T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/940 Esas
KARAR NO : 2024/686
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 14/11/2023
KARAR TARİHİ : 11/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; mülkiyeti müvekkili...' a ait olan ... plakalı araç ile mülkiyeti davalı ... Ayakkabı Ltd. Şti' ye ait olmakla sürücü... idaresindeki ... plakalı aracın çarpışması sonucu 15.05.2023 tarihinde, maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkile ait aracın kusursuz olduğunu, sigortalı davalı aracının ise tam (20100) kusurlu olduğunun tespit edildiğini, sigorta şirketi tarafından, değer kaybı talebimize karşılık olarak 15.09.2023 tarihinde 4.187,07 TL ödeme yapıldığını, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla; dava konusu trafik kazası nedeniyle, müvekkilin aracında meydana gelen hasara dayalı olarak, ... plakalı müvekkil aracında meydana gelen eksilme cihetinde, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak üzere şimdilik 10.000,00 TL” nin kaza tarihi olan 15.05.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesin talep ve dava etmiştir.
Davalı ... sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; zaman aşımı itirazlarının olduğunu, müvekkil şirketin sorumluluğu sigortalısının kusuru ve bakiye poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, huzurdaki uyuşmazlık kapsamında davacıya meydana gelen hasar sebebiyle müvekkili şirketçe davacı vekili...' a 22/08/2023 tarihinde 18.000,00 TL hasar tazminatı ve tedarikçi ... Oto Yedek Parça ve Servis Hiz. San.' a 18/07/2023 tarihinde 1.855,60 TL tedarik ödemesi ile 15/08/2023 tarihinde 1.983,42 TL tedarik ödemesi yapıldığını, huzurdaki uyuşmazlığa konu talep için, işbu davadan önce, davacı yana 15/09/2023 tarihinde 4.187.07 TL değer kaybı tazminatı ödendiğini, davacıya ait aracın davaya konu kazadan daha öncesinde bir kazaya karışıp karışmadığının ve aynı bölgeye hasar almış olup olmadığının tespitini talep ettiklerini talebin cevap dilekçemizde belirttiğimiz ve re'sen gözetilecek nedenlerle esastan reddine, ret taleplerimizin kabul edilmemesi halinde; kabul anlamına gelmemek kaydı ile davaya konu talepler yönünden yukarıda belirttiğimiz gibi bilirkişi incelemesi yapılmasına ve tarafların kusur durumu ile bakiye teminat limiti gözetilerek hüküm kurulmasına, talebin kabulü halinde, dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline, karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı... Ayakkabı Kalıp San Tic vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin araç sürücüsünün meydana gelen kazada bir kusurunun bulunmadığını, davacının, kazanın meydana gelmesinde bir kusuru bulunup bulunmadığının ve kusur oranın bilirkişi incelemesi ile tespit edilmesinin gerektiğini, kaza tarihinin 15/05/2023 tarihinde gerçekleştiğini nazara alınarak eğer bir hesaplama yapılacaksa; 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren yeni karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ekinde yer alan değer kaybı hesaplama formülüne göre hesaplama yapılmasının gerektiğini, davacının faiz başlangıcına ilişkin taleplerinin de kabul edilebilir olmadığını, araçtaki kusur nedeniyle bir zararın bulunduğunun kabulü halinde dahi işbu uyuşmazlık, haksız fiil hükümleri çerçevesinde değerlendirilebileceğini, haksız ve hukuki mesnetten yoksun işbu davanın reddine, mahkemeniz aksi kanaatte ise davacının talepleri bakımından, açıklamalarımız ve mahkemenizce resen gözetilecek kriterler çerçevesinde bilirkişi incelemesi yapılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Dava; trafik kazası nedeniyle araçta meydana gelen değer kaybı istemine ilişkindir
Davacı 15/05/2023 tarihli trafik kazasında ... plakalı aracın işleteni olup, davalı ... ... Ltd. Şti ... plakalı aracın sürücüsü, ... işleteni, sigorta şirketi ise aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyendir.
KTK' nın 97. Maddesi gereği başvuru şartı incelendiğinde davalı sigorta şirketi tarafından verilen cevabi yazıda dava tarihinden önce davacıya ödemenin yapıldığı görüldüğünden davalı sigorta şirketine başvuruda bulunulduğu görülmüştür.
Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi' nin sorumluluğu değerlendirildiğinde; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesine göre “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”. Kaza tarihi itibari ile yürürlükte olan Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.3 maddesinde de “sigortacı poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde genel şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta teminat limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür." şeklinde sigorta şirketin sorumluluğunun kapsamı ifade edilmiştir. Bu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası motorlu bir aracın kara yolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Kazaya karışan ... plakalı araç 13.07.2022-2023 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile davalıya sigortalıdır. Kaza 15/05/2023 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği değer kaybı bedelinden dava dışı araç sürücüsünün kusuru oranında sigorta şirketi sorumlu olacaktır.
Davalı ... ... Ltd. Şti 'in sorumluluğu incelendiğinde;2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1 maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “ işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, yaşanan trafik kazasında davalı ... ... Ltd. Şti ... plakalı aracın işletenidir. İşleten, sürücünün kusuru oranında yukarıda değinilen maddeye göre dava dilekçesi ile talep edilen değer kaybı tazminatından sorumlu olacaklardır.
TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Bu sebeple davacı bilirkişi deliline dayanmış olup mahkememizce bilirkişiden davacının maliki olduğu aracın tramer kaydı da celp edilerek kusur ve değer kaybı bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.
Bilirkişilerden alınan 13/05/2024 tarihli sonuz kısmına göre" Dosya kapsamı incelendiğinde; davaya konu aracın vaki kaza sonrası değer kaybına esas olacak kaporta ve boya onarımlarının; HAVUZ SACI, SOL ARKA STOP YUVA SACI doğrultma ve boya olduğu anlaşılmaktadır.
Aracın Piyasa Rayiç Değeri:
Dava konusu ... plaka sayılı ....5 DCI 90marka 2016 model aracın değer kaybı tespiti için, 2. El rayiç değerinin belirlenmesinde piyasadaki yetkili satış firmalarının 2.el satış departmanları, 2.el alım satım yapan galericiler ve 2.el araç alım satım yapılan internet sitelerinden yapılan araştırmalar sonucunda; aracın vaki kaza öncesindeki hasarlı emsal özelliklerine sahip durumdaki araçlar ile, vaki kaza sonrası hasarlı ve emsal özelliklere sahip durumdaki araçların listeleri aşağıdaki gibidir.
Rayiç Bedel Bilgi Kaynağı Kaza Öncesi Rayiç Bedeli Kaza Sonrası Rayiç bedeli
Ermatline 450.000,00-Tl 435.000,00-TL
Cem Yetkili Satış Servisi 450.000,00-TL 435.000,00-TL
Oto Plus 460.000,00-TL 450.000,00-TL
Çetaş Servis 440.000,00-TL 430.000,00-TL
Ortalama 450.000,00-TL 437.500,00-TL
Buna göre 15.05.2023 tarihindeki kaza öncesinde ... plaka sayılı aracın mevcut hali ile 2.cl piyasa rayiç değeri 450.000,00 TL ve kaza sonrası 2.el piyasa rayiç değerinin de 437.500,00 TL olabileceği görüş ve kanaatine varılmıştır.
Yargıtay 17 HD.'sinin değer kaybına ilişkin “Aracın kaza öncesi hasarsız rayici ile onarım sonrası rayiç değeri arasındaki farktır” şeklindeki emsal kararları baz alınarak tespite konu aracın Değer Kaybı Bedeli aşağıdaki gibi belirlenmiştir.
Dava konusu aracın 450.000,00 TL olarak belirlenen kaza öncesi rayiç değerine göre ve kaza sonrası belirlenen 437.500,00 TL rayiç değerine Ve Yargıtay 17 HD” sinin Gerçek Zarar ile ilgili “gerçek zarar ve değer kaybının; aracın kaza öncesi rayici ile (450.000,00 TL), onarım sonrası rayiç değeri (437.500,00 TL) arasında ki farktır” kararları göz önüne alındığında, hasarın TRAMER kayıtlarında görüleceği sebebiyle, aracın piyasa koşullarında değer kaybının 12.500,00 TL olabileceği ANCAK davalı sigorta şirketinin 15.09.2023 tarihinde davacı vekiline 4.187,07 TL değer kaybı ödemesi yapması nedeniyle, ödenen bu miktar düşülmesi durumunda bakiye değer kaybı farkının 8.312,93 TL olabileceği görüş, kanaat ve tespitine varılmıştır.
Takdiri Sayın Mahkemeniz de olmak üzere;
Kusur yönünden;
* Davalı ... Ayakkabı Kalıp Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin maliki olduğu,
... plaka sayılı araç sürücüsü... 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 52/b, 56/c ve B4/d maddelerini ihlal ettiği,
* Davacı...'ın maliki olduğu, ... plaka sayılı araç sürücüsü ...”nun atfi kabil kusurunun olmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır.
Değer Kaybı yönünden;
* ... plaka sayılı aracın 2.el satışı esnasında değer kaybı bedelinin 12.500,00 TL olabileceği kanaatine, ANCAK davalı sigorta şirketinin 15.09.2023 tarihinde davacı vekiline 4.187,07 TL değer kaybı ödemesi yapması nedeniyle, ödenen bu miktar düşülmesi durumunda bakiye değer kaybı farkının 8.312,93 TL olabileceği görüş, kanaat ve tespitine varılmıştır."şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Bilirkişi tarafından değer kaybına ilişkin hesaplama; trafik kazası sebebiyle davacının malik olduğu araçta oluşan değer kaybının aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları ile önceki hasarları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki farka göre değerlendirme yapıldığından ve tramer kayıtlarıda incelendiğinden itiraz mahkememizce kabul edilmemiştir. Kaldı ki 6704 sayılı yasayla değişik 2918 sayılı KTK nun 90.maddesinde yer alan zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu kanun ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabi olan hükümlerinden tarafı olmadığı zmms sözleşmesindeki şartların davacı açısından bağlayıcı olmaması ve Anayasa Mahkemesi'nin nin 09/10/2020 tarihli resmi gazetede yayınlanan 17/07/2020 tarihli ve 2019/40 esas 2019/40 sayılı kararına göre 6704 Sayılı Kanunun 3.maddesiyle değiştirilen 90. maddesinin birinci cümlesinde yeralan “ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yeralan “ve genel şartlarda ’’ ibaresinin iptal edilmiş olması sebebiyle uygulanmayacağından hükme esas alınmıştır.
Mahkememize sunulan bilirkişi raporu, açıkça itiraza uğramayan ve sürücülerin imzalarını taşıyan kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğundan kusura ilişkin değerlendirme hükme esas alınmıştır.
... plakalı araç ile mülkiyeti davalı ... ..... Ltd. Şti' ye ait olmakla sürücü... idaresindeki ... plakalı aracın çarpışması sonucu 15/05/2023
Tüm bu nedenler ile; 15/05/2023 tarihli çift taraflı trafik kazasında ... plakalı aracın sigorta şirketi ve işeteni dava dışı sürücünün kusuru oranında sorumlu olacağından, dava dışı sürücünün tam kusurlu olduğu ve davacının maliki olduğu araçta mahkememizce aldırılan bilirkişi raporuna göre 12.500,00 TL değer kaybının bulunduğu, dava tarihinden önce davalı sigorta şirketi tarafından 4.187,07 TL ödemenin yapıldığı görülmekle davanın kısmen kabulüne, kabul edilen maddi tazminat kalemine davalı sigorta şirketi başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü sonunda temerrüte düşecek ise de kısmi ödeme bulunduğundan ödeme tarihinden itibaren, diğer davalı ise kaza tarihinde temerrüte düşeceğinden bu tarihten itibaren zarar veren araç kamyonet olduğundan avans faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
Arabuluculuk ücreti yönünden;6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/23273 Esas, 2022/901 Karar sayılı ilamı aynı doğrultudadır.)
Eldeki davada, dava öncesi davalı sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmiş olması karşısında ayrıca zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmediği halde davacı yanca arabuluculuğa başvurulmuş olmasından dolayı ortaya çıkan ücretin davacı tarafça karşılanması gerekmektir (İzmir BAM 20. H.D. 2024/762 Esas, 2024/687 Karar ).
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
-8.312,93 TL değer kaybı bedeli tazminatının davalı sigorta şirketinden (bakiye kalan 94.389,50 TL poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) kısmi ödemenin yapıldığı 15/09/2023 tarihinden diğer davalıdan ise kaza tarihi olan 15/05/2023 itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 567,85 TL karar ve ilam harcının yatan 269,85 TL peşin harçtan mahsubu ile eksik kalan 298,00 TL' nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine' ye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan ve mahsup edilen 269,85 TL ve 269,85 TL başvurma harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 204,00 TL posta ve diğer giderler ile 5.500,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 1.402,85 TL yargılama giderinin kabul red oranı nazara alınarak 4.741,69 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 8.312,93 TL vekâlet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak alınarak davacıya ödenmesine,
6-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. Uyarınca reddedilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 1.687,07 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalılara ödenmesine,
7-6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.200,00 TL arabuluculuk giderinin davacıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına,
8-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair, davacı ve hazır olan davalı vekilinin yüzüne karşı diğer davalının yokluğunda KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.11/07/2024
Katip ...
E imza
Hakim ...
eimza