T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO : 2023/943 Esas
KARAR NO : 2024/1105
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 15/11/2023
KARAR TARİHİ : 10/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) Davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
İDDİA : Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde; ".... İzmir Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü, Trafik Düzenleme ve Denetleme Büro Amirliği tarafından düzenlenen Kaza Tespit Tutanağında; 'Sürücü ...sevk ve idaresindeki... plakalı aracı ile 1643/4 sokak üzerinde seyir halinde iken no.10 önüne geldiğinde aracının sol ön kısımlarıyla park halinde bulunan...plakalı aracın sağ arka yan kısımlarına çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği sürücü beyanı ve kaza mahalli incelenmesinden anlaşılmış olup, Bu kazanın oluşumunda Sürücü... İn 2918 sayılı KTK'nın 52/1-B maddesini ihlal ettiği kanaatine varılmıştır.'' bilgilerine yer verilmiştir. İncelenen TRAMER kayıtlarına göre, işbu kazada... plakalı araç sürücüsünün, kazanın oluşmasında ve dolayısıyla müvekkilin aracında oluşan maddi zararda %100 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Kaza akabinde müvekkilin aracında oluşan hasarın onarımı müvekkilin kasko şirketi... SİGORTA A.Ş. tarafından gerçekleştirilmiştir. Ancak müvekkilin aracı bu kazadan ötürü değer kaybına da uğramıştır. Kazada asli ve tam (%100) kusurlu... plaka sayılı araç maliki adına kaza tarihinde yürürlükte olan 69577026 poliçe numaralı Zorunlu Trafik Mali Sorumluluk Sigorta poliçesine istinaden davalı sigortacı ... Sigorta A.Ş.'dir. İş bu nedenle Davalı ... A.Ş.'den, 21/08/2023 tarihli dilekçe ile müvekkilin aracında meydana gelen değer kaybı, hasar – onarım maliyeti, vb. zarar sebebiyle, (fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydı ile) uğramış olduğu maddi zararın, poliçe limitleri dahilinde 15 gün içinde ahzu kabz yetkimize dayanarak belirtmiş olduğumuz banka hesabına ödenmesini talep etmemize rağmen müvekkilin uğramış olduğu toplam zarar tamamen karşılanmamıştır. Yerleşik Yargıtay içtihatları uyarınca trafik kazası nedeni ile araçta oluşan değer kaybı gerçek zarar kapsamında olup ZMSS tarafından bu zararın karşılanması gerekmektedir. Tarafımızca İzmir Arabuluculuk bürosunun Arabuluculuk Numarası... dosyası ile görüşmeler yapılmış ancak anlaşma sağlanamamıştır. Yukarıda izah edildiği şekilde meydana gelen kaza sonucunda fazlaya ilişkin talep haklarımız saklı kalmak kaydıyla, yapılacak olan bilirkişi incelemesi sonucunda ortaya çıkacak araçtaki değer kaybının davalı tarafından en yüksek ticari faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle mahkemenize başvurmak zorunluluğu doğmuştur. Yukarıda açıklamaya çalıştığımız ve mahkemenizce resen göz önünde bulundurulacak nedenlerle, Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla, HMK 107. Maddesi gereğince bilirkişi incelemesi sonucunda belirlenecek olan bakiye değer kaybı için şimdilik 100,00-TL'nin kaza tarihinden işleyecek mevduata uygulanan en yüksek ticari faizi davalı tarafından ödenmesine karar verilmesini" talep ettiği görülmüştür.
SAVUNMA : Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde; "..Kazaya karıştığı iddia edilen ... plaka sayılı araç müvekkil şirket nezdinde... no'lu 29/09/2022-2023 vadeli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sig-ortalıdır. Poliçe kapsamında maddi zararlar açısından kaza tarihinde araç başına azami teminat limiti 100.00,00-TL’dır. Müvekkil şirketin poliçeden kaynaklanan sorumluluğu; azami teminat limiti ve sigortalı araç sürücüsünün kusur oranı ile sınırlı olup sadece gerçek zarara ilişkindir.... plakalı aracın karışmış olduğu trafik kazası neticesinde başvuru sahibine ait aracın uğradığı bakiye değer kaybı masrafı talep edilmektedir. Daha önce başvuru sahibinin müvekkil şirkete başvurması üzerine müvekkil şirketçe... nolu hasar dosyası açılmış olup, alınan eksper raporunda başvuru sahibine ait aracın değer kaybına ilişkin zararının olduğu tespit edilmiş, başvuru sahibine 19/09/2023 tarihinde kusur durumuna göre; 10.000,00 TL değer kaybına ilişkin tazminat ödemesi, yapılmıştır. Yapılan ödeme ile müvekkil şirket poliçeden doğan tüm sorumluluğunu yerine getirmiş olup, başkaca bir sorumluluğu kalmamıştır. Kusur oranı ve tazminat hesabının araç hasarı ve değer kaybı konusunda uzman bilirkişi tarafından yapılması gerekmektedir. Söz konusu davaya ilişkin hasar bedelinin ve kusur oranlarının hesaplanması açısından konusunda uzman bilirkişilerce rapor alınması gerekmektedir. Yukarıda belirtilen nedenlerle konusunda uzman bilirkişi tarafından, hasar bedelinin gerçeği yansıtacak şekilde incelenmesi amacıyla bilirkişi incelemesi yapılmasını talep ediyoruz. Başvurana ait araç tazminatı ödenmiş olup başkaca bir zarar kalmadığından başvuranın sebepsiz zenginleşmesine neden olacak şekilde müvekkil şirket’in tazminata hükmedilmesi hatalı bir uygulama olacaktır. Başvuru sahibi vekili tarafından temerrüt iddiasıyla talep edilen avans faizi istemi de haksız olup, reddi gerekmektedir. Öncelikle yukarıda izah etmiş olduğumuz gerekçelerle başvuru sahibinin tazminat talebinin haklı olarak karşılanmadığı savunmalarımız karşısında şirketimizin temerrüde düştüğünü kabul anlamına gelmemek kaydıyla, başvuru sahibi vekilinin temerrüde düşme iddiasıyla talep etmekte olduğu avans faiz istemi de haksızdır. Hiçbir şekilde karşı tarafın taleplerinin kabulü anlamına gelmemekle birlikte kaza tarihinden itibaren ticari faiz işletilmesi talebi hukuku dayanaktan yoksundur ve bu talebin reddi gerekmektedir. Bilindiği üzere ZMSS genel şartları gereğince sigortalının müvekkil şirkete başvuru tarihinden itibaren 8 gün içerisinde müvekkil şirketin ödeme yükümlülüğü bulunmakta olup bu sürenin bitimi ile sigorta şirketi temerrüde düşmekte ve faiz işlemektedir. Bu sebeple kaza tarihinden itibaren faiz isteminin reddi gerekmektedir. Bununla birlikte 3. kişi konumunda bulunan başvuru sahibinin müvekkil şirketten ticari faiz istemi haksız ve mesnetsiz olup bu talebin de reddi gerekmektedir. Yukarıda izah ettiğimiz sebeplerle; başvuru sahibi vekilinin haksız tazminat talebinin reddine, karar verilmesini talep etmiştir." şeklinde talep ettiği görülmüştür.
UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİL DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE :
1).Dava, haksız fiil nedeniyle oluşan Bakiye Değer Kaybı Tazmini istemine ilişkin HMK md. 107 çerçevesinde açılmış Belirsiz Alacak Davasıdır.
2) Ticari uyuşmazlıklarda "Arabuluculuk" bir dava şartı olarak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesinde düzenlenmiş olup, “Bu Kanunun 4’üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” hükmünü içermektedir.
Davacının dava öncesi arabuluculuk bürosuna başvurduğu, ancak anlaşmanın sağlanamadığı, böylelikle dava şartı olarak düzenlenen zorunlu arabuluculuk yolunun tüketildiği ve dava şartının yerine getirilmiş olduğu dava dilekçesi ekinde dosyaya ibraz olunan arabuluculuk son oturum tutanağından anlaşılmaktadır.
3) Karayolları Trafik Kanunu'nun "14/4/2016 tarihli 6704 sayılı Kanunun 5 md. ile değişik "Doğrudan doğruya talep ve dava hakkı" başlıklı 97. maddesi;
"Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir." hükmünü öngörmekte olup, dava dilekçesi ekinde yer alan 21/08/2023 tarihli başvuru dilekçesinin gönderildiği ve böylelikle dava şartı olan Yazılı Başvuru şartının da sağlandığı görülmüştür.
4) Davaya konu trafik kazasının 23.06.2023 tarihinde, İzmir ili Bayraklı ilçesinde gerçekleştiği, ...'in sevk ve idaresindeki... plaka sayılı aracın park halindeki ...plaka sayılı araca çarpması ile kazanın vuku bulduğu dosyada mevcut Kaza Tespit Tutanağından anlaşılmaktadır.
5) Zarar gören ... plaka sayılı aracın kaza tarihinde Davacı ... adına tescilli olduğu;
Zarar veren... plaka sayılı aracın ise dava dışı...adına tescilli olduğu trafik tescil kayıtları ve ruhsat suretleri ile sabittir.
6) Zarar veren...plaka sayılı aracın 29.09.2022 - 29.09.2023 tarihlerini kapsar şekilde ... Sigorta AŞ.'de Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) yani zorunlu trafik sigortası ile sigortalanmış olduğu celp olunan hasar dosyası içinde yer alan ... no'lu poliçe sureti ile anlaşılmaktadır. Davaya konu trafik kazasının tarihi poliçede belirtilen risk periyodu içinde yer almaktadır.
7) Trafik kazaları sonucu uğranan zararlardan sorumluluk da haksız fiil sorumluluğu kapsamında yer almaktadır. Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır.
Haksız fiil sorumluluğu; "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
TBK md. 49; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
TBK md. 50; "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmünü içermektedir.
8) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu;
91/1. Maddesinde; "İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (MMS) yaptırmaları zorunludur";
85/1. Maddesinde; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.";
85/son maddesinde ise; "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-3 maddesinde; "Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır." düzenlemesi ile sorumluluk sınırları gösterilmiştir.
Yukarıda açıklanan ve alıntılanan hükümler doğrultusunda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
9) Zarar veren ...plaka sayılı aracın 29.09.2022 - 29.09.2023 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile Davalı ... AŞ.'de sigortalıdır. Kaza 23.06.2023 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği hasar bedelinden sigorta şirketi sorumludur.
Ancak sigortacının sorumluluğu, yukarıda izah edilen sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararlarla sınırlı olarak dava dışı araç sürücüsünün kusuru oranındadır. Bu nedenle aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir.
10) Kaza tespit tutanağı polis marifetiyle tanzim edilmiş olup tutanakta kusur tespitinin yapılmış olduğu görülmektedir.
TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Davacının bilirkişi deliline dayanmış olması nedeniyle mahkememizce bilirkişiden kusur ve hasar bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.
11) Mahkememizce aldırılan 02/08/2024 tarihli bilirkişi raporunda;
- Trafik Kural İhlalleri Yönünden;
1.) Davalı ... poliçeli aracı kullanan dava dışı sürücü ... (...) dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışlarından dolayı dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışından dolayı, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışlarından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 52/1-b (Sürücüler, Hızlarını kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak zorundadırlar.) ve 56/1-a (Şerit izleme ve değiştirme kurallarına uymamak) maddelerinde belirtilen hükmünü ihlal etmekle kazanın oluşumunda etken olduğu;
2.) Davacı ...’in maliki olduğu ...plaka sayılı araç yukarıda kanaat
bölümünde açıklanan teknik değerlendirmeler doğrultusunda, kazanın oluşumunda etken olmadığı; görüş ve kanaatine varılmıştır.
- Değer kaybı bedeli yönünden:
... plaka sayılı aracın, 23.06.2023 riziko tarihi itibarıyla dava konusu olaya bağlı olarak piyasa rayiçlerine göre 20.000,00-TL reel değer kaybı meydana geldiği görüş ve kanaatine varılmıştır. Somut olayda davalı ... kazada kusurlu olan... plaka sayılı aracın ... numaralı poliçesi kapsamında, düzenleme tarihi itibarıyla KZMM Sigortasını tanzim eden şirket olup,...raçta meydana gelen zararı (Sn. Mahkemenin takdir edeceği sigortalısının kusuru oranında) sigortacısının sorumluluk riski ve K.T.K 85/1 ve 91 kapsamında 20.000,00-TL. olarak tespit edilen değer kaybı bedelinden poliçe limitiyle sorumlu olduğu, ancak davalı ... tarafından 19.09.2023 tarihinde 10.000,00 TL. değer kaybı bedeli ödemesi yapılmış olmakla (20.000,00 TL.- 10.000,00 TL.) = 10.000,00 TL. olarak hesaplanan bakiye değer kaybı bedelinden sorumlu olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
13) Mahkememizce yapılan değerlendirmede; kaza tespit tutanağının polis marifetiyle tanzim olunduğu, kusura ilişkin bir tespitinde ... plaka sayılı araç sürücüsü dava dışı ...'in KTK 52/1-B hükmünü ihlal ettiğinin belirtildiği; mahkememizce aldırılan 02.08.2024 tarihli bilirkişi raporunda yapılan kusura ilişkin tespitte de yine kaza tespit tutanağında olduğu gibi KTK 52/1-B hükmünün ihlal ettiği belirtilmişken, yanı sıra da 56/1-a hükmünü (Şerit izleme ve değiştirme kurallarına uymamak) kurallarını ihlal ettiği, böylelikle kaza tespit tutanağı ile bilirkişi raporunun kusurlu tarafın tespitine ilişkin kanaatlerin örtüştüğü ve birbirini doğruladığı görülmekle bilirkişi raporlarındaki kusura ilişkin tespitlere itibar edilerek kaza oluşumunda sigortalı... plaka sayılı araç sürücüsünün % 100 ve Asli Kusurlu olduğu, zarar gören aracın kazaya etkisinin bulunmadığı ve Kusursuz olduğu, zararın tamamının poliçe limitlerini aşmamak kaydıyla sigortalı aracın KZMMS poliçesi ile sigortacısı olan davalı ... şirketinin sorumluluğunda olduğu kabul edilmiştir. Bilirkişi Raporunda bakiye değer kaybının 10.000,00-TL olarak tespit olunduğu, taraflarca rapora karşı her hangi bir itirazın yapılmadığı görülmekle bakiye hasar bedeli mahkememizce de 10.000,00-TL olarak kabul olunmuştur.
14) Davacı vekili bilirkişi raporu doğrultusunda talebini arttırmış, harcını karşılamıştır.
Denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu bilirkişi raporu Mahkememizce de benimsenerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-. Davanın KABULÜ ile;
10.000,00-TL Bakiye Değer Kaybından kaynaklanan maddi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Tazminata Temerrüt Tarihi olan 01/09/2023'den itibaren Yasal Faiz işletilmesine,.
2- Karar tarihinde Yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 683,10-TL harçtan peşin alınan 269,85-TL ve 170,78-TL' tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 242,47-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3- Arabuluculuk Kanunu Madde 18/A fıkra 13, 14 gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4- Davacı tarafından yatırılan başvurma harcı, peşin harç ve vekalet harcından oluşan 578,10-TL ilk harç ile 170,78-TL tamamlama harcı toplamı olan 748,88-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 10.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6- Davacı tarafından yapılan 5.500,00-TL bilirkişi ücretinin ve 154,25-TL tebligat ve posta ücreti olmak üzere toplam 5.654,25-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7- Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, HMK 341 maddesi gereğince miktar itibariyle Kesin Olarak verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 10/12/2024
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza