T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/580 Esas
KARAR NO: 2024/289
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/07/2023
KARAR TARİHİ: 28/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "Davacının maliki olduğu ...plakalı araç ile karşı yanın zorunlu trafik sigortası koruması altında olduğu ... plakalı araç arasında 08.11.2022 tarihinde maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir. Söz konusu kaza, davalı şirketin Zorunlu Mali Sorumluluk sigortalısı olan sürücünün tam ve asli kusurlu şekilde hareket ederek, müvekkile ait...plakalı araca çarpması sonucu müvekkilin aracında hasar meydana gelmiştir. Davalı sigorta şirketi, kazada kusurlu olan... plakalı aracın Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortasını ... poliçe ile tanzim etmiştir. Başvuru dilekçemiz, ruhsat, kaza tespit tutanağı. ekspertiz raporu, vekaletname diğer belgelerle davalı sigorta şirketinin KEP adresi olan ...tr 14.02.2022 tarihinde hasar bedeli için başvurulmuştur. Dilekçe ekine araçların tüm ruhsat bilgileri, kaza tespit tutanağı, ekspertiz raporları, vekaletname ibraz edilmiş olup davalı şirket ödeme yapmadığı, davalı şirket hasar bedelini iskontosuz haliyle tazmin etmesi gerektiği, davalının gerçek zararı ödeme yükümlülüğüne KDV de dahil olduğu, hasar tazminatın ödenmesinde orijinal parçanın öncelikle orijinal parça ile değiştirilmesi gerektiği, Yukarıda arz ve izah edildiği üzere, bilirkişi incelemesi sonucunda zararımız belirlendiğinde talebimizin artırılmak üzere belirsiz alacak olarak şimdilik 100.00 TL hasar tazminatı ve 100.00 TL değer kaybı bedelinin sigortaya başvuru tarihi olan 14.02.2023 tarihinden itibaren yasal faiziyle tahsiline; Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini" talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; "Davacı, 08.11.2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu,... plaka sayılı aracın hasara uğradığını beyan ve iddia ederek, ... plaka sayılı aracın kusuruna istinaden. Davalı sigorta şirketinden fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL değer kaybı ve 100,00 TL. hasar bedeli toplamda 200,00 TL. tazminat isteminde bulunmuştur. davalı sigorta şirketi aleyhine ikame edilen işbu davanın ayağında belirtmiş olduğumuz gerekçelere istinaden reddi gerekmektedir. ... plakalı araç davalı şirket nezdinde... poliçe numaralı Trafik Sigorta Poliçesi ile 30.08.2022- 30.08.2023 tarihleri arasında sigortalıdır. Poliçeden dolayı maddi zararlara ilişkin teminat limiti kaza tarihi itibari ile araç kapına 100.000,00-TL'dir. Police limitini bildirmemiz davayı ve iddiaları kabul anlamında değildir. davalı şirket tarafından davacıya 15.03.2023 tarihinde 28.490,98 TL hasar ödemesi, 37.334,36 TL tedarik ödemesi, kazaya karışan diğer aracın sahibi...a ... ait aracın kasko sigortası Ak Sigorta Anonim Şirketine 22.10.2023 tarihinde 53.795,00 TL hasar bedeli ödemesi yapılmış olup poliçe teminat limiti azalmıştır. tazminat hesaplaması yapılacak ise ödenen tutarlar mahsup edilerek hesaplama yapılması gerekmektedir. davacı başvuru şartını yerine getirmediği, davanın usulen reddi, dava konusu talep zaman aşımına uğradığı, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar bulmadığı, kaza tespit tutanağı ve ceza dosyalarından alınan raporlar hukuk hakimi açısından bağlayıcı değildir. Ayrıca ceza dosyasında alınan bilirkişi raporunu esas alarak hüküm kurmak, Yargıtay tarafından hükmün eksik inceleme ürünü olarak değerlendirilmesine sebebiyet vermektedir. Bu nedenle kusur oranlarının tespiti için bilirkişi raporu alınması, davalı sigorta şirketi tarafından, maddi hasar bedeli ödenmiş olup: davacıya karşı bakiye tazminat ödeme borcu kalmamıştır. Müvekkil şirket tarafından dava konusu aracın onarımı için davacıya 15.03.2023 tarihinde 28.490.98 TL, tedarikçi firmaya 37.334,36.-TL maddi hasar bedeli ödenmiş olup dava konusu kaza kapsamında zararın karşılanmış olması sebebiyle davanın reddini talep ederiz. Özellikle belirtmek isteriz ki hesaplama, tamamen doğru verilere göre yapılmış ve müvekkil şirket poliçeden kaynaklanan tüm sorumluluğunu yerine getirdiği nedeni ile davanın reddi, müvekkil şirketin hasarı yönetim ve iskontolu yedek parça tedarik hakkı bulunduğundan, dosya kapsamında yapılacak hesaplamalarda eşdeğer veya ömrünü tamamlamış araçlar mevzuatı kapsamındaki araçlardan elde edilen orijinal ve muadil parçalar da göz önüne alınarak, yedek parça ve işçilik ücretlerinde iskonto uygulanmalıdır. Poliçede sigorta bedeline KDV dahil olduğuna dair bir ifade bulunmamaktadır. Onarım ve yenileme farklarının faturalarla ispatı zorunludur. Diğer yandan poliçede KDV klozu mevcuttur. Buna göre sigortalı kıymetler KDV dahil bildirilmiş ise, hasar ödemelerinin KDV dahil olabileceği hüküm altına alınmıştır. Değer kaybı bedelinin genel şartlara göre hesaplanması gerekmektedir, davalı şirketin temerrüdü söz konusu olmadığı davayı sigortalıya ihbar edilmesi, davanın sigortalı ...a ihbarı, davacının haksız ve hukuki dayanaktan davanın reddi, Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini" talep etmiştir.
Dava, trafik kazasından kaynaklanan bakiye hasar bedeli ve değer kaybı tazminatı istemine ilişkindir.
Davacı 08/11/2022 tarihli trafik kazasında... plakalı aracın işleteni olup, davalı ...plakalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyendir.
Zamanaşımı defi değerlendirildiğinde; 2918 sayılı KTK.nun 109/1. maddesinde "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve her halde, kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar" hükmü, yine aynı kanunun 109/2. maddesinde ise "dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve Ceza Kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş ise bu süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir" hükmüne yer verilmiştir.
Davaya konu trafik kazası 14.03.2022 tarihinde meydana gelmiş, olayın, maddi hasarlı trafik kazası olması nedeniyle, uzamış ceza zamanaşımı süresinin uygulanmasını gerektirir bir durum bulunmamaktadır. Bu itibarla, davaya konu talepler yönünden 2 yıllık zamanaşımı süresi geçerli olup, dava dilekçesine konu edilen maddi tazminat taleplerinin, 2 yıllık zamanaşımı süresi içinde ileri sürülmesi gerekmektedir. Kaza tarihinin 08/11/2022, arabulucuya başvuru tarihinin 12/05/2023, dava tarihinin 10/07/2023 olduğu görüldüğünden davaya konu tazminatın 2 yıllık süre içerisinde talep edildiği görülmüştür.
Davalının sorumluluğu değerlendirildiğinde;
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesine göre “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”. Kaza tarihi itibari ile yürürlükte olan Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.3 maddesinde de “sigortacı poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde genel şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta teminat limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür." şeklinde sigorta şirketin sorumluluğunun kapsamı ifade edilmiştir. Bu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası motorlu bir aracın kara yolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Kazaya karışan... plakalı araç 30.08.2022-2023 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile davalıya sigortalıdır. Kaza 08/11/2022 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği hasar ve değer kaybı bedelinden dava dışı araç sürücüsünün kusuru oranında sigorta şirketi sorumlu olacaktır.
TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Bu sebeple davacı bilirkişi deliline dayanmış olup mahkememizce bilirkişiden kusur, değer kaybı ve hasar bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.
Bilirkişilerden alınan 02/02/2024 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre;
"Yukarıda ayrıntılı bir şekilde açıklandığı üzere;
* Bilirkişi Daire Başkanlığı tarafından Bilirkişinin uyacağı rehber ilkeler ve Bilirkişi Raporlarında bulunması gereken standartlar başlığında 07.09.2020 tarihinde 32 maddelik bir talimat yayımlanmıştır. Bu talimatın 27 maddesinde açıkça belirtilen "Kusurun tespiti normatif bir değerlendirmesiyle mümkündür ve sadece hâkimin yetkisindedir. Bilirkişi münhasıran hâkimin yetkisinde olan kusurluluk konusunda (asli tali kusurlu kusursuz yüzdelik kusur oranı) herhangi bir değerlendirme yapamaz. Aksi yöndeki tutum bilirkişilik görevinin sınırlarını aşmayı ve hâkimin yerine geçmeye ifade eder" denilmektedir. Yine bu husus İzmir Bilirkişilik Bölge Kurulu tarafından da tarafımıza bildirilmiştir. Bu gerekçe ile tebliğ gününden itibaren raporlarda kusur dağılım yüzdesi yapılmamaktadır. Bu hali ile;
-... plaka sayılı davalı sigorta poliçeli araç sürücüsü ... 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 52/b maddesini ihlal ettiğinden dolayı kazanın oluşumuna tamamen hatası ile Etken Olduğu,
- ... plaka sayılı davacı aracı yolun kenarında park halinde olup meydana gelen kazanın oluşumuna etken faktörü ve kural ihlali olmadığı,
- Dava konusu ... plaka sayılı araçta, kaza nedeniyle yedek parça ve işçilik olmak üzere toplam 76.362,27.-TL (KDV Dahil) hasar meydana gelebileceği,
- Bahse konu ...plaka sayılı araçta; kaza tarihi itibariyle 25.000,00.-TL değer kaybı meydana gelebileceği,
Hususlarında tespit, görüş ve kanaatimizi içeren raporumuzu, nihai karar, hukuki takdir ve delillerin takdiri Sayın Hakimliğinize ait olmak üzere, teknik konulardaki görüş ve kanaatlerimizi saygılarımızla arz ederiz. " şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Mahkememize sunulan bilirkişi raporu, açıkça itiraza uğramayan kolluk görevlileri tarafından tutulan kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğundan kusura ilişkin değerlendirme, hasar bedeli ise kalem kalem gösterildiğinden ve bulunan bedellere iskonto uygulanmadan KDV' de eklenmek suretiyle sonuca ulaşıldığından hükme esas alınmıştır (İzmir BAM. ... HD.... K.)
Bilirkişi tarafından değer kaybına ilişkin hesaplama; trafik kazası sebebiyle davacının malik olduğu araçta oluşan değer kaybının aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları ile önceki hasarları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki farka göre değerlendirme yapıldığından ve tramer kayıtlarıda incelendiğinden itiraz mahkememizce kabul edilmemiştir. Kaldı ki 6704 sayılı yasayla değişik 2918 sayılı KTK nun 90.maddesinde yer alan zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu kanun ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabi olan hükümlerinden tarafı olmadığı zmms sözleşmesindeki şartların davacı açısından bağlayıcı olmaması ve Anayasa Mahkemesi'nin nin 09/10/2020 tarihli resmi gazetede yayınlanan 17/07/2020 tarihli ve... esas ... sayılı kararına göre 6704 Sayılı Kanunun 3.maddesiyle değiştirilen 90. maddesinin birinci cümlesinde yeralan “ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yeralan “ve genel şartlarda ’’ ibaresinin iptal edilmiş olması sebebiyle uygulanmayacağından hükme esas alınmıştır.
Davalı vekili 29/02/2024 tarihli dilekçesi ile dava tarihinden önce davacıya 65.825,37 TL ödeme yapıldığını akabinde yargılama devam ederken 35.536,93 TL ana para, faiz, yargılama gideri ile vekalet ücretinin ödendiğini belirtmiştir.
Davanın yargılama aşamasında tamamen veya kısmen konusuz kalması mümkün olup, konusuz kalan talep yönünden uyuşmazlık sona ermiş olsa dahi, uyuşmazlığın devam ettiği diğer talepler gibi bu talep yönünden de yargılamaya devam olunması gerekebilir. Zira mahkemenin, yargılamaya devam ederek, dava açıldığı zaman hangi tarafın haksız olduğunu diğer bir deyişle hangi tarafn davanın açılmasına sebebiyet verdiğini tespit edip, o tarafı yargılama giderlerine (bu arada AAÜT hükümleri nazara alınarak vekâlet ücretine de) mahkûm etmesi gerekir. Yargıtay'ın yerleşmiş uygulaması da bu yöndedir.
Somut olayda ; davacı tarafından açılan eldeki tazminat davasında, dava dışı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu bu nedenle sigorta şirketinin kusur oranında sorumlu bulunduğu, kusurlu eylem sonucu davacının maliki olduğu araçta 76.362,27.-TL (KDV Dahil) hasarın meydana geldiği ve kaza tarihi itibariyle 25.000,00.-TL değer kaybının bulunduğu mahkememize sunulan rapor ile sabit olmakla, dava tarihinden önce davalı sigorta şirketi tarafından 65.825,34 TL ödemenin yapıldığı (diğer ödemeler dava dışı zarar gören kişiye yapıldığından dikkate alınmamıştır.) bu hali davalı sigorta şirketinin kaza tarihindeki limit doğrultusunda (100.000,00 TL) bakiye 34.174,66 TL sorumluluğunun kaldığı, dava tarihinden sonra yapılan ödemeler sonucu bakiye limitin kalmadığı görülmekle konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davacının iş bu davayı açmakta haklı olduğuna kanaat edinilerek davacı lehine yargılama gideri ve vekalet ücreti hükmedilmesine karar verilmesi gerekmekte ise de davalı yanca bu konuda ödemelerin de yapıldığı görüldüğünden davacı lehine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Konusuz kalan dava hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Alınması gereken karar ve ilam harcının (427,60 TL) başlangıçta yatan peşin harçtan mahsubu ile eksik kalan 157,80 TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan ve harcanan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk giderinin davalıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına,
6-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/03/2024
Katip...
E-imzalıdır.
Hakim...
E-imzalıdır.