T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/282 Esas
KARAR NO: 2023/874
DAVA: Muarazanın Giderilmesi
DAVA TARİHİ: 31/03/2023
KARAR TARİHİ: 01/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan Muarazanın Giderilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; Müvekkili Şirkete ait üretim tesislerinin 2005 yılından bu yana “...Organıze Sanayı Bölgesi...Tekeli Menderes İZMİR” adresinde faaliyet Gösterdiğini, ... (“...”) ile Müvekkili Şirket arasında mün'akit Elektrik Enerjisi Satış Sözleşmesi ve Doğalgaz Satış Sözleşmesi'nin ilgili maddeleri uyarınca, doğalgaz ve elektrik bedellerinin teminatını teşkil etmek üzere muhtelif tarihlerde...'a Elektrik Enerjisi Satış Sözleşmesi kapsamında toplam 1.757.242,76-TL, Doğalgaz Satış Sözleşmesi kapsamında ise toplam 5.510.301,44-TL nakit teminat bedeli ödendiğini, Elektrik Enerjisi Satış Sözleşmesi'nin 7. ve Doğalgaz Satış Sözleşmesi'nin 17. Maddeleri uyarınca bahse konu güvence bedellerini nakit yahut süresiz teminat mektubu ile ödeme seçimlik haklarına sahip olan Müvekkili Şirket, 24.02.2023 tarih, ... sayılı yazısı ile...'dan nakit güvence bedellerini süresiz teminat mektubu ile değiştirme kararını bildirdiğini, nakit teminat bedellerinin iade edilmesi talebi ile Elektik Enerji Satış Sözleşmesi kapsamında 4.338.536,18-TL, Doğalgaz Satış Sözleşmesi kapsamında ise 14.389.978,15-TL güvence bedelini içerir süresiz banka teminat mektubunu ...'a teslim edildiğini, Müvekkili Şirket tarafından neredeyse 1 ay boyunca iyi niyetle nakit güvence bedellerinin iadesi beklenmiş ise de... tarafından bahse konu güvence bedelleri ödenmediğini, Bunun üzerine güvence bedellerinin iadesi için İzmir.... Noterliği'nin 21.03.2023 tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edildiğini,... tarafından keşide edilen Torbalı... Noterliği'nin 29.03.2023 tarih,... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile “Elektrik ve Doğalgaz Güvence Bedellerinin teminat mektubu olarak alınması talebimizin 27.02.2023 tarih ... no'lu Yönetim Kurulu kararı ile reddedildiği” taraflarına bildirildiğini, Davalı ... 28.03.2023 tarih, ... sayılı yazısı ile Şirketin yüklü miktardaki fatura riskini teminat mektubu ile karşılanması talebinin, “...teminat mektuplarını paraya çevirmenin zaman alacağı, İTOB OSB'nin nakit akışını etkileyebileceği” gerekçeleri ile ... Yönetim Kurulu tarafından uygun bulunmadığı şeklinde cevap verildiğini, Akabinde ... tarafından tüm katılımcılara iletilen 30.03.2023 tarih, “Elektrik ve Doğalgaz Güvence Bedelleri Hk.” Konulu elektronik posta ile “27.02.2023 tarihli ... sayılı Yönetim Kurulu Kararı ile “Elektrik ve Doğalgaz güvence bedellerinin tamamlanmasına ilişkin son 31.03.2023 olarak verilmiştir. Bugün itibariyle güvence bedellerini tamamlamayan katılımcılarımızın ... Bölge Müdürlüğü vakıfbank veya halkbank hesaplarına eksik kalan teminat bedellerini yatırması, aksi halde alınan Yönetim Kurulu Kararına istinaden güvence bedellerini tamamlamayan katılımcılara hizmet kesintisi uygulanacağı” bildirildiğini, Davalı ... ayrıca, Torbalı ... Noterliğinden... yevmiye no ile bir ihtarnamesi ile dilekçelerinin Ek:4 ve Ek:5 işareti ile sundukları teminat mektuplarının 3 iş günü içinde geri alınmasını aksi takdirde tevdi mahalli tayini talep edeceğini ihtar ettiklerini,...'un 27.02.2023 tarih ve ... sayılı Yönetim Kurulu kararı ile Müvekkili Şirketin güvence bedellerini teminat mektubu olarak vermesi talebinin reddi hakkındaki kararı usul ve yasaya aykırı olup Torbalı... Noterliğinden ... yevmiye no ile bir ihtarnamesi ile teminat mektuplarını da teminat olarak kabul etmediğinden Müvekkili Şirketin teminat açığı bulunduğunu iddia ederek elektrik, su ve doğalgaz hizmetlerini durduracağını, Davalı, İzmir ...Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen davada, yetkisiz olarak su tüketimine sınırlama getirmiş ve bu sınırlamayı geçen kullanım nedeni ile Müvekkili Şirketin suyunu kesmiş ve hatta Mahkemenin ihtiyati tedbir kararını dahi uyguladığını ve karar cebri icra ile uygulanmak durumunda kalındığını, yeterli güvence bedeli verilmiş olmasına rağmen su, elektrik ve doğalgaz hizmetlerinin durdurulması, Müvekkili Şirket için telafisi imkânsız zararlara yol açacağı gibi fabrika da yangın ve patlama riski de oluşturabileceğini Su, Doğalgaz ve elektrik hizmetlerinin durdurulmasının ihtiyati tedbir yolu ile önlenmesini, hukuka aykırı olan... Sayılı ve 27.02.2023 tarihli Yönetim Kurulu kararının geçersizliğinin tespiti ile güvene bedelinin seçimi hususunda Müvekkili Şirket'e sözleşmeler ve mevzuat ile tanınmış seçimlik hakka keyfi olarak engel olunması ile ilgili davalının yarattığı muarazanın menini talep ve dava ettiği görülmüştür.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesi ve duruşmalarda özetle; müvekkili ile davacı şirket arasında akdedilen elektrik satış sözleşmesi ve doğalgaz satış sözleşmesi kapsamında, ödenmesi gereken nakdi güvence bedelleri yerine, teminat mektubunun verilmesi ve teminat mektuplarının nakde çevrilmesinin zaman alması, müvekkili firmanın elektrik ve doğalgazı temin ettiği dava dışı ...'a olan yükümlülüklerinin yerine getirilmesini aksatacağı, bu nedenle müvekkili şirket yönetim kurulunun nakdi güvence bedeli yerine teminat mektubu alınmasına dair sözleşmelerde müvekkil şirkete tanınan yetki kapsamında tercihini nakdi güvence bedeli yönünde kullanılmasına, nakdi güvence bedeli yerine teminat mektubu alınmasına dair taleplerin reddine karar verildiğini, iş bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
DELİLLER :Davacı iddiasını ispata yönelik olarak; elektrik enerjisi satış sözleşmesi, doğalgaz satış sözleşmesi, ödeme dekontları, 24.02.2023 tarih, ...sayılı yazı, teminat mektupları ve tahsilat makbuzu, İzmir ... Noterliği'nin 21.03.2023 tarih,... yevmiye numaralı ihtarnamesi, Torbalı.... Noterliği'nin 29.03.2023 tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi, davalı ...'un 28.03.2023 tarih, ... sayılı yazısı, 30.03.2023 tarih, “Elektrik ve Doğalgaz Güvence Bedelleri Hk.” Konulu e-posta, İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesi ... K. sayılı hükmü, gerektiğinde bilirkişi incelemesi, tanık, yemin ve ikamesi caiz her tür delile dayandığı görülmüştür.
Davalı vekili savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; Müvekkil ile... arasında akdedilmiş sözleşme, müvekkil ile ... A.Ş. arasında akdedilmiş sözleşme, elektrik enerjisi satış sözleşmesi, doğalgaz satış sözleşmesi, 27.02.2023 tarih ... sayılı Yönetim Kurulu kararı, 28.03.2023 tarih... sayılı ... yazısı, Torbalı ... Noterliği'nin 29.03.2023 tarih... yevmiye sayılı ihtarı, Torbalı ... Noterliği'nin 31.03.2023 tarih ... yevmiye sayılı ihtarı, Menderes Sulh Hukuk Mahkemesi'nin... D. İş dosyası, ilgili genel kurul kararları, gerektiğinde bilirkişi incelemesi, tanık , yemin ve her türlü yasal delillere dayandığı görülmüştür.
DEĞERLENDİRME:Dava; ticari elektrik satış sözleşmesi ve doğalgaz satış sözleşmesinden doğan muarazanın giderilmesi istemine ilişkin olduğu, yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamından anlaşılacağı üzere,
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacı şirket ile davalı arasında akdedilen "Elektrik Enerjisi Satış Sözleşmesi" ve "Doğalgaz Satış Sözleşmesi" kapsamında, davacı tarafça davalıya verilmesi gereken teminatın, nakit ödenme yerine süresiz ve kesin banka teminat mektubu verilmek suretiyle yerine getirip getirmeyeceği, davalıya taraflar arasındaki ticari ilişki ve sözleşmeler kapsamında, bu hususta seçimlik hak tanınıp tanınmadığı, bu kapsamda davacı tarafın, nakdi teminatın kesin ve süresiz banka teminat mektupları ile değiştirilmesine ilişkin talebinin reddine dair kararın usul ve yasaya uygun olup olmadığı noktasında toplanmıştır.
TTK nun 5. maddesinde, aksine hüküm bulunmadıkça dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevli olduğu düzenlenmiştir.
TTK nun 4. maddesinde ise, ticari davalar ve çekişmesiz yargı işlerinin, ..her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın bu kanunda... ön görülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işi sayılacağı hükmü düzenlenmiştir.
TTK nun 11. maddesinde, ticari işletme esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerinin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmeler olduğu düzenlenmiştir.
TTK nun 12. Maddesinde de, bir ticari işletmeyi kısmen de olsa kendi adına işleten kişiye tacir deneceği, TTK nun 16/2. maddesinde ise, devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri ile kamu yararına çalışan dernekler ve gelirinin yarısından fazlasını kamu görevi niteliğindeki işlere harcayan vakıflar, bir ticari işletmeyi ister doğrudan doğruya ister kamu hukuku hükümlerine göre yönetilen ve işletilen bir tüzel kişi eli ile işletsinler, kendileri tacir sayılmazlar hükmü düzenlenmiştir.
TTK nun 4. Ve 5. Maddelerine göre, Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 15/06/2023 tarih ... Karar sayılı emsal nitelikteki içtihadında da belirtildiği üzere, davalı ..., 4562 sayılı kanunun 5. Maddesi uyarınca, özel hukuk tüzel kişisi olup, 6102 sayılı kanunun 11. Maddesindeki tanıma göre, esnaf işletmeleri için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı amaçlayan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız bir şekilde yürütüldüğü işletmeleri işletmedikleri için aynı kanunun 16. Maddesi uyarınca tacir olarak kabul edilmeleri mümkün olmadığı, OSB lerin ticaret şirketi olduğu yönünde herhangi bir yasal düzenleme de bulunmadığı, bu sebeple OSB lerin taraf olduğu davalarda, diğer taraf tacir olsun ya da olmasın, uyuşmazlığın mutlak ticari dava olmadığı hallerde yargılamanın asliye hukuk mahkemesinde görülmesi gerektiği, somut uyuşmazlığın mutlak ticari davalardan olmadığı, görevli mahkemenin genel yetkili asliye hukuk mahkemeleri olduğu, HMK 114/1-c maddesine göre, mahkemenin görevli olması dava şartı olup, yine HMK nun 115/1 maddesine göre dava şartlarının mevcut olup olmadığının davanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden araştırılacağı, düzenlenmiş olup, iş bu yasal düzenlemeye göre uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin görevli olmadığı anlaşılmakla, davanın görev yönünden dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilerek aşağıda yazılı hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;
Dava konusu uyuşmazlığın çözümünde Mahkememizin görevli olmadığı, görevli Mahkemenin İzmir Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılmakla; davanın görev yönünden dava şartı yokluğundan usulden reddine,
6100 sayılı HMK'nın 20. maddesi uyarınca kanun yoluna başvurulmayarak hükmün kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuş ise bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli ya da yetkili Mahkemeye gönderilmesinin talep edilmesi halinde dava dosyasının görevli ve yetkili Mahkemeye gönderilmesine, belirtilen süreler içerisinde talepte bulunulmaması halinde tarafların talebi üzerine davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,
Yargılama harç ve giderleri hususunda görevli ve yetkili Mahkemece karar verilmesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.01/11/2023
Başkan ...
E imza
Üye ...
E imza
Üye ...
E imza
Katip ...
E imza