T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/398 Esas
KARAR NO : 2024/665
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 09/05/2023
KARAR TARİHİ : 09/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "06/10/2022 tarihinde davacıya ait, sevk ve idaresindeki... plakalı araca dava dışı sürücünün sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, 06/10/2022 kaza tarihinde tutulan kaza tespit tutanağında görüldüğü üzere ... plaka sayılı araç sürücüsü kaza mahallinde olmadığı için kusur dağılımı yapılamamıştır, lakin kazanın oluş şekli dikkate alındığında davacının kusursuz olduğu açıkça ortada olduğu, mahkeme nezdinde gerçekleştirilecek kusur incelemesi ile maddi hasarlı trafik kazasında mevcut kusur durumları netlik kazanacağı, 06/10/2022 tarihli kaza neticesinde davacı aracında meydana gelen değer kaybının tespiti için ekspere dosya teslim edilmiş ve eksper dosyaya tespit raporunu sunmuştur. Raporda da görüleceği üzere müvekkilin aracında 24.000,00 TL değer kaybı tespit edildiği, kaza neticesinde davacı aracında meydana gelen hasarın tespiti için dosya ekspere teslim edilmiş ve hasar ekspertiz raporunda araç hasar bedelinin KDV dahil 61.344,93 TL olduğu tespit edildiği, hizmet bedeli olarak 723,34 TL ödeme yapıldığı, davacıya ait araçta meydana gelen hasar ve değer kaybı mahkeme nezdinde gerçekleştirilecek bilirkişi incelemesi ile netlik kazanacağı, dava şartı arabuluculuk kurumuna başvurulmuş, ancak yine anlaşma sağlanamadığı, davacının uğramış olduğu değer kaybı bedelinin, hasarın ve ekspertiz hizmet bedellerinin tazmini için sayın mahkemenize başvuru zorunluluğu hasıl olduğu, arz ve izahına çalıştığımız sebepler doğrultusunda talep edilebilir tazminat bedelinin sayın mahkemenizce yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile tespit edileceği baz alınarak, fazlaya ilişkin talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydıyla davamızda şimdilik, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla 100,00 TL hasar bedeli, 100,00 TL değer kaybı tazminatının ve 723,34 TL hasar ekspertiz hizmet bedelinin davalı... A.Ş'den (teminat limitleri dahilinde ve temerrüt tarihinden itibaren) kaza tarihinden itibaren işleyecek TİCARİ AVANS faizi ile birlikte tahsiline,... A.Ş'den... poliçe numaralı kazaya ait hasar dosyası celbine, yargılama giderleri ve vekalet ücreti ile -arabuluculuk yolunda da vekil olarak bulunduğumuzdan- arabuluculuk vekalet ücretinin kabulüne ve davalıya tahmiline karar verilmesini" talep ve dava etmiştir.
Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; "Davacı tarafın uğradığı iddia edilen değer kaybı tazminatı için belirsiz alacak türünde ikame etmiştir. Ancak huzurdaki davada davacı tarafından maddi tazminata ilişkin dava tutarı miktarının belirsiz alacak davası şeklinde açılmayacağını beyanla, ıslah yoluyla arttırmasına muvafakat etmediği, bu nedenle huzurdaki davanın belirsiz alacak davası şeklinde ikame edilmesi açıkça usul ve yasaya aykırıdır. Bu yönüyle davanın usulden reddi, ... plakalı araç, müvekkil şirket nezdinde 07/07/2022-07/07/2023 tarihleri arasında ... numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğu, davacı taraf, dava dilekçesinde ekspertiz raporu tutarını davalı şirketten talep etmiş olup müvekkilin işbu talepleri karşılama gibi bir yükümlülüğü bulunmadığı, kusur oranlarının belirlenmesi amacıyla sigortalısının kusuru oranında sorumlu olan müvekkil sigorta şirketinin de sorumluluğunun tespiti açısından tüm dosyanın Adli Tıp Kurumu'na gönderilerek Trafik İhtisas Dairesinden kusur raporu alınmasını, başvuran tarafın talep ettiği tazmin tutarı fahiştir. Sayın Mahkeme tarafından kusur ve hasar miktarı yönünden bilirkişi incelemesi yapılması, Dava tarihinden önce gerekli tüm belgelerle birlikte müvekkil şirkete yapılmış usulüne uygun herhangi bir başvuru bulunmamaktadır. Bu sebeple, müvekkil şirketten ancak dava tarihinden itibaren faiz talep edilebileceği, davalı şirketin dava açılmasına sebebiyet vermesi söz konusu değildir. Bu sebeple davalı şirket masraf ve vekalet ücretinden sorumlu olmadığı, davanın reddi ile davalı şirket dava açılmasına sebep olmadığından yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini" talep etmiştir.
Dava, trafik kazasından kaynaklanan hasar ve değer kaybı bedeli tazminatı istemine ilişkindir.
Davacı 06/10/2022 tarihli trafik kazasında ... plakalı aracın işleteni olup, davalı ... plakalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyendir.
KTK' nın 97. Maddesi gereği başvuru şartı incelendiğinde dava dilekçesinin ekinde yer alan dilekçeye (e-mail) göre davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuruda 09/02/2023 tarihinde başvuruda bulunulduğu görülmüştür.
Davalı ...Sigorta Anonim Şirketi' nin sorumluluğu değerlendirildiğinde;
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesine göre “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”. Kaza tarihi itibari ile yürürlükte olan Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.3 maddesinde de “sigortacı poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde genel şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta teminat limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür." şeklinde sigorta şirketin sorumluluğunun kapsamı ifade edilmiştir. Bu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası motorlu bir aracın kara yolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Kazaya karışan... plakalı araç 07.07.2022-2023 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile davalıya sigortalıdır. Kaza 06/10/2022 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği hasar ve değer kaybı bedelinden dava dışı araç sürücüsünün kusuru oranında sigorta şirketi sorumlu olacaktır.
TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Bu sebeple davacı bilirkişi deliline dayanmış olup mahkememizce bilirkişiden davacının maliki olduğu aracın tramer kaydı da celp edilerek kusur, değer kaybı ve hasar bedelinin belirlenmesi için raporlar aldırılmıştır.
Bilirkişilerden alınan 30/10/2023 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre;
"İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin... E. sayılı dava dosyasında yukarıda arz edilen hususlarla,
− Trafik kural ihlali yönünden:
•... plaka sayılı davalı sigorta poliçeli aracın firari sürücüsü 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 56/c ve 52/b maddelerini ihlal ettiğinden dolayı kazanın oluşumuna tamamen hatası ile etken olduğu kanaatine varılmıştır.
•... sayılı davacı araç sürücüsü... kazanın oluşumuna etken kural ihlali olmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır.
− Hasar Bedeli Yönünden:
•... plaka sayılı ... AMBIANCE PACK 1.4 2005 model otomobilde meydana gelen gerçek zarar KDV dahil 61.344,93 TL. olarak hesaplanmıştır.
− Değer Kaybı Bedeli Yönünden:
• Somut olayda 06.10.2022 riziko tarihi itibarıyla dava konusu olaya bağlı olarak söz konusu araçta piyasa rayiçlerine göre 15.000,00 TL reel değer kaybı meydana geldiği görüş ve kanaatine varılmıştır.
Somut olayda davalı... A.Ş. kazada kusurlu olan ... plaka sayılı aracın ... numaralı poliçesi kapsamında, düzenleme tarihi itibarıyla KZMM Sigortasını tanzim eden şirket olup,... plaka sayılı araçta meydana gelen zararı (Heyetimiz Trafik Uzmanı tarafından... plaka sayılı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde Etken Olmadığı belirlendiğinden %100) sigortalısının kusuru oranında, sigortacısının sorumluluk riski ve K.T.K 85/1 ve 91 kapsamında KDV dahil 61.344,93 TL. olarak hesaplanan hasar onarım bedelinden ve 15.000,00 TL. olarak belirlenen değer kaybı bedelinden davalı sigorta şirketinin sigortalısının kusuru oranında (kusur oranı konusunda takdir Sn. Mahkemenindir) poliçe limitiyle sınırlı sorumlu olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
Dosya kapsamında davalı... A.Ş.ne hasar ihbarının yapıldığı belirtilen bir belgenin yer almadığı, bu nedenle nihai kararın takdiri Sn. Mahkemeye ait olmakla davalı sigorta şirketi tarafından dava tarihi itibarıyla -ödenmeyen borç miktarı bakımından- temerrüde düşeceği ve yasal faiz ödemek zorunda olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
Hukuki değerlendirmenin ve nihai kararın takdiri Sn. Mahkemeye ait olmakla tespit, görüş ve kanaatimizi saygılarımızla arz ederiz." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Bu sebeple davacı bilirkişi deliline dayanmış olup mahkememizce bilirkişiden davacının maliki olduğu aracın tramer kaydı da celp edilerek kusur, değer kaybı ve ikame araç bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.
Otomotiv bilirkişisinden alınan 11/01/2024 tarihli ek bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre; "Davaya konu aracın SBGM tarafından dava doyasına sunulu tramer kaydında yer alan; 31.08.2012 tarihli, tarihli maddi hasarlı trafik kazasında sol ön kapı kısmından 1.198,48 TL. bedelli hasarı olduğu, 21.05.2016 tarihli maddi hasarlı trafik kazasında arka tampon kısmından 1.297,78 TL. bedelli hasarı olduğu anlaşılmaktadır." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Davaya konu trafik kazasında davacının maliki olduğu aracın arka tampondan aldığı hasarın ek raporda belirtildiği buna karşılık değer kaybında ayrıca bir araştırmanın ve mahkememizi aydınlatacak bir açıklamanın bilirkişi tarafından yapılmadığı görülmekle, yeni bir bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, Bilirkişiden alınan 17/05/2024 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre;
"Takdiri Sayın Mahkemeniz de olmak üzere;
Hasar Miktarı yönünden;
Dosya kapsamında onarım faturası olmadığından dolayı hasar bedeli KDV Hariç ve KDV Dahil olmak üzere 2 şekilde hesaplanmıştır.
... plaka sayılı aracın vaki kaza sonrası orijinal parçalarla onarımının ekonomik olduğu,
... plaka sayılı aracın vaki kaza sonrası hasar bakımından gerçek zararının Orijinal parça ile onarım yapılması halinde araçtaki hasar bedeli olarak yedek parça toplamının KDV Hariç 11.841,16 TL olacağı ve işçilik bedelinin KDV Hariç 8.000,00 TL olmak üzere araçtaki toplam hasar bedelinin KDV Hariç 19.841,16 TL, 3.571,41 TL KDV ilavesi ile toplam hasar bedelinin KDV Dahil 23.412,57 TL olabileceği görüş, kanaat ve tespitine varılabileceği,
Değer Kaybı yönünden;
... plaka sayılı aracın vaki kaza sonrası değer kaybına esas olacak parçaların, bagaj kapağı ve arka panelin, değişim ve boya, havuz sacı doğrultma ve boya olduğu, ANCAK dosya kapsamında bulunan SBM kayıtlarına göre vaki kaza öncesinde de havuz sacı, bagaj kapağı, arka panelin hasarlanmış, onarım ve boya işlemi görmüş olmasından dolayı; iş bu davaya konu kaza sonrası anılı araçta değer kaybı oluşmayacağı görüş, kanaat ve tespitine varılmıştır.
Ekspertiz Bedeli yönünden
613,00 TL + KDV hasar tespit bedelinin, TOBB’ nin 2023 yılı ekspertiz ücret tarifesine göre makul bir değer olduğu, yargılama gideri sayılıp sayılmayacağı veya gerçek zarar olup olmadığı hukuki bir konu olması nedeniyle, değerlendirmesi ve taktirinin Sayın Mahkemeye bırakıldığı, Hususlarındaki görüş, kanaat ve tespitlerimizi içeren raporumu, takdiri ve değerlendirmesi Sayın Mahkemenize ait olmak üzere arz ederim. " şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Mahkememizce son aldırılan raporda bilirkişi tarafından değer kaybına ilişkin hesaplama; trafik kazası sebebiyle davacının malik olduğu araçta oluşan değer kaybının aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları ile önceki hasarları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki farka göre değerlendirme yapıldığından ve tramer kayıtlarıda incelendiğinden mahkememizce hükme esas alınmıştır.
Mahkememize sunulan bilirkişi raporu, açıkça itiraza uğramayan kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğundan ve keşif sonucu hazırlandığından kusura ilişkin değerlendirme, hasar bedeli ise kalem kalem gösterildiğinden ve bulunan bedellere iskonto uygulanmadan KDV' de eklenmek suretiyle sonuca ulaşıldığından hükme esas alınmıştır (İzmir BAM. 20. HD. 2021/293 E. , 2023/1184 K. , Yargıtay 17 HDB'nın 15.12.2011 tarih 2011/4075 E. 2011/12321 K., 28.03.2016 tarih 2015/17481 E. 2016/3833 K., 04.04.2016 tarih 2015/14700 E. 2016/4229 K., 17.03.2014 tarih 2014/4531 E. 2014/3704 K. Sayılı ilamları)
Davacı vekili bedel arttırım dilekçesi sunarak toplam 23.412,57 TL zararın tahsilini talep etmiştir.
Tüm bu nedenler ile; 06/10/2022 tarihli çift taraflı trafik kazasında ... plakalı aracın sigorta şirketi dava dışı sürücünün kusuru oranında sorumlu olacağından, dava dışı sürücünün tam kusurlu olduğu ve davacının maliki olduğu araçta mahkememizce aldırılan son bilirkişi raporuna göre celp edilen tramer kayıtlarının incelenmesinde davacı ait aracın dava konusu kaza tarihinden önce aynı yerlerden başkaca kazasının bulunduğu bu hali ikinci kez aynı yerden alınan hasar sebebiyle davacının maliki olduğu araçta yeniden değer kaybının meydana gelmesi mümkün görülmediğinden (İzmir BAM. .... H.D.' nin ...Karar sayılı başvurunun esastan reddine ilişkin ilk derece mahkemesinin (İzmir ... ATM ... K.) emsal ilamı) değer kaybı davasının reddine, hasar miktarının ise 23.412,57 TL olduğu kanaatine varılarak davanın kısmen kabulüne, kabul edilen maddi tazminat kalemine davalı sigorta şirketi başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü sonunda temerrüte düşeceğinden bu tarihten itibaren zarar veren aracın kullanım amacı ticari olmadığından yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
Arabuluculuk ücreti yönünden; 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/23273 Esas, 2022/901 Karar sayılı ilamı aynı doğrultudadır.)
Eldeki davada, dava öncesi davalı sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmiş olması karşısında ayrıca zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmediği halde davacı yanca arabuluculuğa başvurulmuş olmasından dolayı ortaya çıkan ücretin davacı tarafça karşılanması gerekmektir (İzmir BAM 20. H.D. 2024/762 Esas, 2024/687 Karar ).
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
-23.412,57 TL hasar bedeli tazminatının davalı sigorta şirketinden ( poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) 05/05/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesine,
-Değer kaybına ilişkin istemin reddine,
2-Alınması gereken 1.599,31 TL karar ve ilam harcının yatan 579,90 TL peşin harç ve tamamlama harcından mahsubu ile eksik kalan 1.019,41TL' nin davalıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan ve mahsup edilen 579,90 TL, 1.912,35 TL keşif harcı ve 179,90 TL başvurma harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 1.392,50 TL posta ve diğer giderler, 6.700,00 TL bilirkişi masrafı ile 723,34 TL ekspertiz ücreti olmak üzere toplam 8.815,84 TL yargılama giderinin kabul red oranı nazara alınarak 8.778,34 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 17.900,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. Uyarınca reddedilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 100,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
7-6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk giderinin davacıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına,
8-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
09/07/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim...
e-imzalıdır
TASHİH ŞERHİ
Hükümdeki yazı ve hesap hataları ile diğer benzeri açık hatalar, mahkemece resen veya taraflardan birinin talebi üzerine düzeltilebilir. Hüküm tebliğ edilmişse hâkim, tarafları dinlemeden hatayı düzeltemez. Davet üzerine taraflar gelmezse, dosya üzerinde inceleme yapılarak karar verilebilir. Tashih kararı verildiği takdirde, düzeltilen hususlarla ilgili karar, mahkemede bulunan nüshalar ile verilmiş olan suretlerin altına veya bunlara eklenecek ayrı bir kâğıda yazılır, imzalanır ve mühürlenir (HMK 304. M.) dosya kapsamı incelendiğinde; "23.412,57 TL hasar bedeli tazminatının davalı sigorta şirketinden ( poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) 05/05/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesine, " şeklinde hükmün kurulduğu, mahkememize açılan eldeki davada tek davalının bulunduğu ve başvurunun da kaza tarihinden önce yapılması mümkün olmadığından, dosya içerisinde yer alan delile göre başvrunun 09/02/2023 tarihinde yapıldığı görülmekle hükümde maddi hata yapılarak 05/05/2022 tarihinden itibaren faize karar verildiği görüldüğünden hükmün resen aşağıdaki şekilde tashihine karar vermek gerekmiştir.
KARAR: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Mahkememizin 09/07/2024 tarih ...Karar sayılı ilamında hükmün birinci bendinde yer alan;
"-23.412,57 TL hasar bedeli tazminatının davalı sigorta şirketinden ( poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) 05/05/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesine," kısmının
- "23.412,57 TL hasar bedeli tazminatının davalı sigorta şirketinden ( poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) 22/02/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesine," şeklinde TASHİHİNE,
Dair, taraf vekillerinin yokluğunda KESİN olmak üzere karar verildi. 10/07/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim...
e-imzalıdır