T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/867 Esas
KARAR NO : 2024/644
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 20/10/2023
KARAR TARİHİ : 04/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davalı tarafça İhtiyarı Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı, maliki ... olan, ... idaresindeki “...” plakalı araç Aydın Hat boyu Caddesinde başka bir aracı sollamak isterken hatalı sollama sonucu karşı yönden gelen davacı müvekkiline ait... plakalı araca çarptığını, çarpmanın etkisiyle davacı ait araç savrularak park halindeki ... plakalı araca çarptığını, kaza sonucu davacı maliki olduğu araçta yüksek maddi hasar meydana geldiğini, kazanın meydana gelmesinde davalı tarafça İMM Sigortası yapılan... plakalı araç sürücü asli ve tam kusurlu olduğunu,zararın tazmini için kusurlu araç ZMMS Poliçesi kapsamında... Sigorta A.Ş. Tarafından eksper raporu düzenlendiğini, Eksper raporunda değişmesi gereken parçalardan bazılarına iskonto yapılarak KDV eklenmeksizin hasar bedelinin 190.432,90 TL hesaplandığını, Zararın... Sigorta A.Ş.'nin poliçe limitini aştığı tespit edildiğinden 09.06.2023 tarihinde teminat limiti olan 120.000,00 TL hasar ödemesi yapıldığını, bakiye zarar yönünden... plakalı aracın İMMS poliçesini tanzim eden davalı ... ise ZMMS eksper raporunda yer alan ancak yedek parça bedellerine haksız iskonto uygulanması ve KDV eklenmemesi nedeniyle eksik hesaplanmış olan 190.432,90 TL hasar bedelinden ZMMS poliçesi kapsamında ödenen 120.000,00 TL'ninmahsubunun ardından 18.08.2023 tarihinde 70.432,90 TL hasar ödemesi yaptığını, ancak halen davacı Yargıtay ve BAM kararları doğrultusunda "orijinal yedek parça bedellerine iskonto uygulanmaksızın işçilik ve KDV eklenmesi ile hesaplanacak" olan gerçek zararı giderilmediğini, davacı zararının eksik hesaplamaya rağmen kazara kusurlu karşı aracın ZMMS Poliçesini teminat limitin aştığı eksper raporu ile tespit edilerek IMM sigortacısı olan ...rumluluğu doğduğunu, yapılan tamirat ve bu kaydın TRAMERde gözükecek olması nedeniyle aracın piyasa değerinde ciddi düşüş meydana geldiğini, değer kaybı zararı da doğduğunu, belirterek arz ve izah olunan nedenler ve HMK m. 107 kapsamında fazlaya ilişkin müvekkil hak ve alacakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50,00 -TL bakiye hasar bedeli ve 50,00 TL değer kaybı olmak üzere toplam 100,00 TL zararın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt(avans) faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davalı ...Ş. vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davalı şirket nezdinde Kasko Poliçesi ile sigortalı bulunan ... adına kayıtlı... plakalı aracın, sunulu 23.01.2023 - 23.01.2024 vadeli poliçeden de anlaşılacağı üzere 1.000.000 TL ile sınırlı İhtiyarı Mali Mesuliyet Teminatı bulunduğunu,... Sigorta AŞ. (Trafik Sigortası) hasar dosyasından alınan eksper raporu doğrultusunda müvekkil şirketin sorumluluğu kapsamında kalan tutar 18.08.2023 tarihinde 70.432,90 TL olarak davacı vekili Avukat ... hesabına ödendiğini, huzurdaki haksız ve mesnetsiz başvurunun reddi gerektiğini, kusur tespiti gerektiğini, davayı kabul mahiyetine gelmemek kaydıyla davacı tarafın taleplerinin genel şartlar kapsamı dahilinde değerlendirilmesi gerektiğini, müvekkili şirket adına kesilmiş bir yansıtma fatura dosyaya ibraz edilmediğinden, KDV hariç bedel üzerinden hüküm tesis edilmesini, avans faizi talep edilemeyeceğini, belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Dava, haksız fiil sonucu ZMMS limitleri tüketildiğinden İMMS poliçesi kapsamındaki bakiye hasar bedeli ve değer kaybı istemine ilişkindir.
Davacı 17/03/2022 tarihli trafik kazasında... plakalı aracın işleteni olup, davalı ... plakalı aracın İMMS poliçesini düzenleyendir.
Davalı, kazaya karışan... plakalı aracın kaza tarihini kapsayan ihtiyari mali sorumluluk sigortacısıdır. (10/11/2023 tarihli müzekkere cevabı ve ekinde yer alan poliçe). Davalı, poliçede de yer verildiği üzere ihtiyari mali sorumluluk klozu ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmını poliçede yazılı hadlere kadar temin etmekle yükümlüdür.
Bahse konu düzenlemeden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu, trafik kazalarından doğan zararlar bakımından trafik sigortacısı ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir.
Başka bir anlatımla, zarar miktarı aracın zorunlu mali mesuliyet sigortası kapsamında kalmakta ise bu aracın ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğu doğmayacaktır. Ancak limit aşımında ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğu söz konusu olacaktır.
... plakalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyen... Sigorta A.Ş.' ye mahkememizce yazılan müzekkereye verilen cevabi yazıya göre davacı zarar görene kaza tarihinde ki poliçe limit olan 120.000,00 TL' nin ödendiği sabittir. Bu nedenle zmms poliçesi kapsamında zarar miktarı davacıya ödendiğinden fazla zarardan davalının sorumluluğu bulunmaktadır.
TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Bu sebeple davacı bilirkişi deliline dayanmış olup tramer kayıtları da celp edilerek mahkememizce bilirkişilerden kusur, hasar bedeli ve değer kaybı bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.
Bilirkişi heyetinden alınan 03/05/2024 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre; "Dosyanın tetkiki neticesinde,
1- Kazanın Oluşu ve İhlaller Bakımından;
•... plaka sayılı davalı ... poliçeli araç sürücüsü ... 2918 s. Karayolları Trafik Kanunu’nun 56/a-2 ve 52/b maddelerini ihlal ettiğinden dolayı kazanın oluşumuna tamamen hatası ile ETKEN OLDUĞU,
•... plaka sayılı davacı taraf araç sürücüsü ...meydana gelen kazanın oluşumuna etken faktörü ve kural ihlali olmadığı,
• ... plaka sayılı dava dışı araç sokağın içinde park halinde olup meydana gelen kazanın oluşumuna etken faktörü ve kural ihlali olmadığı,
2- Onarım Bedeli Bakımından; Davaya konu ... plakalı ... 1.6 TDI STRONIC marka 2011 model marka aracın hasar onarım bedelinin, 17.03.2023 kaza tarihi itibarıyla; (Yargıtay’ın, İskonto, parça türü, KDV, gerçek arar ile ilgili yerleşik kararları da dikkate alınmak suretiyle)
A- İSKONTOSUZ olarak Onarım Bedelinin; 174.581,84 TL yedek parça, 22.650,00 TL işçilik olmak üzere toplam 197.231,84 TL +kdv, kdv dahil 232.733,57 TL olduğu,
** Sayın Mahkeme bu tespiti dikkate alması durumunda, daha önce ZMMS Kapsamında ödenmiş 120.000 TL ile davalıca 18.08.2023 tarihinde ödenmiş 70.432,90 TL hasar ödemesi (toplamda 190.432,90 TL) düşüldüğünde kalacak bakiyesi onarım bedelinin (232.733,57 TL-190.432,90 TL) 42.300,67 TL olacağı,
B- İSKONTOLU olarak Onarım Bedelinin; 167.782,90 TL yedek parça, 22.650,00 TL işçilik olmak üzere toplam 190.432,90 TL +kdv, kdv dahil 224.710,88 TL olduğu,
** Sayın Mahkeme bu tespiti dikkate alması durumunda, daha önce ZMMS Kapsamında ödenmiş 120.000 TL ile davalıca 18.08.2023 tarihinde ödenmiş 70.432,90 TL hasar ödemesi (toplamda 190.432,90 TL) düşüldüğünde kalacak bakiyesi onarım bedelinin (224.710,88 TL-190.432,90 TL) 34.277,98 TL olacağı,
3- Değer Kaybı Bakımından;
• 2011 model Aracın onarımı yapıldıktan sonraki rayiç değeri araştırması neticesinde, Mart 2023 kaza tarihinde, onarım sonrası rayicinin 590.000 TL ile 600.000 TL olduğu, ortalama değerinin 595.000 TL olduğu, Yargıtay 17 HD. nin Gerçek zarar ile ilgili “gerçek zarar ve değer kaybının, aracın kaza öncesi rayici ile (620.000 TL) onarım sonrası rayici (595.000 TL) arasındaki farktır” kararları göz önüne alındığında ve değerlendirildiğinde aracın piyasa koşullarında değer kaybının 25.000,00 TL olduğu, hususlarındaki görüş kanaat ve tespitlerimi içeren Raporumuzu, taktiri ve değerlendirmesi sayın Mahkemenize ait olmak üzere saygılarımızla arz ederiz." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Bilirkişi tarafından değer kaybına ilişkin hesaplama; trafik kazası sebebiyle davacının malik olduğu araçta oluşan değer kaybının aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları ile önceki hasarları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki farka göre değerlendirme yapıldığından ve tramer kayıtlarıda incelendiğinden itiraz mahkememizce kabul edilmemiştir. Kaldı ki 6704 sayılı yasayla değişik 2918 sayılı KTK nun 90.maddesinde yer alan zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu kanun ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabi olan hükümlerinden tarafı olmadığı zmms sözleşmesindeki şartların davacı açısından bağlayıcı olmaması ve Anayasa Mahkemesi'nin nin 09/10/2020 tarihli resmi gazetede yayınlanan 17/07/2020 tarihli ve 2019/40 esas 2019/40 sayılı kararına göre 6704 Sayılı Kanunun 3.maddesiyle değiştirilen 90. maddesinin birinci cümlesinde yeralan “ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yeralan “ve genel şartlarda ’’ ibaresinin iptal edilmiş olması sebebiyle uygulanmayacağından hükme esas alınmıştır.
Mahkememize sunulan bilirkişi raporu, açıkça itiraza uğramayan ve sürücülerin imzalarını taşıyan kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğundan kusura ilişkin değerlendirme, hasar bedeli ise kalem kalem gösterildiğinden ve bulunan bedellere iskonto uygulanmadan KDV' de eklenmek suretiyle sonuca ulaşıldığından hükme esas alınmıştır (İzmir BAM. 20. HD. 2021/293 E. , 2023/1184 K. , Yargıtay 17 HDB'nın 15.12.2011 tarih 2011/4075 E. 2011/12321 K., 28.03.2016 tarih 2015/17481 E. 2016/3833 K., 04.04.2016 tarih 2015/14700 E. 2016/4229 K., 17.03.2014 tarih 2014/4531 E. 2014/3704 K. Sayılı ilamları).
Davacı vekili bedel arttırım dilekçesi ile 42.300,67 TL hasar ve 25.000,00 TL değer kaybı olmak üzere toplam 67.300,67.-TL' nin avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili talep etmiştir.
Tüm bu nedenler ile; 17/03/2022 tarihli trafik kazasında ... plakalı aracın sigorta şirketi dava dışı sürücünün kusuru oranında sorumlu olacağından, dava dışı sürücünün tam kusurlu olduğu sabit olup, davacının maliki olduğu araçta 232.733,57 TL hasarın meydana geldiği, dava dışı sigorta şirketi (120.000,00 TL ) ile davalının ödemesi (70.432,90 TL) sonucu bakiye kalan bedel yönünden davacının hasara ilişkin zararının giderilmediği, hasar gören parçalar ve celp edilen tramer kaydının da incelenmesi sonucu davacının maliki olduğu aracın 25.000,00 TL değer kaybına uğradığı görülmekle tazminat talebinin değer arttırım dilekçesi de nazara alınarak kabulüne, kabul edilen maddi tazminat kalemine davalı ... başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü sonunda temerrüte düşeceğinden bu tarihten itibaren zarar veren aracın vasfının hususi olması nazara alınarak yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
Arabulucuk ücreti yönünden;6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/23273 Esas, 2022/901 Karar sayılı ilamı aynı doğrultudadır.)
Eldeki davada, dava öncesi davalı ... şirketine başvuru şartının yerine getirilmiş olması karşısında ayrıca zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmediği halde davacı yanca arabuluculuğa başvurulmuş olmasından dolayı ortaya çıkan ücretin davacı tarafça karşılanması gerekmektir (İzmir BAM 20. H.D. 2024/762 Esas, 2024/687 Karar ).
Davacı tarafça arabuluculuk görüşmelerinde vekil olarak yer alınmasından dolayı A.A.Ü.T. 16/2. Maddesi uyarınca arabuluculuk vekalet ücretine hükmolunması talep edilmiş ise de bahsi geçen düzenlemede açık bir şekilde "akdi avukatlık ücretinin" düzenlendiği, akdi avukatlık ücreti ile tarafın kendisi ile vekili arasındaki ücrete ilişkin asgari ücretin belirlenmiş olduğu, bu ücretin karşı tarafa yükletileceğine dair bir değerlendirme yapılamayacağı gözetilerek arabuluculuk vekalet ücreti takdir edilmemiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
-42.300,67 TL hasar ve 25.000,00 TL değer kaybı olmak üzere toplam 67.300,67.-TL tazminatın davalı ... şirketinden (bakiye kalan 929.567,10 TL poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) 11/09/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 4.597,30 TL karar ve ilam harcının yatan 1.417,47 TL peşin harç ve tamamlama harcından mahsubu ile eksik kalan 3.179,83 TL' nin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
3-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 1.417,47 TL peşin harç, 269,85 TL başvurma harcı, 736,75 TL posta ve diğer giderler ile 5.000,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 7.425,07 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 17.900,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk giderinin davacıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına,
6-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/07/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır