T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/262 Esas
KARAR NO : 2024/592
DAVA : İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 24/03/2023
KARAR TARİHİ : 27/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi özetle; müvekkili davacı... Otomotiv San.ve Tic.A.Ş.'nin motorlu ve motorsuz, her türlü elektronik vasıtanın bakım, modernizasyon, teknik kontrol, boya ve servis hizmetlerini vermek, bu işler ile ilgili her türlü malzeme, yedek parça, hizmeti satın almak, ithalat ve ihracat işlemleri yürütmek başta olmak üzere benzeri alanda ticari faaliyetlerini sürdürdüğünü, müvekkili şirketin bu faaliyet amacı kapsamında davalı ... ile ticari ilişki içerisine girdiğini bu anlamda müvekkili şirket tarafından, davalıya ait Muğla Ağır Vasıta Servis ve Yedek Parça işletmesinin hakimiyet alanındaki motorlu araçlara yönelik servis hizmetleri, yedek parça temini ile diğer servis hizmetlerinin gerçekleştirilmesi konusunda anlaşma sağlandığını, ayrıca işin karşılığının ancak işin getirilmesinden sonra belirlilik kazanabileceğini öngörülerek düzenlenecek faturalara istinaden davalının ödemede bulunacağının kararlaştırıldığını, müvekkilinin gerçekleştirdiği mal ve hizmet sunumlarının niteliğini ve her birinin bedelini ayrı ayrı belirtmek kaydıyla muhtelif faturalar düzenleyerek davalıya ilettiğini, ancak davalı tarafın kendisine elektronik ortamda iletilen bu faturalara kayıtsız kaldığını ve faturaya karşı herhangi bir şekilde itirazda bulunmadığını, davalının, faturaların kendisine ulaştığı tarihten itibaren belirli süre içerisinde itiraz etmemesinin 6102 sayılı T.T.K.'nun 21/2.maddesinde açıkça ifade edilen şekilde faturada belirtilen mal ve hizmet sunumlarının karşılığının doğruluğunu kabul ettiği anlamına geldiğini, bu noktada faturaların davalı aleyhine kesin delil teşkil ettiğini ve bunun hüküm kuvvetine karşılık ispat yükünün kendisi kendi üzerinde olduğu sonucuna ulaşılması gerektiğini aralıklarla gerçekleştirdiği mal ve hizmet sunumlarının ardından, davalı birtakım ödemelerde bulunmuşsa da yapmış olduğu ödemeler, alacak miktarının sınırlı bir bölümünü karşılayabildiğini belirterek fazlaya ilişkin talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydı ile davalarının kabulü ile davalının Kemalpaşa İcra Müdürlüğü ...Esas sayılı dosyasındaki tüm itirazlarının iptali ile asıl alacağa takip tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte devamına, asıl alacak tutarının %20'sinden aşağı olmamak üzere davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; gelir İdaresi Başkanlığına yazılan müzekkere cevabında müvekkilinin 2022 yılında işletme hesabı esasına göre defter tutması nedeni ile Form BA bildiriminde bulunma zorunluluğu olmadığının belirtildiğini, dolayısıyla müvekkilinin anılan tarihlerde Ticaret Mahkemesinde herhangi bir taraf sıfatına haiz olamayacağını, mezkur nedenle de işbu davada görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, davanın yetkili mahkemede açılmadığından yetki itirazlarının kabulüne karar verilmesini, ihtarname göz önünde bulundurulduğunda müvekkilinin tarafına gönderilmiş olan faturayı kabul etmediğinin görüldüğünü, dolayısıyla süresinde itiraz edilen iş bu alacağı ve icra takibini kabul etmelerinin mümkün olmadığını, ispat yükünün davacıda olduğunu, dava dilekçesinden de görüleceği üzere işin teslimine ya da yapımına ilişkin herhangi bir ispata elverişli delil bulunmadığını öncelikle görevsizlik kararı verilmesini aksi kanaatte ise yetkisizlik kararının verilmesini, netice itibariyle davanın reddine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı alacağının tahsili için başlatılan icra takibinde ödeme emrine karşı yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davaya konu Kemalpaşa İcra Dairesi'nin ... esas sayılı takip dosyasında davacı tarafından davalı aleyhine "asıl alacak" dayanak gösterilerek toplam 57.762,40-TL'nin talep edildiği, ödeme emrinin borçlu/davalıya tebliğ edildiği, borçlunun süresinde yaptığı itiraz üzerine takibin durduğu görülmüştür.
Dava, 1 yıllık hakdüşürücü süre içerisinde açıldığından işin esasına geçilmiştir.
Davacı vekili, davalının hakimiyetinde ki araçlara servis hizmeti verildiğini ancak bir kısım ödemelerin yapılmadığını iddia etmekte, davalı vekili ise arabuluculuk son tutanağında imzalarının bulunmadığını, mahkememizin ihtilafta görevli ve yekili olmadığını ve faturayı kabul etmediklerini savunarak davanın reddini talep etmektedir.
Mahkememizin görevine ilişkin yapılan itiraz değerlendirildiğinde, davalı gerçek kişi olduğundan tacir araştırması yapılmış olup, davalının bağlı bulunduğu vergi dairesinden gelen yazı cevabına göre davalının işletme esasına göre defter tuttuğu görüldüğünden davalının defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucunda davalının dava tarihi itibari ile tacir olduğu anlaşıldığından davacıda tüzel kişi tacir oluğundan nispi ticari dava niteliğinde ki eldeki davada mahkememizin görevli olduğu kanaatine varılmıştır.
Arabulucuk yönünden yapılan itiraz değerlendirildiğinde; eldeki uyuşmazlık için TTK' nun 5/A maddesi gereği başvurulan zorunlu arabuluculuk kapsamında davalı asilin oturuma katılım sağladığı ve son tutanağı ıslak imza ile imzaladığı görüldüğünden iş bu dava şartına ilişkin noksanlığın eldeki davada bulunmadığı görüldüğünden davalı vekilinin itirazına mahkememizce itibar edilmemiştir.
Davalı tarafın mahkememizin ve icra dairesinin yetkisine yapmış olduğu itiraz değerlendirildiğinde; İlamsız icra takibinde yetkili icra daireleri İİK'nın 50. maddesi yollaması ile 6100 sayılı HMK'nın yetkiye ilişkin 6 vd. maddelerine göre belirlenir. Yine 6098 sayılı TBK'nın 89. maddesine göre para alacaklarına ilişkin icra takibi alacaklının yerleşim yeri icra dairesinde, alacak davası ise yine alacaklının yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir. Taraflar arasında ticari ilişkinin varlığı mahkememizce aldırılan bilirkişi raporlarına göre sabit olduğundan, eldeki dava para alacağı olduğundan ve esere konu hizmet davacı/yüklenicinin işletmesinde yapıldığından Mahkememizin ve İcra Dairesi'nin yetkisine yapılan itiraz davacının şirket merkezi mahkememiz adli yargı sınırları içerisinde bulunduğundan kabul edilmemiştir.
Davalının ticari defter ve kayıtlarının bulunduğu İstanbul Nöb. ATM'ye talimat yazılarak davalı tarafın ticari defterleri incelenerek taraflar arasındaki alacak borç ilişkisinin varsa kayıtlı olan faturaların tablo halinde gösterilmesinin ayrıca 6102 sayılı TTK hükümleri, 5362 nolu Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu’nun 3. maddesi, 21.07.2007 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan 18.06.2007 tarihli ... sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile esnaf ve tacir ayrımına ilişkin karar, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu 177. maddesinde belirtilen hadlerden, 1. ve 3. bendindeki konularda faaliyette bulunanlarda yarısını, 2. bendeki faaliyetlerde bulunanların bu tutarın tamamını aşanların tacir olacağı düzenlendiği de dikkate alınarak davacının basit usule mi tabi olduğu, esnaf veya tacir olup olmadığının belirlenmesinin için Bilirkişinden alınan 11/09/2023 tarihli raporun sonuç kısmına göre; "Dava dosyası kapsamında yapılan incelemeler sonucunda Firmanın 2021 ve 2022 yıllarında İşletme defterine tabi Esnaf olduğunun, 2023 yılında ise Tacir sıfatına geçtiği tespit edilmiştir. Davacı firma ile Davalı firma arasında 2022 yılında ticaretin yapıldığı ve bu ticaret sonucunda Davacı firmanın, Davalı firmadan 96.282,10 tutarlı alacağının olduğu; Davalı firmanın İşletme Esasına göre defter tuttuğundan banka hareketleri işlenmesinin zorunlu olmadığından ödeme bilgileri tespit edilememiştir.Dava konusuna konu Borç alacak ilişkisine ait, ödeme belgelerinin T.T.K uygun olarak tebliğ edilip edilmediğin davacı tarafında Sayın Mahkemenize ispatlanması, Yönündeki görüşlerimi bildirir"şekilde rapor sunulduğu görülmüştür.
Davacı tarafın ticari defterleri incelenerek takip konusu faturaların davacı defterinde kayıtlı olup olmadığı, ticari ilişkisinin başlangıç tarihinden takip tarihine kadar olan faturaların dökümü de yapılarak (ayrıca raporun eki de yapılarak) davalının davacıya borcu var ise miktarının hesaplanması için Bilirkişiden alınan 04/01/2024 tarihli raporun sonuç kısmına göre;" İcra dosyası ,dava dosyası yasal defter incelemelerini içerir bilirkişi raporu ile davacı şiketin 2021-2022 yılı yasal defterleri, muhasebe kayıtları ve evrakları üzerinde yapılan incelemelerde iş bu raporun inceleme ,değerlendirme ve tespitler bölümünde ayrıntısı ile belirtildiği üzere;
-Davacı... Otomotiv Sn ve Tic. A.Ş. İle davalı ... arasında "Motorlu Araçların Servis ve Yedek Parça alım işi ile ilgili yazı olmaya ticari bir ilişki kurulduğu,
-Davacı yasal defterlerine göre; iş bu ticari ilişkinin davacı yanca düzenlenen 06/09/2021 tarih ...no.lu 743,40-Tl tutarındaki fatura ile başladığı,21/12/2022 tarih...no.lu 31.919-TL tutarındaki fatura ile sona erdiği,
-Taraflar arasındaki gerçekleşen ticari ilişkide 2021 yılından kaynaklanan herhangi bir borç alacak bakiyesinin söz konusu olmadığı gibi davacının da bu yönden bir talebinin bulunmaması sebebi ile iş bu davada yapılan tespitlerin 2022 yılı ile sınırlı tutulduğu,
-Davacı... Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş. Tarafından 2022 yılında 135.292,20-TL tutarında toplam 3 adet fatura düzenlendiği, işbu faturalardan 103.373,90-TL tutarındaki iki adedinin davalının yasal defterlerinde kayıt altına alındığı,
*İşbu faturalardan 21.12.2022 tarih ... no.lu 31.919-TL tutarındaki bir adet faturanın davalının yasal defterlerinde kayıt altına alınmadığı,
-Davacının yasal defterlerine göre, davalı ... tarafından iş bu faturalara istinaden 2022 yılımda çeşitli tarihlerde toplam 71,210,10-TL tutarında ödeme yapıldığı, ancak davalının kendi yasal defterleri üzerinde teknik olarak yapmış olduğu ödeme tutarının tespitinin mümkün olmadığı,
-Davacı yasal defterlerinde,davalı ...'in 29.12.2022 icra takip tarihi itibari ile 58.265,56-TL tutarında borç bakiyesi bulunduğu,
-Davalının yasal defterlerine göre teknik olarak davacı... Otomotiv San. Tic. A.Ş.'nin 29.12.2022 icra takip tarihi itibari ile borç/alacak bakiyesinin tespitinin mümkün olmadığı,
-Davacı yanca muhtelif faturalardan kaynaklı 57.762,40-TL tutarındaki alacak tutarının iş bu davaya esas Kemalpaşa İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasında takibe konu edildiği,
-Davacı yasal defterlerine göre; davalıdan olan 29.12.2022 tarihli 58.265,56-TL tutarındaki alacak bakiyesinin aşağıdaki fatura ve kalemlerinden oluştuğu,
FATURA TARİHİ
FATURA NO
FATURA TUTARI
TAHSİL EDİLEN
BAKİYE TUTAR
06.09.2021
...
743.40
743,40
0,00
24.08.2022
...
8.850,0
8.850,00
0,00
26.08.2022
...
94.523,90
68.708,50
25.815,40
28.11.2022
TEBLİGAT MASRAFI
28,00
0,00
28.00
21.12.2022
...
31.919,00
0,00
31.919,00
29.12.2022
İCRA MASRAFLARI
503,16
0,00
503,16
GENEL TOPLAM
136.567,46
78.301,90
58.265,56
-Davacının 29.12.2022 takip tarihi itibari ile yasal defterlerinde kayıtlı bulunan 503,16-TL tutarındaki icra masraflarını iş bu davaya konu etmediği,
-Bu durumda davacının29.12.2022 takip tarihi itibari ile yasal defterlerinde kayıtlı bulunan 57.762,40-TL tutarındaki faturalardan kaynaklandığı,
*57.734,40-TL'sinin 26.08.2022 tarih ... no.lu faturalardan kaynaklandığı,
*28-TL'sinin 28.11.2022 tarihinde avukat aracılığı ile yapılan tebligat masrafının davalının borcuna yansıtılmasından kaynaklandığı,
FATURA TARİHİ
FATURA NO
FATURA TUTARI
TAHSİL EDİLEN
BAKİYE TUTAR
06.09.201
...
743,40
743,40
0,00
24.08.2022
...
8.850,00
8.850,00
0,00
26.08,2022
...
94.523,90
68.708,50
25.815,40
28.11.2022
TEBLİGAT MASRAFI
28,00
0,00
28,00
21.12.2022
...
31.919,00
0,00
31.919,00
GENEL TOPLAM
136.064,30
78.301,90
57.762,40
-İşbu raporun tarafların yasal defterleri arasındaki farklar başlıklı "D" bölümünde ayrıntısı ile belirtildiği üzere,
-İşbu alacak bakiyesinin 25.815,40-TL'sini oluşturan 28.11.2022 tarih... no.lu faturanın davalının yasal defterlerindeki kayıtı altına alındığının anlaşıldığı, bu durumda davalının aksi kanıtlanana kadar işbu fatura muhteviyatı malı teslim aldığının kabul edilebileceği,
-İşbu alacak bakiyesinin 28,00-Tl'sini oluşturan 28.11.2022 tarihli tebligat masrafının davalının yasal defterlerinde kayıt altına alınmadığının anlaşıldığı,işbu tutarın davalıdan talep edilip edilmeyeceği hususundaki hukuki ve nihai yorumun takdirinin Sayın Mahkemeye ait olduğu,
-İşbu alacak bakiyesinin 31.919-TL'sini oluşturan 21.12.2022 tarih ...avalının yasal defterlerinde kayıt altına alınmadığının anlaşıldığı,
-Dava dosyası kapsamında yapılan incelemelerde tarafımızca tespiti mümkün olmadığından davalının kabulünde bulunmayan 31.919-TL tutarındaki iş bu fatura muhteviyatı malın davalı yanca teslim alınıp ,alınmadığı, faturanın davalıya tebliğ edilip edilmediği hususlarındaki hukuki ve nihai yorumun takdirinin Sayın Mahkemeye ait olduğunun değerlendirildiği,
-Sayın Mahkeme tarafından davacı yasal defterlerinin doğru olduğuna ve 28-TL'lik tebligat masrafı ile 29.12.2022 tarihli 31.919-TL'lik fatura muhteviyatı malın davalı yanca teslim alındığına karar verilmesi durumunda,
*Davacı... Otomotiv San. Tic.A.Ş.'nin işbu davaya esas Kemalpaşa İcra Müdürlüğünün...Esas sayılı dosyasına istinaden davalı ...den 29.12.2022 takip tarihi itibari ile davacının talebi ile bağlı kalınarak 57,762,40-TL tutarında alacak talep edilebileceği,
-Sayın Mahkeme tarafından davacı yasal defterlerinin doğru olmadığına,28-TL'lik tebligat masrafı ile 29.12.2022 tarihli 31,919-TL'lik fatura muhteviyatı malın davalı yanca teslim alınmadığına karar verilmesi durumunda,
*Davacı... Otomotiv San. Tic. A.Ş. 'nin işbu davaya esas Kemalpaşa İcra Müdürlüğü'nün...Esas sayılı dosyasına istinaden davalı ...'den 29.12.2022 takip tarihi itibari ile davacının talebi ile bağlı kalınarak 25.815,40-TL tutarında talep edileceği görüş ve kanaatine varılmıştır"şeklinde rapor sunuldugu görüldü.
Bilindiği üzere; mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (HMK m. 222/1) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. (HMK m. 222/2) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. (Ek cümle: 22.07.2020 - 7251 S.K./23. Md) Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz. (HMK m. 222/3) Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur. (HMK m. 222/4) Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır. (HMK m. 222/5)Bu kapsamda ticari defterlerin sahibi lehine delil olması için kural olarak işin ticari olması, her iki tarafın tacir olması ve iki tarafında ticari defterlerinin incelenmesi ya da belirli şartlara göre tek başına ona dayanması gerekir.
Somut olayda, davacının yüklenici, davalının ise işveren konumunda bulunduğu araç servisine yönelik sözleşme ilişkisinde, 2022 yılı itibari ile davacı tarafından davalı adına toplam bedeli 135.292,90 TL olan 3 adet faturanın düzenlendiği, davalı tarafından toplam bedeli 103.373,90 TL olan 2 adet faturanın ticari defterlere kaydedildiği, davalının 71.210,10 TL ödemesinin bulunduğu ayıca davalı tarafından düzenlenen toplam bedeli 7.091,80 TL olan faturaların da taraf ticari defterlere kayıtlı olduğu, bu hali ile davacının, davalı tarafından kaydedilen faturala ilişkin servis hizmetini ifa ettiğini HMK' nun 222. Maddesine göre kesin delil ile ispat edildiği, 31.919,00 TL bedelli fatura yönünden mahkememizce davacı vekiline verilen kesin süre içerisinde servis hizmetinin verildiğine yönelik delilin sunulmadığı görülmekle, bakiye borç miktarı yönünden davalı tarafa hatırlatılan yemin delili de kullanılmadığından davanın kısmen kabulüne, kabul edilen bedel faturaya dayandığından likit olarak değerlendirilmiş ve davacı lehine tazminata karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; davalı/borçlunun Kemalpaşa İcra Müdürlüğü' nün... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın KISMEN iptali ile takibin 25.815,40 TL asıl alacak üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Davalının sorumlu olduğu 25.815,40 TL üzerinden %20 icra inkar tazminatı olan 5.163,08.-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gereken 1.763,44 TL karar ve ilam harcının yatan 697,63 TL peşin harç ve tamamlama harcından mahsubu ile eksik kalan 1.065,81 TL' nin davalıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan ve mahsup edilen 697,63 TL ve 179,90 TL başvurma harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 138,00 TL posta ve diğer giderler ile 3.400,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 3.538,00 TL yargılama giderinin kabul red oranı nazara alınarak 1.581,21 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 17.900,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. Uyarınca reddedilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 17.900,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
8-6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk giderinin her iki tarafta oturuma katıldığından kabul red oranı nazara alınarak 1.725,6 TL' sinin davacıdan, bakiye kalan 1.394,40 TL' nin ise davalıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına,
9-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.27/06/2024
Katip...
E imza ¸
Hakim...
¸eimza