T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/706 Esas
KARAR NO: 2024/363
DAVA: Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 28/08/2023
KARAR TARİHİ: 25/04/2024
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde; Müvekkiline ait... Plakalı araç ile... Plakalı araç arasında 05/06/2023 tarihinde çarpışmaları nedeniyle maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, meydana gelen trafik kazasında kaza tespit tutanağı uyarınca... Plakalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunu, müvekkiline ait... Plakalı aracın kusurunun bulunmadığının tespit edildiğini, 05/06/2023 tarihli kaza neticesinde müvekkili aracında meydana gelen değer kaybının tespiti için eksper ...a dosya teslim edildiğini ve eksperin dosyaya tespit raporunu sunduğunu, raporda da görüleceği üzere müvekkili aracında 20.000 TL değer kaybı tespit edildiğini, ekteki faturada da görüleceği üzere ekspere hizmet bedeli olarak 443,31 TL (KDV dahil) ödendiğini, bu zararlarının tazmin edilmesi amacıyla davalı sigorta şirketine 09/04/2023 tarihinde yazılı olarak başvurulduğunu, başvuru neticesinde sigorta şirketi tarafından müvekkilinin zararının karşılanmadığını, ilgili kusurlu aracın kaza tarihini kapsar şekilde ... poliçe numarası ile... Sigorta A.Ş'nin teminatı kapsamında olduğunu, değer kaybı zararının tespiti için ekspere ödenen 443,31 TL hizmet bedelin de karşılanmadığını, Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla HMK 107. Madde uyarınca belirlenebilir olduğunda artırılmak üzere 100,00 TL değer kaybı tazminatının davalıdan (teminat limitleri dahilinde ve temerrüt tarihinden itibaren) kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsiline, ekspertiz hizmet bedeli olarak ödenen 443,31 TL'nin yargılama gideri olarak dahil edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili, ıslah dilekçesi ile; 5.000,00 TL'nin kaza tarihi olan 05.06.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline, 300,00 TL ekspertiz hizmet bedelinin yargılama giderlerinden sayılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili, cevap dilekçesinde; davaya konu araçta meydana gelen değer kaybı bedelinin ödendiğini, davadan önce davacı tarafın değer kaybı talebi de ekspertiz tarafından incelendiğini ve başvuran tarafa ait araçta meydana gelen değer kaybının incelendiğini ve 15.000,00-TL olarak tespit edildiğini ve ilgili bedelin 18.04.2023 tarihinde başvuran vekiline ödendiğini, ekspertiz ücretine ilişkin taleplerinin reddinin gerektiğini, müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında olduğunu, başvuranın faize ilişkin taleplerinin reddi gerektiğini, bu nedenlerle davanın reddini, her durumda müvekkili şirketin temerrüde düşmediği dikkate alınarak müvekkili şirketin yargılama giderleri ve vekâlet ücretinden sorumlu tutulmamasını talep etmiştir.
DELİLLER: Trafik kaza tutanağı, araç ruhsatları, sigorta poliçesi, hasar dosyası, fatura suretleri, bilirkişi raporu delil olarak değerlendirilmiştir.
Bilirkişi heyetinden alınan raporun sonuç kısmına göre; "...İzmir Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dava dosyasında yukarıda arz edilen hususlarla,
- Trafik kural ihlali yönünden;
Davalı... Sigorta A.Ş. nezdinde 13.10.2021/2022 tarihleri arasında...S (trafik) poliçesiyle sigortalı... plakalı 2011 model... marka — otomobil sürücüsü ...'in kazanın oluşumunda 2918 sayılı KTK.nın diğer sürücü kusurlarından 53/D, 56/A ile sürücü asli kusurlarından 84/F maddelerini ihlal ettiği,
Davacı ... adına kayıtlı... plakalı 2016 model Hyundai otomobil ...”ın kazanın oluşumunda, trafik kurallarına aykırı etken davranış faktörü görülmediği,
Başkaca kazanın oluşumuna katkı sağlayacak etken kişi, kurum, kuruluş ve dış etmenler olmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır.
Değer Kaybı Bedeli Yönünden:
Somut olayda... plaka sayılı ... 1.4 CRDI ELITE PANORAMA 2016 model araçta 05.06.2022 riziko tarihi itibarıyla dava konusu olaya bağlı olarak piyasa rayiçlerine göre 20.000,00 TL reel değer kaybı meydana geldiği görüş ve kanaatine varılmıştır.
Davalı... Sigorta A.Ş.... plaka sayılı aracın... numaralı poliçesi kapsamında, düzenleme tarihi itibarıyla KZMM Sigortasını tanzim eden şirket olup,... plaka sayılı araçta meydana gelen zararı (Heyetimiz Trafik Uzmanı tarafından... plaka sayılı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde tek Etken Olduğu belirlendiğinden Sn. Mahkeme tarafından belirlenecek sigortalısının kusuru oranında), sigortacısının sorumluluk riski ve K.T.K 85/1 ve 91 kapsamında 20.000,00 TL. olarak tespit edilen değer kaybı bedelinden poliçe limitiyle sınırlı sorumlu olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından dosya kapsamında yer alan finansal evrak kadına göre 18.04.2023 tarihinde Davacı Vekiline 15.000,00 TL değer kaybı bedeli ödemesi yapılmış olduğu, bu nedenle davalı sigorta şirketinin 5.000,00 TL. olarak hesaplanan bakiye değer kaybı bedelinden sorumlu olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
Dava dilekçesine ekli davalı sigorta şirketinin.......tr elektronik kep posta adresine gönderilen 10.04.2023 tarihli ihbarın aynı gün okunduğu, bu nedenle davalı sigorta şirketinin 21.04.2023 tarihi itibarıyla -ödenmeyen borç miktarı bakımından- temerrüde düşeceği ve yasal faiz ödemek zorunda olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
1-Dava, davacıya ait... plaka sayılı aracı ile davalı sigorta şirketi nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı olan... plaka sayılı araç arasında meydana gelen 05/06/2023 tarihli trafik kazası sonucu oluşan hasarın onarımı sonrasında araçta değer kaybı oluştuğu iddiasıyla açılmış değer kaybı zararının karşılanması talepli maddi tazminat davasıdır.
2-Trafik kazaları sonucu uğranan zararın tazmini hususunda temel dayanak haksız fiil sorumluluğudur.
3-2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun;
91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”;
85/1. maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”;
85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-3. maddesinde: “Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır. ” düzenlemesi ile sorumluluk sınırları gösterilmiştir.
4-Yukarıda açıklanan ve alıntılanan hükümler doğrultusunda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın; motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
5-Sigortacının sorumluluğu, yukarıda izah edilen sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararlarla sınırlıdır. Bu noktada aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir.
6-Haksız fiil sorumluluğu, "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
49. maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.
Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
50. maddesi, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır."
7-Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır. Yargısal içtihatlar ve doktrine göre haksız fiilin unsurları;-Fiil, davranış,
-Fiilin hukuka aykırı olması
-Zararın meydana gelmesi,
-Kusur,
-Fiil ve zarar arasında illiyet bağı bulunması, olarak sıralanmaktadır.
Yine TBK'nın 50. maddesi ile "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmü düzenlemesi uyarınca zarar gören zararı ile zarar verenin kusurlu olduğunu ispatla mükellef kılınmıştır.
8-Sorumluluğun meydana gelişinde tarafların öncelikle kusur durumlarının belirlenmesi gerekmektedir. Tarafların kusur durumlarına ilişkin yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde dosyaya sunulan 29/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda;
".- Trafik kural ihlali yönünden;
Davalı... Sigorta A.Ş. nezdinde 13.10.2021/2022 tarihleri arasında... sayılı ZMS (trafik) poliçesiyle sigortalı... plakalı 2011 model... marka — otomobil sürücüsü ...'in kazanın oluşumunda 2918 sayılı KTK.nın diğer sürücü kusurlarından 53/D, 56/A ile sürücü asli kusurlarından 84/F maddelerini ihlal ettiği,
Davacı ... adına kayıtlı... plakalı 2016 model ...”ın kazanın oluşumunda, trafik kurallarına aykırı etken davranış faktörü görülmediği,
Başkaca kazanın oluşumuna katkı sağlayacak etken kişi, kurum, kuruluş ve dış etmenler olmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır." şeklinde görüş belirtilmiştir.
Rapora karşı taraflarca somut bir itiraz ileri sürülmemiş olup, mahkememizce yapılan değerlendirmede, kaza sonrasını gösteren fotoğraflara göre davalının sigortalısı olan... plaka sayılı aracın orta şeride yakın bir konumda bulunduğu, davacıya ait aracın ise refüje yakın sol şeritte yer aldığı,... plaka sayılı aracın orta şeritte seyretmeyip sol şeride yakın seyretmesi ve bu şeride doğru dönüş gerçekleştirmesi nedeniyle kazanın meydana geldiği, buna göre davalının sigortalısı araç sürücüsünün şerit değiştirme kurallarını ihlal etmesi nedeniyle kazanın meydana geldiği göstermemesinden kaynaklandığı ve %100 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir.
9-Kusur durumlarının tespiti sonrasında ise haksız fiil tazminatının şartlarından olan zarar yönünden yapılan incelemede dosyaya sunulan 29/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda;
"Somut olayda... plaka sayılı ... 1.4 CRDI ELITE PANORAMA 2016 model araçta 05.06.2022 riziko tarihi itibarıyla dava konusu olaya bağlı olarak piyasa rayiçlerine göre 20.000,00 TL reel değer kaybı meydana geldiği görüş ve kanaatine varılmıştır.
Davalı... Sigorta A.Ş.... plaka sayılı aracın... numaralı poliçesi kapsamında, düzenleme tarihi itibarıyla KZMM Sigortasını tanzim eden şirket olup,... plaka sayılı araçta meydana gelen zararı (Heyetimiz Trafik Uzmanı tarafından... plaka sayılı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde tek Etken Olduğu belirlendiğinden Sn. Mahkeme tarafından belirlenecek sigortalısının kusuru oranında), sigortacısının sorumluluk riski ve K.T.K 85/1 ve 91 kapsamında 20.000,00 TL. olarak tespit edilen değer kaybı bedelinden poliçe limitiyle sınırlı sorumlu olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından dosya kapsamında yer alan finansal evrak kadına göre 18.04.2023 tarihinde Davacı Vekiline 15.000,00 TL değer kaybı bedeli ödemesi yapılmış olduğu, bu nedenle davalı sigorta şirketinin 5.000,00 TL. olarak hesaplanan bakiye değer kaybı bedelinden sorumlu olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır." şeklinde görüş bildirilmiş olduğu görülmüştür.
Bilirkişi raporunda gösterilen değer kaybı bedeline yönelik olarak taraflarca herhangi bir itirazda bulunulmamıştır. Bilirkişi raporunda tespit edilen değer kaybı zararı miktarına karşı itiraz edilmemiş olmakla bu tutar yönünden davacı lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu, mahkememizce yapılan inceleme ve değerlendirmede de resen gözetilmesi gereken bir hata veya eksiklik bulunmadığı dikkate alınarak davacıya ait aracın kaza nedeniyle kaza öncesine göre 20.000,00-TL değer kaybına uğradığı, dava öncesi yapılan 18/04/2023 tarihli ödeme sonrası davacının bakiye 5.000,00-TL değer kaybı zararı bulunduğu kabul edilmiştir.
10-Davacı vekili tarafından 13/02/2024 tarihli değer artırım dilekçesi ile 100,00-TL olan dava değeri 5.000,00-TL'ye yükseltilmiş ve tazminata kaza tarihinden itibaren avans faizi işletilmesi talep edilmiştir.
11-Mahkememizce tespit edilen 5.000,00-TL değer kaybı zararına istinaden davacı vekilinin değer artırım dilekçesi ile dava değerini 5.000,00-TL'ye yükselttiği görülmüş, bilirkişi raporu ile tespit edilen değer kaybı zararından davalı sigorta şirketinin sigortalısı araç sürücüsünün asli ve %100 kusuru nedeniyle sorumlu olduğu, davalı şirket tarafından kaza nedeniyle dava öncesinde 15.000,00-TL değer kaybı ödemesi ve 16.051,82-TL hasar onarım bedeli ödemesi yapıldığı, kaza tarihinde poliçe limitinin 120.000,00-TL olduğu ve yapılan ödemelerin mahsubu sonrası bakiye poliçe limitinin 88.948,18-TL olduğu, tespit edilen 5.000,00-TL bakiye değer kaybı zararının poliçe limitleri ile karşılanabilir olduğu gözetilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.
Davacı tarafça kaza tarihinden itibaren faiz işletilmesi talep edilmiş ise de davalı sigorta şirketinin faiz ile sorumlu tutulabilmesi için temerrüt olgusunun gerçekleşmesi gerekmektedir. Davacı tarafından davalı sigorta şirketine dava öncesi başvuruda bulunulduğu, başvuru evrakının 09/04/2023 tarihinde e-posta yoluyla davalı şirkete gönderildiği, 8 iş günü sürenin sonunda davalının temerrüde düşeceği ancak yasal ödeme süresinden önce davalı şirket tarafından 18/04/2023 tarihli kısmi ödeme ile ödemenin üzerinde kalan kısım yönünden temerrüt gerçekleştiği anlaşıldığından 18/04/2023 tarihinden itibaren faize hükmedilmiş, zarar veren aracın kullanım amacı ruhsat kaydına göre hususi olduğundan ve aracın ticari amaçlı kullanıldığına dair dosya kapsamında bir delil bulunmadığı gözetilerek faiz türü olarak yasal faiz belirlenmiştir.
12-Davacı tarafça ayrıca ekspertiz ücreti talebinde bulunulmuş olup, yerleşik yargısal uygulamalar doğrultusunda dava öncesi aracın hasarının tespitine yönelik yaptırılan ekspertiz incelemelerinin yargılama giderlerinden sayılabileceği, somut olayda Almanya ülkesinde yaptırılan ekspertiz incelemesinin emsal nitelikte dosyalarda alınan ekspertiz hizmet ücretleri ile uyumlu olduğu, davacı tarafça dava dilekçesi ekinde sunulan 443,31-TL tutarlı ekspertiz giderinin yargılama giderlerine dahil edilebileceği, ancak 13/02/2024 tarihli talep artırım dilekçesinde 300,00-TL ekspertiz ücreti olarak talepte bulunulduğu gözetilerek taleple bağlı kalınması suretiyle 300,00-TL ile sınırlı olarak ekspertiz ücreti yargılama giderine dahil edilmiştir.
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13. Fıkrası uyarınca arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden olup, İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun sarf kararı ile 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin hazine tarafından karşılandığı anlaşıldığından bu tutarın davalı üzerine yükletilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE, 5.000,00-TL maddi tazminatın bakiye poliçe limitlerini aşmamak üzere 18/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60-TL harçtan peşin olarak alınan 269,85-TL ile ıslah harcı olarak alınan 85,38-TL harcın mahsubu ile bakiye 72,37-TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına takdir edilen 5.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 269,85-TL ile ıslah harcı olarak yatırılan 85,38-TL toplamı 355,23-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça sarf edilen 269,85-TL başvuru harcı, 85,25-TL posta ve tebligat ücreti, 4.000,00-TL bilirkişi ücreti ve yargılama gideri kapsamına alınan 300,00-TL ekspertiz ücreti toplamı 4.655,10-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve resen ilgili taraflara iadesine,
7-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından karşılandığı anlaşılan 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, bu hususta harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda, dava değerinin 6100 Sayılı HMK'nın 341/2. Maddesinde gösterilen İstinaf kanun yolu başvuru sınırının altında kalması nedeniyle kesin nitelikte olduğu ve kanun yoluna başvurulamayacağı açıklanmak sureti ile açık yargılama sonunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.25/04/2024
Katip...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır