T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2023/127 Esas
KARAR NO: 2023/112
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 10/02/2023
KARAR TARİHİ: 15/02/2023
YAZIM TARİHİ: 15/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı asil dava dilekçesinde özetle; ... ilçesinde esnaflık yaptığını, pandemi sürecinde tarafına ait ...'a ait, keşideci ..., ... seri nolu, 15.000,00 TL bedelli, 31/03/2020 keşide tarihli, ... adına düzenlenmiş çek ile, ...'a ait, keşideci ..., ... seri nolu, 10.000,00 TL bedelli, 30/06/2020 keşide tarihli, ... adına düzenlenmiş olan iki adet çekin ödeme güçlüğü nedeniyle alacaklılarına ödenemediğini, ancak çek bedellerinin karşılıksız olması nedeniyle kaşelendikten itibaren bir ay sonraki süreçte tarafınca alacaklılara ödendiğini, söz konusu çeklerin ödeme neticesinde tarafına iade edildiğini, iade aldığı bu çekleri düşürerek kaybettiğini, çeklerin çalışmış olma ihtimalinin de mevcut olduğunu, kaybolmuş ya da çalınmış olan çeklerin üçüncü şahıslar tarafından kullanılmasını önlemek amacıyla ödeme yasağının konulmasını ve çeklerin iptal edilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava, zayi nedeniyle açılmış hasımsız çek iptali davasıdır.
6102 sayılı TTK'nun 818/1-s maddesi uyarınca çek hakkında da uygulanacak aynı Yasa'nın 759. maddesine göre çeki eline geçiren kişi bilinmiyorsa, çekin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. TTK'nun 760. maddesine göre mahkeme, dilekçe sahibinin, poliçe elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, poliçeyi eline geçireni, poliçeyi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde poliçenin iptaline karar vereceğini ihtar eder. Aynı Yasa'nın 764. maddesine göre ise elden çıkan çek, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa iptaline karar verilir.
Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır. Hasımsız olarak açılan davalarda, üçüncü kişilerin davaya müdahaleleri halinde davanın çekişmeli duruma gelmesi mümkün ve gerekliyse de, çek iptali davalarında yukarıda açıklanan prosedür gereğince, kararda üçüncü kişilerin hakkını zedeleyen hükümler bulunsa dahi karar onun bakımından kesin hüküm teşkil etmeyeceğinden, hasımsız şekilde açılan davaya üçüncü kişilerin asli ya da fer'i müdahale imkanı bulunmamakta, dolayısıyla davada taraf sıfatı olmayan üçüncü kişilerin gerekçeli karar başlığında gösterilmesine gerek görülmemiştir. (Yargıtay 11. H.D'nin 17.06.2019 tarih 2018/2811E, 2019/4422 K sayılı kararı)
6102 sayılı T.T.K.'nun 818/1-s maddesi yollaması ile uygulanması gereken 757 ilâ 763 üncü maddeleri ve 764 üncü maddenin birinci fıkrasına göre zayi nedeniyle çek iptali istemlerinde, işin niteliği ve meydana getireceği hukuki sonuçlar itibariyle bu tür istemde bulunma yetkisinin lehtar ve hamile tanınmış bir hak olduğu, keşidecinin bu yasal hükümlere dayanarak iptal isteminde bulunma hakkının mevcut olmadığı (Yarg. 11HD 2015/8448E. 2016/3116 K.) davacının iptali talep edilen çeklerin keşidecisi olduğu dava dilekçesi ile sabit olduğundan davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın HMK' nın 114/2 ve 115/2. Maddeleri uyarınca usulden REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yatırılan ve harcanan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair, davacının yokluğunda tebliğden itibaren iki hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/02/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır
BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR.
“5070 sayılı yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur”