T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/859 Esas
KARAR NO : 2024/575
DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ : 18/10/2023
KARAR TARİHİ : 25/06/2024
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesi ile; Sürücü ...daresindeki ... plakalı araç seyir halinde iken müvekkiline ait olan park halinde bulunan ... plakalı aracın ön sol yan çarpması sonucu maddi hasarlı kaza 01.09.2022 tarihinde meydana geldiğini, ... plakalı ticari aracın sürücüsünün asli kusurlu olduğunu, araç değer kaybının ödemesi için ... Sigorta A.Ş.'ye başvuruda bulunulduğunu, 11.04.2023 tarihinde ... Sigorta A.Ş. tarafından 15.000,00 TL bedel vekilin hesabına ödendiğini, arabuluculuk görüşmelerinin anlaşamama ile sonuçlandığını, anlatılan sebeplere binaen açmış oldukları belirsiz alacak davasında müvekkili aracında meydana gelen değer kaybı olarak şimdilik 1.000,00 TL haksız fiil tarihi olan 01.09.2022 tarihinden itibaren Merkez Bankasının kısa vadeli krediler için uyguladığı değişik oranlardaki yıllık ticari avans faizi ile birlikte, davalı sigorta şirketinin teminat tutarındaki sorumluluğu nazara alınarak, ZMMS sigorta poliçesinden sorumlu olduğunu, davalıların müştereken ve müteselsilen tazminine ve tahsiline karar verilmesini talep dava etmiştir.
Davacı vekili, ıslah dilekçesi ile; HMK.107.md.göre 29/05/2024 tarihli bedel arttırım taleplerinin kabulüne ve 29/05/2024 tarihli tamamlama harcı yoluyla yatırtıkları... plakalı aracın değer kaybı bedeline ilişkin miktar ile 18/10/2023 tarihli dava dilekçede talep ettikleri... plakalı aracın değer kaybına ilişkin miktarların birleştirilmesi sonucunda;
Maliki ve sürücüs...olan... plakalı aracın, Dava dilekçesinde araç değer kaybı bedeli olan 1.000,00 TL + Bedel arttırım dilekçesinde araç değer kaybı bedeli olan 14.000,00 TL olmak üzere toplam 15.000,00 TL araç değer kaybı bedelinin haksız fiil tarihi olan 01/09/2022 tarihinden itibaren Merkez Bankasının kısa vadeli kre diler için uyguladığı değişik oranlardaki yıllık ticari avans faizi ile birlikte davalılardan - davalı sigorta şirketinin zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesinden teminat tutarındaki sorumluğu olan 100.000,00 TL'sı miktardan olan sorumluluğu dikkate alınarak - müştereken ve müteselsilen tazminine ve tahsiline hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı ...Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle: Belirsiz alacak davası açmada davacının hukuki yararı bulunmadığını, davanın yetkisiz mahkemede açıldığı, davacı tarafından dava şartı yerine getirilmemiş olup, eksik evrakla başvuru yapılmış olup, işbu davanın reddi gerektiğini, davacı tarafın müracaatı üzerine başvuru konusu araçta 15.000,00 TL değer kaybı bedeli 11.04.2023 tarihinde vekile ödendiğini, müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında olduğu, davacının usul ve yasaya aykırı faiz talebinin her halükarda reddi gerektiğini, bu nedenlerle davanın yetkisiz mahkemede açılmış olmasından dolayı İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesine, başvuru şartı yerine getirilmediğinden dava şartı yokluğu nedeniyle işbu davanın usulden reddini, değer kaybına ilişkin tutar temerrüde düşmeden taraflarınca hesaplanıp ödendiğini, itirazlarının kabul edilmemesi halinde değer kaybı bedelinin 04.12.2021 tarihli Genel şartlara göre hesaplanmasını, her halükarda kusur dağılımına ilişkin bilirkişi raporu aldırılmasını, davacının haksız ve hukuka aykırı faiz talebinden müvekkil şirketin sorumlu tutulmamasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Trafik kaza tutanağı, araç ruhsatları, sigorta poliçesi, hasar dosyası, fatura suretleri, bilirkişi raporu delil olarak değerlendirilmiştir.
Bilirkişi heyetinden alınan 19/01/2024 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre; "...Sn. Mahkemenin ... E. sayılı dava dosyasında, yukarıda arz ve izah edilen hususlarla;
− Trafik Kural İhlalleri Yönünden:
•...plaka sayılı davalı araç sürücüsü...2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 52/b maddesini ihlal ettiği, kazanın oluşunda Etken Olduğu,
•... plaka sayılı davacı araç yolun kenarında park halinde olup kazanın oluşunda Etken kural ihlali olmadığı, görüş ve kanaate varılmıştır.
− Değer kaybı bedeli yönünden:
• Somut olayda ... plaka sayılı... 1.4 TSI BMT 125 PS COMFORTLİNE 2016 model otomobilin 01.09.2022 riziko tarihi itibarıyla meydana gelen değer kaybı bedeli piyasa rayiçlerine göre 30.000,00 TL olarak tespit edilmiştir.
Somut olayda davalı ...Sigorta A.Ş. kazada kusurlu olan...ın... numaralı poliçesi kapsamında, düzenleme tarihi itibarıyla KZMM Sigortasını tanzim eden şirket olup,... plaka sayılı araçta meydana gelen zararı (Heyetimiz Trafik Uzmanı tarafından ...plaka sayılı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde Etken Olmadığı belirlendiğinden Sn. Mahkeme tarafından belirlenecek sigortalısının kusuru oranında) sigortacısının sorumluluk riski ve K.T.K 85/1 ve 91 kapsamında 30.000,00 TL. olarak tespit edilen değer kaybı bedelinden poliçe limitiyle sorumlu olduğu, ancak davalı sigorta şirketi tarafından dosya kapsamında yer alan finansal evrak kaydına göre 01/04/2023 tarihinde davacı vekile 15.000,00 TL. hasar onarım bedeli ödemesi yapılmış olmakla 15.000,00 TL. olarak hesaplanan bakiye değer kaybı bedelinden sorumlu olduğu, görüş ve kanaatine varılmıştır.
Dosya kapsamında davalı sigorta şirketine 27.03.2023 tarihinde ihbarın yapıldığı, ihbarın 28.03.2023 tarihinde tebliğ edildiği, bu nedenle 10.04.2023 tarihi itibarıyla davalı sigorta şirketinin ödenmeyen borç miktarı bakımından- temerrüde düşeceği ve yasal faiz ödemek zorunda olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
Hukuki değerlendirmenin ve nihai kararın takdiri Sn. Mahkemeye ait olmakla tespit görüş ve kanaatimizi saygılarımızla arz ederiz..." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Bilirkişiden alınan 24/05/2024 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre; "...
Değer Kaybı yönünden;
-... plaka sayılı aracın 2.el satışı esnasında değer kaybı bedelinin 30.000,00 TL olabileceği, ancak davalı sigorta şirketinin 11.04.2023 tarihinde davacı vekiline 15.000,00 TL değer kaybı ödemesi yapması nedeniyle, ödenen bu miktar düşülmesi durumunda bakiye değer kaybı farkının 15.000,00 TL olabileceği görüş, kanaat ve tespitine varılmıştır..." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
1-Dava, trafik kazası nedeniyle davacıya ait araçta oluşan değer kaybı zararının tahsili talepli maddi tazminat davasıdır.
2-Dava konusu uyuşmazlık davacıya ait... plaka sayılı araç ile davalıların maliki, sürücüsü ve ZMMS sigortacısı oldukları...plaka sayılı araç arasında meydana gelen 01/09/2022 tarihli trafik kazasında kusur dağılımı ve davacıya ait araçta kaza sonrasında oluşan değer kaybı zararının miktarı noktalarında toplanmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanmaktadır.
Trafik kazaları sonucu uğranan zararın tazmini hususunda temel dayanak haksız fiil sorumluluğudur.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun;
85/1. maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”;
85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.
Haksız fiil sorumluluğu, "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
49. maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.
Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
50. maddesi, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır."
Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır. Yargısal içtihatlar ve doktrine göre haksız fiilin unsurları;-Fiil, davranış,
-Fiilin hukuka aykırı olması
-Zararın meydana gelmesi,
-Kusur,
-Fiil ve zarar arasında illiyet bağı bulunması, olarak sıralanmaktadır.
Yine TBK'nın 50. maddesi ile "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmü düzenlemesi uyarınca zarar gören zararı ile zarar verenin kusurlu olduğunu ispatla mükellef kılınmıştır.
3-Dava konusu uyuşmazlıkta davalılar arasında zarar verdiği ileri sürülen aracın sigortacısı olan ...Sigorta A.Ş.'nin de bulunduğu ve uyuşmazlıkta sigorta hukuku uygulanacağı, bu haliyle uyuşmazlığın çözümünde Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen sigorta hukukunun uygulanacak olması nedeniyle mutlak ticari dava niteliğinde olduğu ve bu itibarla uyuşmazlığın asliye ticaret mahkemesi görev alanına girdiği değerlendirilmiştir.
Somut olayda, davalı ...Sigorta A.Ş.'nin...plaka sayılı aracın 21/10/2021-21/10/2022 tarihleri aralığında KZMMS sigorta poliçesi ile sigortacısı olduğu, kaza tarihi 01/09/2022 itibariyle davalı sigorta şirketinin poliçeden kaynaklanan sorumluluk üst sınırının 100.000,00-TL olduğu görülmüştür.
4-Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.” şeklinde ifade edilmiştir.
Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre ise, sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin dışında (üstünde) kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumludur.
Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir.
5-Haksız fiil sorumluluğunun tespiti bakımından öncelikle zarara sebebiyet veren trafik kazasının gerçekleşmesinde tarafların kusur durumlarının değerlendirilmesi gerekmektedir.
Mahkememizce kaza tespit tutanağı ve dosya kapsamında toplanan deliller çerçevesinde kusur durumlarının ve kural ihlallerinin tespiti için adli trafik bilirkişiden rapor alınmış, dosyaya sunulan 19/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda dava konusu kazanın davalı araç sürücüsü...'in KTK'nın 52/b maddesine yönelik kural ihlalinden dolayı meydana geldiği, davacıya ait aracın park halinde olması nedeniyle herhangi bir kural ihlali bulunmadığı yönünde görüş bildirilmiştir.
Rapora karşı kusur değerlendirmesi yönünden taraflarca bir itiraz ileri sürülmediği, kaza tespit tutanağına göre davacıya ait aracın park halinde bulunduğu sırada gerçekleşen kazada davalı araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğu anlaşıldığından davalı %100 oranında kusurlu kabul edilmiştir.
6-Davacının kaza sonucu oluşan zararının tespiti için otomotiv konusunda uzman bilirkişiden rapor alınmış, dosyaya sunulan 19/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle davacıya ait aracın hasarın onarılmasının ekonomik olduğu ve kaza öncesine göre kaza nedeniyle gerçekleştirilen onarımlardan dolayı 30.000,00-TL değer kaybı yaşanacağı yönünde görüş bildirilmiştir.
Bilirkişi raporuna karşı davacı vekili tarafından itirazlar ileri sürülmüş, itiraz nedenleri ve raporda yer alan tespitlerin yeterli derecede gerekçelendirilmediği dikkate alınarak dosya farklı bir hasar bilirkişisine tevdi edilmiş, dosyaya sunulan 24/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda da benzer yönde değerlendirme yapıldığı ve davacıya ait araçta dava konusu kaza nedeniyle 30.000,00-TL değer kaybı gerçekleşeceği yönünde görüş bildirilmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, itiraz süresi içerisinde herhangi bir itirazda bulunulmadığı görülmüştür. Bilirkişi raporuna karşı itiraz edilmediği ve mahkememizce resen gözetilmesi gereken bir eksiklik veya hatalı değerlendirme bulunmadığı, ayrıca daha önce alınan 19/01/2024 tarihli bilirkişi raporuyla aynı ölçüde değer kaybı zararı tespiti yapıldığı, her iki raporun birbirini doğruladığı gözetilerek her iki rapor birlikte hükme esas alınmış ve davacıya ait aracın 30.000,00-TL değer kaybına uğradığı kabul edilmiştir.
7-Davalı sigorta şirketi tarafından dava öncesinde davacı tarafa 11/04/2023 tarihinde 15.000,00-TL değer kaybı ödemesi yapıldığı anlaşılmakla davacının bakiye değer kaybı zararının 15.000,00-TL olduğu tespit edilmiştir.
Davalı sigorta şirketinin dava öncesi 15.000,00-TL değer kaybı zararı ödemesinde bulunduğu, hasar onarım bedeline ilişkin ödeme dekontu sunulmadığı ancak dosya kapsamına göre hasar onarım bedelinin 23.280,14-TL olduğu, dolayısıyla davalı sigorta şirketinin 100.000,00-TL poliçe teminatını aşan ve tüketen bir ödemesinin bulunmadığı ve 15.000,00-TL bakiye değer kaybı zararının poliçe teminatı dahilinde olduğu anlaşılmıştır.
8-Davalı araç malikinin ve araç sürücüsünün sorumluluğu haksız fiil tarihinden itibaren başladığından kaza tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir. Davalı sigorta şirketinin sorumluluğu ise ihbar sonrası temerrüt koşullarının oluşması ile başlayacağından davacının yazılı başvuru tarihi olan 28/03/2023 tarihine 8 iş günü yasal sürenin eklenmesiyle 08/04/2023 tarihinde temerrüt oluşacağı ve bu tarihten itibaren faiz işletilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
Faiz türü yönünden yapılan değerlendirmede ise, davacı tarafça tazminat miktarlarına avans faizi uygulanması talep edilmiş olup, davalıların sorumluluğunda olan zarar veren aracın ticari nitelikte olduğu ve yerleşik yargısal uygulamaya göre ticari faize hükmedilmesi gerektiği dikkate alınarak tazminat miktarlarına avans faizi işletilmiştir.
9-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13. Fıkrası uyarınca arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden olup, İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun sarf kararı ile 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin hazine tarafından karşılandığı anlaşıldığından bu tutarın yargılama giderleri kapsamında değerlendirilerek haklılık durumuna göre tahsili yönünde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE, 15.000,00-TL değer kaybından kaynaklanan maddi tazminatın davalı ...Sigorta Anonim Şirketi'nin sorumluluğu bakiye poliçe limitleri aşılmamak kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, tazminat miktarına davalılar...ve... yönünden kaza tarihi 01/09/2022'den, davalı ...Sigorta Anonim Şirketi yönünden temerrüt tarihi 08/04/2023 tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi işletilmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.024,65-TL harçtan peşin olarak alınan 269,85-TL ile tamamlama harcı olarak alınan 240,00-TL harcın mahsubu ile bakiye 514,80-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına takdir edilen 15.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 269,85-TL ile tamamlama harcı olarak yatırılan 240,00-TL toplamı 509,85-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça sarf edilen 269,85-TL başvuru harcı, 1.020,25-TL posta ve tebligat ücreti, 6.900,00-TL bilirkişi ücreti toplamı 8.190,10-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacıya verilmesine,
6-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve resen ilgili taraflara iadesine,
7-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından karşılandığı anlaşılan 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, bu hususta harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda, dava değerinin 6100 Sayılı HMK'nın 341/2. Maddesinde gösterilen İstinaf kanun yolu başvuru sınırının altında kalması nedeniyle kesin nitelikte olduğu ve kanun yoluna başvurulamayacağı açıklanmak sureti ile açık yargılama sonunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.25/06/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim...
e-imzalıdır