T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO : 2023/723 Esas
KARAR NO : 2025/671
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 05/09/2023
KARAR TARİHİ : 08/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
İDDİA : Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde; Davacı müvekkil şirket ... Petrol Ticaret ve Nakliyat A.Ş. akaryakıt ve benzeri petrol türevlerinin satışı alanında faaliyet göstermektedir. Müvekkil şirket aynı zamanda... firmasının distribütörü olup, Taşıt Tanıma Sistemi vasıtasıyla... akaryakıt istasyonlarından anlaşma sağladığı firmalara akaryakıt satışında aracılık faaliyetinde bulunmaktadır. Taraflar arasında 11 Şubat 2020 tarihli "Taşıt Tanıma Sözleşmesi"ne (bundan sonra "TTS" olarak anılacaktır) dayalı olarak akaryakıt alımı için sözleşmesel ilişki kurulmuştur TTS m. 2'ye göre sözleşme süresi 3 yıl olarak belirlenmiş ve sözleşme, 11 Şubat 2023 tarihine kadar taraflar için bağlayıcı olup 90(doksan) gün önceden yazılı olarak yenilenmeyeceği bildirilmediği takdirde aynı şartlarla uzamaya devam etmektedir. Buna karşın davalı taraf yakıt sözleşme geçerli iken yakıt alımını düşürerek üstlendiği edimi yerine getirmemiş ve yükümlülüğünün ihlal etmiştir. Yakıt alımının düşürdüğünü gösterir tüketim raporu ekte sunulmuştur İlk 6 ay tüketim ortalaması 1.757,66 Litre iken 2023 Ocak ayı aylık yakıt alım ortalaması 505,62 Litre olup %64 oranında düşüş yaşanmıştır. Sözleşmenin 8. Maddesi gereğince ilk 6 aylık yakıt alımlarını baz alarak hesaplanan, aylık yakıt alımı ortalamasında %50 azalma olması durumunda müvekkil ...t Petrol Ticaret ve Nakliyat A.Ş. sözleşmeyi haklı olarak feshedebilir. İlgili düzenleme uyarınca müvekkil şirket tarafından sözleşme haklı olarak feshedilmiştir Sözleşmeyi yakıt alımını durdurarak ihlal eden davalı taraf cezai şart bedeline katlanmakla yükümlüdür. TTS'nin ''Fesih ve Cezai Şart'' başlıklı 8. Maddesi;
''MÜŞTERİ'nin işbu sözleşme ile üstlendiği edinimlere riayet etmemesi ve/veya sözleşmenin süresinden önce feshine sebebiyet vermesi; sözleşme imzalandıktan ve cihazlar müşteriye ulaştırıldıktan sonra 15 gün içinde Müşterinin yakıt alımına başlamaması; ... Sistemde kayıtlı bulunan beher aracın 3 (üç) ay süresince yakıt almaması durumunda veya ilk sözleşme tarihindeki ...T TSS sistemine dahil olan araç sayısında %50 azalma olması veya ilk 6 aylık yakıt alımlarını baz alarak hesaplanan, aylık yakıt alımı ortalamasında %50 azalma olması durumunda, ...T, işbu sözleşmeyi tek taraflı olarak feshedebilir. Yukarıda sayılan her bir fesih nedeninin gerçekleşmesi halinde,... Cezai şart bedeli,Taşıt başına ve/veya her bir taşıt tanıma cihazı için 1000 TL + KDV olup yıllık artış oranı [(TEFE + ÜFE)/2] olarak hesaplanacaktır.'' hükmü yer almaktadır.
İlgili düzenleme doğrultusunda davalı firmanın aktif 16 cihazı için (1.000,00-TL + yıllık artış oranı olan Yİ-ÜFE /2 olarak) cihaz başı ücret 3.496,38-TL olmak üzere toplam 55.942,08-TL cezai şart bedeli hesaplanmıştır. Buna istinaden müvekkil şirket tarafından 09.02.2023 tarihli AT... Fatura no'lu 55.942,08-TL bedelli fesih faturası kesilmişti Davalı şirket açıkça müvekkil şirket ile arasındaki sözleşme hükümlerine aykırılık teşkil ederek sözleşmenin feshedilmesine sebep olmasına karşın cezai şarta ilişkin olarak kesilen AT... Fatura no'lu fesih faturası tutarının 43.604,00TL’si DBS hesabından tahsil edilmiş olup bakiye alacak 12.337,16TL’dir. Müvekkil şirket, bütün çabalarına rağmen bakiye kalan alacağı davalı şirketten tahsil edememiştir.
Buna müteakip müvekkil şirket 12.337,16 TL bakiye asıl alacak ve 385,16 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 12.722,32 TL toplam alacak talebi üzerinden İzmir ... İcra Dairesi ... E. Sayılı dosya ile icra takibi başlatılmıştır. Ancak davalının ödeme emrine haksız şekilde itiraz etmesi neticesininde icra takibi durmuştur.
Son olarak işbu davayı ikame etmeden önce, dava şartı olan ticari arabuluculuğa başvurulmuş, ancak tarafların anlaşamaması üzerine, arabuluculuk süreci anlaşamama ile sonlandırılması nedeniyle işbu itirazın iptali davasını açma gereği hasıl olmuştur.
Sonuç olarak "Taşıt Tanıma Sözleşmesi"ne aykırı şekilde davalının yakıt alımını düşürmesi nedeniyle müvekkil şirket ilgili sözleşmenin 8. Maddesi uyarınca sözleşmeyi feshetmiştir. Yukarıda açıklanan nedenlerle, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak üzere; fesih bedeli kapsamında kesilen 09.02.2023 tarihli AT...No'lu faturaya konu cezai şart ile işlemiş faizi toplamı bakiye alacak bedeli olan 12.722,32 TL'nin tahsili amacıyla işbu itirazın iptali davasını ikame etme zorunluluğu doğmuştur.
" şeklinde talep ve dava ettiği görülmüştür.
SAVUNMA :... Boya İnşaat ve Yapı Malzemeleri San. Tic. Ltd.Şti. Vekili 21.09.2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle;
Davacı taraf dava dilekçesinde davalı müvekkil şirketin yakıt sözleşmesi geçerli iken yakıt alımını düşürerek üstlendiği edimi yerine getirmediğini, yükümlülüğünü ihlal ettiğini, ilk 6 ay ortalaması 1.757,66 litre iken 2023 Ocak ayı aylık yakıt alım ortalamasının 505,62 litre olduğunu, yakıt alımında %64 oranında düşüş yaşandığını, aylık yakıt alımında %50 azalma olması durumunda davacı şirketin sözleşmeyi haklı nedenle feshedebileceğini, bunun akabinde cezai şart da talep edebileceğini belirtmiştir. Bu iddiaların tarafımızca kabulü mümkün değildir. Davacının davası haksız ve kötü niyetlidir. Taraflar arasında imzalanan 11.02.2020 tarihli TSS hükümlerine aykırı hareket eden davacının kendisi olmuştur. Taraflar arasında imzalanan Taşıt Tanıma Sistemi Sözleşmesi'nin Ödemeler başlığı altında 5.maddesinde ''Motorin ve Benzin ürünleri fatura bedeli, pompa satış fiyatının KDV'siz tutarından %7 iskonto yapılarak hesaplanır'' hükmü haizdir. Davacı firma tarafından, fatura tutarı üzerinden %7 iskonto uygulanacağı sözleşmede belirtilmiştir. Davalı müvekkilimiz sözleşme hükümlerine uygun olarak, aralarında imzalanan Taşıt Tanıma Sistemi Sözleşmesi hükümlerine uygun olarak aylık taahhüt ettiği miktarda akaryakıt tüketimini sağlamıştır. İmzalanan TSS ve ekindeki akaryakıt tüketimine ilişkin, sözleşmenin taraflar arasında akdedildiği andan itibaren davalı müvekkilin yapmış olduğu akaryakıt alımları ve tüketimlerine ilişkin tablo incelendiğinde davalı müvekkilimizin sözleşmenin başından beri, taahhütlerine uygun bir şekilde akaryakıt alım ve tüketimlerinin gerçekleştiği görülecektir. Ancak davacı taraf dava dilekçesi ekinde, sözleşmenin başından beri olan alımı ve tüketimi yapılan akaryakıta ilişkin kayıtları sunmamıştır. Sadece davalı müvekkilimizin, yakıt tüketimini yarıya düşürdüğüne ilişkin kısmi dönemlere ait tüketim raporunu sunarak, mahkeme nezdinde, müvekkil şirket aleyhine sözleşme hükümlerine aykırı hareket ettiği algısı oluşturmaya çalışmışlardır. Bu durumun kabul edilebililir tarafı bulunmamaktadır.
Taraflar arasında sözleşme hükümleri gereğince, sözleşmenin başından beri aylık tüketim raporları bir bütün olarak incelendiğinde; davalı müvekkil şirketin sözleşmenin başından beri tüketim taahhütlerine uygun hareket ettiği görülecektir.
Davacı taraf, Taşıt Tanıma Sistemi Sözleşmesinde belirtilen fatura bedeli üzerinden %7 iskonto uygulanacağı hükmüne hiçbir haklı gerekçesi olmaksızın aykırı davranmış, hiçbir gerekçe belirtmeden müvekkil firmaya sözleşme gereği yüklendiği iskontolu satış yapmayı bırakmıştır. Yani müvekkil firmaya karşı sözleşme ile yüklendiği edimine aykırı olarak iskontoyu hiçbir gerekçesi olmadan kaldırmıştır. Bu konuda davacı taraf, müvekkil firmaya herhangi bir ihbar, ihtar veya bildirimde bulunmamıştır. Davalı müvekkil firmanın yetkilileri, davacı firmanın yetkilileri ile bu konuyla ilgili görüşmüş olup, tarafların yetkilileri arasında bu konuda mail ve yazılı/sözlü iletişim araçlarıyla görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Davalı müvekkil firma yetkilileri tarafından iskontonun sebepsiz ve nedensiz olarak kaldırılmasına itiraz edilmiş, bu sözleşmeye aykırılığa bir son verilmesi talep edilmiştir. Davalı müvekkil şirket 28.04.2022 tarihinde e-mail ile davacı tarafa %7 olan iskontonun %1'e kadar düşürüldüğünü, bu oranın tekrar %7 olarak tanımlanması konusunda talepte bulunmuştur. Buna ilişkin kayıtları cevap dilekçemiz ekinde sunuyoruz. Buna rağmen davacı firma, sözleşmeye aykırı tavrını sürdürerek, haksız ve hukuka aykırı olarak iskontosuz satış yapmayı sürdürmüştür. Bunun üzerine davalı müvekkil firma da, iskontosuz satışlar nedeniyle, kendisine maliyet artışına neden olduğu ve davacının herhangi bir ihbarda bulunmadan keyfi davranışı ile iskontosuz satış yapması neticesinde davalı müvekkil firmanın satış maliyetlerini karşılamakta zorlanması sebebiyle akaryakıt alımlarında düşme olmuştur. Bu düşüşün nedeni, davacının iskontosuz satış yapmayı sürdürmesidir. Davacı taraf, taraflar arasında imzalanan sözleşmeye aykırı hareket etmiş, borcuna aykırı davranışta bulunmuştur. ...)
Yukarıda belirttiğimiz Yargıtay kararlarından da anlaşıldığı üzere, davacı taraf karşılıklı borç yükleyen sözleşmenin tarafı olmakla, öncelikle kendi edimini yerine getirmeli, bunun akabinde davalı müvekkil firmaya talebini yöneltmelidir. Ancak davacı taraf kötü niyetli olarak davalı müvekkilimizin sözleşmeye aykırı davrandığından bahisle sözleşmenin haklı olarak feshedildiğini belirtmiş, cezai şart talep etmiştir. Davacı firma tarafından yapılan fesih haklı sebebe dayanmamakta olup, haksız fesih hükümlerine tabidir. Haksız fesihe ilişkin talep ve dava haklarımızı saklı tuttuğumuzu özellikle belirtiyoruz.
Önemle belirtmek gerekir ki tüketim raporları ve iskontolu-iskontosuz satış yapılan dönemlere ilişkin kayıtlara bakıldığında ve bu konuda bilirkişi incelemesi yapıldığında, iskontolu dönemde davalı müvekkil firma tarafından satış tüketim raporlarında öngörülen taahhütlere uyulduğu görülecektir. İskontonun davacı firmanın keyfi tutumu ile kaldırılmasından sonraki dönemde ise, satış birim fiyatlarına iskontonun yansıtılmamasından dolayı davacı lehine haksız şart oluşturan durum nedeniyle müvekkil firmanın tüketiminde düşme meydana gelmiştir. Bu durumun açıklığa kavuşabilmesi için 2020 yılından itibaren düzenlenen tüketim raporları ve iskontolo/iskontosuz satış yapılan dönemlere ilişkin kayıtlar üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasını talep ediyoruz. Davacı tarafın sözleşmede fatura bedeli üzerinden %7 iskonto kesileceği hükmü olmasına rağmen iskonto kesmeden düzenlediği faturalardan bir kısmını cevap dilekçemiz ekinde sunuyoruz. Bu kapsamda davacı tarafın talepleri ve işbu davası haksız ve kötü niyetlidir.
Davacı taraf dava dilekçesinde davalı müvekkil şirketin aktif 16 cihazı için cihaz başı ücret 3.496,38 TL olmak üzere toplam 55.942,08 TL cezai şart bedeli hesaplandığını, buna istinaden davacı şirket tarafından 55.942,08 TL bedelli fesih faturası kesildiğini, bu faturanın 43.604,00 TL'sinin DBS hesabından tahsil edildiğini, bütün çabalarına rağmen bakiye kalan alacağı davalı müvekkil şirketten tahsil edemediğini belirtmiştir. Söz konusu beyanların tarafımızca kabulü mümkün değildir. Davacı şirket tarafından yapılan fesih, haksız fesih olup buna istinaden düzenlenen fesih faturası da haksız ve kötü niyetli düzenlenmiştir. Davalı müvekkil şirket tarafından 16.02.2023 tarihinde Denizli ...Noterliği'nin...yevmiye numaralı ihtarnamesi ile 55.942,08 TL bedelli faturanın kabul edilmediği ve davacı tarafa iade edildiği belirtilmiştir. Davacı firma tarafından düzenlenen fesih faturasını kabul etmediğimizi tekrarla, davalı müvekkil firmanın davacı tarafa herhangi bir borcu bulunmamaktadır. Taraflar arasında imzalanan TSS Sözleşmesine aykırı davranan taraf, davacı taraftır." şeklinde talep ettiği görülmüştür.
UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİL DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE :
> Dava; A... faturaya konu cezai şart bedeli talebine ilişkin İzmir İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasında davalı tarafça yapılan itirazın İİK 67. Maddesi uyarınca açılmış iptali davasıdır.
> Uyuşmazlık; davacı tarafın sözleşmeyi feshinde haklı olup olmadığı, cezai şart faturasının sözleşme şartlarına uygun olarak düzenlenip düzenlenmediği, davalının cezai şart faturası nedeniyle borçlu olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.
> Ticari uyuşmazlıklarda "Arabuluculuk" bir dava şartı olarak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesinde düzenlenmiş olup, “Bu Kanunun 4’üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” hükmünü içermektedir.
Davacının dava öncesi arabuluculuk bürosuna başvurduğu, ancak anlaşmanın sağlanamadığı, böylelikle dava şartı olarak düzenlenen zorunlu arabuluculuk yolunun tüketildiği ve dava şartının yerine getirilmiş olduğu dava dilekçesi ekinde dosyaya ibraz olunan arabuluculuk son oturum tutanağından anlaşılmaktadır.
> Tarafların iddia ve savunmaları kapsamında ileri sürmüş oldukları delilleri mahkememizce toplanmıştır.
Mahkememizce aldırılan 20/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda; Davalıya ait toplam 17 araçta akıllı anahtar veya akıllı bileklik mevcuttur.
İlk 6 aylık yakıt kullanım miktarı 1553,20 lt olup, sonraki aylardan 2020 Ağustos, 2022 Eylül, 2022 Ekim, 2022 Kasım, 2022 Aralık, 2023 Ocak, 2023 Şubat aylarında ortalama yakıt miktarının altında yakıt kullanımı olmuştur. (*en son yakıt kullanımı 08.02.2023)
Davacı "... PETROL A.Ş" ve davalı "... BOYA İNŞAAT VE YAPI MALZEMELERİ SANAYİ TİCARET LTD. ŞTİ." nin uzun yıllardır cari olarak karşılıklı ticaret yaptıkları görülmüş olup firmanın muhasebe kayıtlarının mevzuata uygun ve sahibi lehine delil niteliği taşıdığı görülmektedir.
"Davalının satın aldığı mazot ve/veya benzinden hangi oranda iskonto uygulandığı" hususu açıklamak gerekirse tarafımıza sunulan faturalarda iskonto oranının açıkça belirtilmediği ancak filo yakıt tüketimi tablolarından % 7 - %5 - %1 oranlarında iskonto uygulandığı hesaplanmıştır.
Davalı tarafın ödemeleri yerine getirdiği ve iskonto uygulamasının 2022 yılı itibariyle az ve dönem dönem hiç uygulanmadığı, tüm faturaların ticari defterlere kaydedildiği görülmüştür.
Cezai şart bedeli tutarının davalının mahvına neden olup olmayacağı hususunda karar vermek için firmanın finansal tablolarında daha detaylı inceleme yapılması gerekmektedir." şeklinde görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Mahkememizce aldırılan 19/04/2025 tarihli bilirkişi raporunda;
Davalı tarafından 28.02.2020 ile 08.02.2023 tarihleri arasında yakıt alımı yapıldığı, alım süresi boyunca davalı tarafından akıllı halka veya akıllı anahtar kullanılan sözleşmeye tabi 16 aracın plakalarının;
1- 20 ASS 35, 2- 20 ABB 72, 3- 20 ASS 27, 4- 20 BBP 25, 5- 20 ABB 50, 6- 20 V 0065, 7- 20 PS444, 8- 20 ASS 71, 9- 20 BS 865, 10- 20 BS 885, 11- 20 AAR 007, 12-20 BS 944, 13- 20 BU 557, 14- 20 ZH 800, 15- 20AED 229, 16- 20 EJ 914 şeklinde olduğu,
Taraflar arasındaki sözleşme tarihinin 11.02.2020 olduğu, bu nedenle ilk 6 aylık ortalamanın, hesaplanması için 11.02.2020 – 11.08.2020 arasındaki tüketim toplamı baz alınarak hesaplama yapılmıştır. (Toplam tüketimin aylık ortalamasının hesaplanması için tüketim / 180 x 30 şeklinde aylık ortalama alınmıştır.)
DÖNEM TÜKETİM (LT)
11 ŞUBAT – 28 ŞUBAT 2020 104,42
MART 2020 1685,75
NİSAN 2020 1217,61
MAYIS 2020 1541,27
HAZİRAN 2020 2045,74
TEMMUZ 2020 2724,42
01 AĞUSTOS – 11 AĞUSTOS 2020 395,24
TOPLAM 9.714,45
AYLIK ORTALAMA 1.619,07
Yukarıdaki tabloda aylık tüketim detayları gösterildiği üzere davacının ilk 6 aylık tüketim bedeli 9.714,45 LT, aylık ortalama tüketimi ise 1.619,07 LT dir.
Ocak 2023 döneminde davalının tüketimi 505,62 litre, Şubat 2023 döneminde ise 155,46 litre olarak gerçekleşmiş olduğundan, Ocak 2023 döneminde, ilk 6 aylık ortalamaya göre %68,77, Şubat 2023 döneminde ise ilk 6 aylık ortalamaya göre %90,39 oranında azalma gerçekleştiği görülmektedir.
...T tarafından dava dosyasına sunulan muhtelif tarihlere ait... Boya İnşaat ve Yapı Malzemeleri San. ve Tic. Ltd. Şti. TÜKETİM DETAYLARI incelendiğinde;
16-28.02.2020 tarihleri arasında: %7,0
01-15.03.2020 tarihleri arasında: %7,0
01-15.06.2020 tarihleri arasında: %7,0
16-30.06.2020 tarihleri arasında: %4,0
01-15.07.2020 tarihleri arasında: %4,0
01-15.03.2021 tarihleri arasında: %7,0
16-31.03.2021 tarihleri arasında: %7,0
01-15.12.2021 tarihleri arasında: %5,0
16-31.12.2021 tarihleri arasında: %5,0
01-15.04.2021 tarihleri arasında: %5,0
16-30.04.2021 tarihleri arasında: %5,0
01-15.01.2022 tarihleri arasında: %3,0
16-31.01.2022 tarihleri arasında: %3,0
16-31.03.2022 tarihleri arasında: %0,0
01-15.04.2022 tarihleri arasında: %0,0
Yukarıdaki verilerden;
- TTS Sözleşmesi yapıldıktan sonra davalının satın aldığı akaryakıtlarda önce %7’den başlayan oranda iskontolar uygulandığı,
- 16-30.06.2020 ve 01-15.07.2020 tarihleri arasında akaryakıt fiyatlarında yükselme yönünde bir miktar hareketlenmeler olunca iskonto oranının %7,00’dan %4,00’a düşürüldüğü,
- 01-15.03.2021 ve 16-31.03.2021 tarihleri arasında fiyatlarda bir miktar düşüş yaşandığından iskonto oranının tekrar %7,00’ye çıkarıldığı,
- 01-15.12.2021 tarihleri arasında tekrar fiyat artışları başlayarak fiyatlar yüksek seyretmiş olduğundan, 16-30.04.2021 tarihleri arasındaki dönem dahil, geçen süre içerisinde %5,00 iskonto uygulanmış,
Fiyatlar tekrar yükselişe geçince de 01-15.01.2022 dönemi dahil 16-31.01.2022 dönemi sonuna kadar iskonto oranı %3,00’a düşürülerek satışlar sürdürülmüş,
16-31.03.2022 tarihleri arası dahil, 01-15.04.2022 tarihlerini de kapsayacak dönemde, artık; Satış fiyatından iskonto-indirim yapılmadan; SATIŞ FİYATI = TUTAR + KDV şeklinde %0,00 iskontolu satışlar yapılmıştır. Taşıt Tanıma Sistem Programı otomatik olarak; SATIŞ FİYATI – İSKONTO = TUTAR + KDV olacak şekilde hesap yapmaktadır. TUTAR + KDV toplam değeri 1.18’e bölündüğünde “İndirimli KDV’siz tutar” bulunmaktadır. Başka bir deyişle; Tüketim Detayları incelenmesinden;
SATIŞ FİYATI = (TUTAR + KDV) ise iskonto yapılmamış olduğu,
SATIŞ FİYATI (TUTAR+KDV)’den büyük ise iskonto uygulanmış olduğu görülmektedir.
Davacı ile davalı arasında DBS sistemi aracılığıyla ödeme yapılması konusunda anlaşmaya varılmış olup, davacının Banka doğrudan borçlandırma sistemine fatura girişi neticesinde, davalının banka hesabından otomatik olarak ödemelerin gerçekleştiği görülmektedir. Bu nedenle iskontonun uygulanmadığı ve/veya daha az uygulandığı yıllara/aylara karşılık davalı tarafça ödemeler banka DBS sistemi üzerinden otomatik olarak yapılmıştır.
İskonto oranında yapılan değişikliğin sözleşmenin 5. Maddesine uygun olup olmadığı hususunun hukuki nitelendirmesinin uzmanlık alanlarımız dışında kalması nedeni ile değerlendirilemeyeceği; ancak bununla birlikte, rapor içeriğinde de belirtildiği üzere taraflar arasında akdedilmiş olan Sözleşmenin 5. md. ile davacı ...T’in beklenmeyen ekonomik olumsuzluklar veya kar marjında oluşan değişiklikler nedeni ile değişen piyasa koşullarına bağlı olarak, müşteriye sunulan satış koşullarında değişiklik yapma hakkına sahip olduğu görülmektedir.
Sözleşmenin 8. Maddesinde bulunan “Cezai şart bedeli taşıt başına ve/veya her bir taşıt tanıma cihazı için 1000-TL+KDV olup yıllık artış oranı ((Tefe+Üfe)/2) olarak hesaplanacaktır” ifadesi uyarınca 2020 yılının Şubat ayında 1.000,00-TL olan değer, 2023 yılının Ocak ayında Yurtİçi Üretici Fiyat Endeksi'ne göre güncellendiğinde 4.530,75-TL, Tüketici Fiyat Endeksi'ne göre güncellendiğinde 2.686,22-TL olmaktadır. Sözleşme gereğince ise ((Tefe+Üfe)/2) hesaplandığında, davacının her bir cihaz için talep edebileceği cezai şart bedeli (4.530,75 + 2.686,22)/2) 3.608,48-TL olup, 16 cihaz için toplam (3.608,48x16) 57.738,68-TL + KDV olarak hesaplanmıştır. (Ek 1, Ek 2 Türkiye İstatistik Kurumu Parasal Değer Güncelleme Raporları)" şeklinde görüş ve kanaatini bildirmişlerdir.
Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; Taraflar arasında 11.02.2020 tarihli Taşıt Tanıma Sözleşmesinin imzalandığı, dosyaya sunulan sözleşme suretinde her iki tarafın da kaşe ve imzasının bulunduğu, işbu sözleşmenin 2. Maddesine göre sözleşme süresinin 3 yıl olarak belirlendiği, bu nedenle 11.02.2023 tarihine kadar taraflar için bağlayıcı olduğu, sözleşmenin 8. Maddesinin "Fesih ve Cezai Şart" başlığını taşıdığı yargılama sürecince mahkememizce alınan raporlarına göre davalı tarafından 28.02.2020 ile 08.02.2023 tarihleri arasında yakıt alımı yapıldığı, alım süresi boyunca davalı tarafından akıllı halka veya akıllı anahtar kullanılan sözleşmeye tabi 16 araçolduğu,
Davacının ilk 6 aylık tüketim bedeli 9.714,45 LT, aylık ortalama tüketimi ise 1.619,07 LT olduğu,
Ocak 2023 döneminde davalının tüketimi 505,62 litre, Şubat 2023 döneminde ise 155,46 litre olarak gerçekleşmiş olduğundan, Ocak 2023 döneminde, ilk 6 aylık ortalamaya göre % 68,77, Şubat 2023 döneminde ise ilk 6 aylık ortalamaya göre % 90,39 oranında azalma gerçekleştiği,
Sözleşmenin 8. Maddesinde bulunan “Cezai şart bedeli taşıt başına ve/veya her bir taşıt tanıma cihazı için 1000-TL+KDV olup yıllık artış oranı ((Tefe+Üfe)/2) olarak hesaplanacaktır” ifadesi uyarınca 2020 yılının Şubat ayında 1.000,00-TL olan değer, 2023 yılının Ocak ayında Yurtİçi Üretici Fiyat Endeksi'ne göre güncellendiğinde 4.530,75-TL, Tüketici Fiyat Endeksi'ne göre güncellendiğinde 2.686,22-TL olmaktadır. Sözleşme gereğince ise ((Tefe+Üfe)/2) hesaplandığında, davacının her bir cihaz için talep edebileceği cezai şart bedeli (4.530,75 + 2.686,22)/2) 3.608,48-TL olup, 16 cihaz için toplam (3.608,48x16) 57.738,68-TL + KDV olduğu Mahkememizce de kabul edilmiştir.
- TTS Sözleşmesi yapıldıktan sonra davalının satın aldığı akaryakıtlarda önce %7’den başlayan oranda iskontolar uygulandığı, iskonto oranının bilirkişi raporlarında belirtilen tarih aralıklarında %7,00’dan %4,00’a düşürüldüğü, sonrasında tekrar %7,00’ye çıkarıldığı, sonrasında %5,00 iskonto uygulandığı, %3,00’a düşürülerek satışların sürdürüldüğü, 31.03.2022 tarihleri arası dahil, 01-15.04.2022 tarihlerini de kapsayacak dönemde, artık satış fiyatından iskonto-indirim yapılmadan % 0,00 iskontolu satış yapıldığı anlaşılmıştır.
Davacı tarafça sözleşmeye aykırı olarak kimi zaman düşük iskonto uygulandığı, kimi zaman iskonto uygulanmadığı sabit hale gelmiş ise de iskonto uygulanmaması nedeniyle davalı tarafça davacıya bir fesih ihbarında bulunulmadığı gibi sözleşmeye aykırı durumla ilgili davacıya bir ihtarda da bulunulmadığı ve davalı firmanın yakıt satın almaya devam ettiği, davalı tarafın bu hususu fesih nedeni yapmadığı ve sözleşme şartlarına aykırı da olsa ifayı kabul ederek düzenlenen iskontosuz faturalarla ilgili davalı şirkete ödemede bulunduğu, bu nedenle davalı tarafça davacının sözleşmeyi ihlal eden eyleminin bulunduğu yönündeki savunmasına itibar edilemeyeceği değerlendirilmiştir.
Davacı tarafın ise davalının sözleşmede taahhüt edilen miktarda alım yapmamasının sözleşmenin ihlali anlamına geldiği ve davacının sözleşmenin 8. maddesi kapsamında feshinin hukuka uygun olduğu kabul edilerek ve de denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu19.04.2025 tarihli bilirkişi raporu Mahkememizce de benimsenerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-.Davanın KABULÜ İLE;
Davalının İzmir... İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı icra dosyasında davalı tarafça yapılan İTİRAZIN İPTALİNE, TAKİBİN İTİRAZ ÖNCESİ KOŞULLARDA DEVAMINA,
2- Alacak likit olmadığından davacı yanın İnkar Tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Karar tarihinde Yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 869,06-TL harçtan peşin alınan 269,85-TL'nin mahsubu ile bakiye 599,21-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Arabuluculuk Kanunu Madde 18/A fıkra 13,14 gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
5-Davacı tarafından yatırılan 578,10-TL ilk harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 12.722,32-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 10.000,00-TL bilirkişi ücretinin ve 290,00-TL tebligat ve posta ücreti olmak üzere toplam 10.290,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; davacı ve davalı vekillerinin yüzlerine karşı HMK 341 maddesi gereğince miktar itibariyle Kesin Olarak verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.
08/07/2025
Katip ...
¸e-imza
Hakim...
¸e-imza