T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/673 Esas
KARAR NO : 2025/667
DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
BİRLEŞEN MAHKEMEMEMİZİN 2023/674 ESAS SAYILI DAVA DOSYASINDA
DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ : 15/08/2023
KARAR TARİHİ : 15/08/2023
BİRLEŞEN DAVA TARİHİ : 16/08/2023
ASIL DAVA TARİHİ : 15/08/2023
KARAR TARİHİ : 08/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait.../10/2022 tarihinde davalı sigorta şirketi tarafından trafik sigortası ile sigortalanan... plakalı araç tarafından çarpılmasıyla maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazadan sonra taraflarca kaza tespit tutanağı tutulduğunu meydana gelen kazada sigortalı araç ve sürücüsünün %100 kusurlu olduğunu, anılan kazaya bağlı olarak müvekkiline ait araçta maddi hasar oluştuğunu, kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin herhangi bir kusuru bulunmadığını müvekkilinin aracında meydana gelen zararın kazaya kusuru ile sebebiyet veren karşı aracın ZMMS trafik sigorta poliçesi kapsamında giderilmesinin gerektiğini araçta meydana gelen hasarın tazmini amacıyla davalı... Sigorta A.Ş.'e 07/07/2023 tarihinde başvurulmuş ise de başvurumuza olumlu-olumsuz bir yanıt verilmediği gibi herhangi bir ödeme de yapılmadığını, müvekkilinin alacakları hakkında yasal işlem başlatabilmek adına zorunlu dava şartı olan arabuluculuğa başvurulduğunu, tarafların anlaşmaması üzerine arabuluculuk faaliyetin son verildiğini, davamızın kabülü ile, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla ve alacağımız belirli hale geldiğinde talebimiz arttırılmak üzere belirsiz alacak davası olarak; şimdilik 100,00 TL hasar tazminatının ... plakalı aracın ZMMS poliçesi kapsamında, sigorta şirketinin süresinde ödeme yapmayarak temerrüte düştüğü 23/07/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile tarafımıza verilmesine, TTK madde 1426 kapsamında hasar ve değer kaybının tespiti amacıyla tarafımızca yaptırılan ekspertiz incelemesi için yapılan ödemenin makul gider sayılarak sigortacıya yükletilmesine, bu hususun yargılama giderleri kapsamında dikkate alınmasına,yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan...plakalı araç müvekkil şirket nezdinde 08/08/2022-2023 tarihleri arasında ... sayılı ZMMS ( Trafik) poliçesiyle sigortalı olduğunu. Müvekkili sigorta şirketin sorumluluğu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, bu nedenle kusur durumunun tespiti gerektiğini, başvuru konusu tazminat hesabının trafik sigortası Genel Şartları dikkate alınarak yapılması gerektiğini, ZMM Sigortası Genel Şartlarının B.2.2.maddesinde sigorta şirketinin ödenecek tazminattan anlaşmalı merkezde uygulanacak iskonto oranını düşebileceği düzenlenmiş olduğunu, Bu hususun sayın mahkemeniz tarafından dikkate alınmasını ve bu bağlamda müvekkil şirket aleyhine yapılan işbu haksız davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, Değer kaybı talepleri Genel Şartlarda açıkça belirlenmiş olup, yapılacak hesaplamada Genel Şart hükümlerinin esas alınması gerektiğini, sigortalı araç poliçe vadesi ve kaza tarihi 04.12.2021 sonrası olup değer kaybı tespitinde yeni hesaplama formülü kullanılması gerektiğini, müvekkili şirketten tahsili talep edilen faiz türünün hatalı olduğunu belirterek davanın reddine yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen Mahkememizin... esas sayılı davasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait ve ... plakalı araç 01/10/2022 tarihinde davalı sigorta şirketi tarafından trafik sigortası ile sigortalanan ... plakalı araç tarafından çarpılmasıyla maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazadan sonra taraflarca kaza tespit tutanağı tutulduğunu, sigortalı araç ve sürücüsü söz konusu kazada %100 kusurlu olduğunu, müvekkiline ait araçta kazaya bağlı olarak maddi hasar ve hasara bağlı olarak değer kaybı oluştuğunu, kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin herhangi bir kusuru bulunmadığını, meydana gelen değer kaybının tazmini amacıyla davalı...Sigorta A.Ş.'e 07/07/2023 tarihinde başvurulduğunu ancak başvurumuza olumlu-olumsuz yanıt verilmediğini ve herhangi bir ödeme yapılmadığını, kaza nedeniyle oluşan hasarın müvekkiline ait araçta büyük ölçüde değer kaybına yol açtığını ve ikinci el piyasasında tercih edilebilirliğini azalttığını, müvekkili alacakları hakkında yasal işlem başlatabilmek adına zorunlu dava şartı olan arabuluculuğa tarafımızca başvurulduğunu, arabulucu olarak... sicil numaralı... atandığını,... arabuluculuk numarası ile arabuluculuk görüşmelerine başlansa da, tarafların anlaşamaması üzerine arabuluculuk faaliyetine son verildiğini ve son tutanak 20/06/2023 tarihinde imzalandığını, İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... E. Sayılı dosyası ikame edildiğini ve dosyanın derdest olduğunu, davada aynı tarihli kazada müvekkiline ait araçta oluşan hasar sebebiyle gündeme gelen değer kaybı bedeli talep edildiğini ve dolayısıyla bu dava ile İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...E. Sayılı dava dosyası arasında bağlantı bulunduğundan birleştirilmesini talep ve dava etmiştir.
Asıl dava, trafik kazasından kaynaklanan hasar bedeli, birleşen dava ise değer kaybı istemine ilişkindir.
Asıl ve birleşen dava aynı trafik kazasından kaynaklandığından her bir dava dosyası yönünden ayrı ayrı gerekçe yazılmayarak tek bir gerekçe yazılması uygun bulunmuştur.
Asıl ve birleşen davada davacı 01/10/2022 tarihli trafik kazasında ... plakalı aracın işleteni olup, asıl ve birleşen davada davalı... plakalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyendir.
KTK' nın 97. Maddesi gereği başvuru şartı incelendiğinde mahkememizce verilen kesin mehil içerisinde asıl ve birleşen davada davacı vekili tarafından sunulan 08/12/2023 tarihli dilekçesinin ekinde yer alan 07/07/2023 tarihli asıl ve birleşen davada davalı sigorta şirketi tarafından gönderilen e-maile göre hasar dosyasının açıldığı bildirildiğinden davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuruda bulunulduğu görülmüştür.
Asıl ve birleşen davada davalının sorumluluğu değerlendirildiğinde;
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesine göre “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”. Kaza tarihi itibari ile yürürlükte olan Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.3 maddesinde de “sigortacı poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde genel şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta teminat limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür." şeklinde sigorta şirketin sorumluluğunun kapsamı ifade edilmiştir. Bu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası motorlu bir aracın kara yolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Kazaya karışan ... plakalı araç 08.08.2022-2023 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile davalıya sigortalıdır. Kaza 01/10/2022 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının asıl davada talep ettiği hasar ve birleşen davada talep edilen değer kaybı bedelinden dava dışı araç sürücüsünün kusuru oranında sigorta şirketi sorumlu olacaktır (Yargıtay HGK'nun 15.6.2011 tarih ve 2011/17-142 E. - 2011/411 K., 17. HD'sinin 20/05/2013 tarih ve 2012/8984 E. - 2013/7276 K. ).
TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Bu sebeple davacı bilirkişi deliline dayanmış olup mahkememizce bilirkişiden davacının maliki olduğu aracın tramer kaydı da celp edilerek kusur, değer kaybı ve hasar bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.
Bilirkişi heyetinden alınan 02/02/2024 tarihli raporun sonuç kısmına göre;
"-Bilirkişi Daire Başkanlığı tarafından Bilirkişinin uyacağı rehber ilkeler ve Bilirkişi Raporlarında bulunması gereken standartlar başlığında 07.09.2020 tarihinde 32 maddelik bir talimat yayımlanmıştır. Bu talimatın 27 maddesinde açıkça belirtilen *Kusurun tespiti normatif bir değerlendirmesiyle mümkündür ve sadece hakimin yetkisindedir. Bilirkişi münhasıran hakimin yetkisinde olan kusurluluk konusunda (asli tali kusurlu kusursuz yüzdelik kusur oranı) herhangi bir değerlendirme yapamaz. Aksi yöndeki tutum bilirkişilik görevinin sınırlarını aşmayı ve hakimin yerine geçmeye ifade eder" denilmektedir. Yine bu husus İzmir Bilirkişilik Bölge Kurulu tarafından da tarafımıza bildirilmiştir. Bu gerekçe ile tebliğ gününden itibaren raporlarda kusur dağılımı yapılmamaktadır. Bu hali ile;
* ... plaka sayılı davacı taraf araç sürücüsü... 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 57/a maddesini ihlal ettiğinden dolayı kazanın oluşumuna hatası ile Etken Olduğu,
*... plaka sayılı davalı sigorta poliçeli araç sürücüsü ... 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 52/a-b maddelerini ihlal ettiğinden dolayı kazanın oluşumuna hatası ile Etken Olduğu,
* Dava konusu ... plaka sayılı araçta, kaza nedeniyle yedek parça ve işçilik olmak üzere toplam 46.315,00.-TL (KDV Dahil) hasar meydana gelebileceği,
* Bahse konu... plaka sayılı araçta; kaza tarihi itibariyle 12.500,00.-TL değer kaybı meydana gelebileceği" şeklinde rapor sundukları görülmüştür.
İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'den alınan 10/05/2024 tarihli adli tıp raporunun sonuç kısmına göre; "İZMİR... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25/03/2024 tarih ve... Esas sayılı yazısı ile gönderilen ... Sigorta A.Ş. hakkındaki dosya tetkik edildi.
İlgi yazınız ile gönderilen dava dosyası incelenmiştir. Kaza tarihinde taraflarca düzenlenen maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağında kaza mahallinin üç yönlü (T) şeklinde belirtildiği ancak kazadan sonra 31.01.2024 tarihinde hazırlanan bilirkişi raporunda ise kavşağın dört yönlü kontrolsüz kavşak olarak belirtildiği anlaşılmıştır. Dolayısıyla bu hususun tarafımız açısından tereddüt oluşturduğu görülmüştür.
Sağlıklı kusur dağılımı yapılabilmesi açısından mümkünse; 'Kaza tarihi' itibariyle kaza mahallin kavşak yapısını (Üç yönlü-T, Kontrolsüz dört yönlü vb.), araçların kaza öncesi geliş güzergahlarını, çarpma noktasının tam konumunu, yol ve mahal özellikleri ile kazanın tam aydınlatılmasına yönelik diğer tüm hususların bir 'KROKİ' üzerinde gösterilerek açıklığa kavuşturulmasına ve dosyanın mevcutlar ile birlikte tarafımıza yeniden gönderilmesine ihtiyaç hasıl olmuş bu nedenle dosyanın işlem görmeksizin mahalline iadesine karar verilmiştir"şeklinde ön rapor sundukları görülmüştür.
Bilirkişiden alınan 06/05/2025 tarihli raporun sonuç kısmına göre;
"Kazanın oluşumuna etken Trafik kural ihlalleri ve kusur oranları:
1-) Davacı ... adına kayıtlı...plakalı 2009 model ... marka otomobil sürücüsü ...'nın kazanın oluşumunda 2918 sayılı KTK'nın diğer sürücü kusurlarından 57/C-2 ile sürücü asli kusurlarından 84/H hükümlerini ihlal ettiğinden 675 oranında asli kusurlu olduğu,
2-) Davalı...sigorta A.Ş. nezdinde 08/08/2022-2023. tarihleri arasınd... sayılı ZMMS (Trafik) poliçesiyle sigortalı... plakalı 1990 model... marka otomobil sürücüsü...”'in kazanın oluşumunda 2918 sayılı KTK'nın diğer sürücü kusurlarından 52/A ve 52/B maddelerini ihlal ettiğinden 9025 oranında tali kusurlu olduğu,
3-) Başkaca kazanın oluşumuna katkı sağlayacak etken kişi kurum, kuruluş ve dış etmenler olmadığı "şeklinde rapor sunduğu görülmüştür.
Davacı vekili bedel artırım dilekçesi ile hasar bedeli için talep ettiği 100,00-TL tazminat alacağını11.478,75-TL artırarak 11.578,75-TL, birleşen davamızda değer kaybı için talep ettiği 100.00-TL tazminat alacağını, 3.025 TL artırarak 3.125-TL 'nin davalı sigorta şirketinin süresinde ödeme yapmayarak temerrüte düştüğü 23/07/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini ve TTK 1426 kapsamında hasar bedeli yönünden yaptırılına ekspertiz incelemesi için ödenen 900.00-TL ve değer kaybı yönünden yaptırılına ekspertiz incelemesi için ödenen 540.00-TL olmak üzere toplam 1.440,00-TL rapor ücretinin makul gider olarak yargılama giderleri kapsamında nazara alınmasını talep etmiştir.
Tüm bu nedenler ile; 01/10/2022 tarihli çift taraflı trafik kazasında... plakalı aracın sigorta şirketi dava dışı sürücünün kusuru oranında sorumlu olacağından, mahkememizce aldırılan ilk bilirkişi raporuna karşı (kusur yönünden) taraflarca itiraz edildiğinden, mahkememizce ATK' dan rapor aldırılmasına karar verilmiş olup sunulan raporda yeterli görülmediğinden kaza yeri yönünden açık tereddüt hasıl olduğundan davacının maliki olduğu araç sürücüsüne davetiye tebliğ edilerek keşif yapılması uygun görülmüş ancak, tebligat işlemi yapılmadığından davacının maliki olduğu araç sürücüsü mahkememiz duruşma salonunda dinlenmiş ve bilirkişiden rapor aldırılmıştır. Davacının maliki olduğu araç sürücüsünün beyanı, kaza yerinin krokisi birlikte değerlendirildiğinde kaza tespit tutanağında belirtilen yerin dört yönlü kavşak olduğu bu hali davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun %25 olduğu, hasar ve değer kaybı yönünden hesaplama içeren bilirkişi raporuna göre davacının maliki olduğu araçta 46.315,00 TL hasar bedeli ile 12.500,00TL değer kaybının bulunduğu, kusur oranları ile bedel arttırım dilekçesi de nazara alınarak asıl ce birleşen davanın kabulüne, kabul edilen maddi tazminat kalemine davalı sigorta şirketi başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü sonunda temerrüte düşeceğinden bu tarihten itibaren zarar veren araç ticari olmadığından yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
Arabuluculuk ücreti yönünden;6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/23273 Esas, 2022/901 Karar, sayılı ilamı aynı doğrultudadır.)
Eldeki davada, dava öncesi davalı sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmiş olması karşısında ayrıca zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmediği halde davacı yanca arabuluculuğa başvurulmuş olmasından dolayı ortaya çıkan ücretin davacı tarafça karşılanması gerekmektir (İzmir BAM 20. H.D. 2024/762 Esas, 2024/687 Karar, Yargıtay 4. H.D. 09/09/2024 tarih, 2022/2615 Esas 2024/7426 Karar ).
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
ASIL DAVA YÖNÜNDEN;
1-Davanın KABULÜ ile;
- 11.578,75 TL hasar bedeli tazminatının davalı sigorta şirketinden 20/07/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 4.872,21 TL karar ve ilam harcının yatan 790,94 TL peşin harç ve tamamlama harcından mahsubu ile eksik kalan 273,40 TL' nin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
3-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 517,54 TL peşin harç, 269,85 TL başvurma harcı ve 3.030,30 TL keşif harcı, 2.054,00 TL posta ve diğer giderler ile 11.150,00 TL ATK fatura bedeli ile bilirkişi masrafı ve 900,00 TL ekspertiz ücreti olmak üzere toplam 17.921,69 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 11.578,75 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk giderinin davacıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına,
6-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN 2023/674 ESAS SAYILI DAVA DOSYASI YÖNÜNDEN;
1-Davanın KABULÜ ile;
-3.125,00 TL değer kaybı bedeli tazminatının davalı sigorta şirketinden 20/07/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 213,46 TL karar ve ilam harcının yatan 269,85 TL peşin harçtan mahsubuna,
3-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 213,46 TL peşin harç, 269,85 TL başvurma harcı ve 540,00 TL ekspertiz ücreti olmak üzere toplam 1.023,31 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 3.125,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davacı tarafça asıl ve birleşen dava yönünden tek arabuluculuk başvurusu yapıldığından bu hususta ayrıca masraf hesabı yapılmasına yer olmadığına,
6-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/07/2025
Katip ...
eimza
Hakim ...
eimza