T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/52 Esas
KARAR NO: 2023/976
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/01/2023
KARAR TARİHİ: 05/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacıya ait... plakalı araç ile davalı sigorta şirketinin sigortalısı ... plakalı araç arasında 10.11.2022 tarihinde İzmir ili Buca ilçesinde maddi hasarlı trafik kazası gerçekleştiği, Maddi Hasarlı Trafiık Kaza Tespit Tutanağına doğrultusunda tanzim edilen kusur raporuna (tramer) göre... plakalı araç tam kusurlu bulunduğu, aracı değer kaybına uğramıştır. Kaza tespit tutanak örneği ile kusur tespit evrakları ektedir Araç bu kazadan ötürü değer kaybetmiş ve serviste kaldığı süre boyunca kullanılamadığı, Ekte sunulan SBM evraklarında görüleceği üzere...Plakalı araç tam kusurludur. Davacı ait aracın kazada herhangi bir kusuru bulunmadığı, zararın karşılanması için dava şartı arabuluculuğa başvurulmuş anlaşma sağlanamadığı, davacı aracında oluşan değer kaybı zararını davalı şirket tarafından karşılanmaması nedeni ile dava açma zorunluluğu doğduğu, açıklanan nedenler ile şimdilik 1.000.00 TL bilirkişi incelenmesi sonucu ortaya çıkacak olan bedelin tamamına kaza tarihi olan 10.11.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili, yargılama gider ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesini talep etmiştir.
Davalı sigorta vekili davaya cevap dilekçesinde özetle, ... plakalı araç davalı şirkete ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğu, yetkili mahkeme İstanbul Anadolu mahkemeleri olup yetki yönünden reddi gerektiği, davanın HMK 107 m gereği belirsiz alacak davası olarak ikame etmesi nedeni ile davanın reddi, davacı aracında oluşan hasara ilişkin 19.12.2022 tarihinde 2.500.00 TL davacı şirkete ve aracın kasko poliçesine olan ... sigortaya 28.12.2022 tarihinde 632,94 TL ve 30.01.2023 tarihinde 17.905.47 TL olmak üzere toplam 21.038.41 TL ödeme yapıldığı, sigortalı aracın asli kusurlu olduğu yönünde iddiaları kabul etmedikleri, bilirkişi incelemesi yapılması gerektiği, faizden dava tarihinden itibaren yasal faizden sorumlu tutulması, davanın reddedilen kısmı açısından yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmilini karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, trafik kazasından kaynaklanan değer kaybı tazminatı istemine ilişkindir.
Davacı 10.11.2022 tarihli trafik kazasında... plakalı aracın işleteni olup, davalı ... plakalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyendir.
KTK' nın 97. Maddesi gereği başvuru şartı incelendiğinde davalıya yazılan müzekkereye verilen cevabi yazıya göre sigorta şirketine 06/01/2023 tarihinde başvuruda bulunulduğu görülmüştür.
Davalı sigorta vekilinin yetki itirazı değerlendirildiğinde;
6100 sayılı HMK.'nın genel yetkiyi düzenleyen 6. maddesininin 1. fıkrasına göre; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. ", Yine aynı Yasa'nın 16. maddesinde ise, "Haksız fiilden doğan davalrda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir." hükmü yer almaktadır Ancak, HMK.'da kesin yetki halleri açıkça sayılmış olup, haksız fiile ilişkin davalardaki yetki, kesin yetki olmayıp, bir seçimlik yetkidir.Diğer taraftan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. maddesi ile ZMSS Genel Şartlarının C.7.maddesinde ise "Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentanın bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir." ifadesine yer verilmiştir. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman şeçme hakkı davalılara geçer.
Somut olayda, rizikonun, yani kazanın İzmir ilinde gerçekleştiği, davacının yerleşim yerinin de İzmir olduğu görüldüğünden, HMK' nın 16. Maddesi uyarınca davacının davasını İzmir ilinde açarak yetkili mahkemeyi doğru olarak seçmiş olduğu anlaşıldığından, davalının yetki itirazına mahkememizce itibar edilmemiştir.
Davalının sorumluluğu değerlendirildiğinde;
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesine göre “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”. Kaza tarihi itibari ile yürürlükte olan Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.3 maddesinde de “sigortacı poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde genel şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta teminat limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür." şeklinde sigorta şirketin sorumluluğunun kapsamı ifade edilmiştir. Bu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası motorlu bir aracın kara yolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Kazaya karışan ... plakalı araç 03.11.2022-2023 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile davalıya sigortalıdır. Kaza 10.11.2022 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği değer kaybı bedelinden davalı araç sürücüsünün kusuru oranında sigorta şirketi sorumlu olacaktır.
TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Bu sebeple davacı bilirkişi deliline dayanmış olup mahkememizce bilirkişiden kusur ve değer kaybı bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.
Bilirkişi heyetinden alınan 01/06/2023 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre; "
Trafik kural ihlalleri yönünden;
-...yılı davalı sigorta poliçeli araç sürücüsü... 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 52/b maddesinden ihlal ettiğinden dolayı kazanın oluşumuna tamamen hatası ile etken olduğu,
- ... (B) plaka sayılı park halindeki davacı aracı kazanın oluşumuna etken faktörü ve kural ihlali olmadığı, görüş ve kanaatine varılmıştır.
Değer Kaybı bedeli yönünden;
-Somut olayda ... plaka sayılı ... 1.2 MPI ELITE BLUE 2015 model otomobilde, Yargıtay içtihatlarına ve serbest piyasa rayiçlerine göre söz konusu araçta 40.000,00 TL. değer kaybı bedeli meydana geldi;
-...plaka sayılı araçta meydana gelen zararı (Heyetimiz Trafik Uzmanı tarafından ... plaka sayılı plaka sayılı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde Etken olmadığı belirlendiğinden %100) sigortalısının kusuru oranında, sigortacısının sorumluluk riski ve K.T.K 85/1 ve 91 kapsamında riziko tarihi itibarıyla poliçe limitiyle sınırlı davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
- Dosya kapsamında davalı sigorta şirketine değer kaybı bedeli ihbarı yapıldığı ile ilgili bir ihbarın yer almadığı nihai kararın takdiri Sn. Mahkemeye ait olmak üzere davalı sigorta irketinin — ödenmeyen borç miktarı yönünden- dava tarihi itibarıyla temerrüde düşeceği yasal faiz ödemek zorunda olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
Hukuki değerlendirmenin ve nihai kararın takdiri Sn. Mahkemeye ait olmakla tespit, görüş ve kanaatimizi saygılarımızla arz ederiz. " şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Davalı sigorta şirketi bilirkişi tarafından yapılan hesaplamaya itiraz edilmiş ise de; trafik kazası sebebiyle davacının malik olduğu araçta oluşan değer kaybının aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları ile önceki hasarları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki farka göre değerlendirme yapıldığından ve tramer kayıtlarıda incelendiğinden itiraz mahkememizce kabul edilmemiştir. Kaldı ki 6704 sayılı yasayla değişik 2918 sayılı KTK nun 90.maddesinde yer alan zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu kanun ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabi olan hükümlerinden TARAFI OLMADIĞI ZMMS SÖZLEŞMESİNDEKİ ŞARTLARIN DAVACI AÇISINDAN BAĞLAYICI OLMAMASI VE ANAYASA MAHKEMESİNİN nin 09/10/2020 tarihli resmi gazetede yayınlanan 17/07/2020 tarihli ve 2019/40 esas 2019/40 sayılı kararına göre 6704 sayılı kanunun 3.maddesiyle değiştirilen 90. maddesinin birinci cümlesinde yeralan “ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yeralan “ve genel şartlarda ’’ ibaresinin iptal edilmiş olması sebebiyle uygulanmayacaktır.
Mahkememize sunulan bilirkişi raporu, açıkça itiraza uğramayan ve sürücülerin imzalarını taşıyan kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğundan ayrıca davacının maliki olduğu aracın park halinde bulunması, dava dışı ...plakalı aracın sürücüsü ile trafiğin gediş geliş işlediği yolda gereken dikkat ve özeni göstermeyerek seyir halinde iken görüş ve kullandığı aracın çevresini gereği gibi kontrol etmeden sağına doğru fazla yönelerek davacı aracına zarar verdiği açık olduğundan kusura ilişkin değerlendirme hükme esas alınmıştır.Davacı vekili bedel arttırım dilekçesi ile; 40.000,00 TL değer kaybı tazminatının kaza tarihinden itibaren avans faiziyle tahsilini talep etmiştir.
Tüm bu nedenler ile; 10.11.2022 tarihli çift taraflı trafik kazasında... plakalı aracın sigorta şirketi dava dışı sürücünün kusuru oranında sorumlu olacağından, dava dışı sürücünün tam kusurlu olduğu ve davacının maliki olduğu araçta mahkememizce aldırılan bilirkişi raporuna göre 40.000,00 TL değer kaybının bulunduğu, dava tarihinden önce davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemelerin hasara ilişkin olduğu görüldüğünden eldeki dava ile talep edilen değer kaybı tazminatından iş bu ödemeler mahsup edilmeyerek davanın kabulüne, kabul edilen maddi tazminat kalemine davalı sigorta şirketi başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü sonunda temerrüte düşeceğinden bu tarihten itibaren zarar veren araç kamyonet olduğundan avans faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
-40.000,00 TL değer kaybı tazminatının davalı sigorta şirketinden (bakiye kalan 78.961,59TL poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) 19/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 2.732,40 TL karar ve ilam harcının yatan 846,9 TL peşin harç ve tamamlama harcından mahsubu ile eksik kalan 1.885,50 TL' nin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
3-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 846,9 TL peşin harç, 179,90 TL başvurma harcı, 60,00 TL posta ve diğer giderler ile 1.400,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 2.486,80 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 17.900,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.200,00 TL arabuluculuk giderinin davalıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına,
6-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.05/12/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır