T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/403 Esas
KARAR NO : 2024/529
DAVA : Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 10/05/2023
KARAR TARİHİ : 06/06/2024
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde; Müvekkili şirket, çeşitli sektörler ve makineler için yan sanayi parçalan üreten bir şirket olup ticari faaliyetleri kapsamında 27.09.2021 tarihinde davalıdan ... marka ve model kimyasal kurutucu satın aldığını, müvekkili şirket, söz konusu makineyi satın aldığı davalı ile ayrıca bir bakım sözleşmesi akdetmiş olup bu kapsamda kurutucunun periyodik ve önleyici bakım hizmetleri de davalı şirket tarafından sağlandığını, müvekkili şirket, yaklaşık 1 yıl boyunca kurutucuyu sorunsuz olarak kullandığını, kurutucunun filtre değişim zamanı geldiğinde, bakım sözleşmesi uyarınca satıcı davalıdan filtre değişimi talep edildiğini, davalı, 2022 yılının sonlarında yapılan filtre değişimi sırasında AA (0,01 mikron) ve AO (1 mikron) filtreleri ters olarak taktığını, bu durum, gerek davalı şirketin yetkilisinin kabul beyanları, gerekse müvekkili şirket yetkililerinin söz konusu kurutucunun üretici firmasının Türkiye mümessili olan...Endüstriyel Basınçlı Hava ve Gaz Çözümleri Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. teknik personeli ile yaptığı WhatsApp yazışmaları ve aynı şirketin teknik personelinin düzenlediğini, kurutucuda filtre değişiminin hatalı yapılması sonucu filtreler tıkanmış ve makine hatlarına yağ ve su gitmesi sonucu meydana: gelen arızalar, müvekkili şirketin 2 adet plazma makinesindeki 3 adet torcun ve lazer makinesinde bulunan lenslerin zarar görmesine ve müvekkili şirketin önemli miktarda maddi zarara uğramasına sebep olduğunu, ancak davalı şirket, müvekkili şirket ile olan yazışmalarında kurutucuda herhangi bir sorunun bulunmadığını ve filtrelerin ters takılmasının arızaya sebep olmadığını, arızanın sebebinin müvekkili şirkete ait kompresörden yağ gelmesi ve elektrik voltajında yaşanan dalgalanmalar olduğunu ileri sürdüğünü, tüm bu hususlara ilave olarak davalı şirket sözlü olarak, kurutucuda normalde 5 yılda 1 yapılması gereken ağır bakımın, kurutucu yaklaşık 1 yıldır kullanılmakta olmasına rağmen, yapılması gerektiğini müvekkili şirkete belirttiğini, bu durum, kurutucunun kendisinde de servis hizmeti dışında ayrıca bir ayıp bulunduğunu ortaya koyduğunu, Kemalpaşa Sulh Hukuk Mahkemesi'nin... D. İş sayılı dosyası kapsamında yapılan keşif sonucu hazırlanan bilirkişi raporunda da, davaya konu... seri numaralı... model kurutucunun giriş filtrelerinin ters olarak takıldığı tespit edildiğini, bunun sonucu olarak da, sistemde oluşan su ve yağ yeterli ölçüde ayrıştırılamayarak sisteme verilmiş ve müvekkili şirkete ait plazma makinesi torçu ve lazer makinesi lensleri zarar gördüğünü, bununla birlikte, söz konusu raporda müvekkili şirketin uğradığı zararlar hem eksik tespit edildiğini hem de eksik hesaplandığını, bilirkişi raporunda müvekkilu şirketin lazer makinesinde meydana gelen lens arızasından doğan zarar dikkate alınmamış olup ekteki servis raporu ve faturadan, yalnızca lazer makinesi lenslerindeki hasarın müvekkili şirket açısından yol açtığı zarar ortada olduğunu, davalının, dava konusu ürünlerdeki bakım ve onarımı borcunu içeren eser sözleşmesindeki borcunu ayıplı olarak ifa etmesi nedeniyle müvekkili şirketin diğer makinelerinin de zarar gördüğü sabit olduğunu söz konusu zararın tazmin edilmesi gerektiğini, yukarıda arz ye izah nedenlerle, davalının meydana getirdiği eserin ayıplı olduğu sabit olduğunu, müvekkili şirketin zararını daha fazla artmaması adına mahkememizden ivedilikle keşif günü belirlenerek dava konusu eser ve zarar gören diğer makinelerde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmesini talep etme zorunluluğu hasıl olduğunu, yukarıda arz ve izah olunan nedenlerle ve fazlaya ilişkin her türlü hakkımız saklı kalmak kaydıyla, davanın kabulü ile müvekkili şirket tarafından satın alınan kurutucu ve kurutucu için verilen servis ve bakım hizmetinin ayıplı olması nedeniyle müvekkili şirketin uğradığı maddi zararın tazminine, bu kapsamda şimdilik 10.000,00-TL'nin davalıdan müvekkili şirkete verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekiline, dava dilekçesinin ve tensip zaptının tebliğ edildiği ancak davaya cevap vermediği görüldü.
DELİLLER: 27.09.2021 Tarihli Satış Faturası, bakım Sözleşmesi, WhatsApp Yazışmaları, Servis Formu, Teknik Servis Raporu ve 26.12.2022 Tarihli Fatura, Davalı Şirket Yetkilileri ile WhatsApp ve E-Posta Yazışmaları, Kemalpaşa Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş Sayılı Dosyası, Bilirkişi İncelemesi, Keşif, Tanık, Yemin, Her Türlü Yasal Delil olarak değerlendirilmiştir.
Bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen 08/12/2023 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre; "...Taraflar arası bakım sözleşmesi kapsamında; Davacıya ait...model Basınçlı Hava Kurutucusunun davalı firma tarafından bakımının yapılmakta olduğu, 10.11.2022 tarihli periyodik bakımı öncesi yapılan bakımının hatalı yapıldığı, filtrelerin yanlış takıldığının sabit olduğu, Davacıya ait... marka kompresörün arızalı olduğu kurutucu ve kimyasal filtrelerin bu nedenle tıkanmış olduğu, mevcut belirtilen plazma makinesi torch ve lazer makinesi lenslerine standartlarını içerisinde gönderilmesinin mümkün olmadığı, davacıya ait ... marka kompresörün arızalı olması nedeniyle, davalı tarafça hatalı verilmiş bakım hizmetinin davacıya ait makinelere zarar verdiğini söylemek teknik olarak mümkün olmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır..." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen 29/04/2024 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre; "...Davacıya ait ... marka kompresörün arızalı olması ve bu arızanın davacı firmaya servis formlarında bildirilmiş olmasına rağmen müdahale edilmesine ilişkin bir kayda rastlamadığının, bu sebeple davalı firma tarafından yapılmış hatalı filtre sıralamasının takılmış olmasından kaynaklı makinelerin zarar gördüğünü söylemek teknik olarak mümkün olmamakla birlikte, 10.11.2022 tarihli servis formunda da belirtildi; kompresörün, Islak hava tankı altında kondens atıcı konulması, biriken kondensten kurutucuya gitmesini önleyeceğinden önerilmektedir denildiğinden hatanın kompresörden kaynaklı olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır..." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
1-Dava, bakım hizmetinin ayıplı olarak yerine getirildiği iddiasıyla açılmış maddi tazminat davasıdır.
2-Davacı vekili dava dilekçesinde, davacı şirketin davalı şirketten 27/09/2021 tarihinde ... marka kimyasal kurutucu satın aldığını, ayrıca kurutucunun bakım hizmetlerinin davalı şirket tarafından yerine getirildiğini, 2022 yılı sonunda yapılan filtre değişimi sırasında filtrelerin hatalı sıralamayla, yani ince mikronlu filtrenin daha sonraki sırada takılması gerekirken en önde takıldığını, bu hatadan dolayı sisteme makine yağı ve su gitmesi sonucu 2 adet plazma makinesindeki 3 adet torcun ve lazer makinesindeki lenslerin zarar gördüğünü, meydana gelen zararın kurutucu filtrelerinin ters takılmasından dolayı ortaya çıktığını, davalı şirketin filtrelerin ters takılmasının zarara bir etkisinin bulunmadığını, arızanın kaynağının davacı şirkete ait kompresörden yağ gelmesi ve elektrik voltaj dalgalanmaları olduğunu savunduğunun belirtildiği, Kemalpaşa Sulh Hukuk Mahkemesi'nin...D.İş sayılı dosya kapsamında yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde giriş filtrelerinin ters takıldığı ve bundan dolayı torç ve lenslerin zarar gördüğünün belirlendiği, davacı şirketin zararın filtrelerin ters takılmasından dolayı oluştuğunu öğrendiği anda davalı şirkete bildirimde bulunduğu ancak davalı tarafın zararı gidermeyi kabul etmediği, davalının ayıplı ifasından dolayı davacının maddi zararının oluştuğu ve zararın davalı şirket tarafından karşılanması gerektiği ileri sürülerek fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak 10.000,00-TL maddi tazminat talep edilmiştir.
3-Davalı şirkete usulüne uygun olarak dava dilekçesi tebliğ edilmiş, süresinde cevap verilmediği görülmüştür.
4-Taraflar arasındaki uyuşmazlık eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır.
Eser sözleşmesi 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
TBK'nın 470. Maddesi "Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, işsahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir.",
471. Maddesi, "Yüklenici, üstlendiği edimleri işsahibinin haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa etmek zorundadır.
Yüklenicinin özen borcundan doğan sorumluluğunun belirlenmesinde, benzer alandaki işleri üstlenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken meslekî ve teknik kurallara uygun davranışı esas alınır.
Yüklenici, meydana getirilecek eseri doğrudan doğruya kendisi yapmak veya kendi yönetimi altında yaptırmakla yükümlüdür. Ancak, eserin meydana getirilmesinde yüklenicinin kişisel özellikleri önem taşımıyorsa, işi başkasına da yaptırabilir.
Aksine âdet veya anlaşma olmadıkça yüklenici, eserin meydana getirilmesi için kullanılacak olan araç ve gereçleri kendisi sağlamak zorundadır.",
472. Maddesi, "Malzeme yüklenici tarafından sağlanmışsa yüklenici, bu malzemenin ayıplı olması yüzünden işsahibine karşı, satıcı gibi sorumludur.
Malzeme işsahibi tarafından sağlanmışsa yüklenici, onları gereken özeni göstererek kullanmakla ve bundan dolayı hesap ve artanı geri vermekle yükümlüdür.
Eser meydana getirilirken, işsahibinin sağladığı malzemenin veya eserin yapılması için gösterdiği yerin ayıplı olduğu anlaşılır veya eserin gereği gibi ya da zamanında meydana getirilmesini tehlikeye düşürecek başka bir durum ortaya çıkarsa, yüklenici bu durumu hemen işsahibine bildirmek zorundadır; bildirmezse bundan doğacak sonuçlardan sorumlu olur."
474. Maddesi "İşsahibi, eserin tesliminden sonra, işlerin olağan akışına göre imkân bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve ayıpları varsa, bunu uygun bir süre içinde yükleniciye bildirmek zorundadır.
Taraflardan her biri, giderini karşılayarak, eserin bilirkişi tarafından gözden geçirilmesini ve sonucun bir raporla belirlenmesini isteyebilir."
475. Maddesi "Eserdeki ayıp sebebiyle yüklenicinin sorumlu olduğu hâllerde işsahibi, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:
1. Eser işsahibinin kullanamayacağı veya hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacağı ölçüde ayıplı ya da sözleşme hükümlerine aynı ölçüde aykırı olursa sözleşmeden dönme.
2. Eseri alıkoyup ayıp oranında bedelden indirim isteme.
3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları yükleniciye ait olmak üzere, eserin ücretsiz onarılmasını isteme.
İşsahibinin genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.
Eser, işsahibinin taşınmazı üzerinde yapılmış olup, sökülüp kaldırılması aşırı zarar doğuracaksa işsahibi, sözleşmeden dönme hakkını kullanamaz."
478. Maddesi " Yüklenici ayıplı bir eser meydana getirmişse, bu sebeple açılacak davalar, teslim tarihinden başlayarak, taşınmaz yapılar dışındaki eserlerde iki yılın; taşınmaz yapılarda ise beş yılın ve yüklenicinin ağır kusuru varsa, ayıplı eserin niteliğine bakılmaksızın yirmi yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar."
Hükümlerini haizdir.
5-Taraflar arasındaki uyuşmazlık davalının bakım hizmeti kapsamında değişimi yapılan filtrelerin ters takılması nedeniyle davacıya ait makine parçalarında zarar meydana gelip gelmediği noktasında toplanmaktadır.
Dava konusu uyuşmazlık teknik bilgi ve uzmanlık gerektirdiğinden mahkememizce 1 makine mühendisi ve 1 elektrik-elektronik mühendisi bilirkişi eşliğinde makine ve fabrika üzerinde keşif icra edilmiş, dosyaya sunulan 29/04/2024 tarihli bilirkişi heyet raporunda; "Taraflar arası bakım sözleşmesi kapsamında; Davacıya ait ... model Basınçlı Hava Kurutucusunun davalı firma tarafından bakımının yapılmakta olduğu, 10.11.2022 tarihli periyodik bakımı öncesi yapılan bakımının hatalı yapıldığı, filtrelerin yanlış takıldığının sabit olduğu, Davacıya ait Lupamat marka kompresörün arızalı olduğu kurutucu ve kimyasal filtrelerin bu nedenle tıkanmış olduğu, mevcut belirtilen plazma makinesi torch ve lazer makinesi lenslerine standartlarını içerisinde gönderilmesinin mümkün olmadığı, davacıya ait Lupamat marka kompresörün arızalı olması nedeniyle, davalı tarafça hatalı verilmiş bakım hizmetinin davacıya ait makinelere zarar verdiğini söylemek teknik olarak mümkün olmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır.." şeklinde görüş bildirildiği görülmüştür.
Bilirkişi raporuna karşı davacı vekili tarafından itirazlar ileri sürülmüş, mahkememize sunulan bilirkişi raporu ile Kemalpaşa Sulh Hukuk Mahkemesi'nin...D.İş sayılı dosyasına sunulan 17/02/2023 tarihli bilirkişi raporunda meydana gelen arızanın filtrelerin sisteme ters takılmasından kaynaklandığı yönünde görüş bildirildiği ve iki rapor arasında çelişki oluştuğu görülmesi üzerine dosya çelişkilerin giderilerek davacı itirazlarının karşılandığı rapor alınmak üzere 3 makine mühendisi bilirkişiden oluşturulan bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.
Makine Mühendisi 3 bilirkişiden teşekkül ettirilen bilirkişi heyeti tarafından dosyaya sunulan 29/04/2024 tarihli bilirkişi heyet raporunda; "..Davacıya ait Lupamat marka kompresörün arızalı olması ve bu arızanın davacı firmaya servis formlarında bildirilmiş olmasına rağmen müdahale edilmesine ilişkin bir kayda rastlamadığının, bu sebeple davalı firma tarafından yapılmış hatalı filtre sıralamasının takılmış olmasından kaynaklı makinelerin zarar gördüğünü söylemek teknik olarak mümkün olmamakla birlikte, 10.11.2022 tarihli servis formunda da belirtildi; kompresörün, Islak hava tankı altında kondens atıcı konulması, biriken kondensten kurutucuya gitmesini önleyeceğinden önerilmektedir denildiğinden hatanın kompresörden kaynaklı olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır..." Şeklinde görüş bildirildiği görülmüştür.
Davacı vekili tarafından bilirkişi raporuna karşı itirazda bulunulmuş, itiraz nedeni olarak davalı şirketin hatalı filtre takımı öncesinde sistemde arıza meydana gelmediğini, zararın filtre değişimi sonrasında ortaya çıktığını, servis formlarında kompresörün sorunsuz bir şekilde çalıştığının belirtildiği, bilirkişi raporunda kompresörün arızalı olduğuna dair yer alan tespitlerin yerinde olmadığı ileri sürülerek yeni bir heyetten rapor alınması talep edilmiştir.
6-Tüm dosya kapsamı, servis kayıtları, bilirkişi raporları ve davcı itirazlarının birlikte incelenmesinde, davacı tarafça her ne kadar makinelerde meydana gelen arızanın davalı şirketin filtre grubunu ters sıralamayla takmasından kaynaklandığı ileri sürülmüş ise de, mahkememizce alınan her iki bilirkişi raporunda da davacı şirkete ait olan ve davalının bakım yükümlülüğü dışında kalan kompresörün arızalı olması nedeniyle sisteme aşırı yağ ve su verdiğinin tespit edildiği, davacı tarafça arızanın filtre değişimi sonrası meydana geldiği ileri sürülmüş ise de Kemalpaşa Sulh Hukuk Mahkemesi'ne sunulan delil tespiti talep dilekçesinde filtre değişiminin 2022 yılı ağustos ayında gerçekleştiğinin belirtildiği, dava konusu parça arızalarının ise yaklaşık 2 ay sonra gerçekleştiği, bilirkişi raporlarında ifade edildiği üzere davacı şirkete ait kompresörden aşırı yağ geldiğine yönelik servis bakım kayıtları olduğu, bu yağlanmanın filtre değişimi sonrasında ani şekilde sisteme ve parçalara zarar vermediği ve uyuşmazlık konusu zararların Ekim/Kasım 2022 aylarında ortaya çıktığı, davalının filtreleri ters takmış olmasının doğrudan bir zarara sebebiyet vermediği, yine bilirkişi raporlarında açıklandığı üzere filtrelerin partikül tutucu olduğu ve yağ-su ayrıştırıcı görevinin bulunmadığı, sistemden gelen yağ ve suların filtrelerin tıkanmasına sebebiyet vererek görevini yapmasını engellediği, bu haliyle dosya kapsamına ve servis kayıtlarına uygun olarak düzenlenen, uyuşmazlığı oluşturan hasara sebebiyet veren etkenlerin irdelendiği ve meydana gelen arızaların davalının filtre grubunu ters sıralamayla takmış olmasının zarara bir etkisinin bulunmadığına yönelik bilirkişi raporları mahkememizce benimsenmiş ve dava konusu zararın ortaya çıkmasında davalının kusurunun bulunmadığı kabulü ile ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60-TL harçtan peşin olarak alınan 179,90-TL harcın mahsubu ile bakiye 247,70-TL karar ve ilam harcının davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve resen ilgili taraflara iadesine,
5-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından karşılandığı anlaşılan 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, bu hususta harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize bir dilekçe verilmesi veya tutanağa geçirilmek kaydıyla mahkememiz zabıt katibine beyanda bulunmak ve bu beyanın mahkememiz Hakimi tarafından onaylanması sureti ile istinaf kanun yoluna gidilebileceği, yasal süre içinde istinaf kanun yoluna başvurulmadığı takdirde kararımızın kesinleşeceği, yasal sürede istinaf kanun yoluna gidilmesi halinde dosyanın ilgili İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'ne istinaf konusunda karar verilmek üzere gönderileceği açıklanmak sureti ile açık yargılama sonunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.06/06/2024
Katip...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır