T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/1075 Esas
KARAR NO : 2024/1102
DAVA : İtirazın İptali (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 25/12/2023
KARAR TARİHİ : 10/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının, davacı kooperatifin sınırları içindeki taşınmazlardan birisinin maliki olduğunu, davacı kooperatifin, davalıya ait konutunda yer aldığı Didim Yeşiltepe Sitesine yol, su, elektrik ve çevre düzenlemesi gibi hizmetler verdiğini; yapılan/yapılacak hizmetler için ortaklardan tahsil edilecek aidat miktarlarının Genel Kurulca belirlendiğini; genel kurul kararlarının tüm ortaklar için geçerli olduğunu, Yargıtay ... Hukuk Dairesi’nin ...Karar sayılı ilamında da be-lirtildiği üzere, kooperatifin sınırları içerisinde taşınmaz maliki olanların, kooperatif ortağı olmasalar dahi yararlandıkları hizmetlerin bedelini ödemekle yükümlü olduklarını, Ana Sözleşmenin 20/3. maddesinin, “Kooperatife giren her ortak girişinden önceki doğmuş olan kooperatif borçlarından dolayı diğer ortaklar gibi sorumludur” hükmünü içerdiğin-den, davacının, ortak olduğu tarihten önce doğan borçlardan da sorumlu olduğunu; yeni giren ortakların sorumluluklarının, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 35. maddesinde ise, “Ortakların şahsen sorumlu veya ek ödemelerle yükümlü bir kooperatifte, durumunu bilerek yeni giren kimse, girişinden önce doğmuş olan borçlardan diğer ortaklar gibi sorumlu olur. Buna aykırı mukavele hükümleriyle ortaklar arasındaki anlaşmalar üçüncü şahıslar hakkında hüküm ifade etmez” şeklinde düzenlendiğini, tüm bu hususlar dikkate alınarak, ödenmeyen aidat alacakları için davalı hakkında İzmir... İcra Dairesinin... esas sayılı icra dosyasında davalı aleyhine icra takibi başladığını ancak davalının haksız ve kötü niyetli olarak icra takibine itiraz ettiğini, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını, yukarıda açıklanan nedenlerle işbu davayı açmak zorunda kaldıklarını belirterek, davanın kabulü ile İzmir... İcra Dairesi’nin... Esas sayılı icra dosyasına yapılan itirazın iptaline ve takibin devamına karar verilmesini, haksız itiraz nedeniyle takip miktarının %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı asil cevap dilekçesinde özetle; 2000 yılından başlayarak hakkında sayısız dava (Didim AHM ... Esas, İzmir...ATM ...Esas, İzmir ... ATM .. Esas, Yargıtay.... Hukuk Dairesi... Karar,... İcra Dairesi) açıldığını ancak davaların tamamının kooperatif aleyhine sonuçlandığını; bulabildiği mahkeme kararlarını ekte sunduğunu; 10 yıl kadar önce ortaklıktan çıka-rıldığını; arsa ile ilgili tüm borçlarını ödediğinden, davacı kooperatife hiçbir borcunun bulunmadığını, 24 yıldan buyana sürekli olarak haksız dava açıldığını için sağlığının bozulduğunu; ev hanımı olduğunu ve hiçbir sosyal güvencesinin bulunmadığını belirterek, önceki davalar gibi haksız olarak açılan bu davanın da reddedilmesini, haksız davalar açarak mahkemeleri sürekli meşgul eden davacı kooperatifin cezalandırılmasını talep etmiştir.
Dava, kooperatif üyeliğinden kaynaklanan ödenmemiş aidat alacaklarının tahsili için başlatılan icra takibinde ödeme emrine karşı yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davaya konu İzmir... İcra Müdürlüğü' nün... Esas sayılı takip dosyasında davacı tarafından davalı aleyhine dayanak gösterilmeden toplam 34.843,00 TL' nin talep edildiği, ödeme emrinin borçlu/davalıya tebliğ edildiği, borçlunun süresinde yaptığı itiraz üzerine takibin durduğu görülmüştür.
Dava, 1 yıllık hakdüşürücü süre içerisinde açıldığından işin esasına geçilmiştir.
Takip talebinde açıkça dayanak gösterilmediğinden davacı vekiline talebini somutlaştırmak üzere ön inceleme celsesinde kesin mehil verilmiş ve sunulan dilekçe incelendiğinde talep edilen bedellerin 30/01/1999-29/12/2021 tarihleri arasındaki aidat borcundan kaynaklandığı görülmüştür.
Davalı tarafın cevap dilekçesinde bildirmiş olduğu mahkemelere müzekkere yazılmış ve bildirilen dava dosyaları İzmir ... ATM' nin... Esas sayılı dosyasında birleştirilmiş olup, dosyaların davacısının kooperatif olduğu, kooperatif tarafından dosyamız davalısının da yer aldığı bir kısım üyeler hakkında aidat ödemelerinin yapılmaması nedeniyle adlarına tescil edilen tapuların iptali ile kooperatif adına tescilinin talep edildiği, mahkemece yapılan yargılama sonucunda; "Kooperatif ortaklarına arsa tahsis ederek mülkiyetini de devrettiği hatta hazırlamış olduğu tip projelerine göre teslim edilen arsalarda isteyen ortağa inşaat yapma hakkı verilmiştir. Arsa mülkiyetini elde etme hakkını kazanan kooperatif üyesi daha sonraki masraflara katılmadığı gerekçesi ile kooperatiften ihraç edilmesi hakkaniyete aykırıdır. Bu nedenle yargılama sırasında 81.maddeye eklenen hükmün dava dosyasına uygulanması gerekmektedir. Kendi isteği ile kooperatif üyeliğinden çıkan veya çıkarılan üyenin kazanılmış mülkiyet hakkını ortadan kaldırılmasına neden olacak tapu iptal ve tescil kararı verilmesi yargılama sırasında maddeye eklenen hükme göre mümkün değildir. Bu nedenle kooperatifin açmış olduğu davada feragat edilen davalılar dışındaki davalar hakkında açılan davanın esastan reddine karar verilmiştir. " gerekçe gösterilerek dosyamız davalı hakkında açılan davanın reddine karar verildiği ve kararın Yargıtay ... Hukuk Dairesi' nin... Karar sayılı ilamı ile düzelterek onandığı, karar düzeltme isteminin ise reddine karar verildiği görülmüştür.
Mahkememizce davacı kooperatif defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucunda bilirkişiden alınan 17/10/2024 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre; "Dava, davalı ...’in, davacı Tas. Hal. S. S. ...itesi Arsa ve Konut Yapı Kooperatifine olan ortaklık borçlarının tahsili için başlatılan icra takibine (İzmir... İcra Müdürlüğü,... Esas) yapılan itirazın iptaline ilişkin olup, delillerin nihai takdiri Sayın Mahkemenize ait olmak üzere,
1- Davalı ...’in, davacı kooperatifin ortaklarından...’in payını devir olmak suretiyle davacı kooperatife ortak olduğu ve bu ortaklık nedeniyle bir adet arsa edindiği taraflarca kabul edilmekte ve bu konuda uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Tapu kayıtlarından Aydın İli, Didim İlçesi, ... Mahallesi, .. Mevkiinde yer alan... nolu Parselin (701,69 m2 arsa), 05.07.1996 tarihinde davali ... adına tescil edildiği anlaşılmaktadır. Sözü edilen taşınmazın halen davalı adına kayıtlı olduğu belirtilmiştir.
2- Davalı ..., keşide edilen ihtarnamelere rağmen parasal yükümlülüklerini yerine getiremediği gerekçesiyle, 11.10.1999 /... sayılı yönetim kurulu kararı ile ortaklıktan çıkarılmış; ortaklıktan çıkarıldığı, İzmir... Noterliği kanalı ile keşide edilen 18.10.1999 /... yev. nolu ihtarname ile kendisine tebliğ edilmiştir.
Ortaklıktan çıkarma kararına itiraz edildiği ya da iptali için dava açıldığı iddia ve ispat edilmemiştir. Ortaklıktan çıkarma kararının kesinleşmesi üzerine davacı kooperatif tarafından tapu iptali ve tescil davası açılmış ise de, sözü edilen dava, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 81. maddesine, 5983 sayılı Kanunla eklenen “Amacına ulaşılarak dağılma sürecine girmiş olan kooperatifler çıkan veya çıkarılan ortağın konutu veya işyeri çıkma veya çıkarılma sebebiyle geri alınamaz; ancak, bu eski ortaklar daha sonra oluşabilecek tasfiye masraflarına katılırlar” hükmüne dayanarak reddedilmiştir.
3- Davacı kooperatifin, sitenin sevk ve idaresini de üstlendiği; sitenin sevk ve idaresi ile birlikte tasfiye işlemlerini de yürüttüğü; başkaca bir faaliyetinin olmadığı anlaşılmaktadır. Davalı ..., arsa maliki olarak, davacı kooperatif tarafından üretilen hizmetlerin bedeline; eski kooperatif ortağı olarak da, tasfiye giderlerine katılmakla yükümlüdür.
Davacı kooperatifin başkaca bir faaliyeti olmadığından, yaptığı harcamaların tamamı hizmet üretim bedeli ve tasfiye giderlerinden oluşmaktadır. Bu durumda davalı da, kooperatif ortak-ları ile eş değerde katılım ve tasfiye bedeli ödemekle yükümlü tutulabilecektir. Bu kapsamda, 1999/Ocak ile 2021/Aralık aylarını kapsamda davalıdan talep edilebilecek meblağ 2.910,50 TL olarak tespit ve hesap edilmiştir.
4- Ödemekle yükümlü olduğu katılım ve tasfiye bedellerinin, davalıya tebliğ edildiği iddia ve ispat edilmemiştir. Bu durumda davalıdan gecikme faizi talep edilip, edilemeyeceğinin takdiri Sayın Mahkemenize aittir. Kabulü halinde takip tarihi itibariyle davalıdan talep edilebilecek faiz miktarı, Genel Kurulca belirlenen faiz oranları esas alınarak 20.133,86 TL olarak hesaplanmıştır.
5- Davacı kooperatif tarafından, aidat ve gecikme faizlerinin dışında ayrıca noter, bilirkişi ücreti, vekalet ücreti, icra masrafı gibi masraflar da talep edilmiş ise de, bunların dayanağı olan kayıt ve belgeler dosyaya ibraz edilmediğinden, bu konuda herhangi bir tespit ve hesaplama yapılamamıştır.
Davacı tarafça, bu giderlerin belgeleri ibraz edilecek olursa, özellikli icra masrafları ile vekalet ücretlerinin hesaplanması uzmanlık alanımızın dışında kaldığından, bu konuda ehil bir bilirkişiye görev verilmesi uygun olacaktır." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Tüm bu nedenler ile, dava tarihinden önce davacı kooperatif tarafından davalının üyelikten ihracı için ihtarname gönderilmiş ise de, akabinde davacı tarafından davalı aleyhine açılan davada davalının üyeliğinin devam ettiği, sonraki dönemlere ilişkin aidat ödemeyen ortak adına tescil edilen tapunun iptalinin talep edilmesinin hukuka aykırı olduğunun Yargıtay denetiminden geçen karar ile kesinleştiği görülmekle, davalının üyeliğinin devam ettiğinin kabulünün gerektiği, kooperatif üyeleri arasındaki eşitlik ilkesi gereği adına tescil edilen taşınmazdan sonra ödemelerin yapılmaması bu eşitlik ilkesini bozacağından ve yararlanma sağlayan davalı ortağın tescilden sonraki aidatları ödememesi mümkün görülmediğinden Genel Kurul kararları ile belirlenen aidatların hangi tarihte ödeneceği yine genel kurulda belirlendiği için üyeler açısından aidatların ödeneceği vade belli olduğundan, belirlenen aidatın muaccel hale geldiği tarihten itibaren faize hükmedilmesi gerekeceğinden, ödenmeyen aidatlara ödeme için belirlenen tarihten itibaren genel kurul kararı ile o yıl için belirlenen gecikme faiz oranının devam eden yıllar içinde değiştirilinceye kadar uygulanarak yapılan hesaplama mahkememizce hükme esas alınarak yalnızca aidat alacakları yönünden davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. Sair istem kesinleşen kararın aksi yönünde hüküm tesisi niteliğinde bulunmadığından mahkememizce kabul edilmemiştir. Kabul edilen bedel likit/belirlenebilir olduğundan davalı aleyhine tazminat da karar vermek gerekmiştir.
Davadan önce TTK' nın 5/A maddesi gereği davacı tarafından başvurulan zorunlu arabuluculuk yoluna davalı tarafından katılım sağlanmadığından arabuluculuk sürecinin anlaşmama ile sona erdiği görülmüştür.
6325 sayılı HUKUK UYUŞMAZLIKLARINDA ARABULUCULUK KANUNU' nın 18/A-11. maddesinde,
" Taraflardan birinin geçerli bir mazeret göstermeksizin ilk toplantıya katılmaması sebebiyle arabuluculuk faaliyetinin sona ermesi durumunda toplantıya katılmayan taraf, son tutanakta belirtilir ve bu taraf davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile karşı tarafın ödemekle yükümlü olduğu yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulur. (Değişik ikinci cümle:7/11/2024-7531/25 md.) Ayrıca bu taraf lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen vekâlet ücretinin yarısına hükmedilir. Her iki tarafın da ilk toplantıya katılmaması sebebiyle sona eren arabuluculuk faaliyeti üzerine açılacak davalarda tarafların yaptıkları yargılama giderleri kendi üzerlerinde bırakılır."
Hükmü amirdir. Somut olayda kabul edilen bedel talep edilen bedelin yarısını geçtiğinden lehe olan durum uygulanarak davacı yararına orantı kurularak yargılama giderlerine hükmedilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; davalı/borçlunun İzmir... İcra Müdürlüğü' nün... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın KISMEN iptali ile takibin 2.910,50 TL asıl alacak(bu miktara yasal faiz tahsil tarihine kadar işletilerek) ve 17.223,36 TL (faiz işletilmeyecek alacak) olmak üzere toplam 20.133,86 TL üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Davalının sorumlu olduğu 20.133,86 TL üzerinden %20 icra inkar tazminatı olan 4.026,77.-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gereken 1.375,34 TL karar ve ilam harcının yatan 420,82 TL peşin harçtan mahsubu ile artan 954,52 TL'nin davalıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan ve mahsup edilen 420,82 TL ve 269,85 TL başvurma harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 424,00 TL posta ve diğer giderler ile 3.500,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 3.924,00 TL yargılama giderinin kabul red oranı nazara alınarak 2.267,46 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 20.133,86 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
7-6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk giderinin kabul red oranı nazara alınarak 1.317,13 TL' sinin davacıdan, bakiye kalan 1.802,87 TL' nin ise davalıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına,
9-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının Tahsilat Genel Tebliği, Seri: A, Sıra No: 1 V. kısmında Amme Alacağı Ödenmeden Yapılmayacak İşlemler ile İşlem Yapanların Sorumlulukları başlıklı maddenin 2. Kısmında ki düzenlemede nazara alınarak (5.000,00 TL üzerinde ki iadeler için) tarafın bağlı bulunduğu vergi dairesinden getireceği vergi borcu yoktur yazısının sunulması sonucu yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/12/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır