T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/153 Esas
KARAR NO : 2025/175
ASIL DAVA : Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
ASIL DAVA TARİHİ : 12/04/2013
BİRLEŞEN İZMİR 5. ATM 2013/274 E - 2013/136 K SAYILI DOSYASI
DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 27/06/2013
BİRLEŞEN İZMİR 11. ATM 2014/137 E - 2014/133 K SAYILI DOSYASI
DAVA : Tazminat
DAVA TARİHİ . : 15/09/2014
KARAR TARİHİ . : 20/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl davada davacı tarafın iddialarında özetle; müvekkili şirketin davalı... Genel Müdürlüğünden iki ayrı ihale ile 27/05/2008 tarihinde "İzmir ili Torbalı ilçesi Atıksu Arıtma Tesisi İnşaatı" işi ile 21/04/2008 tarihli " Ayrancılar Yazıbaşı Atıksu Arıtma Tesisi Yapım İnşaatı" işini aldığını, müvekkilinin işi teknik şartnameye, sözleşmeye ve projesine uygun olarak yapıp davalı taraf teslim ettiğini, ancak işin yapımı sırasında Torbalı işi için kesin kabul dahi yapılmış olmasına rağmen, sözleşmenin ifası sırasında müvekkilinin proje ve ihale dökümanı dışında olup, fazladan yaptığı imalatlar bulunduğunu, ayrıca işin geçici kabulünden sonra davalı idarece fiilen teslim alınıncaya kadar 44 gün süre ile işletmenin işletilmesi faaliyetini müvekkilinin fazladan yaparak bu arada bir kısım işletme bedelini üstlendiğini, işin faaliyete geçmesi için gerekli olan kanalizasyon hatları ve enerji hatlarını müvekkilinin yaptığını, böylece keşif artışı ile giderilmeyen imalat bedelleri olduğunu, ayrıca geçici kabul ile kesin kabul tarihleri arasında geçen zaman içerisinde birçok ilave iş,imalat,bakım ve onarımların müvekkili tarafından karşılandığını, işin davalı idarenin keyfi davranışı nedeniyle 5 kez uzamasından dolayı fiyat farkları oluştuğunu, aynı şekilde Ayrancılar Yazıbaşı tesisleri için de ek imalat, fazladan işletim süresi olan 55 günlük işletim gideri, keşif artışına gitmeme nedeniyle oluşan ek imalat bedeli, bakım, onarım masrafları olduğunu, ancak davalının geçici kabule rağmen kesin kabulü gerçekleştirmediğini, dolayısıyla kesin hakediş ve kesin hesabın yapılmadığını, ihtarname ile alacak istemlerinin sonuçsuz kaldığını, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak koşuluyla şimdilik 100.000,00-TL' nin her bir işten kaynaklanan alacakları olarak ihtarname tarihlerinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın haksız olduğunu,... Genel Müdürlüğü hakkındaki savcılık soruşturmasının eldeki davayla herhangi bir ilgisinin olmadığını, usul yönünden ise; davacının davasını belirsiz alacak davası şeklinde 6100 sayılı HMK'nun 107 maddesine dayalı olarak açmasının usul ve yasaya uygun olmadığını, aynı yasanın 29. maddesindeki dürüstlük kuralına uygun davranma yükümlülüğünün yerine getirilmediğini, zira alacağın tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin davacı tarafça beklenmeyecek veya imkansız olduğu hallerde belirsiz alacak davasının açılabileceğini, öte yandan iki ayrı sözleşme ile iki ayrı tesis için birlikte dava açılmasının da uygun olmadığını, esas yönünden ise; davacının Torbalı Atık Su Arıtma Tesisi'nin yaklaşık maliyeti 6.648.080 TL iken, yüklenici davacının 5.564.000.- TL teklif verdiğini, yine Ayrancılar- Yazıbaşı Atık Su Arıtma Tesisi'nin yaklaşık maliyeti 6.564.812.- TL iken, davacı yüklenicinin 4.330.000.- TL teklif vererek işi üstlendiğini, böylece davacı yüklenicinin her iki işi de alabilmek için %15 ve %35 oranlarında kırımlara gittiğini ve dolayısıyla bu bedelle işi şartnameye uygun yapamadığını, sorumluluğunun altından kalkamadığını, her iki iş için de işin tesliminden itibaren gerekli hak edişlerin zamanında yapıldığını, ek hak edişlerin de İller Bankası 'nın birim fiyat yapım koşullarına uygun olarak ödemelerin yapıldığını, hak edişlerini zamanında alan yüklenicinin şartnameye göre ödeme tarihinden itibaren 10 gün içinde buna yönelik ihtirazi kayıtlarını idareye bildirmesi zorunluluğu bulunduğunu, aksi taktirde hak edişlerin kabul edilmiş sayılacağını, yüklenicinin eksik ve kusurlu işlerini giderme kapsamında yapılan işleri fazladan yapılan işler gibi göstermeye çalıştığını, davacının tesisleri işlettiği yönündeki iddiasının doğru olmadığını, işletmenin devralınması için gerekli personelin davacı tarafından bulundurulmadığını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...E sayılı dava dosyasında davada davacı... Genel Müdürlüğü dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait İzmir ili, Torbalı ilçesi, Atık Su Arıtma Tesisi İnşaatı işine ait anahtar teslimi götürü bedeli 5.664.000.-TL bedelli olarak işin yapılmasına yönelik 27/05/2008 tarihli sözleşme imzalandığını, işin ifası sırasında 453.104,97.-TL keşif artışına gidildiğini, toplam sözleşme bedelinin 6.117.104,97.-TL 'ye yükseldiğini, 28/05/2012 tarihinde kesin kabul tutanağında kesin kabule engel olmayan 10 maddelik eksikler listesinin düzenlendiğini ve fakat davalı yüklenicinin belirlenen eksikliklerin tamamlanması için kendisine tanınan 25 takvim günü süresi içerisinde eksiklikleri tamamlayamadığını, şartnamenin 25 ve 26 maddeleri gereğince bu işlerin müvekkil idare tarafından yapılacağının, bedelinin de davalı şirketten alınacağının İzmir... Noterliği'ne ait 18/06/2012 tarih...Y nolu ihtarnameyle bildirildiğini, ancak davalı yüklenicinin 22/06/2012 tarihli yazısıyla eksiklikleri gidereceğini bildirmesine rağmen hiçbir eksikliği gidermediğini ve 16/07/2012 tarihli tutanakla bu eksikliklerin yeniden belirlenerek müvekkili idare tarafından giderildiğini ve şartnamenin 45. maddesi hükmü gereğince de davalı yüklenici şirkete ceza tahakkuk ettirildiğini, bu nedenlerle müvekkili tarafından yapılan toplam 17.765,34.-TL eksik ve kusurlu iş bedelinin 06/02/2013 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen bu davada davalı vekili savunmalarında özetle; birleşen davaya ilişkin dava dilekçesi davalı şirket vekiline usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olup, davalı vekilinin birleşen davaya yönelik herhangi bir beyanda bulunmadığı görülmüştür.
Birleşen ...ATM'nin... E sayılı dava dosyasında davacı vekili özetle; müvekkili...'nun 13/03/2008 tarih... sayılı kararıyla davalı şirketin yüklenici olarak 4.330.000,00.-TL ihale bedeli üzerinden İzmir ili Ayrancılar Yazıbaşı atık su arıtma tesislerinin inşaat işini verdiklerini, geçici kabulün 08/04/2010 tarihinde yapıldığını, kesin kabulün yapılması için yüklenicinin 18/04/2011 tarihli talebinin gereği olarak yapılan incelemeler sonucunda kesin kabulün yapılmasına engel olacak kusurlu ve eksik iş tespit edildiğini, ihtarname çekildiğini, eksik işlerin çoğunun tamamlandığını, ancak dekantör dışındaki eksik işlerin tamamlandığını, dekantör ile ilgili imalatın teknik şartnamesine uygun yapılmadığını, bu nedenle eksik ve kusurlu iş bedeli olan 169.994,43.-TL 'nin davalı taraftan 14/11/2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsili karar verilmesini dava etmiştir.
Birleşen... ATM'nin... E sayılı dava dosyasında Davalı tarafın savunmalarında özetle, Birleşen davadaki iddiaların doğru olmadığını, eksik ve kusurlu işlerin tamamlandığını, geçici kabulün yapıldığını, kesin kabule engel bir durumun bulunmadığını, kesin kabul aşamasında açık ayıba ilişkin bir talepte bulunamayacağını, bu nedenle birleşen davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın asıl dava dosyası yönünden; davacı yüklenici şirketin davalı iş sahibinden sözleşme kapsamında fazla imalat bedeli ve diğer masraflar yönünden bir alacağının olup olmadığı, birleşen davalar yönünden ise; davacı iş sahibi idarenin davalı yüklenicide eksik ve ayıplı iş bedeli alacağının olup olmadığı, her iki alacakların ayrı ayrı miktar ve tutarı istemine ilişkindir.
Açılan dava öncelikle mahkememizin...Esasına kaydedilmiş olup,01/06/2017 tarihinde, "1-Asıl davanın REDDİNE,
2-Birleşen ... ATM'nin... E sayılı dosyası bakımından davanın KISMEN KABULÜ ile, 168.233,37.-TL eksik ve kusurlu iş bedelinin 14/11/2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ...Ltd. Şti'den alınarak davacı...'ya verilmesine,
3-Birleşen... ATM'nin ... E sayılı dosyası bakımından davanın KISMEN KABULÜ ile, 2.177,52.-TL eksik ve kusurlu iş bedelinin 06/02/2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ...rak davacı...'ya verilmesine," şeklinde karar verilmiş verilen kararın taraflarca istinaf edilmesi üzerine İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ... HUKUK DAİRESİ ... K. Sayılı ilamı ile tarafların istinaf başvurularının kabulüne karar verilerek mahkememizce verilen kararı kaldırmış ve kaldırma ilamı sonrası mahkememizin ... Esasına kaydedilen dava dosyası hakkında 02/07/2020 tarihinde;
"1-Asıl davanın KISMEN KABULÜ İLE; davacı yüklenicinin Torbalı Atık Su Tesisi yönünden 41.506,00.-TL, Ayrancılar Atık Su Tesisi yönünden 40.000,00.-TL olmak üzere toplam 81.506,00.-TL işletme bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte davalı...'dan tahsili ile davacıya verilmesine,
2- Birleşen İzmir ... ATM'nin... E ve birleşen İzmir ... ATM'nin...E sayılı davalarının REDDİNE,"şeklinde hüküm kurulmuştur.
Mahkememizce verilen karar asıl davac... İnşaat vekili ile birleşen davada... vekili tarafından istinaf edilmiş olup, İzmir BAM .. HD... karar sayılı ilamı ile "Asıl davada davacı-birleşen davalarda davalı ile asıl davada davalı-birleşen davalarda davacının istinaf başvurusunun KABULÜNE, İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 02.07.2020 tarih ve ... Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, yeniden bir karar verilmek üzere dosyasının mahal mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,"şeklinde kesin karar verilmiştir.
Somut olayda; asıl davada davacı yüklenici, davalı iş sahibi, birleşen davalarda ise davacı iş sahibi olup, davalı yüklenicidir.
Taraflar arasında imzalanan sözleşmeler ile davacı-birleşen dosyaların davalısı olan yüklenicinin davalı-birleşen dosyalar davacısı idarenin açtığı ihale sonucunda "İzmir İli, Torbalı İlçesi, Atıksu Arıtma Tesisi İnşaatı İşi" ile "Ayrancılar-Yazıbaşı Atıksu Arıtma Tesisi Yapım İşi"ni yüklenmiş olduğu, sözleşmelerde işin bedelinin götürü bedel olarak tespit edildiği,
-Torbalı İlçesi Atıksu Arıtma Tesisi İşine ilişkin sözleşmesinin 27.05.2008 tarihinde imzalandığı, bedelin 5.664.000,00 TL olduğu,
-Ayrancılar-Yazıbaşı Atıksu Arıtma Tesisi İnşaatı Yapım işine ilişkin sözleşmenin ise; 21.04.2008 tarihinde imzalandığı ve bedelinin 4.330.000,00 TL olduğu anlaşılmaktadır.
Birleşen davalarda davacı idare,
İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyasındaki dava; davacı idarenin yukarıda belirtilen yapım işleri nedeniyle davalı yüklenicinin eksik ve kusurlu olarak meydana getirdiğini iddia ettiği işler bedeline ilişkin olarak 169.994,43 TL alacak,
-İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasındaki dava; yine davalı yüklenici tarafından eksik ve kusurlu olarak yapıldığı söylenen işler bedeli karşılığı ve idare tarafından kesilen gecikme cezası karşılığı 17.765,34 TL alacağın tahsili isteğine ilişkindir.
Mahkememizin, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi... Hukuk Dairesinin 18.12.2018 tarih ve... Karar sayılı kaldırılan hükme ilişkin yapılan yargılama sırasında dava konusu ihale kapsamında yapılmış olan Torbalı İlçesi Atık Su Arıtma Tesis ile Ayrancılar Yazıbaşı Atık Su Arıtma Tesisinde yapılan keşif sonucu düzenlenen bilirkişi heyeti raporu doğrultusunda asıl davanın reddine, birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında davanın kısmen kabulü ile 168.233,37 TL eksik ve kusurlu iş bedelinin davalıdan tahsiline, birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesinin... Esas sayılı dosyasında davanın kısmen kabulü ile 2.177,52 TL eksik ve kusurlu iş bedelinin davalıdan tahsiline karar verildiği, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi... Hukuk Dairesinin kaldırma kararından sonra yapılan yargılamada ise; dosyanın önceki bilirkişi heyeti dışında yeniden oluşturulan başka bir bilirkişi heyetine tevdi edilerek bu kez dosya üzerinden inceleme yapılmak suretiyle bilirkişi heyetince ibraz edilen rapor doğrultusunda asıl davanın kısmen kabulü ile Torbalı Atık Su Tesisi yönünden 41.506,00 TL, Ayrancılar Atık Su Tesisi yönünden 40.000,00 TL olmak üzere toplam 81.506,00 TL işletme bedelinin davalıdan tahsiline, birleşen İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ve İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin... Esas sayılı dosyalarında açılan davaların ayrı ayrı reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.
Bu duruma göre; İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin kaldırma kararından önce yapılan yargılama sırasında keşif sonucu düzenlenen bilirkişi heyeti raporu ile kaldırma kararından sonra yapılan yargılama sırasında dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu düzenlenen bilirkişi heyeti raporu arasında çelişki meydana gelmiş olup, raporlar arasındaki çelişki giderilmeden hüküm kurulması yerinde olmadığı son kaldırma ilamında belirtildiğinden mahkememizce yerine keşif yapılmak suretiyle yeni bir heyetten rapor ve ek raporlar aldırılmıştır.
İzmir Bölge Adliye Mahkemesi... Hukuk Dairesinin kaldırma kararından önce yapılan yargılama sırasında keşif sonucu düzenlenen bilirkişi heyeti raporu ile kaldırma kararından sonra yapılan yargılama sırasında dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu düzenlenen bilirkişi heyeti raporu arasında çelişki meydana gelmiş olup, raporlar arasındaki çelişki giderilmeden hüküm kurulması yerinde olmadığından mahkememizce yeniden keşif yapılmak ve bilirkişi heyetine işletmeci bilirkişi eklenmek suretiyle İzmir BAM... Dairesi'nin ilamında belirtilen şekilde Bilirkişi heyetinden alınan 26/10/2023 tarihli raporun sonuç kısmına göre;
"İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dava dosyasında; yukarıda arz edilen hususlarla;
İnşaat İşleri ilgili yönünden;
*Yukarıda sıralanan veriler ve yapılan değerlendirmeler neticesinde, bahsi geçen imalatlardan ayıplı olanların yükleniciye bildirim süreleri ve sorumluluğun hangi tarafa ait olacağı hususundaki nihai hukuki değerlendirme mahkemenize ait olmak üzere, inşaat kısmıyla ilgili sıralanan imalatların Yapım İşleri Genel Şartnamesi kapsamında yüklenici sorumluluğunda olduğu, bu imalatlara dair ek ödeme yapılmasının mevzuata uygun olmayacağı kanaati oluşmuştur.
Mekanik Tesisat İşleri yönünden;
Asıl davada fazla yapıldığı iddia edilen imalat kalemleriyle ilgili, inceleme ve değerlendirme bölümünde arz ve izah edilen nedenlerle mekanik tesisat iş kalemlerin ayrı bir imalat kalemleri olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı davacı Yüklenicinin talebinin nihai kararın takdiri Sn. Mahkemeye ait olmak üzere uygun olmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır.
*Birleşen İzmir..TM'nin ... E. Sayılı dosyasında eksik ve kusurlu işler ile gecikme cezası, Kapatılan İzmir ...ATM'nin... E. Sayılı dosyası eksik ve kusurlu işler ile ilgili inceleme ve değerlendirme bölümünde arz ve izah edilen nedenlerle;
1) Geçici Kabul Tutanağında eksik olarak belirtilmeyen ve Kesin Kabule kadar teminat süresi 12 ay olan bir tesiste, yaklaşık 21 ay sonra tutulan bir tutanakta belirtilen ve inceleme bölümünde yer alan tablonun İ, 3, 4, 9 ve 12 nolu maddelerdeki hususların davalı yüklenici tarafından yapılmayan eksik ve kusurlu imalattan kaynaklı olduğu yönünde dosya kapsamında herhangi bir belge olmadığı, davalı Yükleyici tarafından işletmesi yapılmayan 3. Kişiye tesliminden sonra 3. Kişinin kullanımı kaynaklı işletme süresi içerisinde herhangi bir sebep ile ortaya çıkması muhtemel arıza ve eksiklikler olabileceği, bu nedenle nihai kararın takdiri Sn. Mahkemeye ait olmakla davalı yüklenicinin söz konusu kalemlerin bedelinden sorumlu tutulamayacağı kanaati oluşmuştur.
2)Geçici Kabul Tutanağında eksik olarak belirtilmeyen ve Kesin Kabule kadar teminat süresi 12 ay olan bir tesiste, yaklaşık 21 ay sonra tutulan bir tutanakta belirtilen ve inceleme bölümünde yer alan tablonun 6 nolu maddesindeki husus ile ilgili, dosya içeriğindeki bilgi ve belgelerden teslim edilen dekantörlerin sorunlu/arızalı çalıştığına dair herhangi bir veri bulunmamakta sadece sistem içerisinde istenen üretimi sağlamadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda teslim edilen dekantörlerin projeye aykırı malzeme niteliğinde olduğunun dekantörlerin idareye teslimi aşamasında ve işin geçici kabulü sırasında bilinmesinin ve tespitinin mümkün olduğu, bu çerçevede İdarenin dekantörleri mevcut hali ile kabul etmiş olduğu ve Yapım İsleri Genel Şartnamesi 23. ve 24, maddesi kapsamında iş sahibi İdare tarafından bilinerek işin teslim alındığı kanaatine ulaşmak mümkün olup, teslim edilen malın ayıbı olmadığı, kapasitesi ile sorumluluğun projeyi ve teknik şartnameyi hazırlayan tarafta olduğu değerlendirilmiş olup, bu nedenle nihai kararın takdiri Sn. Mahkemeye ait olmakla davalı yüklenicinin söz konusu kalem bedelinden sorumlu tutulamayacağı görüş ve kanaati oluşmuştur.
3) İdarenin davalı yüklenicinin eksik ve kusurlu olarak meydana getirdiğini iddia ettiği işlerin yapımı için gerçekleştirdiği ihale ile ilgili idarenin KİK ve Basın İlan Kurumu'na 2.784,09 TL. ödeme yaptığı belirtilmiş olup, ödenen bedelin davaya konu yapım işlerinin mekanik tesisatlarla ilgili bölümü kapsamında sorumluluğunun bulunmadığı görüş ve kanaatine varılmış olması nedeniyle mesleki uzmanlık alanlarında kalan kısımlar nedeniyle nihai kararın takdiri Sn. Mahkemeye ait olmakla davalı yüklenicinin KİK ve Basın İlan Kurumu'na yapılan ödemeden sorumlu olmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır.
Tesislerin İşletilmesi yönünden:
*-Davalı İdare tarafından Ayrancılar-Yazıbaşı Atıksu Arıtma Tesisinin geçici kabulü 08.04.2010 tarihinde, Torbalı Atıksu Arıtma Tesisinin geçici kabulü ise 04.05.2010 tarihinde yapılmış olup, yine davalı İdare (... personeli tarafından İzmir Ayrancılar-Yazıbaşı Atıksu Arıtma tesisinin işletmesinin dosya kapsamında yer alan 02.06.2010 tarihli teslim tutanağı ile Torbalı Atıksu Arıtma tesisinin işletmesinin dosya kapsamında yer alan 17.06.2010 tarihli teslim tutanağı ile teslim alındığı sabittir.
*-Her iki iş kapsamında davacı yüklenici tarafından ihale kapsamında belirlenen işletme süresi sonrası, işletmeye alınan tesislerin durdurulabilir nitelikte olmaması, sürekli surette çalışmaya devam etmesi nedeniyle geçici kabul tarihinden tesislerin teslim alınma tarihine kadar geçen sürede, İdare tarafından yapılması gereken işletme ihalesinin geciktiği iş yeri teslimlerinin gecikmeli olarak teslim alınmasından kaynaklı davacı yüklenici tarafından Torbalı Atıksu Arıtma Tesisi için 44 takvim günü, Ayrancılar Atıksu Arıtma tesisi için 55 takvim günü işletmeye devam edildiği tespit edilmiştir.
*-Davacı-karşı davalı yüklenici... Ltd. Şti tarafından imalatı yapılan Torbalı Atıksu Arıtma Tesisinin geçici kabulü 04.05.2010 tarihinde yapılmış olup, davalı idare tarafından 17.06.2010 tarihinde teslim alındığı sabit olup, bu tesislerin işletmeye alındıktan sonra devamlı çalışması ve durdurulabilir nitelikte olmayışı ve davalı İdarenin Güney Böl. A.A.T Şb. Md. ... imzalı 17.06.210 tarihli “işletme personelimiz işbaşı yapmıştır.” Tutanağı dikkate alınarak davacı yüklenici tarafından Torbalı Atıksu Arıtma Tesisinin, işin bitirilerek kabul tarihinden sonra fazladan 44 gün fazladan çalıştırılmış olduğu görüş kanaatiyle yukarıda tabloda hesaplanan 8.553,60 TL. bedeli talep edebileceği kanaatine ulaşmak mümkündür.
*-Davacı-karşı davalı yüklenici... Ltd. Şti tarafından imalatı yapılan Ayrancılar- Yazıbaşı Atıksu Arıtma Tesisinin, geçici kabulü 08.04.2010 tarihinde yapılmış olup, davalı idare tarafından 02.06.2010 tarihinde teslim alındığı sabit olup, bu tesislerin işletmeye alındıktan sonra devamlı çalışması ve durdurulabilir nitelikte olmayışı ve davalı İdarenin Güney Böl. A.A.T Şb. Md. ... imzalı 02.06.210 tarihli “işletme personelimiz işbaşı yapmıştır.” Tutanağı dikkate alınarak davacı yüklenici tarafından Ayrancılar-Yazıbaşı Atıksu Arıtma Tesisinin, işin bitirilerek kabul tarihinden sonra fazladan 55 gün fazladan çalıştırılmış olduğu görüş kanaatiyle yukarıda tabloda hesaplanan 5.346,00 TL. bedeli talep edebileceği kanaatine ulaşmak mümkündür.
Elektrik İşleri Yönünden;
*-Dosya detayından yapmış olduğum incelemeden elektrifikasyon yönünden 16.09.2019 tarihli raporda verilen bu görüşe aynen katıldığımı.
*-Davacı/Karşı Davalı ...İnş. Ltd. Şti.'nin işin kapsamında olmadığı gerekçesiyle kendilerine fazladan yaptırıldığını iddia ederek bedelini talep ettikleri AG Ana Panoları(AGAT),Kompanzasyon Panoları ve Enstrümantasyon işlerinin işin kapsamında yer almakta olduğu ve bu işlerle ilgili olarak ayrıca bir bedel talep edemeyeceği, ayrıca geçici ve kesin kabul tarihleri arasında yaptırıldığı söylenen “aydınlatma lamba değişimi, santral ve telefon gözden geçirilmesi, saha içi elektrik kablolama işinde ilave imalatlar, etiketleme, yazılım, kart, ekran vb.” işlerin tesisin kesin kabule hazır hale getirilmesi için yapılması gereken teamüle uygun normal işler olduğundan bu işler içinde ayrıca bir bedel ödenemeyeceği,
*-Torbalı Atıksu arıtma tesisinde yüklenici nam-ı hesabına yaptırıldığı belirtilen ancak önceki bilirkişinin 04.02.2014 tarihinde yaptığı incelemeler sırasında halen çalışmadığını tespit ettiği 6 inç renkli dokunmatik ekranlı kontrol paneli, haberleşme modülü, dijital giriş/çıkış modülü, analog çıkış modülü, analog giriş modülü, ön konnektör ve profibus konnektörü, harici tip kablo ve scada yazılım revizyonu işleri ve işletme sırasında yapılması gerekli bakımların eksikliğinden kaynaklanan oksijenmetre probları, su kaçağı rölesi ve termistör rölesi arızalarının işletmeden kaynaklı arızalar olduğu, bu sebeple birleşen ...nolu dava yönünden 15.587,82 TL'nin talebinin uygun olmadığı,
*-Ayrancılar- Yazıbaşı Atıksu Arıtma Tesisinde olduğu gibi özür ve eksiksiz olarak geçici kabulü yapılan bir tesiste işletme sırasında ortaya çıkabilecek bahse konu dış aydınlatma direklerinin kablolarındaki problemler ile telefon tesisatındaki problemlerin kullanma ve işletmeden kaynaklandığı ve talep edilen bedelin uygun olmadığı kanaatine varılmıştır.
Mali Yönden:
Davacının 2008 yılı Kebir ve Envanter defterleri, 2009 yılı Yevmiye, Kebir ve Envanter defterleri ile zayi belgesi bulunan 2014 yılı yasal defterleri ile bilgisayar ortamında tutulan muhasebe kayıtlarının ibraz edilmemiş olması sebebi ile yapılan mali incelemeler davacının 2008-2010-2011-2012-2013 yılı yasal defterleri ile sınırlı kalmıştır. Yapılan incelemeler sonucunda işbu raporun Mali Yönden İnceleme başlıklı bölümünde ayrıntısı ile belirtilen tüm hususlar ışığında,
*-Davacı ...İnş.Tur.Dış Tic.Ltd.Şti.'nin 2008 yılı Yevmiye Defterinin açılış onayının yasal süresi içerisinde yaptırılmış olduğu, kapanış onayının bulunmadığı, muhasebe kayıtlarının usulüne uygun tutulduğu, kebir defterinin ibraz edilmemiş olması sebebi ile yevmiye defteri kayıtları ile uyumlu olup olmadığının tespit edilemediği,
*-Davacı... İnş.Tur.Dış Tic.Ltd.Şti.'nin 2010-2011-2012 yılı Yasal Defterinin açılış ve kapanış onayının yasal süresi içerisinde yaptırılmış olduğu, muhasebe kayıtlarının usulüne uygun tutulduğu, yevmiye defteri kayıtları ile kebir defterlerinin uyumlu olduğu,
*-İşbu raporun Mali Yönden İnceleme başlıklı bölümünde ayrıntısı ile belirtilen tüm hususlar ışığında davacının yasal defterleri üzerinden gerek taraflar arasındaki ticari ilişki yönünden gerekse dava konusu inşaatlar yönünden bir bütün olarak somut ve sağlıklı bir tespit yapılmasının mümkün olmadığı,
*-Davacı yasal defterlerine göre, Ayrancılar-Yazıbaşı Atıksu Arıtma Tesisi için takip edilen davalı... Genel Müdürlüğü'nün 120.01.003 hesap kodlu cari hesabının 31.12.2011 tarihi itibari ile
herhangi bir borç yada alacak bakiyesi vermediği,
*-Davacı yasal defterlerine göre, Torbalı Atıksu Arıtma Tesisi için takip edilen davalı... Genel Müdürlüğünün 120.01.004 hesap kodlu cari hesabının 31.12.2011 tarihi itibari ile herhangi bir borç yada alacak bakiyesi vermediği,
*-Davacı yasal defterlerine göre, Ayrancılar-Yazıbaşı Atıksu Arıtma Tesisi için davalı İdare adına 4.737.831,67-TL'si 2010 yılı öncesi, 255.903-TL'si 2010 yılında olmak üzere stopaj kesintisi yapılmış kdv hariç toplam 4.993.734,67-TL tutarında hakediş faturası düzenlendiği,
*-Davacı yasal defterlerine göre, Torbalı Atıksu Arıtma Tesisi için davalı İdare adına 5.764.152,42 -TL'si 2010 yılı öncesi, 352.952,55-TL'si 2010 yılında olmak üzere stopaj kesintisi yapılmış KDV hariç toplam 6.117.104,97-TL tutarında hakediş faturası düzenlendiği,
*-Davacı yasal defterlerine göre, Ayrancılar-Yazıbaşı Atıksu Arıtma Tesisi için 4.934.013,29-TL'si 2010 yılı öncesi, 183.674,57-TL'si 2010 yılında olmak üzere toplam 5.117,687,86-TL tutarında harcama yapıldığı, bunun 469.053,38-TL'sinin inşaat maliyetlerine aktarıldığı,
*-Davacı yasal defterlerine göre, Ayrancılar- Yazıbaşı Atıksu Arıtma Tesisi için 5.610.969,17-TL'si 2010 yılı öncesi, 282.005,67-TL'si 2010 yılında olmak üzere toplam 5.892.974,84-TL tutarında harcama yapıldığı, bunun 5.394.902,11-TL'sinin inşaat maliyetlerine aktarıldığı görülmüştür." şeklinden rapor sundukları görülmüştür.
Mahkememizin 11/02/2024 tarihli celsesi 2 nolu ara kararı gereğince, taraf vekillerinin itirazları ve davadan önce çekilen ihtarnamelerde belirtilen işler bent bent incelenerek; ilave işlere yönelik;Mahkememizce verilen ilk karar sonucu inceleme yapan İzmir BAM... HD.'nin kaldırma ilamında ilave işlere yönelik YGŞ 'nin 25. Maddesi değilde 3 ve 15. Maddelerinin incelenmesi gerektiği açıkça vurgulandığından YGŞ 'nin 3 ve 15. Maddesi ve İzmir BAM...HD Kaldırma ilamına göre Bilirkişilerden alınan 21/08/2024 tarihli ek raporun sonuç kısmına göre;Sayın Mahkemenizin 11.01.2024 tarihli görevlendirmesi çerçevesinde taraf vekillerinin itirazları da dikkate alınarak heyetimizce dava dosyası üzerinde yapılan ek incelemeler sonucunda;
*-Sayın Mahkemenin işbu görevlendirmesinin teknik inceleme gerektirmesi, taraflarca kök raporda mali yönden yapılan tespit ve değerlendirmeler ile ilgili olarak herhangi bir itirazın söz konusu olmaması ve yapılan tespit ve değerlendirmeler ile ilgili olarak yeni bir bilgi ve belgenin sunulmamış olması sebebi ile 04.09.2023 tarihli bilirkişi heyeti kök raporunda mali yönden yapılan tespit ve değerlendirmeler ile ilgili değişikliği gerektirecek herhangi bir hususa rastlanmadığı,
*-Sayın Mahkemenin görevlendirmesi gereği, taraflarca kök raporda makine mühendisliği yönünden yapılan tespit ve değerlendirmeler ile ilgili itirazlar incelenmiş, irdelenmiş dosya kapsamına yeni bir bilgi ve belgenin sunulmamış olması sebebi ile 04.09.2023 tarihli bilirkişi heyeti kök raporunda yapılan tespit ve değerlendirmeler ile ilgili değişiklik gerekmemiştir.
*-Sayın Mahkemenin görevlendirmesi gereği, taraflarca kök raporda Elektrik Mühendisliği yönünden yapılan tespit ve değerlendirmeler ile ilgili itirazlar incelenmiş, irdelenmiş dosya kapsamına yeni bir bilgi ve belgenin sunulmamış olması sebebi ile 04.09.2023 tarihli bilirkişi heyeti kök raporunda yapılan tespit ve değerlendirmeler ile ilgili değişiklik gerekmemiştir.
*-Sayın Mahkemenizce yapılan görevlendirmeye istinaden İnşaat Mühendisliği yönünden yapılan ek incelemeler sonucunda yapılan ilave değerlendirmeler sunulmuş olup kök raporda herhangi bir değişikliğe gidilmemiştir."şeklinde ek rapor sundukları görülmüştür.
Mahkememizin 26/11/2024 tarihli celsesi 1 nolu ara karar gereği; İşletme bedeline ilişkin asıl davanın davacısı tarafından yapılan itirazın her iki sözleşmenin de 12. Maddesi incelenerek ayrıca ilk kaldırma ilamı sonrası sunulan ek raporda belirtilen bedel ile tarafınızca hesaplanan bedel arasındaki farkın da ayrıntılandırması ve sözleşmenin 12. Maddesinde yer alan "işletmeye alma ve eğitim hizmeti" nin hangi hususları kapsadığının belirlenmesi, gerekmesi halinde işletme bedelinin yeniden hesaplanması için mevcut bilirkişilerden ek rapor aldırılmasına, bilirkişilere ayrıca dosyaya daha önce rapor sunan inşaat mühendisi ...in de eklenmesine, eklenen bilirkişiden 09/03/2020 tarihli bilirkişi ek raporun 9. Sayfasında yer alan bedellerin nasıl belirlendiğinin açıklanmasını istenmesine karar verildiğinden,
Bilirkişilerden alınan 09/01/2025 tarihli ek raporun sonuç kısmına göre;
“Davacı Vekili tarafından;
*... Müvekkilin işletme eğitimi verme döneminde bulundurduğu personel sayısından yola çıkarak personelin asgari ücret allığı varsayımı ile bir hesaplama yapılmaya çalışılmış ise de bu hesap gerçeği yansıtmadığı gibi kabulü de mümkün değildir.
Taraflar arasındaki ihaleye konu sözleşmelerde 6 aylık işletme bedelinin, ödemeye esas pursantajda ihak bedelinin *03'ünü oluşturduğu açıkça taraflarca imza altma alınmıştır. Her iki tarafında ihtiafsız kabulünde olan ihale bedeli ve işletme bedeli belli iken bu bedel esas alınmak suretiyle fazladan çalıştırılan günler için işletme bedeli hesaplanmalıdır.
Bilirkişi, eğitim süresince müvekkilin tesiste bulundurduğu elemanlara (mühendislere dahi) asgari ücret verikliği varsayımı ile farazi bir hesaplama yapmıştır. Hâlbuki dosya arasındaki... “nun sunduğu günlük faaliyet raporlarnın incelenmesi halinde her bir tesiste ayrı aynı 15 personel görevlendirildiği görükbilecektir. Kaldı ki tek işletme gideri personelin maaşı değildir. Müvekkil tesiskri çalıştırmak için kaç personel bulunduracağının da burada bir önemi olmayıp asıl dikkate alınması gereken taraflar arasındaki sözleşme eki pursantajda işletme bedeli için belirlenen bedeldir..”denilmiştir.
Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelerden Davacı Yüklenici tarafından 5.664.000,00 TL bedelli Torbalı Atıksu Arıtma Tesisinin ve 4.330.000,00 TL bedeli Ayrancılar- Yazıbaşı Atıksu Antma Tesisinin, işletmeye alma ve eğitim süresince noter kanalıyla işbaşında “aylık asgari ücret karşılığında” bulundurmayı taahhüt ettiği personel sayısı tespit edilmiş ve davalı İdarenin Güney Böl. AA.T Şb. Md. ... imalı “işletme personelimiz işbaşı yapmıştır.” tutanakları dikkate alınarak belirlenen fazladan çalışılan gün sayısı tespit edilmiş ve davacının hak edeceği belirenmiş olup, arz ve izah edilen nedenler mesleki bilgilerimize dayalı Kök Raporda ulaşılan kanaatin değiştirilmesi gerekmemiştir.
3065 Sayılı KDV Kanunu'nun 1.maddesine göre Türkiye'de yapılan sınai, ticari, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyet çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler katma değer vergisine tabi olup, nihai kararı takdiri Sn. Mahkemenindir.
Davalı Vekili tarafından;
*... Bilirkişi raporunda belirlenen işletme bedelleri sadece varsayıma dayanmakta, herhangi bir belgeye, somut tespite dayanmamaktadır. Yüklenicinin, sözleşme ve eki şartnameler gereğince işin henüz başlangıcından itibaren bulundurmayı taahhüt ettiği personel sayısı dayanak alınmış, ancak fazladan işletildiği iri sürülen tarihlerde bu personelin işin başında olup, olmadığı tespit edilmemiştir.
Her iki Tesisin İdarece geçici kabul tarihlerinden sonra teslim alınmış olması, Yüklenici tarafından işktildiğinin göstergesi değildir.
Bilirkişilerce dayanak olarak alman teslim tutanakları Yüklenicinin Tesisi fazladan işlettiğini göstermemektedir. ... İdarece geç teslim alınan arıtma tesislerinin ayrı ayrı günlük kirlilik yükü, arıtma oranı ve debi miktarlarını gösterir günlük, haftalık çizelgeleri İdaremizden istenmiş, 30.03.2023 ve 04.04.2032 tarihli dilekçelerimiz ekinde her iki Tesise ilişkin, Yüklenicinin İdaremize ibraz ettiği 'İşletme Raporlar! — dava dosyasına sunulmuştur. Dava dosyasına sunulü işletme raporları Tesislerin fazladan işletilmediğinin açık ve kesin göstergesidir. Davacı yüklenici tarafindan dava dosyasına aksini ispatlar herhangi bir bilgi veya belge sunulmamıştır. ...” denilmiştir.
Sn. Vekilin iddiaları soyut olup, her iki tesise ilişkin yüklenicinin fazladan çalıştığı günlere ait davalı idare tarafindan düzenlenen günlük kirlilik yükü, arıtma oranı ve debi miktarlarını gösterir günlük, haftalık çizelgeler sunulmamıştır.
Dava dosyası kül halinde incelenmiş olup, Kök Raporda ulaşılan kamaatin değiştirilmesi gerekmemiştir.” şeklinde görüş ve kanaatimiz belirtilmiş olup heyetimizce hesaplanan bedel konusunda da her iki rapor açısından fark bulunmamaktadır.
Sn. Mahkeme tarafindan Atıksu Tesisinin "işletmeye alma ve eğitim hizmeti" nin hangi hususları kapsadığının belirlenmesi takp edilmiş olup, yapılan görevlendirme Çevre Mühendisliği hizmet alanında yer alması nedeniyle heyetimizde yer alan teknik personelin mesleki uzmanlık alanı içerisinde yer almamaktadır.
İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ YÖNÜNDEN
İnşaat Mühendisi...n görüşü :
Torbalı Atıksu Arıtma Tesisi Dava dosyasında bulunan, tesisin geçici kabul tarihi olan 04.05.2010 tarihi ayrıca idarenin işletme sorumluluğunu alması gereken tarihtir. 17.06.2010 tarihli (EK2) tutanağından da her iki tarafin imzalayıp idarenin işletmeyi devraldığı görülmektedir. Bu 44 günlük sürede yine Karşıyaka...Noterliğinde 13.07.2010 tarihli ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi keşide edilerek işletme bedelleri için 41.506 TL'nin faizi ile ödenmesinin takp edildiği anlaşılmıştır.
Ayrancılar Atıksu Arıtma Tesisi; Dava dosyasında bulunan tesisin geçici kabul tarihi olan 08.04.2010 tarihi ayrıca idarenin işletme sorumluluğu alması gereken tarihtir.02.06.2010 tarihli (EK 1) tutanağından da her iki tarafin imzalayıp idarenin işletmeyi devraklığı görülmektedir. Bu 55 günlük sürede yine dava tutanaklarından işletme bedeli için 40.000 TL bedelinin talep edildiği anlaşılmaktadır.
Tutanaklarda da sabit olan her iki tesis için geçici kabullerden işletmeye alma sürelerine kadar geçen sürelerde Davacı-Karşı Davalı Yüklenici personeli tarafindan işletildiği fakat her iki tesiste söz konusu sürekr için günlük, haftalık işletme raporları almdığına, tesislerin işletmesinden söz edebilmek için günlük kirlilik yükünün artma oranmı, debi miktarını vs. gösterir günlük ve haftalık raporların alınması gerektiğine dair dosyada herhangi bir belge yada tutanak bulunmadığından fazladan yürütülen işletme bedelleri ödeme taktirinin Sayn Mahkemeye ait olmak üzere kanaatlerimizi gösterir raporu sunarız" şeklinde ek rapor sunduklarını görülmüştür.
Asıl davada davacı yüklenicinin ilave işlere yönelik iddiaları incelendiğinde,
Kaldırma ilamında da belirtildiği üzere, Sözleşme hükümlerine göre Yapım İşleri Genel Şartnamesi, sözleşmenin eki olup, şartnamenin 22. maddesi hükmünce ve taraflar arasındaki sözleşmenin 28. maddesi gereğince, sözleşmelerde ön görülmeyen durumlar nedeniyle %10'u aşan iş artışının zorunlu olması ve sözleşme dışı imalat yapılması halinde bedeli, fazla işin yapıldığı ileri sürülen tarihte yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 410 ve devamı maddeleri gereğince yapıldığı yıl mahalli piyasa rayiçleriyle istenebilir. Ancak sözleşmenin eki olan Özel Teknik Şartnamenin proje ve mahal listesinde farklılık olması başlıklı 3. maddesinin son fıkrasında, proje ve mahal listesinde belirtilmemekle birlikte, bu tesislerle ilgili bulunan ve fenni bakımdan yapılması gerekli olan diğer işler de götürü bedele dahil olarak yapılacaktır. "Hakediş ödemesine esas iş ilerleme yüzdeleri" başlıklı 15. maddesinin son fıkrasında da, projesi gereği veya projesinde görülmemekle birlikte bu tesislerle ilgili bulunan ve fenni bakımdan yapılması gerekli olan imalatların cetvelde yer almadığı bahsi ile götürü bedellere ilave bir ödeme talebinde bulunulamayacağı belirtilmiştir. Söz konusu şartnamenin 3 ve 15. maddeleri sözleşme dışı ve fazla imalat yapılıp yapılmadığının belirlenmesi yöntemini gösterdiğinden ve delil sözleşmesi niteliğinde olup, HMK'nın 193. maddesi gereğince mahkemece kendiliğinden gözetilmesi gerektiğinden, yapıldığı ileri sürülen fazla imalatların, götürü bedele dahil olmayan sözleşme dışı fazla imalat olup olmadığının bu hükümlere göre saptanması zorunludur.
Davacı yüklenici, açtığı asıl davada, bu yapım işlerinde keşif artışı ile giderilemeyen bedel farkı, yine işin devamı süresince ve işin tamamlanabilmesi amacıyla proje ve ihale dökümanı dışında fazladan yaptırılan işlerin bedelinin ödenmesi, bu işlerde müvekkilinin kusurundan kaynaklanmayan nedenlerle süre uzatımı verilmiş olması nedeniyle fiyat farkı alacağı,yönünden mahkememizce aldırılan ilk bilirkişi heyet raporunda yüklenicinin yapım işleri genel şartnamesine göre hakedişlere itirazlarının bulunmaması nedeniyle ilave bedel talep edemeyeceği, ilk kaldırma ilamı sonrası aldırılan ikinci bilirkişi heyet raporunda da ilave işlere yönelik bedelin talep edilemeyeceği belirtilmiş olup bu hususta çelişkinin bulunmadığı ayrıca mahkememizce son aldırılan bilirkişi raporunda da davacı/yüklenicinin ilave işlere yönelik talep edileceği bir bedelin bulunmadığı ayrıntılı olarak açıklandığından davacının iş bu talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
Asıl davada davacının diğer talepleri olan; Torbalı Atıksu Arıtma Tesisinin, işin bitirilerek idareye tesliminden sonra fazladan 44 gün işletilmesi,
-Ayrancılar-Yazıbaşı Atıksu Arıtma Tesisinin ise işin idareye tesliminden sonra fazladan 55 gün işletilmesi nedeniyle işletme bedeli alacaklarının tahsili istemine ilişkin mahkememizce aldırılan ilk ve kaldırma sonrası ikinci bilirkişi heyet raporunda bu hususta herhangi bir belge dosya arasında bulunmadığından hesaplamanın yapılamayacağı,
-kaldırma sonrası itiraz üzerine aldırılan bilirkişi heyeti ek raporunda fazladan çalışmanın bulunduğunun kabul edildiği, çünkü asıl davada davalı İdare tarafından Ayrancılar-Yazıbaşı Atıksu Arıtma Tesisinin geçici kabulü 08.04.2010 tarihinde, Torbalı Atıksu Arıtma Tesisinin geçici kabulü ise 04.05.2010 tarihinde yapılmış olup, yine davalı İdare (...) personeli tarafından İzmir Ayrancılar-Yazıbaşı Atıksu Arıtma tesisinin işletmesinin dosya kapsamında yer alan 02.06.2010 tarihli teslim tutanağı ile Torbalı Atıksu Arıtma tesisinin işletmesinin dosya kapsamında yer alan 17.06.2010 tarihli teslim tutanağı ile teslim alındığı sabit olup, her iki iş kapsamında davacı yüklenici tarafından ihale kapsamında belirlenen işletme süresi sonrası, işletmeye alınan tesislerin durdurulabilir nitelikte olmaması, sürekli surette çalışmaya devam etmesi nedeniyle geçici kabul tarihinden tesislerin teslim alınma tarihine kadar geçen sürede, İdare tarafından yapılması gereken işletme ihalesinin geciktiği iş yeri teslimlerinin gecikmeli olarak teslim alınmasından kaynaklı davacı yüklenici tarafından Torbalı Atıksu Arıtma Tesisi için 44 takvim günü, Ayrancılar Atıksu Arıtma tesisi için 55 takvim günü işletmeye devam edildiği sabittir. Davacı/yüklenicinin her iki tesisi de belirli süreler ile işlettiği sabit hale geldiğinden ihtilaf işletme bedelinin hesaplanması noktasında toplanmıştır. Davacı/yüklenici her ne kadar mahkememizce aldırılan bilirkişi raporlarına işletme bedelinin her sözleşme kapsamında da sözleşmelerin 12. Maddesinde yer alan "işletmeye alma ve eğitim hizmeti" kapsamında sözleşme bedelinin %3'ü olması gerektiğini belirtmiş ise de, davacının itirazına konu ettiği "işletmeye alma ve eğitim hizmeti" ödeme esas genel pursantaj cetvelinin bir bölümünü oluşturmakta olup iş bu kalem her iki işletme içinde kararlaştırılan toplam iş bedelinden hangi işe ne oranda ödeme yapılacağının belirlendiği kısım olduğundan, yani toplam bedel içerisinde yer alan işler arasında yer aldığı görülen %3 lük kısmın işletmenin devamlılığının sağlanması için davacının eldeki davada talep ettiği alacak kalemi yönünden belirtilen şekilde hesaplanması mümkün görülmediğinden son kaldırma ilamı sonrası aldırılan bilirkişi raporlarında ki hesaplama mahkememizce hükme esas alınarak yalnızca bu talep yönünden davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Yine bu tesislerin fazladan işletilmesi süresi içerisinde işletmeye bağlı olarak ortaya çıkan arızaların giderilmesi ve bakımlarının yapılması konusunda yapılan harcama bedellerinin ödenmesi isteminde ise davacı/yüklenicinin her iki tesis yönünden de yaptığı tüm işlemlerin sözleşme kapsamında yer aldığı mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi raporları ile sabit görüldüğünden iş bu talebinde reddine karar vermek gerekmiştir
Birleşen davalarda davacı idare,
İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...Esas sayılı dosyasındaki dava; davacı idarenin yukarıda belirtilen yapım işleri nedeniyle davalı yüklenicinin eksik ve kusurlu olarak meydana getirdiğini iddia ettiği işler bedeline ilişkin olarak 169.994,43 TL alacağın,
-İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasındaki dava; yine davalı yüklenici tarafından eksik ve kusurlu olarak yapıldığı söylenen işler bedeli karşılığı ve idare tarafından kesilen gecikme cezası karşılığı 17.765,34 TL alacağın tahsili isteğine ilişkindir.
Mahkememizce aldırılan ilk bilirkişi heyet raporunda, her iki dosya yönünden de sahaya getirilen dekantöre ihtirazı kayıt düşmediği, kesin kabul aşamasında ortaya çıkan ayıplar nedeniyle ise istenebilecek bedelin 168.233,37 TL olarak hesaplandığı, ilk kaldırma sonrası aldırılan bilirkişi heyet raporunda, bildirim yükümlülüğünü davacı/iş sahibi ihmal ettiğinden bedel talep edemeyeceği, son kaldırma ilamından sonra mahkememizce aldırılan bilirkişi heyet raporunda ise çelişkinin giderildiği ve birleşen davalarda davacı/iş sahibinin teslim edilen ürünlere yönelik herhangi bir ihtirazı kaydının bulunmadığı, geçici ve kesin hakdişlerin düzenlendiği, akabinde ortaya çıkan arızaların ise işletmelerin devamı sırasında olması muhtemel arızalar olduğu belirlendiğinden birleşen davaların ayrı ayrı reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
ASIL DAVA YÖNÜNDEN:
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; davacı yüklenicinin Torbalı Atık Su Tesisi yönünden 8.553,60.-TL, Ayrancılar Atık Su Tesisi yönünden 5.346,00.-TL olmak üzere toplam 13.899,60.-TL işletme bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte davalı...'dan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Alınması gereken 949,48 TL karar ve ilam harcının yatan 1.707,75 TL peşin harçtan mahsubu ile artan 758,27 TL'nin davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yatırılan ve mahsup edilen 949,48 TL, 1.274,90 TL keşif harcı ve 24,30 TL başvurma harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 2.708,05 TL posta ve diğer giderler ile 28.061,80 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 30.769,85 TL yargılama giderinin kabul red oranı nazara alınarak 4.276,88 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 13.899,60 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. Uyarınca reddedilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 30.000,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
7-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
BİRLEŞEN İZMİR ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN ...ESAS DAVA DOSYASI YÖNÜNDEN:
1-Davanın reddine,
2-Alınması gereken karar ve ilam harcının (615,40 TL) başlangıçta yatan peşin harçtan mahsubuna, eksik kalan harcın (312,40.-TL) davacıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan ve harcanan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 17.765,34 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
BİRLEŞEN İZMİR ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN... ESAS DAVA DOSYASI YÖNÜNDEN:
1-Davanın reddine,
2-Alınması gereken karar ve ilam harcının (615,40 TL) başlangıçta yatan peşin harçtan mahsubuna, artan (2.287,70 TL) harcın davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yatırılan ve harcanan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair, taraf vekilinin yüzüne karşı tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/02/2025
Katip ...
E imza
Hakim ...
eimza