T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/794 Esas
KARAR NO: 2024/423
DAVA: Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ: 27/09/2023
KARAR TARİHİ: 14/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "27.03.2022 tarihinde 19.15 sularında davacıya ait ... plaka sayılı aracın İzmir ili Konak ilçesi,... caddesinde seyir halinde iken,... plaka sayılı araç ile seyir halinde olan ... Sokaktan kontrolsüz şekilde Mithatpaşa caddesine çıkış yaptığı esnada davacının aracına çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, davacıya ait...Gt Lıne 12 Turbo Edc 120, 2014 Model, ... plaka sayılı araçta 88.803.10TL (KDV Dahil hasar meydana geldiği, hasar nedeniyle kusurlu aracın ZMMS (trafik) poliçesi tanzim eden Davalı...Sigorta A.Ş.' ne ihbarda bulunulmuş ve sigorta tarafından hasar dosyası açılmıştır. (... nolu poliçe,... nolu hasar dosyası) Sigorta şirketi tarafından, aracın onarımı için oldukça düşük fiyat belirlenmiş, parça tedariği sigorta şirketince sağlanmamış olmasına rağmen KDV ödemeyerek 12.200,00 TL hasar ödemesi yapmış olup değer kaybı ödemesi yapmadığı, davacının gerçek zararı ise daha fazla olduğu, sigortalı araç sürücüsü tam kusurlu olup zararın hepsinden sorumlu olduğu, kaza nedeni ile araçta oluşan değer kaybının karşılanması gerektiği, sigorta hiçbir ödeme yapmayıp sorumluluğu devam ettiği, aracın tamiratı için servise bırakılmış olup araçtan yaralanmadığı, aracında mahrum kaldığı süre makul bir tazminata hak kazandığı, kazada kusurlu bulunan araç sahibi ikame araç bedelinin ödenmesi gerektiği, Fazlaya dair haklarımız sakla kalmak üzere, HMK 107 uyarınca Sayın Mahkemece toplanacak deliller nazara alınarak, trafik kazası nedeniyle davacının aracında oluşan şimdilik 10,00 TL (KDV Dahil) hasar bedelinin ve 10,00 TL değer kaybı bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen hasarı ret tarihinden (sigorta şirketleri açısından ret tarihi- diğer davalı açısından kaza tarihinden), 10,00 TL ikame araç bedelinin ise davalılar Bülent Ergin' in kaza tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile yargılama giderlerinin tahsiline karar verilmesini..." talep ve dava etmiştir.
Davalı Şirket Vekili cevap dilekçesinin özetle; "27.03.2023 tarihinde meydana gelen kazaya karışan ... plakalı araç davalı... Sigorta A.Ş. tarafından 03.03.2023/2024 tarihlerini kapsayan ... numaralı Karayolları Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalanmış olup, müvekkil sigorta şirketinin poliçeden dolayı sorumluluğu; işbu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında olmak üzere maddi zararlarda araç başına azami 120.000,00 TL ile sınırlı olduğu, davacının belirsiz alacak davası ikame etmekte hukuki yararı bulunmamaktadır. Davacı yan, dilekçesinin talep ve sonuç kısmında, hakkını saklı tutarak şimdilik belirsiz alacak şeklinde davasını açtığından usulden reddi, ihbar sonrası davalı şirket tarafından davaya konu araçta oluşan hasar onarım bedeline ilişkin mevzuat çerçevesinde gerekli ödemeler yapılmış olup davalı şirket her türlü hukuki sorumluluğu yerine getirmiştir. Hasarın tarafımıza ihbar edilmesi akabinde davalı sigorta şirketi nezdinde hasar dosyası açılmış ve davacı tarafın müracaatı üzerine hazırlanan hasar ekspertiz raporunda tespit edilen 12.200,00-TL işçilik ücreti 10.05.2023 tarihinde davacı tarafa ve 28.235,65 TL parça ücreti 26.04.2023 tarihinde...Oto'ya ve yine 6,011,46-TL parça ücreti ... Oto'ya 26.04.2023 tarihinde ödenerek hasara ilişkin toplam 46.447,11-TL ödendiği, Belirtilen ödeme ile birlikte davalı şirket her türlü hukuki sorumluluğunu yerine getirmiş olup davanın reddi gerektiği, davaya konu araç onarıldığından bakiye tazminata hükmedilmemesi gerekmektedir. Davacı taraf herhangi bir fatura ve rapor ibraz etmeden hasar bedeli talep etmektedir. Davacı tarafından onarım ödemesi yapıldığına dair herhangi bir masraf faturası dosyaya sunulmamıştır. Ortada müvekkil şirket tarafından karşılanmamış gerçek bir zarar bulunmadığından huzurdaki davanın reddi gerekmektedir. Hasar bedeline ilişkin 2 / 15 olarak oluşan zarar şirket tarafından karşılanmış, bakiye oluşturacak ek bir zarar tespit edilmemiştir. Davacı yana ait aracın onarımını yapan servise müracaat sahibi tarafından ilave ödeme yapıldığı, aracın orijinal olmayan parçalarla onarıldığı ya da ayıplı veya eksik onarıldığı gibi ilave hasar bedeli talep edilmesini haklı gösterecek bir iddia ve delil mevcut olmadığı, bakiye onarıma ait fatura ve onarım fotoğraflarının ibraz edilmediği dosya içeriğinden açıkça anlaşılmakta olup ispattan yoksun davanın reddi, davacının belgelenmiş KDV zararı bulunmadığı, ödendiği ve sigorta şirketine yansıtıldığına dair belge bulunmadığından KDV ödenmesi talebinin reddi, davaya konu araçta meydana gelen değer kaybı belirlenmesi durumunda poliçe tanzim tarihi 04.12.2021 sonrası göz önüne alınarak yeni genel şartlara göre hesaplanması gerektiği, sorumluluğu sigortalısının kusuru oranında olup kusur oranları net şekilde tespit edilmesi gerektiği, davalı şirket dava tarihinden itibaren yasal faizden sorumlu tutulabileceği, Yukarıda açıklanan ve mahkemeniz tarafından re'sen dikkate alınacak sebeplerle davanın reddine, Yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini..." talep etmiştir.
Dava; haksız fiil nedeni ile bakiye hasar bedeli, değer kaybı ve ikame araç tazminatı istemine ilişkindir.
Davacı 27/03/2023 tarihli trafik kazasında... plakalı aracın işleteni olup, davalı ... plakalı aracın sürücüsü ve işleteni,... Sigorta A.Ş. ise ayn aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyendir.
Davalı ...Sigorta A.Ş.' nin sorumluluğu değerlendirildiğinde;
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesine göre “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”. Kaza tarihi itibari ile yürürlükte olan Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.3 maddesinde de “sigortacı poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde genel şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta teminat limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür." şeklinde sigorta şirketin sorumluluğunun kapsamı ifade edilmiştir. Bu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası motorlu bir aracın kara yolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Kazaya karışan ... plakalı araç 03.03.2023-2024 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile davalı... Sigorta A.Ş.' ye sigortalıdır. Kaza 27/03/2023 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği hasar ve değer kaybı bedelinden dava dışı araç sürücüsünün kusuru oranında sigorta şirketi sorumlu olacaktır.
Davalı... 'in sorumluluğu incelendiğinde;
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1 maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “ işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, yaşanan trafik kazasında davalı...plakalı aracın işleteni ve sürücüsüdür. Araç sürücüsü kendi kusurundan sorumlu olacak olup (TBK madde 49), dava dilekçesi ile talep edilen maddi zarar kalemlerinden sorumlu olacaklardır.
TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Bu sebeple davacı bilirkişi deliline dayanmış olup mahkememizce bilirkişiden davacının maliki olduğu aracın tramer kaydı da celp edilerek kusur, değer kaybı ve ikame araç bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.
Bilirkişilerden alınan 10/02/2024 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre; "27.03.2023 tarihinde Davacıya ait ve sürücü ...idaresindeki ... plakalı ... marka araç ile davalıya ZMMS trafik sigortalı maliki ve sürücüsü davalı ... olan ... plakalı ... marka otomobil ile dava dışı sürücü ... idaresindeki... arasında meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası sebebiyle;
1)... plaka sayılı davalı araç sürücüsü... 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 57/a maddesini ihlal ettiğinden dolayı KAZANIN OLUŞUMUNA HATASI İLE ETKEN OLDUĞU.
2)... plaka sayılı davacı taraf araç sürücüsü... 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 52/a-b maddelerini ihlal ettiğinden dolayı KAZANIN OLUŞUMUNA HATASI İLE ETKEN OLDUĞU.
3)... plaka sayılı dava dışı araç sürücüsü ... kazanın oluşumuna ETKEN FAKTÖRÜ VE KURAL İHLALİ OLMADIĞI,
4)Meydana gelen trafik kazasına etken başka kişi ya da kurum bulunmadığı,
5)Davacıya ait... plakalı... marka araçta meydana gelen hasar miktarının İskontosuz Yedek Parça + İşçilik + KDV olarak 72.940,40 TL hesap edilmiş olduğu,
6)... Bankası A.Ş. tarafından... plakalı davacı aracının ... no.lu Hasar dosyasına istinaden Toplam 46.447,11 TL Hasar ödemesi yapılmış olduğundan; Davacının Bakiye Hasar Miktarı Alacağının 26.493,29 TL (Yirmialtıbindörtyüzdoksanüçlirayirmidokuzkuruş) hesap edilmiş olduğu,
7)Davacıya ait ... plakalı 2014 Model yılı ... marka araçta bahse konu trafik kazası sebebiyle yukarıda belirtilen Serbest Piyasa Şartlarına göre; Aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş 2.el piyasa rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. El rayiç değeri arasındaki fark nedeniyle 18.550,00 TL (Onsekizbinbeşyüzellilira) Değer Kaybı meydana gelmiş olacağı,
8) Dava konusu aracın onarımı için makul onarım süresi 7 İş Günü olarak kabul edilmiş ve benzer özelliklere sahip bir aracın kaza tarihi itibariyle günlük kiralama bedelinin 488,77 TL/gün hesabı ile İkame araç gideri 3.421,39 TL (Üçbindörtyüzyirmibirlira otuzdokuzkuruş) hesap edilmiş olduğu,
Yönündeki görüşlerimizi konunun hukuki ve nihai takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere Saygıyla Arz Ederiz." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür. Sunulan rapor somut olaya uygun olduğundan ve kazanın oluş şekli irdelendiğinde davalı araç sürücüsünün %75 oranında kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.
Bilirkişi tarafından değer kaybına ilişkin hesaplama; trafik kazası sebebiyle davacının malik olduğu araçta oluşan değer kaybının aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları ile önceki hasarları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki farka göre değerlendirme yapıldığından ve tramer kayıtlarıda incelendiğinden itiraz mahkememizce kabul edilmemiştir. Kaldı ki 6704 sayılı yasayla değişik 2918 sayılı KTK nun 90.maddesinde yer alan zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu kanun ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabi olan hükümlerinden tarafı olmadığı zmms sözleşmesindeki şartların davacı açısından bağlayıcı olmaması ve Anayasa Mahkemesi'nin nin 09/10/2020 tarihli resmi gazetede yayınlanan 17/07/2020 tarihli ve 2019/40 esas 2019/40 sayılı kararına göre 6704 Sayılı Kanunun 3.maddesiyle değiştirilen 90. maddesinin birinci cümlesinde yeralan “ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yeralan “ve genel şartlarda ’’ ibaresinin iptal edilmiş olması sebebiyle uygulanmayacağından hükme esas alınmıştır.
Mahkememize sunulan bilirkişi raporunda hasar bedeli ise kalem kalem gösterildiğinden ve bulunan bedellere iskonto uygulanmadan KDV' de eklenmek suretiyle sonuca ulaşıldığından hükme esas alınmıştır (İzmir BAM.... HD. ... K. , Yargıtay ... HDB'nın 15.12.2011 tarih... ... K., 04.04.2016 tarih ... K., 17.03.2014 tarih...K. Sayılı ilamları)
Trafik kazalarında araç mahrumiyeti nedeniyle zarar belirlenirken aracın hasar durumuna göre onarımı için gereken makul sürenin belirlenmesi ve belirlenen bu süre üzerinden zarar hesabının yapılması gerekir. Bu hesaplama ise çözümü hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren bir husus olup mahkemece bilirkişi görüşüne başvurulmalıdır. Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda davacının aracının onarımı için gereken makul süre 10 gün olarak belirlenmiştir. Davacıdan kaynaklanan sebeplerle aracın geç onarıma verilmesi, servis yoğunluğu nedeniyle onarımda geçen süre, aracın kiralayana geç teslim edilmesi vb. hususlar davalıya yüklenemeyeceğinden rapor mahkememizce hükme esas alınmıştır (Yargıtay ... HD. ... K.).
Davacı vekili bedel arttırım dilekçesi ile hasar bedelini 8.258,19-TL, değer kaybı 13.912,50 -TL ve ikame araç bedeli olarak 2.556,04-TL' nin tahsilini talep etmiştir.
Tüm bu nedenler ile; 27/03/2023 tarihli çift taraflı trafik kazasında ... plakalı aracın sigorta şirketleri davalı sürücünün kusuru oranında sorumlu olacağından, davalı sürücünün %75 oranında kusurlu olduğu ve davacının maliki olduğu araçta mahkememizce aldırılan bilirkişi raporuna göre 72.940,40 TL hasar bedeli, 18.550,00 TL değer kaybı ile 3.421,39 TL ikame araç zararının bulunduğu, kusur oranı ve davadan önce hasara ilişkin yapılan kısmi ödeme nazara alındığında davacının talep edebileceği hasar bedeli ve değer kaybı miktarı üzerinden davanın tüm davalılar aleyhine kabulüne, ikame araç tazminatından yalnızca davalı/sürücü sorumlu olduğundan bu bedel yönünden ... aleyhine davanın kabulüne, kabul edilen maddi tazminat kalemine davalı sigorta şirketi başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü sonunda temerrüte düşeceğinden bu tarihten, davalı sürücü ise kaza tarihinde temerrüte düşeceğinden kaza tarihinden itibaren zarar verene ticari olmadığından yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
-8.258,19 TL bakiye hasar ve 13.912,50 TL değer kaybı bedeli tazminatının davalı sigorta şirketinden (bakiye kalan 73.552,89 TL poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) 19/07/2023 tarihinden diğer davalıdan ise kaza tarihi olan 27/03/2023 itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
-2.556,04 TL ikame araç bedelinin davalı ... den kaza tarihi olan 27/03/2023 itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesine,
2-Bakiye hasar bedeli ile değer kaybına yönelik alınması gereken 1.514,47 TL karar ve ilam harcının yatan 694,85 TL peşin harç ve tamamlama harcından mahsubu ile eksik kalan 819,62 TL' nin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine' ye irat kadına,
3-İkame araç bedeline yönelik alınması gereken 174,60 TL karar ve ilam harcının davalı...' den alınarak Hazine' ye irat kadına,
4-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 694,85 TL peşin harç, 269,85 TL başvurma harcı, 701,00 TL posta ve diğer giderler ile 5.000,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 6.665,70 TL yargılama giderinin 5.976,65 TL' sinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, bakiye kalan 689,05 TL' nin ise davalı...' den alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. Uyarınca bakiye hasar bedeli değer kaybına yönelik kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 17.900,00 TL vekâlet ücretinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. Uyarınca ikame araç bedeline yönelik kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 2.556,04 TL vekâlet ücretinin davalı... den alınarak davacıya ödenmesine,
7-6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk giderinin davalı sigorta şirketinden alınarak Hazine' ye irat kaydına,
8-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalıların yokluğunda KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/05/2024
Katip...
e-imzalıdır
Hakim...
e-imzalıdır