T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/485 Esas
KARAR NO: 2023/1041
DAVA: Ticari Şirket (Şirket Ortaklık Payı Alacağının Tahsili Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 12/11/2021
KARAR TARİHİ: 21/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Şirket Ortaklık Payı Alacağının Tahsili Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkilinin babası...'nun yıllardır Demas hastalığı nedeniyle 29/08/2021 tarihinde vefat ettiğini, muris tarafından mirasçılarına Kemalpaşa Ulucak Büyükalan mevki ...parselde bulunan taşınmaz, Bornova ilçesi, doğanlar mahallesi... parselde bulunan taşınmaz ve ... makine sanayi ve ticaret Aş'deki 87000 adet payın miras olarak bırakıldığını ifade ederek dava konusu 2 adet taşınmazdaki davalının paylarının müvekkiline satılması suretiyle ortaklığın giderilmesi kabul edilmediği taktirde umuma açık satış suretiyle ortaklığın giderilmesine ... Aş'deki 87000 adet paydaki ortaklığında öncelikle davalıya isabet edecek pay bedelinin müvekkili tarafından davalıya ödenerek giderilmesine, kabul edilmediği taktirde payların şirketteki davalı dışındaki diğer ortaklara açık ihale ile kabul edilmediği taktirde umuma açık ihale ile satışının yapılarak ortaklığın giderilmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır
Davalı vekili cevap dilekçesinde, elbirliği mülkiyetinde yalnızca bir ortağın paydaşlıktan çıkarılması talebinde bulunmasının kanunen mümkün olmadığını ortaklığın giderilmesinin ancak malın tamamı için istenebileceğini ve kanunen davacının, davalının henüz paylara bölünmemiş, payını satın almayı talep edemeyeceğini anonim şirketin tasfiyesi hisse paylarının devri, satışı veya şirket ortaklığından çıkarılma konuları TTK'da bulunan özel hükümler ile düzenlenmiş olduğundan ...Aş'nin ortaklık paylarının iş bu davaya konu edilemeyeceği, mirasçıların ...makine sanayi Aş'ye ilişkin paylarının şirket pay defterine veraset ilamına uygun olarak kaydedildiğini, öncelikle elbirliği mülkiyetinde olmasına rağmen sadece müvekkilinin ortaklıktan çıkarılmasını isteyen davacının davasının reddi gerektiğini, açılan davada belirtilen taleplerin gerek müvekkilinin gerekse de bizzat davacının hak kaybına uğramasına ve zarar görmesine sebep olacağını, davacı tarafından kötü niyetli olarak ikame edilen davada somut gerçeklere tamamen aykırı iddialarda bulunulmasının gerek davacının gerekse vekilinin sorumluluğunu doğuracağını ifade ederek davanın reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
Dava, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 644. Maddesi uyarınca El Birliği Mülkiyetinin Paylı Mülkiyete Çevrilmesi davasıdır.
Açılan dava öncelikle İzmir... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin... Esas numarasını almış ve davacının ihtiyati tedbir talebi üzerine verilen karara karşı başvurulan istinaf kanun yolu sonucu İzmir BAM.... Hukuk Dairesi... Karar sayılı ilamı ile; " Davacının ortaklığın giderilmesini talep ettiği şirket hisseleri ( veya kendisine satışının yapılmasını) TTK kapsamında şirketler hukukuna ilişkindir. Görev konusu kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınması gerekir. Görevsiz mahkemece ihtiyati tedbir konusunda karar verilemez. Mahkemece şirketler hukukuna ilişkin pay devri davası tefrik edilerek Maksan AŞ hisselerine ilişkin talep bakımından Asliye Ticaret Mahkemesine görevsizlik kararı verilmesi gerekirken ihtiyati tedbir istemi konusunda karar verilmiş olması doğru görülmemiştir. " şeklinde hüküm tesis ederek ilk derece mahkemesinin kararını kaldırmış ve ilk derece mahkemesi olan İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesi kaldırma ilamı doğrultusunda eldeki dava konusu talep yönünden tefrik kararı sonrası görevsizlik kararı vermiştir.
Davacı vekili tarafından mahkememizin görevsiz olduğu yönünde itirazlar mevcut ise de; Ankara Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi benzer mahiyette, ... Karar sayılı ilamında " TMK'nın 644. maddesi gereğince iştirak halindeki mülkiyetin müşterek mülkiyete çevrilmesi münhasıran Sulh Hukuk Mahkemesinin yetkisinde kaldığından bu görüşe katılmamakla birlikte göreve ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararı bağlayıcı olduğundan Dairemizce dosyanın esası incelemeye alınmıştır." şeklinde değerlendirmede bulunmuştur.
Mahkememizce de 06/10/2023 tarihli ara kararda görev hususu İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin ilamı ile belirlendiğinden HMK' nun 23/2. Maddesi gereği mahkememizin görevine ilişkin itirazın reddine karar verilmiştir.
İzmir ...Asliye Ticaret Mahkemesi ' nin ... Esas sayılı dava dosyasından celp edilen İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü'nü cevabı incelendiğinde; dava dışı şirketin ortaklarının davacı ...,..., ..., ... ve ... olduğu; şirketin "Bornova-..." sicil numarasında kayıtlı olduğu ve faal olduğu, ancak mahkemece yapılan yargılama sonucunda 18/02/2022 tarihinde İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü’nde “Bornova...” sicil numarasında kayıtlı davalı ...Makina Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin FESİH ve TASFİYESİNE, karar verildiği, kararın kesinleştiği, kesinleşme şerhinin usulüne uygun olmadığı iddiası ile dosyanın Yargıtay incelemesinde olduğu görülmüştür.
Dosya arasında yer alan İzmir ... Noterliği' nin... yevmiye numaralı mirasçılık belgesi incelendiğinde, 29/08/2021 tarihinde vefat eden...' nun terekesi 2 pay kabul ederek eldeki davanın taraflarına birer payın verildiği görülmüştür.
6102 sayılı TTK' da anonim şirketlerde ortaklıktan ayrılmanın ne şekilde yapılacağı açıkça düzenlendiği, eldeki dava da belirtilen usullerin bulunmadığı bu hali ile uyuşmazlığa TTK' nun uygulanmasının mümkün olmadığı görülmektedir. Kaldı ki davacı vekilinin talebi de ...Makine Sanayi ve Ticaret A.Ş.’de mirasbırakan...’ndan kalan elbirliği mülkiyetine tabi 87.000 adet paydaki ortaklığın, öncelikle Davalı’ya isabet edecek pay bedelinin Müvekkili tarafından Davalı'ya ödenerek giderilmesi, bu kabul edilmediği taktirde söz konusu payların şirketteki Davalı dışındaki diğer ortaklara açık ihale ile, bu da kabul edilmediği taktirde umuma açık ihale ile satışı yapılarak ortaklığın giderilmesi istemine ilişkin olduğu görülmektedir. Bu nedenle elde davada 4721 sayılı TMK' nun 640 vd. Madellerinin uygulanması gerekecektir.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu Madde 644 "Bir mirasçı, terekeye dahil malların tamamı veya bir kısmı üzerindeki elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi isteminde bulunduğu takdirde sulh hakimi, diğer mirasçılara çağrıda bulunarak belirleyeceği süre içinde varsa itirazlarını bildirmeye davet eder.
Elbirliği mülkiyetinin devamını haklı kılacak bir itiraz ileri sürülmediği veya mirasçılardan biri belirlenen süre içinde paylaşma davası açmadığı takdirde, istem konusu mal üzerindeki elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesine karar verilir.
Terekeye dahil diğer hakların ve alacakların paylar oranında bölünmesi hususunda da yukarıdaki hükümler uygulanır." şeklinde düzenlenmiştir.
Birden çok mirasçı bulunması halinde, mirasın geçmesiyle birlikte paylaşmaya kadar, mirasçılar arasında terekedeki bütün hak ve borçları kapsayan bir ortaklık meydana geleceği, mirasçıların terekeye elbirliği ile sahip olacakları ve sözleşme veya kanundan doğan temsil ya da yönetim yetkisi saklı kalmak üzere, terekeye ait bütün haklar üzerinde birlikte tasarruf edeceklerinden kural olarak tek başlarına veya birkaçı birlikte hareketle terekeye dahil hakkın biri üzerinde tasarrufta bulunamazlar.
TMK'nın 644/2 madesi metnine göre, elbirliği mülkiyetini haklı kılacak bir itiraz ileri sürülmemesi veya paylaşma davası açılmadığı takdirde talep konusu üzerindeki el birliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesine karar verileceği belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ...' nun 29/08/2021 tarihinde vefatı sonucu davanın taraflarının mirasçı olduğu, bu hali ile TMK' nun 640. Maddesi uyarınca davanın tarafları arasında miras ortaklığının bulunduğu, TMK' nun 642/2. Maddesine göre paylaştırmaya konu şey taşınmaz olmadığından hissenin tamamının bir mirasçıya verilmesinin mümkün olmadığı, hissenin paylaşılması konusunda taraflar arasındaki başkaca davaların olması ve bu hususta mutabakata varmalarının dosya kapsamına göre mümkün görülmediği anlaşılmakla, davalı tarafça elbirliği mülkiyetini haklı kılacak bir itiraz da ileri sürülmediğinden murisin dava konusu şirketteki pay ve hisseleri üzerindeki elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE, muris...' nun ...Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'ndeki hisseleri iki pay kabul edilerek; muris...' na ait pay ve hisseler üzerindeki ELBİRLİĞİ MÜLKİYETİNİN PAYLI MÜLKİYETE DÖNÜŞTÜRÜLMESİNE, bu pay ve hisselerin 1/2'sinin ... (T.C....), 1/2'sinin ...(T.C. ...)'na ait olduğunun tespitine,
2-Alınması gereken karar ve ilam harcının (269,85 TL) başlangıçta yatan 80,70 TL peşin harçtan mahsubu ile eksik kalan 189,15 TL harcın İzmir...Noterliği' nin ... yevmiye numaralı mirasçılık belgesinde ki paylar oranında taraflardan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan ve harcanan 391,75 TL posta ve diğer giderler, 80,70 TL peşin harç ile 80,70 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 553,15 TL yargılama giderlerinin yarısının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair, taraf vekilinin yüzüne karşı tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/12/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır