T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/419 Esas
KARAR NO : 2024/712
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 15/05/2023
KARAR TARİHİ : 18/07/2024
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; Dava dışı ... 18.04.2004 tarihinde uğramış olduğu iş kazası sonucunda malul kaldığını, bu maluliyetin sonrasında, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ... peşin sermaye değerli gelir, geçici iş göremezlik ödeneği ve tedavi gideri ödendiğini, bu ödemenin %50'sine tekabül eden 61.792,76-TL bağlanan gelir, 944,55-TL iş görmezlik ödeneği, 1.676,50-TL tedavi giderinin tahsili için davalılar ve müvekkili kooperatife 10.08.2007 tarihinde dava açıldığını, İzmir ... İş Mahkemesinin ...Esas -... Karar numaralı ve 23.01.2017 Karar Tarihli kararıyla Sosyal Güvenlik Kurumu'nun, ...e yaptığı ödemelerin davalılar ve müvekkilden SGK lehine müşterek ve müteselsil tahsili ile kendi iç ilişkilerinde kusur oranlarında sorumlu olmak üzere tahsiline karar verildiğini, Karar Yargıtay ... Hukuk Dairesinin... Esas - ... Karar numaralı kararıyla düzelterek onandığını, İlgili mahkeme kararı 19.12.2018 tarihinde kesinleştiğini, müvekkili kooperatif dava konusu alacağa ilişkin olarak Sosyal Güvenlik Kurumu'na 22.03.2021 tarihinde 70.705,79-TL ödeme yaptığını, yine 22.03.2021 tarihinde, 12.414,22-TL ilgili dosyanın avukatlık ücreti ve yargılama giderlerine ilişkin olarak da ödeme yapıldığını, müvekkili kooperatif, dava dışı ...'in geçirdiği kazada kusursuz olduğunu, bu husus ceza ve hukuk yargılamalarındaki kesinleşen bilirkişi raporlarıyla ortaya konduğunu, ancak İzmir ... İş Mahkemesinin ... Karar numaralı ve 23.01.2017 tarihli kararıyla müvekkili kooperatif de dış ilişkide alt işverenin kusuru nedeniyle müteselsil olarak sorumlu sayıldığını, müvekkilinin dava dışı Sosyal Güvenlik Kurumuna yapmış olduğu ödemelerin, davalılardan iç ilişkide kusurları oranında tahsil etme hakkı bulunduğunu, İzmir... İş Mahkemesinin ... Karar numaralı kararının hüküm kısmında, davalıların SGK'ya karşı müşterek ve müteselsil olarak; iç ilişkilerinde ise kusurları oranında sorumlu oldukları ve gerekçeli kararda kusur oranlarının belirtileceği yazılmışsa da görüldüğü üzere gerekçeli kararda kusur oranlarına hükmedilmediğini, ancak tüm dosya içeriğinden ve "deliller ve gerekçe" kısmından kusur oranlarının; ...Yapı ( %50) , ... (%10) ve... (%10) olduğu anlaşıldığını, müvekkili kooperatifin iş kazasının oluşunda kusuru bulunmadığı da kararda hüküm altına alındığını, bu sebeplerle müvekkilinin ödemiş olduğu 70.705,79-TL ve 12.414,22-TL olmak üzere toplam 80.120,01-TL'yi davalılardan ...Yapı Taahhüt İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti., ... ve...'dan kusurları oranında tahsilini talep etmek gerekmektedir. Yapılan arabuluculuk başvurusu sonucunda dava dışı ... ile anlaşma sağlandığını, müvekkilinin, iş kazasında kusuru olmadığı, müvekkilin müteselsil sorumluluğunun alt işverenin kusurundan kaynaklı olduğunu, bu sebeple yaptığı ödemenin iç ilişkide kusuru olan davalılara yüklenmesi gerektiğini, ödenen miktardan 74.808.00-TL'nin ödeme tarihi olan 22.03.2021 tarihinden itibaren işleyecek gecikme faizleriyle birlikte davalılardan kusurları oranında tahsili için iş bu davayı açma zorunluluğu doğduğunu, yukarıda belirtilen nedenlerle, müvekkili tarafından Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına ödenen 74.808.00-TL'nin ödeme tarihi olan 22.03.2021 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte, davalılardan kusurları oranında rücuan tahsilini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ve davalı şirkete tensip zaptının ve dava dilekçesinin tebliğ edildiği ancak davaya cevap vermedikleri görülmüştür.
DELİLLER:İzmir... İş Mahkemesinin ... Karar numaralı ve 23.01.2017 Karar Tarihli ilamı ve kül halinde dosya içeriği, Seferihisar Asliye Ceza Mahkemesi... Karar sayılı ilamı ve kül halinde dosya içeriği,
Müvekkil tarafından yapılan 22.03.2021 tarihli (2) ayrı ödeme makbuzu , tüm SGK kayıtları, İzmir Arabuluculuk Bürosunun... Numaralı dosyası ve anlaşmama tutanağı, Keşif, Bilirkişi İncelemesi delil olarak değerlendirilmiştir.
Bilirkişi heyetinden alınan 04/04/2024 Tarihli raporun sonuç kısmına göre; "...Davacının Sosyal Sigortalar Kurumuna ödediği 74.808,00.TL'sını davalılardan rücuen kusurları oranında talep edebileceği, Davalı... Yapı Taahhüt İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti'nin 59.846,40.TL'den sorumlu olduğu, Davalı ...'ın 14.961,60.TL'den sorumlu olduğu hesaplanarak Davacının SGK na ödeme tarihi olan 22.03.2021 tarihinden itibaren faiz talep edebileceği tespit edilmiştir.
Nihai Takdir hakkı sayın mahkemeye ait olmak üzere saygı ile arz olunur..." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
1-Dava, iş kazası nedeniyle SGK'ya yapılan ödemenin kusur sorumlularına rücu talebiyle açılmış rücuen tazmin davasıdır.
2-Davalılara dava dilekçesi tebliğ edilmiş, davaya cevap verilmediği görülmüştür.
3-Taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava dışı ... adlı işçinin 18/04/2004 tarihinde geçirdiği iş kazası nedeniyle kendisine yapılan ödemelerle ilgili olarak Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından davacı ve davalılar aleyhinde açılan ve İzmir...İş Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyasında görülen rücuen tazmin davası neticesinde davalılarla birlikte müteselsil sorumlu tutulan davacı şirketin SGK'ya yaptığı ödemelerin davalılardan tahsili talebi noktasında toplanmaktadır.
4-İzmir ...İş Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyası mahkememizce Uyap üzerinden celp edilerek incelenmiş, anılan dosyada davacının Sosyal Güvenlik Kurumu, davalıların ise dosya davacısı ...Konut Yapı Kooperatifi, ..., ... ve davalı... Yapı Taah.İnş.San.Tic.Ltd.Şti. Olduğu, yargılama sonucunda 23/01/2017 tarih... Karar sayılı karar ile 64.413,81-TL kurum zararının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili yönünde hüküm kurulmuş, mahkeme gerekçesine göre davalıların iç sorumluluklarında ... Yapı Taah.İnş.San.Tic.Ltd.Şti.'nin %50, ...'ın %10, ...'nın %10 ve kaza gören ...'in %30 oranında kusurlu oldukları belirtilmiş, karar Yargıtay...Hukuk Dairesi'nin 19/12/2018 tarih... Karar sayılı ilamı ile düzeltilerek onanmış ve kesinleşmiştir.
5-6100 sayılı TBK'nın 167. Maddesinde müteselsil borçlular arasındaki iç ilişki; "Aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar.
Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır. Bu durumda borçlu, her bir borçluya ancak payı oranında rücu edebilir.
Borçlulardan birinden alınamayan miktarı, diğer borçlular eşit olarak üstlenmekle yükümlüdürler."
Şeklinde düzenlenmiştir.
6-Somut uyuşmazlıkta davacı şirketin asıl işveren sıfatıyla, alt işveren ve alt işverenin çalışanlarının kusurlarından sorumlu olduğu, %70 kusur oranına göre SGK'ya 22/03/2021 tarihinde 70.705,79-TL ve 12.414,22-TL ödemede bulunduğu, dava dışı ... ile arabuluculuk aşamasında anlaşıldığı ve ...'ya karşı dava ikame edilmediği, ...'dan ne miktarda tahsilat yapıldığı belirtilmemekle birlikte kusur oranında %10 tahsilat yapıldığının anlaşıldığı, 70.705,79-TL ve 12.414,22-TL toplamı 83.120,01-TL üzerinden ...'ya isabet eden %10 indirilerek 74.808,00-TL üzerinden dava ikame edildiği görülmüştür.
7-Davacı asıl işverenin işçi ve SGK'ya karşı olan sorumluluğu zarar görenlere karşı olup, asıl işveren-alt işverenlik ilişkisi içerisinde, yani iç ilişkide doğrudan kusuru bulunmayan davacının ödemiş olduğu tazminat miktarını ve yargılama giderlerini kusurları oranında diğer kusur sorumlularına rücu hakkı bulunmaktadır. İzmir ...İş Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dava dosyasında belirlenen kusur oranları ve zarar miktarı Yargıtay denetiminden geçmiş ve görülmekte olan davalıların da yine yargılamada davalı olarak yer aldıkları anlaşıldığından mahkememizce yeniden bir kusur incelemesi veya zararın yerinde olup olmadığı yönünden inceleme yapılması gerekli görülmemiş, İzmir ...İş Mahkemesi kararında gösterilen zarar ve kusur oranları üzerinden değerlendirme yapılmıştır.
8-Davacı tarafça 74.808,00-TL'nin davalılardan kusurları oranında tahsili talep edilmiştir. Davalıların sorumlu oldukları tazminat miktarında kusur oranına göre isabet edecek sorumluluk miktarı belirlenirken iç ilişkideki kusur oranlarının dikkate alınması gerekmektedir. Zira mahkeme kararında açıkça dava dışı SGK'nın %70 kusur oranına göre talepte bulunduğu belirtilerek bu miktar üzerinden hüküm kurulmuş olup, davalıların kusur oranlarının da yine %70 kusur oranı içerisindeki orantısına göre belirlenmelidir.
Buna göre, davacının gerçekleştirdiği ödeme miktarı 83.120,01-TL olup kazada %50 kusurlu bulunan ... Yapı Taah.İnş.San.Tic.Ltd.Şti.'nin sorumluluğu %70 oranının %50'si olarak değerlendirilmelidir. Bu doğrultuda yapılan hesaplamada davalının sorumluluk miktarı (83.120,01/70*50)=59.371,44-TL olacaktır. Yine aynı doğrultuda davalı ...'ın %10 oranındaki kusuruna isabet eden sorumluluk miktarı (83.120,01/70*10)=11.874,29-TL olarak tespit edilmiştir.
Davalı... Yapı Taah.İnş.San.Tic.Ltd.Şti'nin %70 kusur oranı içerisinde yer alan %50 kusuruna göre sorumlu olduğu miktarın 59.371,44-TL ve davalı ...'ın da %10 oranındaki kusuruna göre sorumlu olduğu miktarın 11.874,29-TL olduğu anlaşıldığından bu miktarlar üzerinden davanın kısmen kabulüne, fazlasına dair istemin reddine karar verilmiştir.
9-Davalıların arabuluculuk görüşmelerine katılmadığı sabit ise de arabuluculuk son tutanağına göre davalıların şehir dışında olmaları nedeniyle arabuluculuk toplantısına katılmadıklarının anlaşıldığı, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11. maddesinde "Taraflardan birinin geçerli bir mazeret göstermeksizin ilk toplantıya katılmaması sebebiyle arabuluculuk faaliyetinin sona ermesi durumunda toplantıya katılmayan taraf, son tutanakta belirtilir ve bu taraf davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile yargılama giderinin tamamından sorumlu tutulur. Ayrıca bu taraf lehine vekâlet ücretine hükmedilmez. " düzenlemesine göre geçerli bir mazeret göstermeksizin toplantıya katılmama halinde yargılama giderlerinin katılmayan tarafa yükletileceği, somut uyuşmazlık açısından davalıların mazeretleri nedeniyle toplantıya katılmadıkları anlaşıldığından yargılama giderleri kabul ve ret oranına göre taraflara yükletilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE, 11.874,29-TL rücu alacağının davalı ...'dan ve 59.371,44-TL rücu alacağının davalı... Yapı Taahhüt İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, tazminat miktarlarına 22/01/2023 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, fazlasına dair istemin reddine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 4.866,79-TL harçtan peşin olarak alınan 1.277,54-TL harcın mahsubu ile bakiye 3.589,25-TL karar ve ilam harcının 598,21-TL'sinin davalı ...'dan 2.991,04-TL'sinin davalı... Yapı Taahhüt İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca;
A-17.900,00-TL vekalet ücretinin davalı... Yapı Taahhüt İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,
B-11.874,29-TL vekalet ücretinin davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 1.277,54-TL harcın 212,92-TL'sinin davalı ...'dan 1.064,62-TL'sinin davalı... Yapı Taahhüt İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafça sarf edilen 179,90-TL başvuru harcı ile 1.100,00-TL posta ve tebligat ücreti, 2.300,00-TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplam 3.579,90-TL yargılama giderinin, davanın ret ve kabul oranına göre 3.409,42-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve resen ilgili taraflara iadesine,
8-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından karşılandığı anlaşılan 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ve ret oranında hesaplanan 2.971,42-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, 148,58-TL'sinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, bu hususta harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair, davacı vekilinin e-duruşma yoluyla yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize bir dilekçe verilmesi veya tutanağa geçirilmek kaydıyla mahkememiz zabıt katibine beyanda bulunmak ve bu beyanın mahkememiz Hakimi tarafından onaylanması sureti ile istinaf kanun yoluna gidilebileceği, yasal süre içinde istinaf kanun yoluna başvurulmadığı takdirde kararımızın kesinleşeceği, yasal sürede istinaf kanun yoluna gidilmesi halinde dosyanın ilgili İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'ne istinaf konusunda karar verilmek üzere gönderileceği açıklanmak sureti ile açık yargılama sonunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.18/07/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır