T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/1104 Esas
KARAR NO : 2024/696
DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 28/12/2023
KARAR TARİHİ : 16/07/2024
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesi ile; Davalı...00 plakalı araç sürücüsü...sevk ve idaresinde iken kusurlu olarak karıştığı 28.07.2023 tarihinde meydana gelen trafik kazasında müvekkiline ait ... plakalı araçta hasardan kaynaklı zarar ve değer kaybı meydana geldiğini, söz konusu kazada davalı taraf tam kusurlu olarak kazaya sebebiyet verdiğini, şöyle ki davacı aracı park halinde iken davalı ...ün sürücüsü olduğu aracı el frenini çekmeden eğimli bölgede park etmesi sonucu araç kayarak önce davacı aracına sonra da bölgedeki ağaç ve su saatine çarparak ancak durabildiğini, asgari özen ve dikkat yükümlülüğüne riayet etmeyerek kazaya tam kusurlu olarak sebebiyet vermiş olup davacının kazada herhangi bir kusuru bulunmadığını, bu durumun kaza tespit tutanağı ile de sabit olduğunu, kaza neticesinde aracın değerinde esaslı bir azalma meydana geldiğini, değer kaybının taraflarına ödenmesi için kusurlu araç ZMMS sigortacısı ve davalı ...Sigorta Anonim Şirketinden talep edildiğini, ancak taraflarına 28/11/2023 tarihinde yalnızca 35.000 TL ödeme yapıldığını, bu değer araçtaki gerçek değer kaybını karşılamaktan çok uzak olduğu, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının ve ikame araç bedelinin ödenmesi istemiyle Arabuluculuk Bürosuna başvuru yapıldığını, anlaşma sağlanamadığını, davacının araçsız kaldığını, aracın serviste olduğu süreçte davacı ikame araç bedeli olarak doğan zarardan davalı araç sürücüsü ve araç malikinin sorumluluğu bulunduğunu, fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak üzere şimdilik 250,00-TL değer kaybının kaza tarihi itibariyle işleyecek yasal faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 250,00 -TL ikame araç bedelinin kaza tarihi itibariyle işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili, ıslah dilekçesi ile; fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla, 5.000,00 TL değer kaybının, davalı sigorta şirketi yönünden poliçe teminat limitleri aşılmamak üzere, kaza tarihi itibariyle işleyecek avans faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 13.920,00 TL ikame araç bedelinin kaza tarihi itibariyle işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalılar ... Vekilin davaya cevap dilekçesinde özetle; Kaza tutanağında aracı park etmeden önce sevk ve idare eden yani davalı aleyhine el frenini çekmediğinden bahisle kusur ithaf edilmişse de bu husus hatalıdır. Şöyle ki davalı tarafından araç 08.00-08.30 saatleri arasında park edildiğini, fakat kazanın 10.40'ta gerçekleştiğini, kaza yerinin yaklaşık %45 derece yokuş olduğu kaza tespit tutanağındaki fotoğraflardan anlaşıldığını, bu sebeple el frenini çekmediğine ilişkin tespit gerçeği yansıtmamakla birlikte dik yokuş olan yerde davalının el frenini çekmeyip aracını terk etmesi durumunda aracın o anda kayacağının görüldüğünü, bu tip servis araçlarında imdat pimi de bulunduğunu, bu pim ayriyeten araçta el freni görevi gördüğünü, bu pimde davalı tarafından çekildiğini, fakat araç fren sisteminin körüklü olması sebebiyle mücbir sebep kabul edilecek sebeplerden olan aracın bakım ve onarımlarının zamanında yapılması ve araç muayene sisteminden geçilerek vize almasına rağmen körüğünün boşaltığını, bu sebeple el freninin çekilmediği hususunun gerçeği yansıtmadığını, davacıya ait olan ... plakalı aracın hatalı park ettiğini, park edilmemesi gereken yerde bulunduğunu, davacının dava dilekçesinde 35.000,00 TL değer kaybı ödemesinin yapıldığını açıkça kabul ettiğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Sigorta şirketine dava dilekçesinin tebliğ edildiği, ancak davaya cevap vermedikleri görülmüştür.
DELİLLER: Trafik kaza tutanağı, araç ruhsatları, sigorta poliçesi, hasar dosyası, fatura suretleri, bilirkişi raporu delil olarak değerlendirilmiştir.
Bilirkişi heyetinden alınan 15/04/2024 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre; "...Trafik kural ihlalleri yönünden:
• ... plaka sayılı davalı aracı park eden davalı ... 2918 Sayılı Karayolları Trafik yönetmeliğinin 118. Maddesini ihlal ettiği, kazanın oluşunda tamamen Etken Olduğu,
• ...plaka sayılı davacı araç park halinde olup kazanın oluşunda Etken faktörü ve kural ihlali olmadığı, görüş ve kanaatine varılmıştır.
− Değer kaybı bedeli yönünden:
...plaka sayılı... VII 1.2 TSI BMT 105 COMFORTLINE 2014 model otomobilin 28.07.2023 riziko tarihi itibarıyla dava konusu olaya bağlı piyasa rayiçlerine göre 40.000,00 TL reel değer kaybı meydana geldiği görüş ve kanaatine varılmıştır.
− İkame araç bedeli yönünden:
... plaka sayılı...VII 1.2 TSI BMT 105 COMFORTLINE 2014 model otomobilin Ekspertiz raporunda yer alan işçilik kalemleri dikkate alınarak makul onarım süresi 12 gün olarak belirlenmiş ve 28.07.2023 riziko tarihi itibarıyla benzer konseptteki araçların kiralama bedelinin 1.160,00 TL. mertebesinde olduğu, arz ve izah edilen hususlara bağlı ikame araç bedeli (12 gün x 1.160,00 TL.) = 13.920,00 TL olarak hesaplanmıştır.
Somut olayda davalı... Sigorta A.Ş. kazada kusurlu olan... plaka sayılı aracın ...numaralı poliçesi kapsamında, düzenleme tarihi itibarıyla KZMM Sigortasını tanzim eden şirket olup,... plaka sayılı araçta meydana gelen zararı (Heyetimiz Trafik Uzmanı tarafından ...plaka sayılı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde Etken Olmadığı belirlendiğinden Sn. Mahkemenin takdir edeceği sigortalısının kusuru oranında) sigortacısının sorumluluk riski ve K.T.K 85/1 ve 91 kapsamında 40.000,00 TL. olarak hesaplanan değer kaybı bedelinden sorumlu olduğu, ancak davalı sigorta şirketi tarafından 28.11.2023 tarihinde 35.000,00 TL değer kaybı bedeli ödemesi yapılmış olmakla, bu nedenle 5.000,00 TL olarak hesaplanan bakiye değer kaybı bedelinden poliçe limitiyle sınırlı sorumlu olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
Dosya kapsamında davalı sigorta şirketine değer kaybı bedeli ihbarı ve tebliği konulu bir belge yer almadığı, nihai kararın takdiri Sn. Mahkemeye ait olmakla davalı sigorta şirketinin 28.11.2023 tarihide değer kaybı bedeli ödemesi yapmış olması nedeniyle 28.11.2023 tarihi itibarıyla ödenmeyen borç miktarı bakımından- temerrüde düşeceği görüş ve kanaatine varılmıştır.
...plaka sayılı ...VII 1.2 TSI BMT 105 COMFORTLINE 2014 model otomobilin Ekspertiz raporunda yer alan işçilik kalemleri dikkate alınarak mesleki bilgilerime dayalı makul onarım süresi 12 gün olarak belirlenmiş olup, 28.07.2023 riziko tarihi itibarıyla kiralama bedelinin 1.160,00 TL. mertebesinde olduğu, arz ve izah edilen hususlara bağlı ikame araç bedeli (12 gün x 1.160,00 TL.) = 13.920,00 TL olarak hesaplanmış olup, davalılar ...’ın müştereken ve müteselsil riziko tarihi itibarıyla sorumlu olduğu görüş v kanaatine varılmıştır..." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
1-Dava, trafik kazası nedeniyle davacıya ait araçta oluşan değer kaybı zararının ve aracın onarımda geçen süre boyunca faydalanılmaması nedeniyle ikame araç zararının tahsili talepli maddi tazminat davasıdır.
2-Dava konusu uyuşmazlık davacıya ait...plaka sayılı araç ile davalıların maliki, sürücüsü ve ZMMS sigortacısı oldukları ... plaka sayılı araç arasında meydana gelen 28/07/2023 tarihli trafik kazasında kusur dağılımı, kaza nedeniyle davacıya ait araçta oluşan hasarın onarımı sonrası aracın değer kaybı zararı oluşup oluşmadığı ve karşılanması ve aracın onarımda geçen süre boyunca araç yoksunluğundan kaynaklanan zararın karşılanması konularında toplanmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanmaktadır.
Trafik kazaları sonucu uğranan zararın tazmini hususunda temel dayanak haksız fiil sorumluluğudur.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun;
85/1. maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”;
85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.
Haksız fiil sorumluluğu, "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
49. maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.
Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
50. maddesi, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır."
Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır. Yargısal içtihatlar ve doktrine göre haksız fiilin unsurları;-Fiil, davranış,
-Fiilin hukuka aykırı olması
-Zararın meydana gelmesi,
-Kusur,
-Fiil ve zarar arasında illiyet bağı bulunması, olarak sıralanmaktadır.
Yine TBK'nın 50. maddesi ile "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmü düzenlemesi uyarınca zarar gören zararı ile zarar verenin kusurlu olduğunu ispatla mükellef kılınmıştır.
3-Dava konusu uyuşmazlıkta davalılar arasında zarar verdiği ileri sürülen aracın sigortacısı olan ... Sigorta A.Ş.'nin de bulunduğu ve uyuşmazlıkta sigorta hukuku uygulanacağı, bu haliyle uyuşmazlığın çözümünde Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen sigorta hukukunun uygulanacak olması nedeniyle mutlak ticari dava niteliğinde olduğu ve bu itibarla uyuşmazlığın asliye ticaret mahkemesi görev alanına girdiği değerlendirilmiştir.
4-Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.” şeklinde ifade edilmiştir.
Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre ise, sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin dışında (üstünde) kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumludur.
Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir.
Somut olayda, davalı ... Sigorta A.Ş.... plaka sayılı aracın 14/09/2022-14/09/2023 tarihleri aralığında KZMMS sigorta poliçesi ile sigortacısı olduğu, kaza tarihi 28/07/2023 itibariyle davalı sigorta şirketinin poliçeden kaynaklanan sorumluluk üst sınırının 120.000,00-TL olduğu görülmüştür.
5-Haksız fiil sorumluluğunun tespiti bakımından öncelikle zarara sebebiyet veren trafik kazasının gerçekleşmesinde tarafların kusur durumlarının değerlendirilmesi gerekmektedir.
Mahkememizce kaza tespit tutanağı ve dosya kapsamında toplanan deliller çerçevesinde kusur durumlarının ve kural ihlallerinin tespiti için adli trafik bilirkişiden rapor alınmış, dosyaya sunulan 15/04/2024 tarihli bilirkişi raporunda dava konusu kazanın davalı araç sürücüsü ...'ün Karayollar Trafik Yönetmeliği'nin 118.maddesine yönelik kural ihlali bulunduğu, davacı araç sürücüsünün ise kural ihlali bulunmadığı yönünde görüş bildirilmiştir.
Rapora karşı davalılar ... vekili tarafından yolun eğimli olduğu, aracın mücbir sebep kapsamında teknik bir nedenle yokuştan kaydığı savunularak rapora karşı itirazda bulunulmuş ise de, davalı araç maliki ve sürücüsünün aracın teknik donanım ve güvenlik tedbirlerini çalışır vaziyette tutmakla sorumlu oldukları, yolun eğimine göre fren tertibatının yeterli gelip gelmeyeceğinin dikkate alınarak aracın park edilmesi gerektiği, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 118. Maddesinde belirtildiği üzere eğilimli yollarda fren dışında ilave tedbirlerin alınması gerektiği ancak davalı araç sürücüsü tarafından bu tedbirlerin de alınmaması suretiyle kazanın gerçekleşmesinde asli ve tam kusurlu olduğu değerlendirildiğinden davalının %100 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir.
6-Davacının kaza sonucu oluşan değer kaybı zararının ve onarım süresi ile emsal bir aracın kiralama bedelinin tespiti için otomotiv konusunda uzman bilirkişiden rapor alınmış, dosyaya sunulan 15/04/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle davacıya ait aracın hasar onarım bedelinin KDV dahil 74.698,97-TL olduğu, aracın rayiç değerinin 680.000,00-TL olduğu, onarımın ekonomik olduğu, aracın 40.000,00-TL değer kaybına uğrayacağı, aracın onarımının 12 gün süreceği ve bu süreçte emsal bir aracın günlüğü 1.160,00-TL bedel ile kiralanabileceği yönünde görüş bildirilmiştir.
Bilirkişi raporuna karşı davacı vekili ve davalılar... vekili tarafından itirazlar ileri sürülmüştür.
Değer kaybı zararı yönünden yapılan incelemede, aracın onarım gören parçaları, yaşı, kullanım kilometresi, marka ve modeline(2014) göre, aracın daha önceki tarihli kazaları da dikkate alındığında 40.000,00-TL değer kaybı zararının piyasa şartlarına uygun olduğu, değerlendirilmekle davacıya ait aracın kaza nedeniyle 40.000,00-TL değer kaybına uğradığı kabul edilmiştir.
Bilirkişi raporu ile aracın onarımının 12 gün süreceği ve günlüğü 1.160,00-TL'den emsal nitelikte bir aracın kiralanabileceği belirtilmiştir. Yargıtay 4.Hukuk Dairesi'nin istikrarlı uygulamasına göre hasar gören bir aracın maliki aracın tamiri süresince araçtan faydalanmaması nedeniyle zararının oluştuğu kabul edilmektedir. Zarar gören araç maliki bu süreçte farklı bir araç kiralamamış olsa dahi salt kendisine ait araçtan faydalanma imkanı bulunmadığı için aracın günlük kullanım bedeli kadar zararı oluştuğu dikkate alınarak, onarım süresi ve günlük kiralama ücretinin benzer nitelikteki dosyalarda elde edilen verilerle uyumlu olduğu gözetilerek davacının aracın kullanılamamasından dolayı 13.920,00-TL zararı oluştuğu kabul edilmiştir.
7-Davalı sigorta şirketi tarafından dava öncesinde davacı vekiline 28/11/2023 tarihinde 35.000,00-TL değer kaybı ödemesi yapıldığı ve davacının değer kaybı zararından dolayı bakiye 5.000,00-TL tazminat talep edebileceği kabul edilmiştir.
Davalı sigorta şirketinin dava öncesi 35.000,00-TL değer kaybı ödemesi ve davacının kasko sigortacısı dava dışı... Sigorta A.Ş.'ye 71.361,61-TL hasar rücu ödemesi yaptığı görülmüş, ödemeler toplamı 106.361,61-TL olup 120.000,00-TL poliçe limitinden bakiye kalan 13.638,39-TL bakiye poliçe limitinin mahkememizce hüküm altına alınan 5.000,00-TL değer kaybı zararını karşılamaya yeterli olduğu görüldüğünden bakiye poliçe limitinin belirtilmesi suretiyle yetinilmiştir.
8-Davalı araç malikinin ve araç sürücüsünün sorumluluğu haksız fiil tarihinden itibaren başladığından kaza tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir. Davalı sigorta şirketinin sorumluluğu ise ihbar sonrası temerrüt koşullarının oluşması ile başlayacağından davacının yazılı başvuru tarihi olan 09/11/2023 tarihine 8 iş günü yasal sürenin eklenmesiyle 22/11/2023 tarihinde temerrüt oluşacağı ve bu tarihten itibaren faiz işletilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
Faiz türü yönünden yapılan değerlendirmede ise, davacı tarafça tazminat miktarlarına yasal faiz uygulanması talep edilmiş olup talep doğrultusunda tazminat miktarlarına temerrüt tarihlerinden itibaren yasal faiz işletilmiştir.
9-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13. Fıkrası uyarınca arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden olup, İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun sarf kararı ile 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin hazine tarafından karşılandığı anlaşıldığından bu tutarın yargılama giderleri kapsamında değerlendirilerek haklılık durumuna göre tahsili yönünde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE,
A-5.000,00-TL Bakiye değer kaybı zararından kaynaklanan maddi tazminatın davalı... Sigorta Anonim Şirketi'nin sorumluluğu bakiye poliçe limiti 13.638,39-TL'yi aşmamak kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, tazminat miktarına davalılar...dan kaza tarihi 28/07/2023 tarihinden itibaren, davalı... Sigorta Anonim Şirketi yönünden 22/11/2023 temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine,
B-13.920,00-TL ikame araç zararından kaynaklanan maddi tazminatın davalılar ...an müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, tazminat miktarına kaza tarihi 28/07/2023 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.292,42-TL harçtan peşin olarak alınan 269,85-TL ile ıslah harcı olarak alınan 315,00-TL harcın mahsubu ile bakiye 707,57 -TL karar ve ilam harcının davalılar ...dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına, davalı ... Sigorta Anonim Şirketi yönünden alınan peşin harç yeterli olduğundan ayrıca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına takdir edilen 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacıya verilmesine, davalı... Sigorta Anonim Şirketi'nin vekalet ücretinin yalnızca 5.000,00-TL'lik kısmıyla sınırlı olarak sorumlu tutulmasına,
4-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 269,85-TL ile ıslah harcı olarak yatırılan 315,00-TL toplamı 584,85-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin harcın yalnızca 341,55-TL'lik kısmıyla sınırlı olarak sorumlu tutulmasına,
5-Davacı tarafça sarf edilen 269,85-TL başvuru harcı, 403,25-TL posta ve tebligat ücreti, 5.600,00-TL bilirkişi ücreti toplamı 6.273,10-TL yargılama giderinin, davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve resen ilgili taraflara iadesine,
7-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından karşılandığı anlaşılan 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, bu hususta harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair, davacı vekilinin ve davalı ... diğer tarafların yokluğunda, dava değerinin 6100 Sayılı HMK'nın 341/2. Maddesinde gösterilen İstinaf kanun yolu başvuru sınırının altında kalması nedeniyle kesin nitelikte olduğu ve kanun yoluna başvurulamayacağı açıklanmak sureti ile açık yargılama sonunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.16/07/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır