısmi dava olarak ikame edilmiş, 11/05/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile dava değeri 81.917,57-TL'ye yükseltilmiştir. Davacının alacağı sebepsiz zenginleşmeye dayandığından ayrıca bir temerrüt gerçekleşmeksizin davalının paranın tahsil tarihinden itibaren faiz ile sorumlu olduğu gözetilerek alacağın tümüne ödeme tarihi 06/09/2022 tarihinden itibaren faiz işletilmiştir. Her iki tarafın da ticaret şirketi olduğu gözetilerek faiz türü avans faizi olarak belirlenmiştir.
9-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13. Fıkrası uyarınca arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden olup, Ankara Arabuluculuk Bürosu'nun sarf kararı ile 1.600,00-TL arabuluculuk ücretinin hazine tarafından karşılandığı anlaşıldığından bu tutarın tarafların haklılık oranına göre taraflar üzerine yükletilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE, davacının 26/08/2022 tarihli ... fatura numaralı 168.465,00-TL bedelli fatura nedeniyle davalıya 81.917,57-TL borçlu olmadığının tespiti ile fatura nedeniyle yapılan 81.917,57-TL ödemenin ödeme tarihi 06/09/2022 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 5.595,78-TL harçtan peşin olarak alınan 2.876,96-TL harç ile ıslah harcı olarak alınan 1.410,00- TL mahsubu ile bakiye 1.308,82-TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına takdir edilen 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 2.876,96-TL harç ile ıslah harcı olarak yatırılan 1.410,00-TL toplamı 4.286,96-TL davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça sarf edilen 179,90-TL başvuru harcı ile 332,00- TL posta ve tebligat ücreti, 2.750,00-TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplam 3.261,90-TL yargılama giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve resen ilgili taraflara iadesine,
7-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından karşılandığı anlaşılan 1.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, bu hususta harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize bir dilekçe verilmesi veya tutanağa geçirilmek kaydıyla mahkememiz zabıt katibine beyanda bulunmak ve bu beyanın mahkememiz Hakimi tarafından onaylanması sureti ile istinaf kanun yoluna gidilebileceği, yasal süre içinde istinaf kanun yoluna başvurulmadığı takdirde kararımızın kesinleşeceği, yasal sürede istinaf kanun yoluna gidilmesi halinde dosyanın ilgili İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'ne istinaf konusunda karar verilmek üzere gönderileceği açıklanmak sureti ile açık yargılama sonunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.11/06/2024
Katip...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır