T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/481 Esas
KARAR NO : 2024/666
DAVA : Sigorta (Kaza Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 02/06/2023
KARAR TARİHİ : 09/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "19/12/2022 tarihinde davacı ... üzerine kayıtlı bulunan... Plakalı volvo marka araç Kazım dirik mahallesi E-96 caddesinde ilerlerken ... poliçe numarası ile davalılardan ... Sigorta Şirketi tarafından zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalı bulunan... Plakalı araç tarafından Bornova Forum girişinde arkadan çarpma neticesinde hasarlanmıştır. Kazanın oluşumunda ... plakalı araç tam kusurludur Davalılardan aracın maliki Davalı... Şirketi sürücüsü ise ... olduğu, kazaya ilişkin trafik kazan tespit tutanağı ve sigorta poliçesi kaza fotoğrafları sürücü belgeleri ve kaza sonrası yetkili serviste yapılan onarımları gösterir belge ve fotoğraflar ekte sunuludur. Davacı aracı 2022 model elektrikli bir araç olup alındıktan kısa bir süre sonra hasara uğramıştır Bu nedenle araçta meydana gelen değer kaybı ciddi boyutlarda değerlendirilmesi, sigorta şirketi değer kaybı olarak 36.241TL ödeme yapmış olup yapılan ödemenin yetersiz olduğu, gerçek zararın giderilmesi için dava şartı arabuluculuğa başvurulmuş olup anlaşma sağlanamadığı, arz ve izah etmeye çalıştığımız ve Sayın Mahkemenizce re'sen gözetilecek sebeplerle ve fazlaya ilişkin talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla (davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırı olmak üzere) 1000 Türk lirası değer kaybı bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile davacı müvekkile verilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılar yan üzerine yüklenmesine karar verilmesini" talep ve dava etmiştir.
Davalı ... ... LTD. ŞTİ. vekili cevap dilekçesinde özetle; "6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa eklenen 5/A maddesi, ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkındaki uyuşmazlıklarda, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartı haline getirmiş olması sebebiyle davalı şirket yönünden arabulucuya müracaat edilmeden dava açılmış olması sebebiyle, öncelikle dava şartı yokluğundan davanın reddi, 26/04/2016 tarih 29695 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ve yayımı tarihinde yürürlüğe giren 14/04/2016 tarih 6704 Sayılı Kanun'un 5. maddesiyle; 2918 Sayılı Kanun'un 97.maddesi değiştirilmiş, yapılan bu düzenleme ile zarar görenlerin dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvurması zorunlu hale getirilmiştir. Açıklanan düzenlemeler gereğince davacının varlığını iddia ettiği "değer kaybı" nın tazminine yönelik sigorta şirketine herhangi bir talep ve başvurusunun bulunup bulunmadığı tespiti, başvuru yapılmadan dava açılmış ise dava şartı yokluğundan reddi, davanın açıldığı tarihte davacı aracının değer kaybını miktarını net olarak belirleyecek konumda olduğundan belirsiz alacak davası açamaz davanın bu nedenle reddi, Davacı trafik kaydına dayanarak müvekkil davalı şirket aleyhine husumet yönetilmiş olup, kazanın meydana gelmesinde davalı müvekkil şirketin bir kusuru bulunmamakta birlikte, diğer davalı sürücünün ve davacının kaza tespit tutanağında belirtilen kusur oranlarının kabulü mümkün değildir. Her iki sürücünün de gerçek kusur oranlarımın mahallinde yapılacak keşif ve bilirkişi incelemesi ile tespiti gerekli olup, davasını değer kaybı iddiası da kabul edilmediği, haksız davanın reddi, yargılama gider ve vekâlet ücretini davacı üzerine bırakılmasını" talep etmiştir.
Davalı sigorta şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; "Davaya konu kazaya yönelik olarak 30.03.2023 tarihinde 7.752,60-TL rücu ödemesi...plakalı aracın kasko sigortacısı ... Sigortaya ödenmiştir. Ayrıca 18.04.2023 tarihinde de 36.241,80-TL değer kaybı ödemesi...' a yapılmıştır. ...Sigortaya yapılan ödemeye ilişkin tarafımızda dekont mevcut olmadığından ilgili ödemenin ilgili sigorta şirketinden sorulmasını talep ederiz. Dava konusu kazaya karıştığı ifade edilen ...plakalı araç davalı şirket tarafından... no.lu zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalıdır. Sayın Mahkemeniz nezdinde görülmekte olan davaya konu olan kazaya ilişkin hasar dosyasına ilişkin yapılan inceleme ile ilgili poliçe, hasar evrakları ve dekont Sayın Mahkemenize iş bu beyan dilekçemizin ekinde ibraz edilmiştir. Haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın usulden ve esastan reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini" talep etmiştir.
Dava, trafik kazasından kaynaklanan değer kaybı tazminatı istemine ilişkindir.
Davacı 14/12/2020 tarihli trafik kazasında... plakalı aracın işleteni olup, davalı ...... plakalı aracın sürücüsü, ... ... LTD. ŞTİ. işleteni, sigorta şirketi ise aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyendir.
KTK' nın 97. Maddesi gereği başvuru şartı incelendiğinde davacı vekilinin 24/10/2023 tarihli dilekçesinin ekinde yer alan 02/01/2022 tarihli dilekçeye göre davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuruda (23/01/2023) bulunulduğu görülmüştür.
Davalı ...Sigorta Şirketi' nin sorumluluğu değerlendirildiğinde;
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesine göre “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”. Kaza tarihi itibari ile yürürlükte olan Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.3 maddesinde de “sigortacı poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde genel şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta teminat limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür." şeklinde sigorta şirketin sorumluluğunun kapsamı ifade edilmiştir. Bu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası motorlu bir aracın kara yolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Kazaya karışan...plakalı araç 12.02.2022-2023 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile davalıya sigortalıdır. Kaza 19/12/2022 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği değer kaybı bedelinden davalı araç sürücüsünün kusuru oranında sigorta şirketi sorumlu olacaktır.
Davalı ... ve ... ... LTD. ŞTİ. 'nin sorumluluğu incelendiğinde;
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1 maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “ işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, yaşanan trafik kazasında davalı ... ... LTD. ŞTİ....plakalı aracın işleteni ve diğer davalı ... aracın sürücüsüdür. Araç sürücüsü kendi kusurundan sorumlu olacak olup (TBK madde 49), işleten, sürücünün kusuru oranında yukarıda değinilen maddeye göre dava dilekçesi ile talep edilen değer kaybı bedelinden sorumlu olacaklardır.
TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Bu sebeple davacı bilirkişi deliline dayanmış olup mahkememizce bilirkişiden davacının maliki olduğu aracın tramer kaydı da celp edilerek kusur ve değer kaybı bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.
Bilirkişilerden alınan 12/02/2024 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre; "19.12.2022 tarihinde Davacıya ait ve kendi sevk ve idaresindeki...plakalı...marka araç ile davalıya ZMMS trafik sigortalı ve maliki davalı ... Harfiyat İnşaat Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve sürücüsü Davalı ... olan...plakalı ... marka kamyon arasında meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası sebebiyle;
1)... plaka sayılı davalı araç sürücüsü ... 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 56/c ve 52/b maddelerini ihlal ettiğinden dolayı kazanın oluşumuna TAMAMEN HATASI İLE ETKEN OLDUĞU.
2)... plaka sayılı davacı taraf araç sürücüsü... kazanın oluşumuna ETKEN FAKTÖRÜ VE KURAL İHLALİ OLMADIĞI.
3)Meydana gelen trafik kazasına etken başka kişi ya da kurum bulunmadığı,
4)Davacıya ait...plakalı...marka araçta bahse konu trafik kazası sebebiyle yukarıda belirtilen Serbest Piyasa Şartlarına göre; Aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş 2.el piyasa rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. El rayiç değeri arasındaki fark nedeniyle 51.200,00 TL Değer Kaybı meydana gelmiş olacağı, ... Bankası’ nın 18.04.2023 İşlem tarihli banka dekontu ile davacı araç maliki...’ a 36.241,80 TL Değer Kaybı ödemesi yapılmış olduğundan; Davacının Bakiye Değer Kaybı Alacağının 14.958,20 TL (Ondörtbin dokuzyüzellisekizlira yirmikuruş) olduğu, Yönündeki görüşlerimizi konunun hukuki ve nihai takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere Saygıyla Arz Ederiz." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Bilirkişi tarafından değer kaybına ilişkin hesaplama; trafik kazası sebebiyle davacının malik olduğu araçta oluşan değer kaybının aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları ile önceki hasarları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki farka göre değerlendirme yapıldığından ve tramer kayıtlarıda incelendiğinden itiraz mahkememizce kabul edilmemiştir. Kaldı ki 6704 sayılı yasayla değişik 2918 sayılı KTK nun 90.maddesinde yer alan zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu kanun ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabi olan hükümlerinden tarafı olmadığı zmms sözleşmesindeki şartların davacı açısından bağlayıcı olmaması ve Anayasa Mahkemesi'nin nin 09/10/2020 tarihli resmi gazetede yayınlanan 17/07/2020 tarihli ve 2019/40 esas 2019/40 sayılı kararına göre 6704 Sayılı Kanunun 3.maddesiyle değiştirilen 90. maddesinin birinci cümlesinde yeralan “ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yeralan “ve genel şartlarda ’’ ibaresinin iptal edilmiş olması sebebiyle uygulanmayacağından hükme esas alınmıştır.
Mahkememize sunulan bilirkişi raporu, açıkça itiraza uğramayan ve sürücülerin imzalarını taşıyan kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğundan kusura ilişkin değerlendirme hükme esas alınmıştır.
Davacı vekili bedel arttırım dilekçesi ile; 14.958,20 TL tazminatın dava tarihinden itibaren avans faiziyle tahsilini talep etmiştir.
Tüm bu nedenler ile;19/12/2022 tarihli çift taraflı trafik kazasında...plakalı aracın sigorta şirketi ve işeteni davalı sürücü ...' nin kusuru oranında sorumlu olacağından, davalı ...' nin tam kusurlu olduğu ve davacının maliki olduğu araçta mahkememizce aldırılan bilirkişi raporuna göre 51.200,00 TL değer kaybının bulunduğu, dava tarihinden önce davalı sigorta şirketi tarafından 36.241,80 TL ödemenin yapıldığı görüldüğünden mahsup işlemi sonucu bedel arttırım dilekçesi de nazara alınarak davanın kabulüne, kabul edilen maddi tazminat kalemine davalı sigorta şirketi başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü sonunda, diğer davalılar ise kaza tarihinde temerrüte düşecek ise de, talep edilen faiz başlangıç tarihi dava tarihi olduğundan talep ile bağlı kalınarak dava tarihinden itibaren zarar veren aracın kullanım amacı ticari olduğundan avans faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
Arabuluculuk ücreti yönünden; 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/23273 Esas, 2022/901 Karar sayılı ilamı aynı doğrultudadır.)
Eldeki davada, dava öncesi davalı sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmiş olması karşısında ayrıca zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmediği halde davacı yanca arabuluculuğa başvurulmuş olmasından dolayı ortaya çıkan ücretin davacı tarafça karşılanması gerekmektir (İzmir BAM 20. H.D. 2024/762 Esas, 2024/687 Karar ).
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
-14.958,20 TL değer kaybı tazminatının (davalı sigorta şirketi bakiye kalan 56.005,60 TL poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) tüm davalılardan talep ile bağlı kalınarak dava tarihi olan 02/06/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 1.021,79 TL karar ve ilam harcının yatan 607,50 TL peşin harç ve tamamlama harcından mahsubu ile eksik kalan 414,29 TL' nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye irat kaydına,
3-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 607,50 TL peşin harç, 179,90 TL başvurma harcı, 547,00 TL posta ve diğer giderler ile 4.600,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 5.934,40 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 17.900,00 TL vekâlet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
5-6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk giderinin davacıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına,
6-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair, davacı vekili vekilinin yüzüne karşı davalıların yokluğunda KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/07/2024
Katip...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır