T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/638 Esas
KARAR NO: 2024/472
DAVA: Menfi Tespit (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 31/07/2023
KARAR TARİHİ: 23/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket tarafından müvekkili aleyhine 3 adet faturadan kaynaklı alacağın tahsili için Turgutlu İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile ilamsız takibe başlandığını, müvekkili şirket tarafından anılan takibe karşı yasal süre içerisinde itiraz edilmediğinden bahisle müvekkili şirket aleyhine olacak şekilde kesinleştiğini, müvekkili şirketin mal varlığına haciz işlemi uygulandığını, söz konusu icra takibinin haksız ve kötü niyetli olup, müvekkili şirketin davalı şirkete iddia edildiği şekilde herhangi bir borcunun bulunmadığını, müvekkilinin davalıya herhangi bir borcu olmadığı gibi bu yönde iddiası bulunan davalının iddiasının ispatlanmasının gerektiğini, müvekkili şirketin dava dışı müvekkil müşterisi... Mekanik Mühendislik San Tic. A.Ş. ("...") ve ... Enerji Sanayi ve Tic. A.Ş. (".."Enerji )firmalarına ait yükün Alaşehir Manisa'dan yüklenip Hırvatistan'ın başkenti Zagreb'e Karayolu ile taşınması konusunda anlaştıklarını, söz konusu taşımaya konu yüklerin tamamı İnovartem'in Alaşehir sahasında 12/05/2023 tarihinde yükleneceği,.. Enerji'ye ait kimyasal ve test aracı yükün Ata Karinesiyle, ...'e ait diğer listeli malzeme yükünün ise (ihracat beyannamesi) taşınacağını her iki farklı tüzel kişiye ait yükün dava dışı ... Generatıon Company ... şirketin Ulica Ivana Lucica 2A. Zagreb/Croatia Hırvatistan adresine teslim edileceğinin kararlaştığını, dava dışı ... Enerji'den aldığı taşıma işini alt taşıyıcı fiili taşıyan sıfatıyla davalı şirkete verdiğini, davalı taşıyan taşıma ilişkisi gereğini edimlerini layıkıyla yerine getirmediği gibi müvekkilinden navlun alacağı,bekletme bedeli, kilometre farkı faturası tanzim etmesi ve alınan faturaları icra takibine konu etmesinin haksız ve kötü niyetli olduğunu, müvekkili şirkete kesilen faturaların yasal süresinde iade edildiğini, takibe konu faturalardan navlun alacağına konu faturaya istinaden de 12/05/2023 tarihinde 1.800 Euro bedel ödendiğini, gerçekten de davalı fiili taşıyan, dava dışı ...Enerjji'ye ait kimyasal test aracı yükünün ... Karnesi ile taşıma işini layıkıyla yerine getirmediğini, davalı tarafından icra takibine devam edilebilmesi halinde müvekkili şirketin ileride telafisi imkansız maddi ve manevi zararlara uğrayacağı muhtemel olduğundan iş bu dosya kapsamında yapılacak yargılama sonuçlanana kadar öncelikle teminatsız olarak mahkemeniz aksi kanaatte ise banka teminat mektubu karşılığında İİK'nun 72/3 maddesi gereğince Turgutlu İcra Müdürlüğünün... esas sayılı dosyasında icra veznesine girecek paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine, davamızın kabulü ile davalı/şeklen alacaklı tarafından müvekkil şirket aleyhine başlatılan Turgut İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından dolayı borçlu olmadığının tespitine ve takibin devamına, takibe konu edilen borç 1.800 Euro olarak ödendiği bahisle istirdatına, kötü niyetli davalı hakkında dava değerinin %20 sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya dava dilekçesi ve duruşma günün usulüne göre tebliğ edildiği, davaya cevaplarını bildirmediği anlaşılmıştır.
Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan asıl taşıyan/davalının alacağının tahsili için başlattığı takipte davacının menfi tespit ve istirdat istemine ilişkindir.
Menfi tespite konu Turgutlu İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasında davacı tarafından davalı aleyhine 3 adet faturadan kaynaklanan toplam 127.296,65-TL 'nin talep edildiği ödeme emrinin borçlu/davalıya tebliğ edildiği ve itiraz olmadığından takibin kesinleştiği görülmüştür.
Mahkememizin 4 nolu ara karar gereğince, tüm dosya kapsamı ve tarafların ticari defterleri incelenerek takip konusu faturaların taraf defterinde kayıtlı olup olmadığı, celp edilen BA formalarına göre davacı tarafından faturaların vergi dairesine bildirilip bildirilmediği, davalının davacıya borcu var ise miktarının ve işlemiş faiz tutarının hesaplanmasının ayrıca dosyaya sunulan bilgi ve belgelere göre taşımadan kaynaklı davalı tarafın talebine konu navlun dışındaki bedellerden hangi tarafın sorumlu olduğu, geciken teslim sebebiyle sorumluluğun belirlenmesi için Bilirkişilerden alınan alınan 21/03/2024 tarihli raporun sonuç kısmına göre,
"Sayın Mahkemenizin verdiği talimat doğrultusunda; dava dosyası içeriğinde bulunan belgeler ve davacı ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme ve raporun “İnceleme Ve Değerlendirmeler” bölümünde yapılan açıklamalar doğrultusunda;
MALİ MEVZUAT BAKIMINDAN TESPİTLERİMİZ:
*Davacı tarafından incelenmek üzere ibraz edilmiş bulunan 2023 dönemine ait ticari defterlerinin E-Defter olduğu, Gelir İdaresi Başkanlığı'na süresinde yüklendiği, 6100 sayılı H.M.K 222. Maddesine göre delil vasfı değerlendirmesinin bilirkişiliğimizce yapıldığı nihai takdirin Sayın Mahkeme'nize ait olduğu, ticari defterlerin usulüne uygun tutulduğu ve birbirini doğruladığı tespit edilmiştir. 2023 Aralık dönemine ait berat yükleme süresi rapor tarihi itibariyle henüz dolmadığından bu döneme ait tespit yapılmamıştır.
Davacıya ait ticari defter kayıtlarında;
Davalının, davalıya 1 adet fatura karşılığı 70.466,22 TL tutarında fatura düzenlediği, takibe konu edilen 26.656,86 TL bedelli fatura ve 28.288,91 TL bedelli faturaların davacı defterlerinde kayıtlı olmadığı,
Davacının davalıya toplam 38.436,12 TL ödeme yaptığı,
Davacının 3 adet kayıt ile toplam 16.830,75 TL tutarında kur yeniden değerlemesi işlemi yaptığı,
Davacının ticari defter ve kayıtlarından tespit edi şekilde 07.07.2023 takip tarihi itibariyle davalının davacıdan 43.545,75 TL alacaklı olduğu, rapor tarihi itibariyle ise 48.860,85 TL davalının alacaklı olduğu,
Dava dosyası içerisinde davalı tarafından gönderilmiş, davacıya temerrüde düşüren ihtarname bulunmamasından ötürü davalının takipte talep ettiği takip öncesi faize ilişkin değerlendirmenin bilirkişiliğimiz tarafından yapılmadığı, bu konudaki takdirin Sayın Mahkeme'nize ait olduğu,
Sayın Mahkeme tarafından ilgili vergi dairesinden talep edilen davacıya ait BA bildirimleri incelendiğinde, takibe konu her 3 faturanın da davacı BA bildirimlerinde a ait 2023/5. dönem BA bildirimlerinde davalıdı mevcut olduğu, dava alınan mal ve hizmet bedelinin 3 adet belge karşılığında 125.411,98 TL olarak bildirime dahil olduğu,
Vergi Daireleri form BA görüntülemelerinde mükellefler tarafından gönderilen BA lirimlerine, 523 Sıra No lu VUK genel tebliği gereği, ... dönemindenitibaren bil)irimlere konu edilmeyen elektronik belgeler dahil edilerek hazırlandığı,
DAVALI TARAFINDAN SAYIN MAHKEME'NİZE İLGİLİ YILLARA AİT TİCARİ DEFTERLER SUNULMADIĞINDAN VE DEFTERLERİN YERİ BİLDİRİLMEDİĞİNDEN, DAVALIYA AİT TİCARİ DEFTERLERE İLİŞKİN İNCELEME HEYETİMİZ TARAFINDAN YAPILAMAMIŞTIR.
GÜMRÜK MEVZUATI BAKIMINDAN TESPİTLERİMİZ:
Gümrük Mevzuatının Mer'i maddelerine istinaden ATA Karnesinin Türkiye'den çıkıp Bulgaristan'a giriş yapar iken giriş gümrüğünden giriş onayının yapılması, akabinde Bulgaristan'dan, Avrupa Birliği üyesi olmayan Sırbistan'a geçişi sırasında Bulgaristan çıkış gümrük idaresinden çıkış onayının alınması; akabinde ise aynı şekilde Sırbistan gümrük idarelerinden de aynı giriş — çıkış onaylarının yapılması gerekir iken meskür ATA Karnesinin böyle bir onay işlemine tabi tutulmadığı tespit edilmiştir.
ATA Kamnesinin Gümrükleme ve taşıma iş ve işlemleri ... Ksr Lojistik ve Gümrükleme Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından gerçekleştirildiğinden davaya konu aksaklığın davalı... Ksr Lojistik ve Gümrükleme Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ATA Karnesini ilgili ülkelerde gümrük idarelerine onaylatmamaktan kaynaklı yaşandığı, dolayısı ile sorumluluğun ... Ksr Lojistk ve Gümrükleme Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti.'de olduğu değerlendirilmiştir.
TAŞIMACILIK MEVZUATI BAKIMINDAN:
Dava konusu taşıma bakımından dava dışı ... firma ve İnovaterm firmalarının gönderen, Davacı firmanın taşıyıcı, davalı firmanın alt taşıyıcı, Hırvatistan da mukim ... firmasının gönderilen olduğu, Alt yüklenici davalı taraf Alaşehir — Hırvatistan taşıma bedeline ilişkin 70.466,22 TL (3300 Euro), Hırvatistan — İzmir taşıması 28.288,91 TL (1300 Euro) ve kilometre farkı (525 euro) *bekleme bedeli olarak (700 Euro) — 26.656,86 TL (1225 Euro Euro) üç fatura bedeline ilişkin davacı hakkında icra takibi başlattığı, takibin kesinleştiği, davacının huzurdaki davada takibi kesinleşen borcun mevcut olmadığının tespiti (menfi tespiti) ve ödediği miktarın istirdatı için açtığı, zira faturalara konu edilen taşıma organizasyonuna konu taşımaların davalı yanın gümrük işlemi eksikliklerinden dolayı tamamlanmadığının dolayısıyla faturalara konu borcun mevcut olmadığının iddia edildiği, gümrük uzmanı bilirkişi tarafından yapılan incelemelerde davalının gümrük işlemlerinde hatalı olduğu iddiasının doğru olduğunun tespit edildiği,
Tarafların yaptığı taşımaya konu yükün miktarının; davacının gönderenlere kestiği faturalarda 4471 kg, gönderici olarak ... firmasının kayıtlı olduğu ... nolu (tarihi okunmuyor hareket kontrolü tarihi 24.05.2023 olarak belirtilmiş) transit refakat belgesinde belgeye konu16.05.2023 tarih (*güçlükle okunuyor) ... numaralı (hareket kontrolü tarihi 24.05.2023 olarak belirtilmiş) transit refakat belgesinde belgeye konu 4.563,10 kg,... in 4471 kg, gönderici olarak Inovaterm firmasının kayıtlı olduğu firmasının A.T.A karnelerinde de 4.563,10 kg-884 parça, davalı alt taşıyıcının davacı adına kestiği faturalarında 884 parça-4563 kg olarak gösterildiği, bütün belgelerin ... plakalı dorse ile İzmir (Alaşehir ?) Hırvatistan arası taşımalara ilişkin olduğu, mali ve gümrük evraklarından bir taşıma anlaşmasının varlığı anlaşılsa da, bazıları okunamayan ve miktar farklılıkları Hılhinman mozkür heloelerden dava konusu tasıma oroanizacvonunun ne cekilde yapıldığının ve/veya yapılamadığını tespit edilmesine imkan bulunmadığı,
Dava konusu taşımanın uluslararası karayolu taşıması işi olduğu, uluslararası karayolu taşımalarda, sevkiyat, taşıma kayıtları ve teslim-tesellümün CMR belgesiyle yapıldığı, dava dosyasında 16/05/2023 tarihli CMR belgi i nüshasının bulunduğu, CMR evrakında gönderenin...irması, taşıyıcının davacı, alıcının Hırvatistan'da (Zagreb) mukim ... GENERATİON firması, yükün 4.563.10 kg IVECO DAİLY 35S13V KAMYONET - JEOTERMAL KUYU TESTİ - JEOTERMAL KUYU TESTİ EKİPMANLARI, nakliyeci hanesinde 23EXP.228 (davacının gönderici firmalar adına düzenlediği navlun faturalarındaki planlama referans numarası)...( davacının faturasındaki nakliye araç plakası) şeklinde bilgilere yer verildiği, ancak belgede taraflardan hiçbirinin imza ve /veya kaşesinin yer almadığı, taşınan yükün miktarının dolayısıyla fatura ve gümrük belgelerine konu taşımanın ne ölçüde gerçekleştiğine yada gerçekleşmediğine ilişkin dava dosyasında herhangi bir kanıt mevcut olmadığı, buradan hareketle davacının davalıya borçlu olduğuna ilişkin dava dosyasında herhangi bir kanıt bulunmadığı, menfi tespit ve istirdat talepleri bakımından ispat yi nünhangi tarafa ait olduğu Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, kanaatine varılmıştır." şeklinde rapor sundukları görüldü.
Somut olayda, davacı ile dava dışı şirket arasında taşıma sözleşmenin bulunduğu, iş bu taraflar arasındaki fiili taşımanın davacı tarafça davalıya verildiği, bu sebeple asıl taşıyan sıfatının davalıda bulunduğu, davacı 1.800 EURO navlun bedelini davalıya ödenmesine karşılık taşımanın layıkıyla yerine getirilmediğini bu nedende ödenen bedelin iadesi ile birlikte iş bu taşıma sözleşmesinden kaynaklı düzenlenen faturalardan ötürü borçlu olmadığını talep ettiği, mahkememizce aldırılan bilirkişi raporuna göre davacının ödeme yaptığı tarihte kur üzerinden (mahkememizce) yapılan hesaplamada 1.779,41 EURO ödemenin yapıldığı, Alaşehir' den Hırvatistan' a davalı tarafça taşınacak yük için transitte kullanılan ATA Karnesi'nin düzenlendiği, bu belge mevcut olmasına karşılık ayrıca bir transit beyannamesinin düzenlendiği ve güzergahların Türkiye-Bulgaristan-Sırbistan-Hırvatistan olduğu, belirtilen tüm ülkelere giriş ve çıkışlarda Ata Karnesi' nin ilgili ülkenin gümrük idarelerinden onay alınması gerektiği ve bu onaylarında Ata Karnesi' nde işlenmesi gerekmesine karşılık dosyada ki bilgi ve belgelere göre böyle bir onayın bulunmadığı, onaylama işlemlerinden de taşımayı fiilen gerçekleştiren davalının sorumlu olduğu anlaşılmakla taşımanın usulüne uygun yapılmadığı kanaatine varılarak aksi de ispat edilmediğinden ve delil de sunulmadığından menfi tespit talebinin kabulüne, istirdadı istenen bedel yönünden ise davanın kısmen kabulüne, davalının takip başlatmakta kötü niyetli olduğuna yönelik delil sunulmadığından davacının tazminat talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
-Davacının Turgutlu İcra Müdürlüğü' nün... Esas sayılı takip dosyasında borçlu olmadığının tespitine,
-1.779,41 EURO' nun davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Davacının tazminat talebinin reddine,
3-Alınması gereken 12.301,78 TL karar ve ilam harcının yatan 3.085,91 TL peşin harç ve tamamlama harcından mahsubu ile eksik kalan 9.215,87 TL' nin davalıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan ve mahsup edilen 3.085,91 TL ve 269,85 TL başvurma harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 365,50 TL posta ve diğer giderler ile 7.500,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 7.865,50 TL yargılama giderinin kabul red oranı nazara alınarak 7.838,91 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 28.814,02 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. Uyarınca reddedilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 610,86 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
8-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.23/05/2024
Katip ...
E imza ¸
Hakim ...
E imza