T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/1062 Esas
KARAR NO : 2025/888
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 21/12/2023
KARAR TARİHİ : 09/10/2025
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesi ile;
Müvekkili şirkete ait ... plakalı araç, 06/06/2023 tarihinde sol şeritte seyrederken ,... 'in sürücü , ...'ın malik olduğunu...Minübüs (Yolcu Nakli -Ticari) plakalı aracın sağ şeritten kontrolsüzce çıkması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın oluşumundan ... plaka numaralı aracın sürücüsünün kusurlu hareketlerinin neden olduğunu, kaza neticesinde müvekkili şirket aracı ağır hasarlı hale geldiğini, müvekkili şirkete ait ... plakalı araçta meydana gelen hasar bedeli, değer kaybı ve kazanç kaybı İzmir...Sulh Hukuk Mahkemesi’nin... D.İş. sayılı dosyası ile tespit ettirildiğini ve tespit dosyasına verilen raporda; KDV dahil 147.428,63-TL hasar bedeli, 35.000,00-TL Değer Kaybı ve 7 iş günü tamir süresi olduğu tespit edildiğini, müvekkili şirketin faaliyet konusu araç kiralama olduğunu, araç tamir süresince kiralanamadığından müvekkili şirketin kazanç kaybı oluştuğunu, müvekkili aracında meydana gelen hasar bedeli ve değer kaybı ile ilgili olarak ve poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olmak üzere dava dışı...SigortaA.Ş 'ne 28.07.2023 tarihinde başvuruda bulunulduğunu, dava dışı ... Sigorta tarafından,11.08.2023 tarihinde hasar bedeline ilişkin 85.000,00-TL , değer kaybına ilişkin 35.000,00-TL olmak üzere toplam poliçe limitince 120.000,00-TL ödeme yapıldığını, müvekkili şirket alacağının yüksek olması, davalı aracının iyiniyetli 3.şahıslara satışı halinde alacağının tahsilin imkansız hale gelecek olması ve bu nedenle müvekkili şirketin mağduriyetine sebebiyet verilmemesi için, davalı adına kayıtlı teminatsız ... Plaka numaralı araç kaydına İhtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini, Müvekkil şirket alacağının yüksek olması, davalı aracının iyiniyetli 3.şahıslara satışı halinde alacağının tahsilin imkansız hale gelecek olması ve bu nedenle müvekkil şirketin mağduriyetine sebebiyet verilmemesi için, davalı adına kayıtlı... plakalı araç kaydına teminatsız İhtiyati tedbir konulmasına , dava tarihi itibariyle kusur durumunun ve alacak miktarının tam ve kesin olarak belirlenememesi ve bu durumun yapılacak yargılama sonucu ortaya çıkacak olması nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 1.000,00-TL Hasar bedeli, 100,00-TL değer kaybı, 100,00-TL kazanç kaybı alacağı olmak üzere toplam 1.200,00 -TL alacağın, 06.06.2023 itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline , arabuluculuk görüşmesinin anlaşmazlık ile sonuçlanması nedeniyle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesisinin 16/2-c maddesi gereğince Arabuluculuk Taraf Vekalet Ücretinin davalıdan tahsiline, yargılama giderleri (Hasar Tespit masraf ve vekalet ücretininden de yargılama giderlerine dahil edilerek) ve vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, karar verilmesini müvekkili şirket adına talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili, dava değeri arttırım dilekçesi ile; Müvekkili şirkete ait... plakalı araçta 40.313,80-TL hasar bedeli, 3.217,00-TL kazanç kaybı olmak üzere toplam 43.530,00-TL alacağın kaza tarihi olan 06.06.2023 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalılar vekili, cevap dilekçesinde; Davacı olay esnasında davalıdan ...n sevk ve idare ettiği... Plakalı araca davacı şirketin sevk ve idare ettirdiği aracın davalı aracına arkadan çarpması neticesinde kaza kaza gerçekleşmiş olup davacının hız sınırının 50 km/saat olan yolda yaklaşık 95-100 km hızla araç sürmesi neticesinde gereken takip mesafesine ve hız limitlerine uymasından kaynaklı gerçekleştiğini, dolayı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Trafik kaza tutanağı, araç ruhsatları, sigorta poliçesi, hasar dosyası, fatura suretleri, bilirkişi raporu delil olarak değerlendirilmiştir.
Bilirkişi heyetinden alınan 01/11/2024 tarihli raporun sonuç kısmına göre; "...S O N U Ç: 06.06.2023 tarihinde Davalı sürücü... sevk ve idaresindeki, Davalı ...’ a ait... plakalı araç ile Davacı... İnşaat Taah. Ener. Tur. Tic. San. A.Ş.’ ne ait ve dava dışı sürücü...daresindeki...lakalı araç arasında meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası sebebiyle; 1... plaka sayılı davalı araç sürücüsü...ı Karayolları Trafik Kanunu’nun 46/b-c maddelerini ihlal ettiğinden dolayı kazanın oluşumuna HATASI İLE ETKEN OLDUĞU,
2)... plaka sayılı davacı taraf araç sürücüsü... 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 52/b maddesini ihlal ettiğinden dolayı kazanın oluşumuna HATASI İLE ETKEN OLDUĞU,
3) ...plakalı aracın ÖN KISIMLARINDA Meydana Gelen Hasarların İşbu Dava Konusu Kaza İle İlintili Olduğu,
4)Dava konusu kazada hasara uğramış olan davac... İnşaat Taah.Ener.Tur.Tic.San.A.Ş.’ ne ait ... plakalı ... marka araçta meydana gelen Gerçek Hasar Miktarının Yedek Parça + İşçilik + KDV olarak 147.428,63 TL olduğu,
5) ... Sigorta A.Ş. tarafından 11.08.2023 tarihinde Davacıya 85.000,00 TL Hasar Tazminatı ödenmiş olduğundan DAVACININ BAKİYE HASAR ALACAĞININ;
62.428,63 TL olduğunun hesap edildiği,
6)Davacıya ait ... plakalı 2021... marka araçta bahse konu trafik kazası sebebiyle yukarıda belirtilen Serbest Piyasa Şartlarına göre; Aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş 2.el piyasa rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. El rayiç değeri arasındaki fark nedeniyle 35.000,00 TL Değer Kaybı meydana gelmiş olacağı,
7) Dava dışı... plakalı aracın ZMMS trafik sigortacısı ... Sigorta A.Ş. tarafından 11.08.2023 tarihinde 35.000,00 Değer Kaybı tazminatı ödenmiş olduğundan;
DAVACININ BAKİYE DEĞER KAYBI ALACAĞININ; 0.00 TL olarak hesaplandığı ve Davacının Başkaca bir Değer Kaybı alacağının kalmadığının hesap edilmiş olduğu,
8) Dava konusu aracın onarımı için makul onarım süresi 7 İş Günü olarak kabul edilmiş ve benzer özelliklere sahip bir aracın kaza tarihi itibariyle günlük kiralama bedelinin 540,73 TL/gün hesabı ile İkame araç gideri 3.785,11 TL hesap edilmiş olduğu." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Adli Tıp Kurumundan alınan 06/05/2025 tarihli raporun sonuç kısmına göre; "...
A) Sürücü ...’nin %15 (yüzde on beş) oranında kusurlu olduğu,
B) Davalı ...nın %85 (yüzde seksen beş) oranında kusurlu olduğu kanaatini bildirir müşterek rapordur.
" şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
1-Dava, trafik kazası nedeniyle davacı şirkete ait araçta oluşan hasarın onarım bedeli, değer kaybı zararının ve kazanç kaybı zararının tahsili talepli maddi tazminat davasıdır.
2-Taraflar arasındaki uyuşmazlık trafik kazasının meydana gelmesindeki kusur dağılımı, davacıya ait araçta oluşan hasarın onarım bedeli, değer kaybı zararı oluşup oluşmadığı, davacıya ait aracın onarımda geçen sürede kullanılamaması nedeniyle zarar oluşup oluşmadığı ve bu zararların davalılardan tahsilinin gerekip gerekmediği noktalarında toplanmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanmaktadır.
Trafik kazaları sonucu uğranan zararın tazmini hususunda temel dayanak haksız fiil sorumluluğudur.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun;
85/1. maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”;
85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.
Haksız fiil sorumluluğu, "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
49. maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.
Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
50. maddesi, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır."
Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır. Yargısal içtihatlar ve doktrine göre haksız fiilin unsurları;-Fiil, davranış,
-Fiilin hukuka aykırı olması
-Zararın meydana gelmesi,
-Kusur,
-Fiil ve zarar arasında illiyet bağı bulunması, olarak sıralanmaktadır.
Yine TBK'nın 50. maddesi ile "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmü düzenlemesi uyarınca zarar gören zararı ile zarar verenin kusurlu olduğunu ispatla mükellef kılınmıştır.
3-Dava konusu uyuşmazlıkta davacı şirketin ticaret şirketi olduğu, davalıların maliki ve sürücüsü oldukları ...plaka sayılı aracın ise yolcu taşımacılığında kullanılan ticari araç niteliğinde olduğu, bu haliyle uyuşmazlığın ticari nitelikte olduğu gözetilerek mahkememizin uyuşmazlığın çözümünde görevli olduğu değerlendirilmiştir.
4-5-Davalılar vekili cevap dilekçesiyle yetki itirazında bulunmuş ise de dava konusu kazanın haksız fiilden kaynaklandığı, 6100 sayılı HMK'nın 16/1. Maddesi uyarınca zarar görenin yerleşim yeri mahkemesinde dava açılabileceği, davacı şirketin faaliyet merkezinin İzmir ili Gaziemir'de yer aldığı ve mahkememizin yetkili mahkemelerden olduğu gözetilerek yetki itirazının reddine karar verilmiştir.
6-Haksız fiil sorumluluğunun tespiti bakımından öncelikle zarara sebebiyet veren trafik kazasının gerçekleşmesinde tarafların kusur durumlarının değerlendirilmesi gerekmektedir.
Mahkememizce kaza tespit tutanağı ve dosya kapsamında toplanan deliller çerçevesinde kusur durumlarının ve kural ihlallerinin tespiti için adli trafik bilirkişiden rapor alınmış, dosyaya sunulan 01/11/2024 tarihli bilirkişi raporunda davalı araç sürücüsü ...in KTK'nın 46/b-c maddelerine yönelik ve davacıya ait aracın dava dışı sürücüsü...in ise KTK'nın 52/b maddesine yönelik kural ihlalinde bulunduğu yönünde görüş bildirilmiştir.
Kusur raporuna karşı taraflarca sair itirazlar ileri sürülmüş olup, dava öncesinde Tramer'de sigorta şirketlerince mutabık kalınan kusur oranlarıyla mahkememize sunulan raporda gösterilen kusur dağılımı arasında çelişki oluştuğundan çelişkileri giderir ve itirazları karşılar rapor aldırılmak üzere dosya ATK Trafik İhtisas Dairesi'ne tevdi edilmiş, dosyaya sunulan 06/05/2025 tarihli ATK Trafik İhtisas Dairesi raporunda dava konusu kazanın gerçekleşmesinde davacıya ait araç sürücüsü ...in %15 oranında ve davalı ... plaka sayılı araç sürücüsü...'in %85 oranında kusurlu oldukları yönünde görüş bildirilmiştir.
Rapora karşı taraflarca itiraz ileri sürülmediği gibi mahkememizce yapılan incelemede de resen gözetilmesi gereken bir hata veya eksiklik tespit edilemediği dikkate alınarak dava dışı araç sürücüsü ...in %15 oranında ve davalı araç sürücüsü ...in %85 oranında kusurlu oldukları yönündeki ATK görüşü mahkememizce de benimsenerek bu kusur oranları hükme esas alınmıştır.
7-Davacının kaza sonucu oluşan hasar onarım bedeli, değer kaybı zararı ve ikame araç zararının tespiti için otomotiv konusunda uzman bilirkişiden rapor alınmış, dosyaya sunulan 01/11/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle davacıya ait aracın hasarın onarımının ekonomik olduğu ve kaza nedeniyle oluşan hasarın KDV dahil 147.428,63-TL bedel ile onarılabileceği, araçta kaza nedeniyle 35.000,00-TL değer kaybı zararı oluşacağı, aracın onarımının 7 gün süreceği ve bu süre zarfında günlüğü 540,73-TL bedel ile emsal nitelikte bir aracın kiralanabileceği ve zararın 3.785,11-TL olduğu yönünde görüş bildirilmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, rapora karşı zarar miktarı yönünden taraflarca bir itiraz ileri sürülmediği gibi sunulan raporda yer alan zarar hesaplamalarının dava öncesinde İzmir...Sulh Hukuk Mahkemesi'nin... D.İş sayılı dosyasına sunulan 20/07/2023 tarihli bilirkişi raporuyla uyumlu olduğu, mahkememizce resen gözetilmesi gereken bir eksiklik veya hatalı değerlendirme bulunmadığı gözetilerek 01/11/2024 tarihli bilirkişi raporunda gösterilen onarım bedeli 147.428,63-TL, değer kaybı zararı 35.000,00-TL ve aracın kiralanamaması nedeniyle oluşan kazanç kaybı 3.785,11-TL olarak kabul edilmiştir.
8-Davacı vekilinin 01/07/2025 tarihli değer artırım dilekçesiyle dava değeri bakiye hasar zararı yönünden 40.313,80-TL'ye ve kazanç kaybı zararı yönünden ise 3.217,00-TL'ye yükseltilmiştir.
Mahkememizce 147.428,63-TL olarak tespit edilen hasar onarım bedelinden dolayı davalıların %85 kusur oranına isabet eden 125.314,34-TL'den sorumlu oldukları, dava öncesinde aracın sigorta şirketi olan...Sigorta A.Ş.'nin 11/08/2023 tarihinde 85.000,00-TL hasar zararı ödemesi yapmış olduğu ve davacının bakiye hasar zararının 40.314,34-TL olduğu anlaşıldığından taleple bağlı kalınarak 40.313,80-TL üzerinden talebin kabulüne karar verilmiştir.
İkame araç zararı yönünden Yargıtay 4.Hukuk Dairesi'nin yerleşik uygulamasına göre araç malikinin kaza nedeniyle araçtan faydalanamadığı süre zarfında farklı bir araç kiralamamış olsa dahi salt aracın kullanımından yoksun kaldığı için bir zararının oluşacağı, zarar görenin bu zararını ispatı için ayrıca bir araç kiralama belgesi sunmasının gerekmediği, davacı şirketin dava konusu aracı kiraya vermek suretiyle kazanç elde ettiği ve aracın onarımı sırasınca kiralanamaması nedeniyle zarara uğrayacağı, dosyaya sunulan raporda yer alan onarım süresi ve günlük kira bedelinin piyasa rayiçlerine göre makul düzeyde olduğu dikkate alınarak davanın kabulüne ve 3.217,00-TL kazanç kaybı zararının tazminine karar verilmiştir.
Davacı tarafça 100,00-TL değer kaybı zararı talebinde bulunulmuş ise de mahkememizce alınan bilirkişi raporuyla araçta oluşan değer kaybı zararının 35.000,00-TL olduğunun tespit edildiği, bu miktarda değer kaybı zararının dava dışı ZMMS sigortacısı... Sigorta A.Ş. Tarafından dava öncesinde davacıya ödenmiş olduğu, bu haliyle bakiye değer kaybı zararının bulunmadığı tespit edilmiş ve bu yönden davanın kısmen reddi gerekmekte ise de bu hususta sehven hüküm kurulmadığı ve talep halinde hükmün tamamlanması yoluyla bu kısım yönünden ek karar yoluyla karar verilebileceği değerlendirilmiştir.
Davacı tarafça tazminat miktarlarına kaza tarihinden itibaren avans faizi uygulanması talep edilmiştir.
Davalılar zarar veren aracın işleteni ve sürücüsü olduklarından kaza anından itibaren temerrüt halinde olduğu kabulü ile kaza tarihi 06/06/2023'ten itibaren faize hükmedilmiş, aracın ticari nitelikte olduğu dikkate alınarak faiz türü olarak avans faizi belirlenmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE, 40.313,00-TL bakiye hasar bedeli ile 3.217,00-TL kazanç kaybı zararının kaza tarihi 06.06.2023'ten itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 2.973,53-TL harçtan peşin olarak alınan 269,85-TL ile tamamlama olarak alınan 730,00-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.973,68-TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına takdir edilen 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 269,85-TL ile tamamlama harcı olarak yatırılan 730,00-TL toplamı 999,85-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça sarf edilen 269,85-TL başvuru harcı, 1.270,65-TL posta ve tebligat ücreti, 7.000,00-TL bilirkişi ücreti, 3.750,00-TL ATK fatura bedeli ve Yargılama gideri kapsamına alınan tespit masrafı 2.474,90-TL (1.200,00-TL bilirkişi ücreti, 1.274,90-TL keşif harcı,) toplamı 14.765,40-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve resen ilgili taraflara iadesine,
7-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından karşılandığı anlaşılan 3.200,00-TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, bu hususta harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair, davacı vekilinin e-duruşma yoluyla yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize bir dilekçe verilmesi veya tutanağa geçirilmek kaydıyla mahkememiz zabıt katibine beyanda bulunmak ve bu beyanın mahkememiz Hakimi tarafından onaylanması sureti ile istinaf kanun yoluna gidilebileceği, yasal süre içinde istinaf kanun yoluna başvurulmadığı takdirde kararımızın kesinleşeceği, yasal sürede istinaf kanun yoluna gidilmesi halinde dosyanın ilgili İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'ne istinaf konusunda karar verilmek üzere gönderileceği açıklanmak sureti ile açık yargılama sonunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
09/10/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim...
e-imzalıdır