T.C. .
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/297 Esas
KARAR NO: 2024/377
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 05/04/2023
KARAR TARİHİ: 30/04/2024
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde; Davalı ...esisat İnşaat Ve Malzeme Sanayi Tic. Ltd. Şti. tarafından İzmir ... İcra Dairesinin...Esas sayılı dosyası kapsamında ödeme emrine karşı yapılan itiraz üzerine İcra Müdürlüğü tarafından takibin durdurulmasına karar verildiğini, davalı tarafın İcra Müdürlüğüne yapmış olduğu itiraz haksız ve kötü niyetli olduğunu, müvekkili şirket nezdinde ... poliçe numaralı, 30.11.2018 - 30.11.2019 Vadeli İşyeri Ekstra Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan ... Gıda San. Ve Tic. A.Ş. 'ye ait işyerinde 20.09.2019 tarihinde hasar meydana geldiğini, meydana gelen hasardan davalı şirketin sorumlu olması nedeniyle icra takibine başlandığını, hasarın meydana gelmesi nedeniyle sigortalı... Gıda San. ve Tic. A.Ş. , müvekkili sigorta şirketine 24.09.2019 tarihinde başvuru yaptığını ve müvekkili sigorta şirketi tarafından 02.10.2019 tarihinde ekspertiz raporu alındığını, müvekkili şirket tarafından alınan 02.10.2019 Tarihli Ekspertiz Raporunda özetle; "Meydana gelen hasar bedeli, ekli Dahili Su Klozu Madde 1 ‘’Sigorta konusu bina içindeki, su depo ve sarnıçlarının, su borularının; kalorifer kazan, radyatör ve borularının; temiz veya pis su tesisatının patlaması taşması, sızması, tıkanması, kırılması ve donmasının doğrudan sebep olduğu zararlar teminata ilave edilmiştir’’ gereği, HASAR BEDELİ POLİÇE TEMİNAT KAPSAMINDA MÜTALAA EDİLMİŞTİR.
" denildiğini, ek olarak gerçekleşen hasar nedeniyle; " Hasara sebep olduğu sigortalı yetkilileri tarafından beyan edilen paslanmaz boru hattı iç uç kısmındaki delinen/ açılan argon kaynak bölgesi ekspertizden önce imalatçı firmaya onartıldığı, onarım yapılan bölge sistem iç kısım boru üzerinde olup, üzerinde başka boru olduğu ve montajının yapıldığı, kaynak bölgesi görülememiş olduğu, hasar sonrası çekilen video ve resimler incelendiği ve su kaçağına sebep olan borunun görüldüğü" belirtildiğini, ayrıca; fabrikanın 2 ay önce faaliyete geçtiği dikkate alındığında tesisatların yeni olduğu, paslanmaz malzeme kullanıldığı için paslanma/ çürümeden bahsedilemeyeceği, hasarın, boru birleşim yerindeki kaynak dikiş yerinden kaynaklandığı, kaynak yerinin aşındığı fabrika yetkililerince de tespit edildiğini, halefiyet prensibi gereği, ödenecek hasar bedelinin, hasara neden olan mekanik tesisat imalatçısı firma... Tesisat San.ve Tic. Ltd.Şti'ne rücu edilmesi Gerektiği" belirtildiğini, ekspertiz raporunda sigortalı şirkette toplamda 24.839,32-TL zarar gerçekleştiği tespiti yapılması üzerine; müvekkili sigorta şirketi tarafından 09.06.2021 Tarihinde tazminat ödemesi yapıldığını, ekspertiz raporunda hasar nedeniyle davalı şirkete rücu edilebileceği belirtildiğinden, itirazın iptali davasında zamanaşımının, İİK m.67’ye göre belirleneceğini, buna göre takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebileceğini, bir yıllık zamanaşımı süresi alacaklı için, itiraz kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren hesaplanacağını, borçlunun itirazı alacaklıya tebliğ edilmedikçe bu süre işlemeye başlamayacağını, fakat bu tebligat yapılmadan alacaklının dava açmasına da bir engel bulunmadığını, bir yıllık süreyi kaçıran alacaklı itirazın iptali davasını açamayacağını ve başlatmış olduğu icra takibine de devam edemeyeceğini, fakat alacaklının elinde halen bir imkan bulunduğunu, alacağını genel hükümlere göre dava etmek, yani alacaklı elinde varsa belgeleri ile birlikte mahkemede ileri sürerek hakkını ispat edebileceğini, bunu da her türlü yasal delil ile birlikte yapabileceğini, somut olayda borçlu tarafından icra dosyasına gönderilen borca itiraz dilekçesi ve takibin durdurulduğuna ilişkin icra dairesi tensip tutanağı taraflarına tebliğ edilmediğini, bu nedenle 1 yıllık hak düşürücü süre başlamamışsa da dava açmalarına hukuki bir engel bulunmadığını, davanın kabulü ile, davalının yerinde olmayan itirazlarının iptali ile takibin devamına, asıl alacağın %20’ sinden aşağı olmamak üzere, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili, cevap dilekçesinde; Herşeyden önce hasardan doğan sorumluluğu kabul etmediklerini, davanın zamanaşımı/hak düşürücü süre zarfında açılmadığını, kazanın 20.09/2019 tarihinde meydana geldiğini, davanın açıldığı tarihin 05/04/2023 olup rücu etmek için iki yıllık zamanşımı süresinin dolduğunu, Ayrıca taraflarının ... isimli firmayla 25.09.2019 teslim tarihli sözleşme yapmış olduğundan, 2 yıllık sorumluluklarının sona erdiğini, halefiyet hükümlerine, ayıba karşı tekeffül ve sözleşmeden kaynaklanan diğer yükümlülükler bakımından borçlarının sona erdiğini, davanın reddine, ücreti vekalet ve tüm yargılaam giderlerinin davacıdan tahsiline, karşı yan hakkında kötü niyet tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir,
DELİLLER: İzmir ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası, ödeme dekontları, hasar belgeleri, bilirkişi raporları delil olarak değerlendirilmiştir.
Bilirkişiden alınan 14/07/2023 tarihli rapora göre; "...Dosya kapsamında yer fotoğraflar ve düzenlenen Ekspertiz Raporu birlikte incelenip irdelendiğinde; Temperleme makinesi önünde Cidarlı çikolata hattı üzerinde bulunan, çikolata akışkanlığını sağlayan ve içerisinde 60/70 oC sıcak su bulunan sol yan dik tesisat paslanmaz çelik boru uç kısmındaki argon kaynak dikişlerinde açılma olması sonucu, yukarıda arz ve izah edilen olumsuzlukların biri ve/veya bir kaçının birlikte gerçekleşmesi nedeniyle çikolata üretim hattında yapılan kaynağın hasara uğradığı, cidarlı borudan sistem içerisine su aktığı ve ürüne sirayet etmesi şeklinde zararın meydana geldiği sabit olup, mevcut durumu itibarıyla teknik değerlendirmeye bağlı yapılan kaynağın imalatına uygun kullanılma özelliğini kaybettiği görüş ve kanaatine varılmıştır.
Dosya kapsamında söz konusu hasarlı emtianın sovtajının söz konusu olmadığı, hasarlı emtianın tartılıp, Kabul Tanıtım etleriyle kayıt altına alındığı, riziko tarihi itibarıyla 15,90-TL olarak belirtilen birim fiyatının piyasa rayiçleri ve satın alınma faturalarıyla uyumlu olup olmadığı konusunun mesleki uzmanlık alanımın dışında kalması nedeniyle nihai kararın takdiri Sn. Mahkemeye ait olmakla davaya konu emtiada meydana gelen hasar onarım bedelinin 36.752,83 TL olduğu tespit, görüş ve kanaatine varılmıştır." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Bilirkişiden alınan 03/02/2024 tarihli ek rapora göre; "...A. Davacı Vekili tarafından kusur yönünden ek rapor alınması talep edilmiştir.
Kök Raporda;
“... Dosya kapsamında yer fotoğraflar ve düzenlenen Ekspertiz Raporu birlikte incelenip irdelendiğinde; Temperleme makinesi önünde cidarlı çikolata hattı üzerinde bulunan, çikolata akışkanlığını sağlayan ve içerisinde 60/70 °c sıcak su bulunan sol yan dik tesisat paslanmaz çelik boru uç kısmındaki argon kaynak dikişlerinde açılma olması sonucu, yukarıda arz ve izah edilen olumsuzlukların biri ve/veya bir kaçının birlikte gerçekleşmesi nedeniyle çikolata üretim hattında yapılan kaynağın hasara uğradığı, cidarlı borudan sistem içerisine su aktığı ve ürüne sirayet etmesi şeklinde zararın meydana geldiği sabit olup, mevcut durumu itibarıyla teknik değerlendirmeye bağlı yapılan kaynağın imalatına uygun kullanılma özelliğini kaybettiği görüş ve kanaatine varılmıştır.
Somut olayda argon kaynak dikişinde meydana gelen açılmanın ekspertiz yapılmadan önce imalatçı firma tarafından onarılmış olduğu ...” belirtilmiştir.
Davaya konu somut olay dosya üzerinden değerlendirilmekte olup, Temperleme makinesi önünde cidarlı çikolata hattı üzerinde bulunan, çikolata akışkanlığını sağlayan ve içerisinde 60/70 °c ve 1 bar basıncında sıcak su bulunan sol yan dik tesisat paslanmaz çelik boru uç kısmındaki argon kaynak dikişlerinde 20.09.2019 tarihinde açılma olması nedeniyle gerçekleşen hasar öncesi, söz konusu sistemin davalı şirket tarafından 2 ay önce devreye alınmış olduğu anlaşılmaktadır.
Argon kaynağında kullanılan... kaynak makinasının oldukça karışık ve usta işi bir kaynak türü olduğundan her zaman yetenekli ustaya ihtiyaç duyulur. Davaya konu hasar, imalatı takip eden iki ay içerisinde gerçekleşmiş olup, teknik değerlendirmelere dayalı çikolata üretim hattında yapılan argon kaynağının kullanım kaynaklı hasara uğramasının mümkün olmadığı, davalı şirket tarafından kaynak işlemi yapılırken işlemi gerçekleştiren usta ve/veya ustalarca imalatının tekniğine uygun yapılmamış olması çelik boru uç kısmında yapılan argon kaynak dikişi imalatının ayıplı olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
B. Davalı Vekilinin itiraz beyanlarında kusurun tarafımıza atfedilip atfedilemeyeceği ile ilgili beyanında kesinlik yok ise ek rapor alınmasını talep etmiştir.
Davacı Vekilinin itiraz beyanları cevaplandırılırken konu irdelenmiş olup, davaya konu hasar, imalatı takip eden iki ay içerisinde gerçekleşmiş olup, teknik değerlendirmelere dayalı çikolata üretim hattında yapılan argon kaynağının kullanım kaynaklı hasara uğramasının mümkün olmadığı, davalı şirket tarafından kaynak işlemi yapılırken işlemi gerçekleştiren usta ve/veya ustalarca imalatının tekniğine uygun yapılmamış olması çelik boru uç kısmında yapılan argon kaynak dikişi imalatının ayıplı olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
C. Sn. Mahkeme tarafından “ayıplı imalat var ise ayıba davalının "ağır kusur" ile sebep olup olmadığı” konusunda görevlendirme yapılmıştır.
Dava dışı ... Gıda San. ve Tic. A.Ş. ile davalı ... Tesisat İnş. ve Malz. San. Tic. Ltd. Şti. arasında düzenlenen sözleşmede işin toplam bedeli 82.000,00 USD, ilave pompa, eşanjör, akümülasyon tankı Termostatik vanalar 17.000,00 USD olarak belirlenmiş olup, bu kapsamda yapılan imalatta; Temperleme makinesi önünde cidarlı çikolata hattı üzerinde bulunan, çikolata akışkanlığını sağlayan ve içerisinde 60/70 °c ve 1 bar basıncında sıcak su bulunan sol yan dik tesisat paslanmaz çelik boru uç kısmındaki argon kaynak dikişlerinde 20.09.2019 tarihinde açılma olması nedeniyle gerçekleşen hasarın, mevcut durumu itibarıyla teknik değerlendirmeye bağlı sadece bu noktada yapılan kaynağın imalatına uygun kullanılma özelliğini kaybettiği, işlemi gerçekleştiren usta ve/veya ustalarca yapılan işin tekniğine uygun yapılmamış olması çelik 3 boru uç kısmında yapılan argon kaynak dikişi imalatının ayıplı olduğu, meydana gelen olayda kasta yakınlaşan derecede bir davranıştan ve/veya bilerek isteyerek yapılan yüksek yoğunluklu bir hata olduğunu söylemenin mümkün olmadığı, yapılan imalatın ayıplı olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
Hukuki değerlendirmenin ve nihai kararın takdiri Sn. Mahkemenin olmak üzere tespit, görüş ve kanaatimi saygılarımla arz ederim..." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
1-Dava, davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısına davalı yüklenicinin imal ettiği eserdeki ayıp nedeniyle oluşan hasara istinaden ödediği hasar bedelinin davalıdan rücuen tazmini talebiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.
2-Davalı tarafça cevap dilekçesinde zamanaşımı defi ileri sürülmüştür.
3-Davanın açıldığı tarihte yürürlükte olan 6098 sayılı TBK'nın 478. maddesi uyarınca yüklenici ayıplı bir eser meydana getirmişse, bu sebeple açılacak davalar, teslim tarihinden başlayarak, taşınmaz yapılar dışındaki eserlerde iki yılın; taşınmaz yapılarda ise beş yılın ve yüklenicinin ağır kusuru varsa, ayıplı eserin niteliğine bakılmaksızın yirmi yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar.
4-6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1472. maddesinde sigortacının, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçeceği, sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hakkın, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal edeceği, sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacının, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebileceği hüküm altına alınmıştır
Davacı sigorta şirketinin sigortalısına yaptığı ödemeye istinaden halefiyete dayalı olarak görülmekte olan davayı açtığı, zararı karşılamasıyla birlikte yeni bir 2 yıllık sürenin başlamadığını, zarar gören sigortalı için işlemeye başlayan 2 yıllık zamanaşımı süresinin davacı sigorta şirketi açısından da kesintiye uğramadan devam ettiği ve buna göre zamanaşımı süresinin dikkate alınması gerektiği değerlendirilmiştir.
5-17.01.1972 gün ve 1970/2 Esas 1972/1 Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararına göre, sigorta şirketlerinin sigorta ettirenin halefi sıfatıyla açacağı davanın zamanaşımı süresi, sigorta ettirenin zarara sebebiyet veren şahıs aleyhine açabileceği davanın zamanaşımına tâbi olup aynı tarihte işlemeye başlar.
6-Somut uyuşmazlıkta dava konusu zarar 20/09/2019 tarihinde meydana gelmiştir. Yukarıda ayrıntıları açıklandığı üzere eser sözleşmesinden kaynaklanan talepler için zamanaşımı süresi 2 yıl olup, şayet yüklenicinin ağır kusuru ile bir zarar meydana gelmişse 20 yıldır.
Mahkememizce davalının yüklenicisi olduğu eserin ayıplı olup olmadığı ve davalının ağır kusurlu olup olmadığı hususunda makine mühendisi bilirkişiden rapor alınmış, dosyaya sunulan 03/02/2024 tarihli bilirkişi raporunda eserin ayıplı olduğu ancak davalının ağır kusur niteliğinde yoğun bir hatasının bulunmadığı yönünde görüş bildirilmiştir.
7-Davacı tarafça rapora karşı itirazlar ileri sürülmüş ise de, davacı tarafça dayanılan ekspertiz raporu ve hasar dosyası kayıtlarına göre zararın tesisat borularının kaynak yerlerinden aşınmasından kaynaklandığı, davalının ağır bir ihmali, kasta yakın kusuru veya ağır kusurunu gösterir bir hatası bulunmadığı, bu nedenle ayıpla ilgili tazminat taleplerinde 2 yıllık zamanaşımı süresinin uygulanması gerektiği değerlendirilmiştir.
Dava konusu zarar 20/09/2019 tarihinde meydana gelmiş olup, 17.01.1972 gün ve 1970/2 Esas 1972/1 Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı dikkate alındığında davacının halefi olduğu sigortalısının tabi olduğu zamanaşımı süresi içerisinde rücu davası açması gerektiği, buna göre 21/09/2021 tarihi itibariyle 2 yıllık zamanaşımı süresinin dolacağı, görülmekte olan uyuşmazlıkta ise icra takibinin 23/05/2022 tarihinde başlatıldığı, takip öncesinde zamanaşımını kesen veya durduran bir sebep bulunmadığı, davalı tarafça cevap süresi içerisinde zamanaşımı definin ileri sürüldüğü, bu haliyle dava konusu tazminat istemlerinin takip tarihi itibariyle zamanaşımına uğradığı değerlendirildiğinden davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın ZAMANAŞIMI NEDENİYLE REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60-TL harçtan peşin olarak alınan 461,10-TL harcın mahsubu ile fazla yatırılan 33,50-TL'nin karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana iadesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davalı yararına takdir edilen 17,900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve resen ilgili taraflara iadesine,
6-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından karşılandığı anlaşılan 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, bu hususta harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair, davacı vekilinin e-duruşma yoluyla yüzüne karşı, davalı vekilinin duruşmada yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda, dava değerinin 6100 Sayılı HMK'nın 341/2. Maddesinde gösterilen İstinaf kanun yolu başvuru sınırının altında kalması nedeniyle kesin nitelikte olduğu ve kanun yoluna başvurulamayacağı açıklanmak sureti ile açık yargılama sonunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.30/04/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim...
e-imzalıdır