T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/50 Esas
KARAR NO: 2023/699
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/01/2023
KARAR TARİHİ: 14/09/2023
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde; 18/06/2021 tarihinde müvekkiline ait ... plakalı araç ile davalının sigortalamış olduğu ... plakalı araç İzmir ilinde trafik kazasına karıştığını, müvekkilinin kaza nedeni ile aracında değer kaybı meydana geldiğini,... Plakalı aracın trafik sigortasının davalı tarafından yapıldığını, müvekkilinin maddi zararının ödenmesi için arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, ancak "anlaşamama" ile sona erdiğini, fazlaya ilişkin haklarımızı saklı tutmak kaydıyla, müvekkilinin kaza nedeni ile aracında oluşan değer kaybı maddi zararının bilirkişi marifeti ile hesaplanarak, temerrüt tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile beraber davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili, ıslah dilekçesi ile; 2.698,75 değer kaybı tazminatı alacaklarına temerrüt tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile beraber davalıdan tahsiline karar verilmesini kalep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili, cevap dilekçesinde; davacının taleplerinin iş bu davadan önce ödeme yapılarak karşılanmış olup haksız ve mesnetsiz olup davanın reddinin gerektiğini, nitekim davacı tarafa söz konusu kaza nedeniyle 1.520,00-TL değer kaybı tazminatı ödendiğini, davacının bakiye taleplerinin haksız olmakla reddinin gerektiğini, kabul anlamına gelmemek üzere davacının değer kaybına ilişkin talepleri bakımından genel şartlar ekinde yer alan teminat dışı haller ve hesaplama yöntemi gözetilerek değerlendirme yapılması ve daha önce yapılan ödeme de gözetilerek fazlaya ilişkin taleplerinin reddinin gerektiğini, davanın esastan ve usulden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Trafik kaza tutanağı, araç ruhsatları, sigorta poliçesi, hasar dosyası, fatura suretleri, bilirkişi raporu delil olarak değerlendirilmiştir.
Bilirkişi heyetinden alınan 14/07/2023 tarihli raporun sonuç kısmına göre; "...
A-Kusur oranlarının tespiti:
Kusur durumunun oransal olarak tespiti bakımından Yargıtay ... Hukuk Dairesi ...K., ilamında (HMK 266 madde “HMUK 275 madde” hükmüne göre; kusur oranlarının belirlenmesi teknik değil hukuki bir konudur. Elde edilen teknik bulgulara göre Hâkim oranı belirlemede ihlal edilen kuralları göz önüne almalıdır) kararını vermiştir.
Adalet Bakanlığı Bilirkişi Daire Başkanlığının 07.09.2020 tarihli “Bilirkişilerin uyacağı rehber ilkeler ve bilirkişi raporlarında bulunması gereken standartlar” konulu internet duyurusunda yine bu kusur oranları konusunda ilkeler belirlenmiştir kusurun tespiti normatif bir değerlendirme ile mümkündür ve sadece Hâkimin yetkisindedir. Bilirkişi münhasıran Hâkimin yetkisinde olan kusurluluk konusunda (asli/tali kusurlu, kusursuz, % lik kusur) herhangi bir değerlendirme yapamaz. Aksi yöndeki tutum bilirkişilik görevlerinin sınırlarını aşmayı ve Hâkimin yerine geçmeyi ifade eder” denilmiştir. Ancak Sayın mahkemenizin 09.05.2023 tarihli 2 no.lu celsesinin 2.bendindeki talimatında kusur dağılımının belirlenmesi istenilmiş olmakla Bu kapsamda:
1-) Davalı ... Sigorta A.Ş. nezdinde 16.07.2020/2021 tarihleri arasında ... sayı ZMS (trafik) poliçesiyle sigortalı... plakalı 2015 model ...marka minibüs sürücüsü ...'in kazanın oluşumunda asli kusurlu olduğu (Takdiri Sayın Mahkemeye bırakılarak kanun karşılığı %75 dir)
2-) ... plakalı 2002 model ... marka otomobil sürücüsü davacı...'ın kazanın oluşumunda tali kusurlu olduğu (Takdiri Sayın Mahkemeye bırakılarak kanun karşılığı %25dir)
3-) Başkaca kazanın oluşumuna katkı sağlayacak etken kişi kurum, kuruluş ve dış etmenler olmadığı
B- Dava konusu ...plakalı 2002 model ...marka otomobilin değer kaybı tazminatı ile ilgili olarak;
1-Davacıya ait ... plakalı araçta davaya konu trafik kazası sonucunda ön kısımlarında meydana gelen hasarların İşbu Dava Konusu Kaza İle İlintili Olduğu,
2. Davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen toplam hasar miktarının Yedek Parça +İşçilik + KDV dâhil 23.500,00 TL (Yirmiüçbinbeşyüz TL) olduğu,
3. Davacıya ait...plakalı araçta bahse konu trafik kazası sebebiyle yukarıda belirtilen Serbest Piyasa Şartlarına göre; Aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş 2.el piyasa rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. El rayiç değeri arasındaki fark nedeniyle 5.625,00 TL (Beşbinaltıyüzyirmibeş TL) Değer Kaybı meydana gelmiş olduğu, hesaplanmış ve kanaat edilmiştir.." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
1-Dava, davacıya ait... plaka sayılı araç ile davalı sigorta şirketinin ZMMS sigortacısı olduğu... plaka sayılı araç arasında 18/06/2021 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle davacıya ait araçta oluşan değer kaybı zararının karşılanması talepli maddi tazminat davasıdır.
2-Trafik kazaları sonucu uğranan zararın tazmini hususunda temel dayanak haksız fiil sorumluluğudur.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun;
91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”;
85/1. maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”;
85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-3. maddesinde: “Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır. ” düzenlemesi ile sorumluluk sınırları gösterilmiştir.
3-Yukarıda açıklanan ve alıntılanan hükümler doğrultusunda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın; motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
4-Sigortacının sorumluluğu, yukarıda izah edilen sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararlarla sınırlıdır. Bu noktada aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir.
5-Haksız fiil sorumluluğu, "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
49. maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.
Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
50. maddesi, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır."
6-Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır. Yargısal içtihatlar ve doktrine göre haksız fiilin unsurları;-Fiil, davranış,
-Fiilin hukuka aykırı olması
-Zararın meydana gelmesi,
-Kusur,
-Fiil ve zarar arasında illiyet bağı bulunması, olarak sıralanmaktadır.
Yine TBK'nın 50. maddesi ile "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmü düzenlemesi uyarınca zarar gören zararı ile zarar verenin kusurlu olduğunu ispatla mükellef kılınmıştır.
7-Mahkememizce dava konusu kazanın gerçekleşmesinde araç sürücülerinin kusurlarına ilişkin adli trafik bilirkişiden rapor alınmış, dosyaya sunulan 14/07/2023 tarihli bilirkişi raporunun kusura ilişkin bölümünde dava konusu kazanın davalının sigortalısı araç sürücüsü dava dışı ...n asli kusuru, davacı araç sürücüsü ...'ın tali kusuru neticesinde meydana geldiği yönünde görüş bildirilmiştir.
Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, rapora karşı taraflarca bir itiraz ileri sürülmediği görülmüştür. Kusur değerlendirmesine ilişkin taraflarca bir itiraz ileri sürülmemiş olmakla, mahkememizce resen gözetilmesi gereken bir hatalı uygulama da tespit edilmediğinden dava konusu kazanın davalının sigortalısı olan araç sürücüsünün %75 oranındaki kusuru ile meydana geldiği kabul edilmiştir.
8-Davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı zararının tespiti yönünden dosya araç hasarları konusunda uzman makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş, dosyaya sunulan 14/05/2023 tarihli bilirkişi raporunda davacıya ait aracın kaza tarihindeki hasarsız halinin rayiç değerinin 122.000,00-TL olduğu, aracın onarımının KDV dahil 23.500,00-TL bedel ile gerçekleştirilebileceği, aracın onarımının ekonomik olduğu ve kaza sonrasında onarılmış halinin serbest piyasa rayiçlerinde 116.875,00-TL olacağı, aracın 5.625,00-TL değer kaybına uğrayacağı yönünde görüş bildirilmiştir.
Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, rapora karşı taraflarca bir itiraz ileri sürülmediği görülmüştür. Kusur değerlendirmesine ilişkin taraflarca bir itiraz ileri sürülmemiş olmakla, mahkememizce resen gözetilmesi gereken bir hatalı uygulama da tespit edilmediğinden dava konusu kaza sonucu davacıya ait aracın 5.625,00-TL değer kaybı zararına uğradığı kabul edilmiştir.
9-Davacıya ait aracın değer kaybı miktarı 5.625,00-TL olarak tespit edilmiş olmakla birlikte davalı sigorta şirketinin sorumluluğu, sigortalısı aracın sürücüsüne atfedilecek kusur oranıyla ve poliçe teminatıyla sınırlıdır.
Davalının sigortalısı aracın sürücüsüne kazanın gerçekleşmesinde %75 oranında kusur izafe edilmiştir. Buna göre (5.625x0,75=4.218,75-TL.) davalının sorumlu olacağı değer kaybı zararı miktarı 4.218,75-TL olarak tespit edilmiştir.
Dava öncesinde davacıya 28/03/2022 tarihinde 1.520,00-TL değer kaybı ödemesi yapıldığı görülmüş olup, bu ödemenin mahsubu ile (4.218,75-1.520,00=2.698,75) davalının bakiye değer kaybı sorumluluk miktarı 2.698,75-TL olduğu tespit edilmiştir.
Davalı sigorta şirketinin sorumluluğu kaza tarihinde geçerli olan poliçe teminatı ile sınırlı olup, KZMMS Genel Şartlarına göre kaza tarihi 18/06/2021 tarihinde poliçe limiti araç başına 43.000,00-TL'dir.
Davalı şirket tarafından dosyaya sunulan poliçe limitini eksiltici ödemelere dair kayıtların incelenmesinde, 07/04/2022 tarihinde 1.520,00-TL, 13/12/2022 tarihinde ise 41.304,12-TL ödeme yapıldığı belirtilmiştir. 41.304,12-TL tutarlı ödemenin Çorum İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasına ödendiği anlaşılmış olup, icra dosyası içeriğinin incelenmesinden takibin ilamlı icra takibi niteliğinde olduğu, davacının başvurucusu olduğu Sigorta Tahkim Komisyonu... sayılı dosyadan verilen 08/09/2022 karar tarihli hakem kararına dayandığı, takipte 24.254,00-TL hasar kaybı, 1.390,50-TL yargılama gideri, 9.200,00-TL vekalet ücreti ve 1.728,35-TL işlemiş faiz olmak üzere 36.572,85-TL üzerinden ödeme emri düzenlendiği, harç ve vekalet ücretlerinin eklenmesiyle birlikte davalı tarafça toplam 41.304,12-TL ödeme yapıldığı görülmüştür.
Davalı tarafça her ne kadar 41.304,12-TL ödeme yapılmış ise de bu miktarın poliçe limitinden mahsubu gereken kısmı yalnızca hasar bedeline istinaden takibi yapılan 24.254,00-TL'lik bölümünden ibarettir. Zira bakiye poliçe limiti, davalının ödemiş olduğu maddi zararlar dikkate alınarak belirlenecek olup, hasar bedelinin belirlenmesine yönelik yargılama giderleri ile yine icra takibine ilişkin yargılama giderlerinin maddi zarar kavramına dahil değildir. Maddi zarar kapsamında sayılmayan yargılama giderlerinin poliçe limitinden eksilmeye neden olmayacağı gözetilerek yalnızca hasar ve değer kaybı asıl alacak miktarları poliçe limitinden düşülmüştür. Bu nedenle karar tarihi itibariyle 1.520,00-TL değer kaybı ödemesi ve Çorum İcra Dairesi'ne yapılan 24.254,00-TL hasar ödemesi toplamı 25.774,00-TL miktarın poliçe limitinden mahsubu sonrasında davalının bakiye 17.226,00-TL bakiye poliçe limiti sorumluluğu bulunduğu anlaşılmış olup mahkememizce belirlenen bakiye 2.698,75-TL zararın poliçe limitleri kapsamında kaldığı değerlendirilmiştir.
10-Davacının bakiye değer kaybı zararının 2.698,75-TL olduğu tespit edilmiştir. Davacı vekilinin 17/07/2023 tarihli değer artırım dilekçesi ile başlangıçta 10,00-TL olarak açılan davanın değeri 2.688,75-TL artırılmak suretiyle 2.698,75-TL'ye yükseltilmiştir.
Mahkememizce dosya kapsamında toplanan delillerin birlikte değerlendirilmesinde, davacının bilirkişi raporu ile kusur ve zararın miktarı yönünden gerekli ispatı sağladığı anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilmiştir.
11-Davacı tarafça tazminat miktarına temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi talep edilmiştir.
Dosyaya sunulan belgelerin incelenmesinde davacı tarafça davalı sigorta şirketine 22/03/2022 tarihli talep dilekçesi ile yazılı talepte bulunulduğu, talep dilekçesinde 15 günlük süre içerisinde ödeme talep edildiği, her ne kadar KTK'nın 99.maddesi uyarınca 8 iş günü sonrasında temerrüt oluşacak ise de talep edenin zarar sorumlusuna daha uzun bir ödeme süresi verebileceği, talep dilekçesinin 22/03/2022 tarihinde davalı şirketin KEP adresine iletildiği, 8 iş günü yasal süre sonunda 02/04/2022 tarihinde davalı temerrüdü gerçekleşmiş ise de davacı tarafça 15 günlük ödeme süresi öngörüldüğünden davalının talep dilekçesinin ulaşmasını izleyen 15 gün sonrasında 07/04/2022 tarihinde temerrüde düşeceği gözetilerek 07/04/2022 tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir. Her ne kadar zarar veren aracın ticari nitelikte olduğu ve ticari faiz talep edilebileceği görülmüş ise de davacı tarafça yasal faiz talep edildiği gözetilerek taleple bağlı kalınmak suretiyle yasal faize hükmedilmiştir.
12-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13. Fıkrası uyarınca arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden olup, İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun sarf kararı ile 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin hazine tarafından karşılandığı anlaşıldığından bu tutarın yargılama giderleri kapsamında değerlendirilerek haklılık durumuna göre tahsili yönünde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE, 2.698,75-TL değer kaybı zararından kaynaklanan maddi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, tazminat miktarına 07/04/2022 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 269,85-TL harçtan peşin olarak alınan 179,90-TL ile ıslah harcı olarak alınan 269,85-TL harcın mahsubu ile fazla yatırılan 179,90-TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına takdir edilen 2.698,75-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 269,85-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5- Davacı tarafça sarf edilen 179,90-TL başvuru harcı ile 61,00-TL posta ve tebligat ücreti, 2.700,00-TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplam 2.940,90-TL yargılama giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve resen ilgili taraflara iadesine,
7-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından karşılandığı anlaşılan 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, bu hususta harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair, tarafların yokluğunda, dava değerinin 6100 Sayılı HMK'nın 341/2. Maddesinde gösterilen İstinaf kanun yolu başvuru sınırının altında kalması nedeniyle kesin nitelikte olduğu ve kanun yoluna başvurulamayacağı açıklanmak sureti ile açık yargılama sonunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/09/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır