T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/544 Esas
KARAR NO: 2024/217
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/06/2023
KARAR TARİHİ: 12/03/2024
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde; Müvekkilinin.... plakalı araç 03.01.2023 tarihinde meydana gelen kaza sonucunda hasarlandığını, kazaya karışan ve %100 kusurlu tespit edilen ... plakalı araç ... Sigorta A.ş.’nin ZMMS koruması altında poliçe numarası... olduğunu, araçtaki gerçek zararın tespit edilebilmesi amacıyla tarafına haricen ... Ekspertiz LTD. ŞTİ.den gerçek zarara ilişkin eksper raporu alındığını, müvekkili aracında meydana gelen hasar bedeli, ... Sigorta Ekspertiz Hiz.Ltd.Şti. ...no.lu 15.03.2023 tarihli ekspertiz raporunda detaylıca bildirildiğini, eksper raporundaki 28.952,47-TL hasar bedeli ile birlikte eksper raporu için ödenen, ... kodlu faturadan da anlaşılacağı üzere 724,06-TL olmak üzere toplam: 29.676,53-TL olarak tespit edildiğini, davalı yan kusurlu aracının ZMMS sigortacısı olan Sompo Sigorta A.ş. firması tarafından hasar bedeli ödenmemiş olması nedeniyle müvekkili gerçek zararı tazmin edilemediğini, müvekkilinin aracında meydana gelen bakiye gerçek zarar ve eksper rapor ücreti alacaklarının tespiti ve hüküm altına alınması gerekmekte ve talep edilmekte olduğunu, davalı ZMMS şirketine gerçek zarar ve ekspertiz ücreti talebine ilişkin yazılı başvurumuz üzerine davalı tarafından hiçbir ödeme yapılmadığını, davacı müvekkilini gerçek zararın tazmini bakımından alacağı bulunmakta olduğunu, yukarıda açıklanan nedenlerle, talep edilen alacak kalemleri ile ilgili arabuluculuk yoluna ... arabuluculuk numarası ile müracaat edildiğini ancak haklı talepleri davalılarca kabul edilmediğini, arabuluculuk anlaşamama tutanağı tanzim edildiğini, bu sebeple iş bu davayı ikame etme gereği hâsıl olduğunu, davanın kabulü ile ZMMS sigortacısının sorumlulukları dikkate alınarak müvekkilinin aracında meydana gelen gerçek zarar ve gerçek zarar eksper raporu bedelinin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik; bakiye gerçek zarar tazminatına mahsuben: 1.000,00- TL, eksper rapor ücretine mahsuben: 100,00-TL olmak üzere, toplam 1.100,00-TL'nin kaza tarihi olan 03.01.2023'den itibaren işleyecek avans faizi ile davalılardan tahsili ile davacı müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini vekaleten arz ve talep ediyoruz.
Davacı vekili, 06/02/2024 Tarihli ıslah dilekçesi ile; Davacı müvekkili adına fazlaya ilişkin dava ve talep hakkını saklı tutarak davalı aleyhine açtığı alacak davasında; mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda; gerçek zarar alacağı:28.952,46-TL, olarak hesaplanmakla alacağı, dava dilekçesinde talep ettiğinden: 27.925,46-TL fazla olarak; 11.11.2023 tarihli bilirkişi raporunda bildirilen alacak miktarının hükmen tespiti amacıyla dava dilekçesinin netice-i talep kısmını aşağıda bildirildiği biçimde ıslah ettiğini,gerçek zarar alacağına mahsuben:28.952,46-TL'nin kaza tarihi olan 03.01.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, yapılan tüm masraf, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini, talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili, cevap dilekçesinde; Davacı taraf başvuru şartını eksiksiz olarak yerine getirmeksizin dava açtığından, davanın usulen reddi gerektiğini, davacının belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararı bulunmadığını, davacı taraf yapılan bilgilendirmelere rağmen anlaşmalı servisi tercih etmediğinden ve araç 3 yaşından büyük olduğundan genel şartlar gereğince davalı şirketin yalnızca eşdeğer parça ve anlaşmalı servislerde uygulanacak tedarik ve işçilik bedelleri ile sorumlu olması sebebiyle zararın tespitinde bu hususun da göz önünde bulundurulmasının, bu sebeple dosyanın bilirkişi incelemesine gönderilmesi gerektiğini, genel şartlar gereğince davalı şirketin yalnızca anlaşmalı servislerde uygulanacak tedarik, onarım ve işçilik bedelleri ile sorumlu olması sebebiyle zararın tespitinde bu hususun da göz önünde bulundurulması, davacı tarafça tespit edilen tazminatın fahiş olduğunu, davacının gerçek zararının tespitinin gerektiğini, bu sebeple dosyanın bilirkişi incelemesine gönderilmesi gerektiğini, tek taraflı ekspertiz ücreti talebinin de kabulünün mümkün olmadığını, başvuran vekili tarafından fatura ibraz edilmediği ve araç onarımının yapılıp yapılmayacağı yahut KDV ödenip ödenmeyeceği belirsiz olduğundan KDV hariç hesaplama yapılması gerektiğini, trafik sigortası Genel Şartları 'nın a.6.b maddesinde de belirtildiği üzere hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminatları teminat dışında kalan bu sebeple kusur oranlarının tespiti için dosyanın adli tıp trafik ihtisas kurumuna sevk edilmesini, müvekkili şirket söz konusu zarardan poliçe teminat limitleri dahilinde sorumlu olduğunu, açıkladığı nedenlerden dolayı davanın esastan ve usulden reddine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Trafik kaza tutanağı, eksper raporu ve faturası, araç ruhsatları, sigorta poliçesi, hasarları gösterir fotoğraflar, tanık beyanları, arabuluculuk dosyası, fatura suretleri, bilirkişi raporu delil olarak değerlendirilmiştir.
Bilirkişi heyetinden alınan 17/12/2023 tarihli raporun sonuç kısmına göre; "... Trafik kural ihlali yönünden:
* ...lı davalı sigorta poliçeli araç sürücüsü... 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 57/b-7 maddesini ihlal ettiği, kazanın oluşunda Etken Olduğu,
*... plakalı sayılı davacı taraf araç sürücüsü... meydana gelen kazanın oluşumuna etken faktörü ve kural ihlali olmadığı, görüş ve kanaatine varılmıştır.
— Hasar Onarım Bedeli Yönünden:
* Somut olayda... plaka sayılı ... 1.3 CDTI 5 KAPI ESSENTTA 2005 model otomobilde 03.01.2023 riziko tarihi itibarıyla dava konusu olaya bağlı olarak 28.952,46-TL hasar onarım bedeli meydana geldiği görüş ve kanaatine varılmıştır.
Davalı ... Sigorta A.Ş. kazada kusurlu olan... plaka sayılı aracın ... kapsamında, düzenleme tarihi itibarıyla KZMM Sigortasını tanzim eden şirket olup, ... plaka sayılı araçta meydana gelen zararı (Heyetimiz Trafik Uzmanı tarafından...plaka sayılı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde Etken Olmadığı belirlendiğinden %100) sigortacısının sorumluluk riski ve K.T.K 85/1 ve 91 kapsamında 28.952,46-TL olarak hesaplanan hasar onarım bedelinden davalı sigorta şirketinin sigortalısının kusuru oranında (kusur oranı konusunda takdir Sn. Mahkemenindir) poliçe limitiyle sınırlı sorumlu olduğu, görüş ve kanaatine varılmıştır.
Dava dilekçesine ekli belgeden davalı sigorta şirketinin ...tr elektronik posta kep adresine başvuru yapıldığı görülmüş ve elektronik yolla yapılan kep adresine yapılan tebligat, muhatabın elektronik tebligat adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır. İhbarın 17.03.2023 tarihinde tebliğ edildiği kabul edilmiş, bu nedenle davalı sigorta şirketinin 30.03.2023 tarihi itibarıyla -ödenmeyen borç miktarı bakımından- temerrüde düşeceği ve yasal faiz ödemek zorunda olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
Hukuki değerlendirmenin ve nihai kararın takdiri Sn. Mahkemeye ait olmakla tespit, görüş ve kanaatimizi saygılarımızla arz ederiz..." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
1-Dava, davacıya ait... plaka sayılı araç ile davalı sigorta şirketinin ZMMS sigorta poliçesi ile sigortalısı olan ... plaka sayılı araç arasında 03/01/2023 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle davacıya ait araçta oluşan hasar bedeli zararının karşılanması talepli maddi tazminat davasıdır.
2-Trafik kazaları sonucu uğranan zararın tazmini hususunda temel dayanak haksız fiil sorumluluğudur.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun;
91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”;
85/1. maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”;
85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-3. maddesinde: “Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır. ” düzenlemesi ile sorumluluk sınırları gösterilmiştir.
3-Yukarıda açıklanan ve alıntılanan hükümler doğrultusunda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın; motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
4-Sigortacının sorumluluğu, yukarıda izah edilen sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararlarla sınırlıdır. Bu noktada aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir.
5-Haksız fiil sorumluluğu, "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
49. maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.
Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
50. maddesi, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır."
6-Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır. Yargısal içtihatlar ve doktrine göre haksız fiilin unsurları;-Fiil, davranış,
-Fiilin hukuka aykırı olması
-Zararın meydana gelmesi,
-Kusur,
-Fiil ve zarar arasında illiyet bağı bulunması, olarak sıralanmaktadır.
Yine TBK'nın 50. maddesi ile "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmü düzenlemesi uyarınca zarar gören zararı ile zarar verenin kusurlu olduğunu ispatla mükellef kılınmıştır.
7-Mahkememizce dava konusu kazanın gerçekleşmesinde araç sürücülerinin kusurlarına ilişkin adli trafik bilirkişiden rapor alınmış, dosyaya sunulan 17/12/2023 tarihli bilirkişi raporunun kusura ilişkin bölümünde dava konusu kazanın davalı şirketin sigortalısı olan araç sürücüsü dava dışı...in kural ihlali nedeniyle meydana geldiği yönünde görüş bildirilmiştir.
Kusura değerlendirmesine ilişkin rapora karşı taraflarca itiraz edilmemiş, mahkememizce yapılan inceleme ve değerlendirmede de kazanın gerçekleşme şekli itibariyle dava dışı araç sürücüsünün yolun sağ kısmında kalan araca doğru fazla yaklaşarak çarptığı ve sürtme şeklinde davacıya ait aracın sol kısımlarına zarar verdiği kaza sonrası çekilen görüntülerden de anlaşılmakla davalının sigortalısı araç sürücüsünün asli ve %100 oranında kusurlu olarak kazaya sebebiyet verdiği kabul edilmiştir.
8-Davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı zararının ve araç mahrumiyeti zararının tespiti yönünden dosya araç hasarları konusunda uzman makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş, dosyaya sunulan 17/12/2023 tarihli bilirkişi raporunda davacıya ait aracın kaza sonrası onarımının ekonomik olduğu, onarımının 28.952,46-TL bedel ile gerçekleştirilebileceği yönünde görüş bildirilmiştir.
Bilirkişi raporuna karşı her iki tarafça bir itiraz ileri sürülmemiş, mahkememizce yapılan inceleme ve değerlendirmede raporda resen gözetilmesi gereken bir hata veya eksiklik bulunmadığı görülmekle davacıya ait aracın onarım bedelinin 28.952,46-TL olduğu kabul edilmiştir.
9-Dosya kapsamının incelenmesinde davacı tarafça dava öncesinde davalı şirkete hasar ihbarı ve yazılı başvuruda bulunulduğu ancak zararın karşılanmadığı, davalı tarafça meydana gelen hasarın teminat dışı kaldığına yönelik bir savunma ve ispat ortaya konulamadığı, bu haliyle meydana geldiği bilirkişi raporu ile tespit edilen 28.952,46-TL zararın poliçe teminatı kapsamında olduğu kabul edilmiştir.
10-Dava, belirsiz alacak davası olarak açılmış ve davacı vekilinin 06/02/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile dava değeri 1.000,00-TL'den 28.952,46-TL'ye yükseltilmiştir.
Mahkememizce tespit edilen bakiye zarar miktarına yükseltilen dava değeri doğrultusunda gerekli harcın yatırıldığı, dava öncesi KTK 97.maddesi uyarınca yapılması gereken yazılı başvuru şartının yerine getirildiği, dava konusu kazanın poliçe vadesi içerisinde gerçekleştiği, talep edilen tazminat miktarlarının davalı sigorta şirketinin bakiye 116.221,58-TL teminat sorumluluğu sınırları içerisinde olduğu hususları birlikte gözetilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.
Tespit edilen zararlara davacı tarafça hasar tarihinden itibaren yasal uygulanması talep edilmiştir. Davalı sigorta şirketi sigortalısının verdiği zararlardan sorumlu ise de hasarın gerçekleştiğini ihbar gerçekleşmesizin bilmesi mümkün olmadığından ihbar ve yazılı başvuru sonucu temerrüt gerçekleşmesi ile faiz sorumluluğu başlamaktadır. Davacı tarafça davalı şirkete 17/03/2023 tarihli e-posta ile yazılı başvuruda bulunulduğu ve 8 iş günü yasal sürenin sona ermesi ile 30/03/2023 tarihinde temerrüt gerçekleştiği gözetilerek tazminata 30/03/2023 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmiştir.
11-Davacı tarafça ekspertiz ücreti talebinde bulunulmuş olup yerleşik yargısal içtihatlar uyarınca davacının kaza öncesi zararın tespiti için ekspertiz incelemesi yaptırması halinde bunun yargılama giderlerine dahil edilebileceği, ekspertiz ücretinin bir zarardan ziyade yargılama gideri olarak değerlendirilmesi gerektiği gözetilerek, davacı tarafça yaptırılan ekspertiz ücreti olan 724,06-TL'nin serbest piyasa rayiçlerine uygun olduğu, ekspertiz hizmeti ile davacının dava açıp açmama yönünde haklılık durumunu dava öncesi tespit ettirebileceği, bu nedenle gereksiz bir harcama olarak değerlendirilemeyeceği gözetilerek bu harcamanın yargılama giderleri kapsamında değerlendirilmesine karar verilmiştir.
12-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13. Fıkrası uyarınca arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden olup, İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun sarf kararı ile 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin hazine tarafından karşılandığı anlaşıldığından bu tutar yargılama gideri kapsamında değerlendirilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE, davalının bakiye poliçe limiti 116.221,58-TL sorumluluğu aşılmamak üzere 28.952,46-TL hasar bedelinden kaynaklanan maddi tazminatın 30/03/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ekspertiz ücretinin yargılama giderlerine dahil edilmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.977,74-TL karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 179,90-TL ile ıslah harcı olarak alınan 477,00-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.320,84-TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına takdir edilen 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 179,90-TL ile ıslah harcı olarak yatırılan 477,00-TL toplamı 656,90-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça sarf edilen 179,90-TL başvuru harcı, 63,75-TL posta ve tebligat ücreti, 3.800,00-TL bilirkişi ücreti, 724,06-TL ekspertiz ücreti toplamı 4.767,71-TL yargılama giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve resen ilgili taraflara iadesine,
7-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından karşılandığı anlaşılan 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, bu hususta harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize bir dilekçe verilmesi veya tutanağa geçirilmek kaydıyla mahkememiz zabıt katibine beyanda bulunmak ve bu beyanın mahkememiz Hakimi tarafından onaylanması sureti ile istinaf kanun yoluna gidilebileceği, yasal süre içinde istinaf kanun yoluna başvurulmadığı takdirde kararımızın kesinleşeceği, yasal sürede istinaf kanun yoluna gidilmesi halinde dosyanın ilgili İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'ne istinaf konusunda karar verilmek üzere gönderileceği açıklanmak sureti ile açık yargılama sonunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
12/03/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır