T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/1085 Esas
KARAR NO : 2025/781
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 27/12/2023
KARAR TARİHİ : 11/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 25.09.2023 tarihinde ...'ya ait ve ...nın sevk ve idaresindeki...lı aracın, müvekkile ait ... plakalı yabancı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkili aracı ile İstanbul ili, TEM Otoyolunda seyir halinde iken, davalı şirkette sigortalı aracın sürücüsü yine aynı yerde tedbirsiz davranarak önündeki müvekkile ait... plakalı aracın arka sağ kısımlarından çarparak zarar verdiğini, İstanbul Anadolu yakası Bölge Trafik Denetleme Müdürlüğü ekiplerince tanzim edilen kaza tespit tutanağına, taraf beyanlarına ve olay yeri fotoğraflarına göre davalı ... plakalı araç sürücüsünün tam kusurlu bulunduğunu, Karayolları Trafik Kanunu’nun ilgili hükmünü ihlal ederek maddi hasar oluşmasına sebebiyet verdiğini, davanın kusurlu sürücü ve kusursuz sorumlu malik ile ... Sigorta A.Ş’ye karşı açıldığını, davalı şirket ile kusurlu araç arasında... poliçe no'lu ve 09.11.2022-2023 tarihleri arası geçerli ZMMS poliçesinin bulunduğunu, bu sebeple davalı şirketinde bu kazadan dolayı teminatlar dahilinde sorumlu olduğunu, müvekkili seçimlik hakkını kullanarak aracı ile ikametgahı ve aracının plakasının kayıtlı olduğu Almanya'da buluna... isimli firma tarafından düzenlenen 13.10.2023 tarihli teknik maliyet ekspertiz raporu ile hasar miktarı KDV dahil 37.720,27 Euro olarak tespit edildiğini, ancak aracın piyasa değeri 13.500,00 Euro olduğundan aracın pert olarak değerlendirildiğini, sovtaj bedeli ise 1.850,00 Euro belirlendiğini talep edilebilecek tazminat miktarının 11.650,00 Euro olduğunu, ayrıca aracın tamir süresi boyunca kullanım kaybı günlük 59,00 Euro olduğunu, belirlenen 12 gün için 708,00 Euro kullanım kaybının söz konusu olduğunu, ekspertiz raporu için onarım maliyetleri ile orantılı olarak kesilen KDV dahil 1.743,15 Euro fatura bedelinin ödendiğini, davalı sigorta şirketine 25.10.2023 tarihinde şirketin "....com.tr"mail adresine bildirim yapıldığını, yapılan bildirim neticesinde hasar dosyasının açıldığını, kanun gereği 8 iş günü içinde ödeme zorunluluğu olduğundan sigorta şirketinin 06.11.2023 tarihinde temerrüte düştüğünü davalı sigorta şirketinin kaza tarihi itibariyle 120.000,00-TL ile sınırlı olduğunu, kanunen yapmış olduğumuz bildirim ve ihtarlardan bir netice alamadığından dolayı dava şartı olan arabuluculuk müessesine başvurulduğunu ve alacakları için anlaşma sağlanamadığını belirterek davamızın kabulü ile fazlaya ilişikin her türlü talep ve netice taleplerimiz ıslah hakkımızda saklı kalmak kaydıyla her ne kadar ekte sunulu raporla belirlenmiş ise de yargılama gerektirdiğinden belirsiz alacak olarak şimdilik 40.00 Euro hasar tazminatının davalı şahıs ve araç malikinden kaza tarihi olan 25.09.2023 tarihinden itibaren, davalı sigorta şirketinden ise teminat limitleri (120.000,00 TL) ile sınırlı olmak üzere temerrüt tarihi olan (25.10.2023 + 8 iş günü) 06.11.2023 tarihinden itibaren, müşterek ve müteselsilen, yabancı para bakımından 3095 sayılı yasanın 4/a maddesine göre yürütülecek değişken faiziyle birlikte ve fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası EURO Efektif Satış Kuru karşılığı Türk Lirası olarak tahsiline, belirsiz alacak olarak şimdilik 10,00 Euro kullanım kaybı tazminatının; sadece davalı şahıs ve araç malikinden kaza tarihi olan 25.09.2023 tarihinden itibaren, müşterek ve müteselsilen, yabancı para bakımından 3095 sayılı yasanın 4/a maddesine göre yürütülecek değişken faiziyle birlikte ve fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası EURO Efektif Satış Kuru karşılığı Türk Lirası olarak tahsiline, tarafımızca ödenmiş 1.743,15 Euro ekspertiz rapor ücretinin, davalılardan müşterek ve müteselsilen fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası EURO Efektif Satış Kuru karşılığı Türk Lirası olarak yargılama giderlerinden sayılmasına, diğer yargılama giderleri ile yasal avukatlık vekalet ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; söz konusu kazaya ilişkin dava açmayı tercih eden kişinin davasını ilgili sigorta kuruluşunun ticari merkezinin ya da şubesinin ya da uyuşmazlığa konu sigorta sözleşmesini yapmış olan acentesinin bulunduğu yer Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açabileceğini, kazanın vuku bulduğu yerdeki veya araç sahibinin Türkiye'deki ikametgahının bulunduğu yer Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açılabileceğini, kazanın meydana geldiği yer kaza tutanağında İstanbul Anadolu yakasının sınırları içerisinde olduğunu davalı şirketin adresinin İstanbul Pendik olduğu davanın İzmir yargı çevresine dahil edilmesinin mümkün olmadığını, bu yönden davaya yetki yönünden itiraz ettiklerini, davanın belirsiz alacak davası olarak açılması mümkün olmadığını, araca dair pert farkı, hasar talebinde bulunulması için hukuki koşulların oluşmadığını ve ilgili tespitlerin usulüne uygun yapılmadığını, kazanın meydana gelmesinde davalı araç sürücüsünün kusuru müşterek kusur niteliğinde olduğunu ve davacının da kusurunun belirlenmesi gerektiğini, dava sonunda tazminata hükmedilmesi halinde diğer davalı sigorta şirketinin sorumluluğu olduğunu belirterek davanın reddine yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketinin poliçe limitlerinin sabit olduğun müvekkili şirketin kaza tarihi olan 25.09.2023 tarihinde Hazine Müsteşarlığı tarafından yılbaşından itibaren geçerli olacak şekilde belirlenmiş olan 120.000,00-TL'lik poliçe limitine sahip olduğunu, aracın daha önceki kazalarının kontrolünün şart olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün mezkur kazada atfa kabil bir kusurunun bulunmadığını, müvekkili şirketin KDV'ye ilişkin sorumluluğunun bulunmadığını,kullanım bedelinin ZMMS kapsamında poliçeden talebinin mümkün olmadığını, belirterek davanın reddine karar verilmesi talep etmiştir.
Davalı...ya dava dilekçesi ve duruşma gününün usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, davaya cevaplarını bildirmediği anlaşılmıştır.
Dava, haksız fiil sonucu hasar bedeli ve ikame araç tazminatı istemine ilişkindir.
Davacı 25/09/2023 tarihli trafik kazasında ... plakalı aracın işleteni olup, davalı ... sürücüsü, .... işleteni, sigorta şirketi ise aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyendir.
KTK' nın 97. Maddesi gereği başvuru şartı incelendiğinde dava dilekçesinin ekinde yer alan 25/10/2023 tarihli dilekçeye göre (e-mail) davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuruda bulunulduğu görülmüştür.
Zamanaşımı defi değerlendirildiğinde; 2918 sayılı KTK.nun 109/1. maddesinde "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve her halde, kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar" hükmü, yine aynı kanunun 109/2. maddesinde ise "dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve Ceza Kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş ise bu süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir" hükmüne yer verilmiştir.
Davaya konu trafik kazası 25/09/2023 tarihinde meydana gelmiş, olayın, maddi hasarlı trafik kazası olması nedeniyle, uzamış ceza zamanaşımı süresinin uygulanmasını gerektirir bir durum bulunmamaktadır. Bu itibarla, davaya konu talepler yönünden 2 yıllık zamanaşımı süresi geçerli olup, dava dilekçesine konu edilen maddi tazminat taleplerinin, 2 yıllık zamanaşımı süresi içinde ileri sürülmesi gerekmektedir. Kaza tarihinin 25/09/2023, dava tarihinin 27/12/2023 olduğu görüldüğünden davaya konu tazminatın 2 yıllık süre içerisinde talep edildiği görülmüştür.
Davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasına yönelik yapılan itirazlar değerlendirildiğinde;
Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde belirsiz alacak davası açılabileceği, dosya kapsamında da tazminat talep edilip edilemeyeceği ve tazminat tutarı ancak bilirkişi incelemesi ile belirlenebileceğinden, davacının davasını belirsiz alacak davası açmasında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmıştır (İzmir Bam. 20. H.D. 2022/1633 E. , 2025/403K.).
Mahkememizin yetkisine yapılan itiraz değerlendirildiğinde;6100 sayılı HMK.'nın genel yetkiyi düzenleyen 6. maddesininin 1. fıkrasına göre; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. ", Yine aynı Yasa'nın 16. maddesinde ise, "Haksız fiilden doğan davalrda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir." hükmü yer almaktadır Ancak, HMK.'da kesin yetki halleri açıkça sayılmış olup, haksız fiile ilişkin davalardaki yetki, kesin yetki olmayıp, bir seçimlik yetkidir.Diğer taraftan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. maddesi ile ZMSS Genel Şartlarının C.7.maddesinde ise "Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentanın bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir." ifadesine yer verilmiştir. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman şeçme hakkı davalılara geçer.
Somut olayda, rizikonun, yani kazanın İstanbul ilinde gerçekleştiği, davacının yerleşim yerinin Almanya olduğu, ancak davalı sigorta şirketlerinin İzmir ilinde Ege Bölge Müdürlüğünün bulunduğu görüldüğünden, davacının davasını İzmir ilinde açarak yetkili mahkemeyi doğru olarak seçmiş olduğu anlaşıldığına göre, yetki itirazı mahkememizce kabul edilmemiştir.
Davalı...Sigorta Anonim Şirketi' nin sorumluluğu değerlendirildiğinde; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesine göre “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”. Kaza tarihi itibari ile yürürlükte olan Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.3 maddesinde de “sigortacı poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde genel şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta teminat limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür." şeklinde sigorta şirketin sorumluluğunun kapsamı ifade edilmiştir. Bu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası motorlu bir aracın kara yolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Kazaya karışan... plakalı araç 09.11.2022-2023 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile davalıya sigortalıdır. Kaza 25/09/2023 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği hasar bedelinden davalı araç sürücüsünün kusuru oranında sigorta şirketi sorumlu olacaktır.
Davalı...'nın sorumluluğu incelendiğinde;2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1 maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “ işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, yaşanan trafik kazasında davalı ... plakalı aracın işleteni ve diğer davalı ...nın aracın sürücüsüdür. Araç sürücüsü kendi kusurundan sorumlu olacak olup (TBK madde 49), işleten, sürücünün kusuru oranında yukarıda değinilen maddeye göre dava dilekçesi ile talep edilen maddi zarar kalemlerinden sorumlu olacaklardır.
TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Bu sebeple davacı bilirkişi deliline dayanmış olup mahkememizce bilirkişi heyetinden kusur, hasar bedeli ve ikame araç bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.
Bilirkişi heyetinden alınan 26/04/2024 tarihli raporun sonuç kısmına göre"Takdiri Sayın Mahkemede olmak üzere;
Kusur yönünden
* ...” nın maliki olduğu,...plaka sayılı araç sürücüsü ...nın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 521b, 56/c ve 84/d maddelerini ihlal ettiği,
* ... nun maliki olduğu,...plaka sayılı araç sürücüsü...” nun atfi kabil kusurunun olmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır.
Aracın hasar onarım bedeli ile ilgili olarak;
*Almanya'da bulunan... şirketi-15.10.2023 tarih ve ...Sorumluluk Hasarı Ekspertiz Raporuna göre; 13.667,04 EUR yedek parça, 18.152,19 EUR işçilik olmak üzere toplam hasar bedelinin 31.698,23 EUR+KDV, KDV Dahil 37.720,89 EUR olduğu,
* Anılı aracın onarım maliyetinin 2. El piyasa değerine oranla araç bedelini geçmesinden dolayı;
*Almanya Bilirkişi raporunda anılı aracın sovtaj değerini araştırdığı ve sovtaj bedelini 1.850,00 EUR olarak belirlediği, Sonuç olarak, anılı aracın onarım maliyetinin 2.el piyasa rayiç değeri olan 13.500,00 EUR-sovtaj bedeli 1.850,00 EUR = 11.650,00 EUR olduğu, şeklinde raporunda belirttiği,
-Netice olarak tarafımzca belirtilen onarım bedelinin aşağıdaki gibi olduğu;
Hasar Bedeli ile ilgili olarak;* 25.09.2023 tarihinde meydana gelen kazada ...plaka sayılı aracın onarım bedelinin orijinal parçalarla rayiç değerinin 96 50' sini aşması nedeniyle pert-total işlemine tabii tutulması gerektiğinin görüş, kanaat ve tespitine varılabileceği,
*... plaka sayılı aracın kaza tarihi itibariyle 2. El rayiç değeri 9.000,00 EUR, hasarlı hali (sovtaj bedeli) 1.850,00 EUR olmak üzere araçtaki hasar bedelinin 7.150,00 EUR olabileceği görüş, kanaat ve tespitine varılabileceği,
Bilirkişi Ekspertiz Hizmet Bedeli ile ilgili olarak;
1) ... şirketi- 15.10.2023 tarih ve ... Sorumluluk Hasarı Ekspertiz Raporuna göre; 1.225,00 € temel ücret, 21,89 € Autodesk satın alma maliyeti, 45,54 € seyahat maliyeti, 102,00 € orijinal fotoğraf maliyeti. 25.50 € fotoğraf kopya maliyeti (kopya), 15,00 € posta ve telefon maliyetleri, 23.40 € orijinal yazım maliyetleri, 6,50 € yazım maliyetleri kopyaları ücreti olmak üzere toplam KDV Dahil 1.743,15 EUR Bilirkişi/Ekspertiz Rapor Ücreti olduğu, (Toplam 11.500,00 EUR hasar bedeli için),
2) Yukarı kısımda açıklanan gerekçelerle TESPİT ve GÖRÜŞÜMÜZE göre BİLİRKİŞİ EKSPERTİZ ÜCRETİNİN 900,00 € temel ücret, 21,89 € Autodesk satın alma maliyeti, 45,54 € seyahat maliyeti, 102,00 € orijinal fotoğraf maliyeti, 25,50 € fotoğraf kopya maliyeti (kopya), 15,00 € posta ve telefon maliyetleri, 23,40 € orijinal yazım maliyetleri, 6.50 € yazım maliyetleri kopyaları ücreti olmak üzere toplam KDV Dahil 1.356,39 EUR olduğu, (Toplam 7.150,00 EUR hasar bedeli için)
Bilirkişi Ekspertiz Rapor Ücretinin, yargılama gideri sayılıp sayılmayacağı hususunun hukuki bir konu olması nedeniyle, Sayın Mahkemenizin taktir ve değerlendirilmesine bırakıldığı,
Araç Mahrumiyeti Bedeli ile ilgili olarak;
*Almanya Ekspertiz raporuna göre araç mahrumiyet bedelinin günlük 59,00 EURO olduğu,
*Tarafımızca iş bu rapordaki tespitine göre de araç mahrumiyet bedelinin toplam (10 gün *59 EUR) 590,00 EUR olabileceği görüş kanaat ve tespitine varılabileceği"şeklinde rapor sundukları görülmüştür.
Mahkememizce aldırılan ilk rapora karşı davacı ve davalı işleten vekilinin esaslı itirazları bulunduğundan yeninden rapor aldırılmasına karar vermiş olup, İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi yazılan talimat sonucunda İTÜ Trafik Kürsüsündeki Bilirkişi heyetinden alınan 10/03/2025 tarihli raporun sonuç kısmına göre," Dava konusu olayda davalı sürücü ...nın % 100 (Yüzdeyüz) oranında tamamen kusurlu olduğu,
*-Davacının aracının tamirinin ekonomik olmadığı ve pert total sayılması gerektiği, buna göre talep edebileceği hasar miktarının net 3.000,00 Euro olduğu,
*-Davacının talep edebileceği ekspertiz ücretinin 1.500,00 TL olduğu,
*-Davacının talep edebileceği araç mahrumiyet zararının 6.000,00 TL olduğu,"şeklinde rapor sundukları görülmüştür.
Mahkememizin 22/04/2025 tarihli duruşmasında verilen ara karar gereği, mahkememizce aldırılan her iki rapor arasında hasar, rayiç ve sovtaj bedeli yönünden açık çelişkiler bulundan Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine yazılan talimat sonucunda Karayolları Fen Heyetinden alınan 18/06/2025 tarihli raporun sonuç kısmına göre"Almanya'daki sovtaj bedelleri konusunda yeterli bilgiye sahip bulunmadığımızdan Almanya'daki eksper tarafından belirlenen 1.850,00 Euro sovtaj bedeli uygun bulunmuş, buna bağlı hasar bedeli: 9.700,00 — 1.850,00 - 7.850,00 Euro ve kaza tarihindeki 1 Euro'nun efektif satış bedeli 28,9982 TL olduğundan kaza tarihindeki hasar bedeli 235.485,87 TL olarak belirlenmiştir.
İlişik 15 emsal aracın satış değerleri dikkate alındığında, aracın piyasa rayicini 6.000,00 Euro olarak belirleyen heyetin ve 9.000,00 Euro olarak belirleyen heyetin hasar bedeli ile ilgili görüşlerine iştirak edilmemiştir.
IV- SONUÇ;Dava konusu ...plakalı aracın hasar bedelinin 235.485,87 TL olduğu, davalı şirket tarafından 120.000,00 TL ödeme yapıldığı belirtildiğinden bakiye hasar bedi 115.485,87 TL olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır."şeklinde rapor sundukları görülmüştür.
Davacı vekili bedel arttırım dilekçesi ile; 4.510,44 EURO hasar bedeli ve 590 EURO ikame araç tazminatının tahsilini talep etmiştir. Her ne kadar davalı işleten vekili arttırılan bedeller yönünden zamanaşımı def'i ileri sürmüş ise de; belirsiz alacak davası olarak açılan eldeki davada tüm talepler yönünden zamanaşımı süresi davanın açıldığı tarih itibari ile kesileceğinden ve dava iki yıllık zamanaşımı süresi içerisinde ikame ediliğinden bu itiraza itibar edilmemiştir.
Mahkememize sunulan ilk bilirkişi raporu ve İTÜ Trafik Kürsüsü' nden aldırılan rapor kolluk görevlileri tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğundan kusura ilişkin değerlendirme hükme esas alınmıştır. Her ne kadar davalı işleten vekili kaza anına ilişkin görüntülerin celbini ilk bilirkişi raporuna karşı yaptığı itiraz dilekçesinde talep etmiş ise de, iş bu delile cevap dilekçesinde açıkça dayanılmadığından davalı sürücü... kazanın oluşumunda tam kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.
Yabancı plakalı araçların hasar tazminat talepleri yönünden aracın pert değerlendirilmesi yapılsa dahi, aracın onarım bedeli, aracın satın alındığı ülke rayicindeki piyasa değeri ile karşılaştırılması bakımından önem arz etmektedir. Şöyle ki; eğer aracın satın alındığı ülke rayicindeki piyasa değeri onarım giderinden fazla ise davacı yalnız onarım giderini, onarım giderinden az ise, aracın olay gününde satın alındığı ülkedeki sürüm değerini davalıdan isteyebilir. Aracın Türkiye'deki tamir bedeli, olay tarihinde kayıtlı olduğu ülkedeki ikinci el piyasa rayiç değeri ile karşılaştırılarak hangisi az ise o miktara hükmedilmesi gerekir. (Yargıtay 4. HD'nin 31.02.2012 tarih ve 2021/26157 E. 2022/1048 K.) Somut olayda, davacı hasarlı aracı gümrüğe terk etmemiş, ikamet ettiği ülkeye götürmüştür(ekspertiz raporunda aracın fiilen incelendiği belirtildiğinden). Davacı aracını gümrüğe terk etmiş olsa idi, yurtdışı ikinci el değeri ile Türkiye'deki tamir masrafı belirlenerek bu iki tutar karşılaştırılıp hangisi az ise o değer üzerinden hüküm kurulması gerekirdi. Araç Almanya'ya götürülmüş olduğundan, öncelikle davacının aracın trafikteki tescil kaydını sildirip sildirmediği tespit edilerek, sildirmiş ise aracın sovtaj bedeli ikinci el değerinden düşülerek ve ödemeler de mahsup edilerek davacının zararının belirlenmesi; aracın kaydı sicilden silinmemişse, kazanılmış haklar korunarak Almanya'daki tamir bedeline hükmedilmesi gerekmektedir. (Yargıtay 17. HD'nin 08.03.2016 tarih ve 2014/6873 E. - 2016/2916 K ). Ancak davacı vekili bedel artırım dilekçesi ile pert-total değerini (daha azı) talep ettiğinden talep ile bağlı kalınmıştır.
Sonuç itibari ile; 25/09/2023 tarihli trafik kazasında... plakalı aracın sigorta şirketi ve işeteni davalı sürüc... ' nın kusuru oranında sorumlu olacağından, davalı... ' nın tam kusurlu olduğu, çelişkiyi gideren son bilirkişi heyet raporunda tespit edildiği üzere davacının maliki olduğu araçta meydana gelen hasar miktarı ile aracın kaza tarihinde ki rayiç değeri nazara alındığında hasar miktarının aracın rayiç değerini geçtiği, bu hali ile davacının maliki olduğu araç için pert-total işleminin uygulanması gerektiği, mahkememizce aldırılan son bilirkişi heyet raporunda da aracın pert-total işlemi yapıldığı takdirde sovtaj bedelinin belirtildiği ayrıca dava konusu aracın model ve markasının dikkate alınarak irdelendiği, pert total kabul edilerek aracın sovtaj bedeli de belirlenmek sureti ile hasarsız piyasa rayici ile sovtaj bedeli arasındaki farkın hasar miktarı olarak hesaplandığı, dava devam ederken davacı ile davalı sigorta şirketinin sulh olduğu ve davacıya kaza tarihinde ki poliçe limitinin tamamı olan 120.000,00 TL ödendiği, bu nedenle sigorta şirketine karşı açılan davanın konusuz kaldığı, davacının tahsil ettiği bedel mahsup edildiğinde bakiye hasar bedeli yönünden ve davacının mailiki aracın hasar gören parçalarına göre makul yeni araç alımı süresi üzerinden belirlenen süre için ikame araç bedelinin 590 EURO olduğu kanaatine varılarak davanın kabulüne, kabul edilen maddi tazminat kalemine sürücü ve işleten kaza tarihinde temerrüte düşeceğinden bu tarihten itibaren 3095 Sayılı yasanın 4/a maddesine göre uygulanacak değişken faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
Davacı vekili yurt dışında yaptırdığı ekspertiz ücretinin, yargılama gideri olarak davalılardan tahsiline karar verilmesini de talep etmiş olup, Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 21.11.2017 tarih 2016/17807 E- 2017/10786 K, 05.03.2015 tarih 2014/2413 E- 2015/3870 K ve 22.12.2014 tarih 2014/21991 E- 2014/19194 K sayılı ilamlarında açıklandığı üzere, yurt dışında yapılan ekspertiz masrafının karar tarihindeki döviz kuru üzerinden TL karşılığının yargılama giderine eklenerek davanın kabul-red oranına göre taraflar arasında paylaştırılması gerekeceğinden ekspertiz ücreti yargılama giderine eklenmiştir.
Arabuluculuk ücreti yönünden;6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/23273 Esas, 2022/901 Karar, sayılı ilamı aynı doğrultudadır.)
Eldeki davada, dava öncesi davalı sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmiş olması karşısında ayrıca zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmediği halde davacı yanca arabuluculuğa başvurulmuş olmasından dolayı ortaya çıkan ücretin davacı tarafça karşılanması gerekmektir (İzmir BAM 20. H.D. 2024/762 Esas, 2024/687 Karar, Yargıtay 4. H.D. 09/09/2024 tarih, 2022/2615 Esas 2024/7426 Karar ).
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-4.510,44 EURO hasar bedeli ile 590,00 EURO ikame araç bedeli olmak üzere toplam 5.100,44 EURO tazminatın davalılar... dan kaza tarihi olan 31/07/2021 tarihinden itibaren yabancı paralar için 3095 sayılı yasanın 4/a maddesine göre işletilecek değişken faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak Türk Lirası olarak müştereken müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
-davalı sigorta şirketine karşı açılan davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına,
2-Dava tarihi itibari ile yapılan hesaplama sonucu alınması gereken 2.341,99 TL karar ve ilam harcının yatan 4.211,89 TL peşin ve tamamlama harcından mahsubu ile artan 1.869,90 TL' nin davacıya iadesine,
3-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 2.341,99 TL peşin harç, 269,85 TL başvurma harcı, 1.897,75 TL posta ve diğer giderler, 36.000,00 TL bilirkişi masrafı ile 54.675,99 TL ekspertiz ücreti (815,15*31,3662) olmak üzere toplam 95.185,58 TL yargılama giderinin davalı sigorta şirketi ile yapılan sulh sözleşmesi sonucu ödenen 2.580,00 TL' nin mahsubu ile eksik kalan 92.605,58 TL' nin yalnızca davalı ...' dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 30.000,00 TL vekâlet ücretinden davalı sigorta şirketi ile yapılan sulh sözleşmesi sonucu ödenen 17.000,00 TL' nin mahsubu ile eksik kalan 13.000,00TL' nin yalnızca davalı ...' dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk giderinin davacıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına,
6-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair, davacı ile davalılardan... vekillerinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
11/09/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
TASHİH ŞERHİ
Hükümdeki yazı ve hesap hataları ile diğer benzeri açık hatalar, mahkemece resen veya taraflardan birinin talebi üzerine düzeltilebilir. Hüküm tebliğ edilmişse hâkim, tarafları dinlemeden hatayı düzeltemez. Davet üzerine taraflar gelmezse, dosya üzerinde inceleme yapılarak karar verilebilir. Tashih kararı verildiği takdirde, düzeltilen hususlarla ilgili karar, mahkemede bulunan nüshalar ile verilmiş olan suretlerin altına veya bunlara eklenecek ayrı bir kâğıda yazılır, imzalanır ve mühürlenir (HMK 304. M.) dosya kapsamı incelendiğinde; "4.510,44 EURO hasar bedeli ile 590,00 EURO ikame araç bedeli olmak üzere toplam 5.100,44 EURO tazminatın davalılar ... dan kaza tarihi olan 31/07/2021 tarihinden itibaren yabancı paralar için 3095 sayılı yasanın 4/a maddesine göre işletilecek değişken faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak Türk Lirası olarak müştereken müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
-davalı sigorta şirketine karşı açılan davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına," şeklinde hükmün kurulduğu, davanın kabulü ya da reddi yönünde ifadenin duruşma zaptında yer almadığı, bu durum sistemde yaşanan hata olarak değerlendirilerek hükmün resen tashihi yoluna gidilmiştir.
KARAR: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Mahkememizin 11/09/2025 tarih... Karar sayılı ilamında hükmün birinci bendinde yer alan;
""4.510,44 EURO hasar bedeli ile 590,00 EURO ikame araç bedeli olmak üzere toplam 5.100,44 EURO tazminatın davalılar...' dan kaza tarihi olan 31/07/2021 tarihinden itibaren yabancı paralar için 3095 sayılı yasanın 4/a maddesine göre işletilecek değişken faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak Türk Lirası olarak müştereken müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
-davalı sigorta şirketine karşı açılan davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına," kısmından önce gelmek üzere
"-Davanın davalı ... yönünden KABULÜ ile;" ifadesinin eklenmesine,
Dair, tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.19/09/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır