T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/969 Esas
KARAR NO : 2024/966
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 23/11/2023
KARAR TARİHİ : 24/10/2024
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesi ile; 10.08.2023 tarihinde müvekkili... maliki ve sürücüsü olduğu ... plakalı araç ile Bornova Yzb İbrahim Hakkı Caddesini takiben .... Cami istikametine seyir halinde iken Bornova 57 Topçu Tugayı kavşağına gelip iki şeritli yolda, yolun sağındaki sağ şeritte kırmızı ışıkta durduğunu, aynı kavşakta ve aynı istikamette seyretmekte olan... plakalı ... sevk ve idaresindeki Mikser Kamyon da sol tarafta ve ... plakalı aracın sol tarafında kalan şeritte arka kısımlarda kırmızı ışıkta durduğunu, iki şeritli yolun sağ şeridinde bulunan müvekkili davacı... plakalı aracıyla, yeşil ışığın yanması ile önündeki dolmuşu ve kendi şeridini takiben şeridini koruyarak hareket ettiğini, bu esnada, solundaki şeritten hızla ve kontrolsüzce sol arkadan gelen, ... idaresindeki... plakalı Mikser Kamyon kavşağa girerken kontrolsüzce, dikkatsizce arkadan gelerek ve şerit ihlali yaparak kendi aracının sağ ön köşe kısımları ile, müvekkilinin... plakalı aracının sol arka çamurluk ve kapı kısımlarına çarparak sürükleyip önüne alıp döndürüp kavşak içerisinde ters yöne çevirdiğini, meydana gelen kazada, kavşağa hatalı olarak, sağ kısmına dikkat etmeden kontrolsüz bir hızla ve şerit ihlali yaparak giren ve müvekkilinin... plakalı aracına yan arkadan çarparak sürükleyip ters döndüren... plakalı kamyon sürücüsü, meydana gelen kazada %100 kusurlu olduğunu, buna rağmen davalı ... tarafların aralarında tuttukları tutanağa gerçek dışı beyan ile müvekkili davacının aracı ile ters yönden geldiğini ve şeridine girerek kendi aracının sol kısmına vurması ile çarpışmanın gerçekleştiğini iddia ettiğini, bu gerçek dışı beyana dayalı olarak SBM-TRAMER kusur değerlendirmesinde müvekkili davacı ...a %100 kusur atfettiğini, SBM-TRAMER'in bu kusur değerlendirmesine ilgili merciye itiraz ettiğini, ancak kavşaktaki kamera kayıtları ve tarafların çelişkili beyanları göz ardı edilerek, itirazın reddedildiğini, kusura ilişkin olarak daha sonra müvekkili tarafından, kendi aracına ait zorunlu mali mesuliyet trafik sigorta poliçesi yükümlüsü olan ... Sigorta A.Ş.'ne başvuru yapıldığını, ... plakalı sigortalı araç sürücüsünün gerçek dışı beyanına itiraz ile kavşaktaki kamera kayıtlarının alınarak kusur durumunun yeniden belirlenmesi istendiğini, ancak kayıtlar alınıp incelenmeden ve itirazlar dikkate alınmadan kazanın taraflarının beyanlarının uyuşmamasına rağmen müvekkilinin haklı itirazının, haksız ve gerekçesiz olarak talebi reddedildiğini, kazanın meydana geldiği kavşakta, İzmir İl Emniyet Müdürlüğü ve 57.Topçu Tugayı Komutanlığı'nın kameraları mevcuttur. Sigorta şirketine yapılan başvuruda kamera kayıtları alınmadığı için İzmir ...Sulh Hukuk Mahkemesi... D.İş sayılı dosyasından delil tespiti yaptırıldığını, tüm bu kayıtlar incelendiğinde kaza oluşunda müvekkili ...ın herhangi bir kusurunun olmadığını, davalı araç sürücüsü ...n kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğunu, şerit ihlali yapıp müvekkili aracına yan arkadan çarptığını, kaza tespit tutanağına gerçek dışı beyanda bulunduğunu, dosya kapsamında yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde, kaza nedeniyle araçta oluşan hasar ile 139.558,64-TL hasar bedeli, 50.000,00-TL değer kaybı bedeli, ve ikame araç bedeli için de 7 gün onarım süresi tespit edildiğini, İzmir Arabuluculuk Bürosu ...arb. numarasıyla yapılan başvuruda taraflar arasında herhangi bir anlaşma sağlanamadığını, 1-Davalı ...Hazır Beton San. ve Tic.Ldt. Şti.'ne ait...plakalı araç üzerine dava neticesine kadar ihtiyadi tedbir ve /veya İhtiyadi haciz konulmasına 10.08.2023 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle müvekkili davacıya ait...plakalı aracında meydana gelen hasar ve zararın bedelinin, değer kaybı bedelinin, ikame araç bedelinin HMK 107. maddesi kapsamında belirlenerek tüm alacakların, İzmir...Sulh Hukuk Mahkemesi... D.İş sayılı dosyasından yapılan tespit giderleri ve vekalet ücretinin, belirlenen tüm alacaklara 10.08.2023 tarihinden işletilecek ticari, tespit dosyası masraf ve vekalet ücretine tespit karar tarihinden itibaren işletilecek yasal faizinin yargılama giderleri ve vekalet ücretinin müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili, dava değeri arttırım dilekçesi ile; diğer tüm dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla ve davalılardan... Sigorta A.Ş. bakımından poliçe limitiyle sınırlı, diğer davalılar bakımından alacağın tamamından sorumlu olarak; 10.08.2023 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle müvekkili davacıya ait ...plakalı aracında meydana gelen, Hasar bedeli KDV Dahil 139.558,64 TL, Değer kaybı bedelinin 20.000,00 TL, İkame araç bedeli 10.800,00 TL olmak üzere toplam 170.358,64 TL maddi zararın, İzmir ...Sulh Hukuk Mahkemesi... D.İş sayılı dosyasından yapılan tespit giderleri ve vekalet ücretinin, belirlenen tüm alacaklara 10.08.2023 tarihinden işletilecek ticari, tespit dosyası masraf ve vekalet ücretine tespit karar tarihinden itibaren işletilecek yasal faizinin, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili, cevap dilekçesinde; sigortalı aracın davaya konu kazada kusurunun bulunmadığını, kabul manasında olmamak üzere, davacının talepleri bakımından dosyanın bilirkişi incelemesine gönderilmesi gerektiğini, genel şartlar gereğince müvekkili şirketin yalnızca anlaşmalı servislerde uygulanacak tedarik, onarım ve işçilik bedelleri ile sorumlu olması sebebiyle zararın tespitinde bu hususun da göz önünde bulundurulması gerektiğini, bununla birlikte davacı vekili tarafından fatura ibraz edilmediği ve araç onarımının yapılıp yapılmayacağı yahut kdv ödenip ödenmeyeceği belirsiz olduğundan kdv hariç hesaplama yapılması gerektiğini, kabul manasında olmamak üzere, müvekkilinin şirket söz konusu zarardan poliçe teminat limitleri dahilinde sorumlu olduğunu, davayı kabul manasında olmamak üzere faizin dava tarihinden itibaren yasal faiz olması gerektiğini, aracın hususi araç olduğunu, avans faizine hükmedilmeyeceğini, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Hazır Beton Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili, cevap dilekçesinde; davacı tarafın dava dilekçesinde belirttiği hususların gerçek dışı olup kabulünün mümkün olmadığını, davacı tarafın kullandığı aracın ters yönden gelmesi sonucunda kazanın gerçekleştiğini, olayın fotoğraflarında kavşağa yaklaşmadan öncesi görünmese de müvekkili şirkete ait aracın şoförünün kaza tutanağında aracın ters yönden kavşağa girdiğini belirttiğini, olay anında orada olan bir çekici sürücüsünun de davacının kazaya sebebiyet verdiğini davacıya ve müvekkili şirketin şoförüne beyan ettiğini, şirket aracının şoförünün %100 kusurlu olduğunun kabulünün mümkün olmadığını, davacı tarafın beton pompasına çok yaklaşmış olup araçla beraber ilerlemeye devam ettiğini, davacı tarafın kazayı engellemek için hiç bir şey yapmayarak kazanın oluşmasına sebep olduğunu, davacının kavşağa yaklaşmadan önce ters yoldan gelerek şirket aracının çok yakınına yaklaşması ve şoförün davacıyı görebilmesinin mümkün olmadığının kabulünün gerektiğini, davanın reddiyle karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Trafik kaza tutanağı, araç ruhsatları, sigorta poliçesi, hasar dosyası, fatura suretleri, bilirkişi raporu delil olarak değerlendirilmiştir.
Bilirkişi heyetinden alınan 05/04/2024 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre; "...Takdiri Sayın Mahkemeniz de olmak üzere;
Kusur yönünden;
Davalı sürücü ... yukarıda kanaat bölümünde açıklanan teknik değerlendirmeler doğrultusunda,dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışından dolayı, 2918 sayılı KTK nın 56/1-a (Şerit izleme ve değiştirme kurallarına uymamak) maddesinde belirtilen hükmünü ihlal etmekle kazanın oluşumunda etken olduğu;
Davacı sürücü... yukarıda kanaat bölümünde açıklanan teknik değerlendirmeler doğrultusunda, kazanın oluşumunda etken olmadığı;
Hasar Miktarı yönünden;
Dosya kapsamında onarım faturası olmadığından dolayı hasar bedeli KDV Hariç ve KDV Dahil olmak üzere 2 şekilde hesaplanmıştır.
... plakalı aracın hasar bakımından gerçek zararının tarafımızca belirlenen Orijinal parçalar ile onarım yapılması halinde araçtaki hasar bedeli olarak yedek parça toplamının KDV Hariç 71.508,87 TL olacağı ve işçilik bedelinin KDV Hariç 44.790,00 TL olmak üzere araçtaki toplam hasar bedelinin KDV Hariç 116.298,87 TL, 23.259,77 TL KDV ilavesi ile toplam hasar bedelinin KDV Dahil 139.558,64 TL olabileceği, aracın onarımının ekonomik olacağı görüş, kanaat ve tespitine varıldığı,
Değer Kaybı yönünden;
... plaka sayılı aracın 2.el satışı esnasında değer kaybı bedelinin 20.000,00-TL olabileceği görüş, kanaat ve tespitine varıldığı,
İkame Araç Bedeli yönünden;
... plaka sayılı aracın onarım süresi boyunca 15.000,00 TL ikame araç talebi oluşabileceği görüş, kanaat ve tespitine varıldığı,.." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Bilirkişiden alınan 28/06/2024 tarihli ek rapora göre; "...Takdiri Sayın Mahkemenize ait olmak üzere;
Davacı ve davalı vekillerinin KÖK rapora itirazlarına yönelik;
Hasar Bedeli Yönünden;
... plakalı aracın KÖK raporumuzda hasarlı olan parçaları tek tek irdelendiği, hasarlı olan sol ön çamurluğun, sol ön kapının, sol arka kapının, sol arka çamurluğun yukarıda ve KÖK raporumuzda yapılan açıklamalar neticesinde değişmesinin gerektiği, hasar bedeli yönünden KÖK raporumuzda değişiklik gerektirecek bir husus olmadığı görüş, kanaat ve tespitine varılmıştır.
Değer Kaybı yönünden;
... plaka sayılı aracın vaki kaza sonrası değer kaybına esas olacak parçaların, sol ön çamurluk, sol ön kapı, sol arka kapı, sol arka çamurluk değişim ve boya olduğu, ANCAK dosya kapsamında bulunan SBM kayıtlarına göre vaki kaza öncesinde de sol ön kapı, sol arka kapı, sol arka çamurluk hasarlanmış olduğu, onarım ve boya olmasından dolayı; iş bu davaya konu kaza sonrası anılı araçta değer kaybı esas alınacak parçanın sol ön çamurluk olduğu, hasarın boyutu dikkate alınarak tarafımızca değer kaybı açısından KÖK raporumuzda değişiklik gerektirecek bir husus olmadığı görüş, kanaat ve tespitine varılmıştır.
Yukarıdaki açıklamalar neticesinde, davacı ve davalı vekillerinin hasar bedeli, değer kaybı, onarım süresine yapılan itirazlarına yönelik Kök Raporumda değişiklik gerektirecek bir hususun olmadığı görüş kanaat ve tespitine varılmıştır.
İkame Araç Bedeli yönünden;
... plaka sayılı aracın, davalı vekilinin KÖK rapora itirazına yönelik tekrardan yapılan piyasa araştırması neticesinde;
AĞUSTOS 2023 yılı için ikame araç bedelinin günlük 900,00 TL olabileceği, aracın günlük 900,00 TL bedelle kiraya verildiği öğrenildiği, buna göre davacıya ait aracın 12 gün x 900,00 TL= 10.800,00 TL ikame araç talebi oluşabileceği görüş, kanaat ve tespitine varılmıştır.
Davalı vekilinin ikame araç bedeline yönelik yaptığı itiraz sonucu; KÖK raporumuzda ki görüş, kanaat ve tespitimizin değiştiği,
Hususlarındaki görüş, kanaat ve tespitlerimizi içeren ek raporumu, takdiri ve değerlendirmesi Sayın Mahkemenize ait olmak üzere arz ederim." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
1-Dava, trafik kazası nedeniyle davacıya ait araçta oluşan hasar onarım bedeli, değer kaybı zararının ve aracın onarımda geçen süre boyunca faydalanılmaması nedeniyle ikame araç zararının tahsili talepli maddi tazminat davasıdır.
2-Dava konusu uyuşmazlık davacıya ait... plaka sayılı araç ile davalıların maliki, sürücüsü ve ZMMS sigortacısı oldukları... plaka sayılı araç arasında meydana gelen 10/08/2023 tarihli trafik kazasında kusur dağılımı, kaza nedeniyle davacıya ait araçta oluşan hasarın onarım bedeli, onarım sonrası aracın değer kaybı zararı oluşup oluşmadığı ve aracın onarımda geçen süre boyunca araç yoksunluğundan kaynaklanan zararın karşılanması konularında toplanmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanmaktadır.
Trafik kazaları sonucu uğranan zararın tazmini hususunda temel dayanak haksız fiil sorumluluğudur.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun;
85/1. maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”;
85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.
Haksız fiil sorumluluğu, "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
49. maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.
Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
50. maddesi, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır."
Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır. Yargısal içtihatlar ve doktrine göre haksız fiilin unsurları;-Fiil, davranış,
-Fiilin hukuka aykırı olması
-Zararın meydana gelmesi,
-Kusur,
-Fiil ve zarar arasında illiyet bağı bulunması, olarak sıralanmaktadır.
Yine TBK'nın 50. maddesi ile "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmü düzenlemesi uyarınca zarar gören zararı ile zarar verenin kusurlu olduğunu ispatla mükellef kılınmıştır.
3-Dava konusu uyuşmazlıkta davalılar arasında zarar verdiği ileri sürülen aracın sigortacısı olan... Sigorta A.Ş.'nin de bulunduğu ve uyuşmazlıkta sigorta hukuku uygulanacağı, bu haliyle uyuşmazlığın çözümünde Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen sigorta hukukunun uygulanacak olması nedeniyle mutlak ticari dava niteliğinde olduğu ve bu itibarla uyuşmazlığın asliye ticaret mahkemesi görev alanına girdiği değerlendirilmiştir.
4-Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.” şeklinde ifade edilmiştir.
Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre ise, sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin dışında (üstünde) kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumludur.
Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir.
Somut olayda, davalı ...Sigorta A.Ş.... plaka sayılı aracın 09/11/2022-09/11/2023 tarihleri aralığında KZMMS sigorta poliçesi ile sigortacısı olduğu, kaza tarihi 10/08/2023 itibariyle davalı sigorta şirketinin poliçeden kaynaklanan sorumluluk üst sınırının 120.000,00-TL olduğu görülmüştür.
5-Haksız fiil sorumluluğunun tespiti bakımından öncelikle zarara sebebiyet veren trafik kazasının gerçekleşmesinde tarafların kusur durumlarının değerlendirilmesi gerekmektedir.
Mahkememizce kaza tespit tutanağı, kaza anını gösteren kamera kayıtları ve dosya kapsamında toplanan diğer deliller çerçevesinde kusur durumlarının ve kural ihlallerinin tespiti için adli trafik bilirkişiden rapor alınmış, dosyaya sunulan 05/04/2024 tarihli bilirkişi raporunda dava konusu kazanın davalı araç sürücüsü ...'ın Karayolları Trafik Kanunu'nun 56/1-a maddesinde düzenlenen şerit izleme kurallarını ihlal etmesi nedeniyle meydana geldiği, davacı araç sürücüsünün ise kazaya etki eden bir kural ihlali bulunmadığı yönünde görüş bildirildiği görülmüştür.
Rapora karşı davalı taraf vekillerinin sair nedenlerle itirazda bulundukları görülmüş ise de, kazanın gerçekleşme anının öncesini de içeren kamera kayıtlarının incelenmesinde davacıya ait aracın davalı tarafa ait araca göre daha önde ve sağ kısımda şeridinde seyrine devam ettiği sırada kavşak girişinde yolun bir miktar daraldığı ve sonra kavşağa doğru yeniden genişlediği, davacıya ait aracın kavşağa yaklaşık 100 metre kala ve devamında davalı araç sürücüsünün görüş alanı içerisinde ve önünde seyrettiği, araçların 2 sıra halinde kavşağa giriş yaptıkları yolda davacıya ait aracın yolun sağ şeridinde kaldığı ve sağ şeridin en kenarından kavşağa katılım yapmak üzere hareket ettiği sırada, davalı araç sürücüsünün kendisine ayrılan yol bölümünün sol kısmı boş ve yeterli genişlikte olmasına rağmen gerekli dikkat ve özeni göstermeyip yolu ortalamak suretiyle kavşağa giriş yapmak istediği sırada davacıya ait araca sol arka köşesinden çarptığı ve devamında aracı uzun bir mesafe boyunca sürükleyerek başkaca kısımlarının da zarar görmesine neden olduğu kazada, davalı araç sürücüsünün şerit izleme kurallarına ve çevre kontrolüne yönelik kural ihlallerinden dolayı kazaya asli ve %100 kusuruyla sebebiyet verdiği kabul edilmiştir.
6-Davacının kaza sonucu oluşan hasar onarım bedeli, değer kaybı zararının ve onarım süresi ile emsal bir aracın kiralama bedelinin tespiti için otomotiv konusunda uzman bilirkişiden rapor alınmış, dosyaya sunulan 05/04/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle davacıya ait aracın hasar onarım bedelinin KDV dahil 139.558,64-TL olduğu, aracın rayiç değerinin kaza öncesinde 700.000,00-TL olduğu, onarımın ekonomik olduğu, aracın 20.000,00-TL değer kaybına uğrayacağı, aracın onarımının 12 gün süreceği ve bu süreçte emsal bir aracın günlüğü 1.250,00-TL bedel ile kiralanabileceği, davacının ikame araç zararının 15.000,00-TL olduğu yönünde görüş bildirilmiştir.
Bilirkişi raporuna karşı davacı vekilinin ve davalı ... Ltd.Şti. vekilinin itiraz dilekçesi sunmuş oldukları görülmüştür.
Hasar onarım bedeli yönünden yapılan incelemede, dava öncesinde İzmir...Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı delil tespiti dosyasında araç üzerinde fiziki inceleme ile yapılan zarar tespitinde KDV dahil onarım bedelinin 139.558,64-TL olarak belirlendiği, delil tespiti dosyası ve mahkememize sunulan bilirkişi raporunda hasar hesaplamasına esas alınan parça ve işçiliklerin kazayla uyumlu oldukları, KDV dahil ve iskontosuz parça fiyatları üzerinden yapılan hesaplamanın yerleşik yargısal uygulamalara göre gerçekleştirildiği, davalı tarafça itirazlar ileri sürülmüş ise de somut bir hatalı değerlendirmeyi işaret eden bir eksiklik veya hatanın gösterilmediği dikkate alınarak itirazlara itibar edilmemiş, davacıya ait aracın onarımının KDV dahil 139.558,64-TL olduğu kabul edilmiştir.
Değer kaybı zararı yönünden yapılan incelemede, aracın onarım gören parçaları, yaşı, kullanım kilometresi, marka ve modeline(2013) göre, aracın daha önceki tarihli kazaları da dikkate alındığında 20.000,00-TL değer kaybı zararının piyasa şartlarına uygun olduğu, her ne kadar delil tespiti dosyasında değer kaybı zararı 50.000,00-TL olarak gösterilmiş ise de aracın kaza öncesinde mevcut olan geçmiş tarihli hasarlarından dolayı uğradığı onarımların değerlendirilmeksizin rapor düzenlendiğinin anlaşıldığı, mahkememize sunulan 05/04/2024 tarihli bilirkişi raporunda değinildiği üzere davacıya ait aracın 19/08/2020 tarihli hasarından dolayı sol ön kapı, sol arka kapı ve sol arka çamurluk ile arka tamponunda onarım gördüğü, dolayısıyla dava konusu kazadan dolayı ilk kez onarım görecek parçanın yalnızca sol ön çamurluk olduğu, bu haliyle aracın Tramer'e işlenecek hasar kaydı miktarı ve önceki tarihli kazalarına göre değer kaybı zararının 20.000,00-TL'den fazla olup olamayacağı hususunda ek rapor alınmış, dosyaya sunulan 28/06/2024 tarihli ek raporda aracın önceki kazasındaki işlem gören parçalarda yeniden işlem yapılmasının ayrıca değer kaybı oluşturmayacağının belirtildiği, bu haliyle mahkememizce yapılan değerlendirmede aracın kaza tarihindeki rayiç değerinde 20.000,00-TL değer kaybı oluşacağına yönelik bilirkişi görüşü mahkememizce dosya kapsamına ve piyasa rayiçlerine uygun bulunmakla taraf itirazları yerinde görülmemiş ve aracın 20.000,00-TL değer kaybına uğradığı kabul edilmiştir.
İkame araç ücreti zararı yönünden yapılan incelemede; Bilirkişi raporu ile aracın onarımının 12 gün süreceği ve günlüğü 1.250,00-TL'den emsal nitelikte bir aracın kiralanabileceği belirtilmiştir. Yargıtay 4.Hukuk Dairesi'nin istikrarlı uygulamasına göre hasar gören bir aracın maliki aracın tamiri süresince araçtan faydalanmaması nedeniyle zararının oluştuğu kabul edilmektedir. Zarar gören araç maliki bu süreçte farklı bir araç kiralamamış olsa dahi salt kendisine ait araçtan faydalanma imkanı bulunmadığı için aracın günlük kullanım bedeli kadar zararı oluşacaktır. 05/04/2024 tarihli bilirkişi raporunda öngörülen 12 günlük onarım süresi ile delil tespiti dosyasında belirlenen 7 günlük onarım süresi arasında çelişki oluşmuş ise de, aracın onarım görecek parçalarının astar ve boya işlemleri itibariyle 12 günlük onarım süresinin dosya kapsamına daha uygun olduğu kabul edilmiştir. Onarım süresi 12 gün olarak aracın hasarıyla uyumlu olarak değerlendirilmiş ise de, günlük 1.250,00-TL kiralama bedelinin emsal nitelikteki başkaca yargılama dosyalarına göre bir miktar yüksek kaldığı gözetilerek mahkememizce bu hususta ek rapor düzenlenmesi talep edilmiş, dosyaya sunulan 28/06/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda aracın model yılına göre günlük ikame araç ücretinin 900,00-TL olabileceği yönünde ek rapor sunulduğu görülmüştür. Mahkememizce yapılan değerlendirmede, 2023 yılı rayiçlerine ve aracın marka, model ve segmenti itibariyle günlük 900,00-TL kiralama bedelinin daha makul düzeyde olduğu değerlendirildiğinden hükme esas alınmış ve davacıya ait aracın onarımı süresince 10.800,00-TL ikame araç zararı oluşacağı kabul edilmiştir.
7-Davalı taraflarca dava öncesinde davacıya herhangi bir zarar ödemesi yapıldığına dair dosyaya delil sunulmadığından mahkememizce tespit edilen zararların tamamının(sigorta şirketi yönünden poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere) davalılardan talep edilebileceği değerlendirilmiştir.
Davacı vekilinin 18/09/2024 tarihli değer artırım dilekçesiyle dava değeri sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limitiyle sınırlı tutularak, hasar bedeli yönünden 139.558,64-TL'ye, değer kaybı zararı yönünden 20.000,00-TL'ye ve ikame araç zararı yönünden 10.800,00-TL'ye yükseltildiği, tazminat miktarlarına kaza tarihinden itibaren yasal faiz uygulanması talep edildiği görülmüştür.
Davalı KZMMS sigortacısı... Sigorta A.Ş.'nin kaza tarihi itibariyle sorumluluk üst sınırı araç başına 120.000,00-TL olup, poliçe limitinden eksilme oluşturacak bir ödeme bulunduğuna dair delil veya ödeme makbuzu sunulmadığı dikkate alınarak davalının sorumluluğu 120.000,00-TL poliçe limitiyle sınırlı tutulmak kaydıyla 139.558,64-TL hasar onarım bedeli zararının tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş, tazminat miktarına davalı araç sürücüsü ve maliki şirket yönünden kaza tarihi 10/08/2023'ten, davalı sigorta şirketi yönünden ise yazılı başvuru şartı yerine getirilmekle birlikte 15/08/2023 tarihinde ekspertiz incelemesi yapıldığı ve 22/08/2023 tarihinde ekspertiz raporu düzenlendiği görülmekle sigorta şirketinin kendi atadığı eksper tarafından düzenlenen rapor tarihinde temerrüde düşeceği gözetilerek 22/08/2023 tarihinden itibaren faize hükmedilmiş, faiz türü yönünden taleple bağlı kalınarak yasal faiz belirlenmiştir.
Davalı sigorta şirketi değer kaybı zararından sorumlu olmakla birlikte hasar onarım bedeli yönünden kurulan hüküm birlikte poliçe limiti tükendiğinden bu zarar talebinde yalnızca araç maliki ve sürücüsü yönünden hüküm kurulmuş, kaza tarihi itibariyle temerrüt oluştuğu gözetilerek kaza tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmiştir.
İkame araç zararı yönünden davalı araç sürücüsü ve malikinin sorumlu oldukları, kaza tarihi itibariyle temerrüt oluştuğu gözetilerek kaza tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmiştir.
8-Davacı tarafça İzmir...Sulh Hukuk Mahkemesi'nin... D.İş sayıl delil tespiti dosyasında sarf edilen tespit giderleri ve vekalet ücretinin yargılama giderlerine dahil edilmesi talep edilmiştir.
Davacıya ait aracın onarılmasından önce mevcut hasarının tespiti ve talep edilebilecek zarar miktarının belirlenmesi için yapılan delil tespiti talebinin zararın miktarının belirlenmesi ve ispatı için olağan bir masraf olarak değerlendirildiği ve 6100 sayılı HMK'nın 323/1-ç hükmü uyarınca delil tespiti masraflarının yargılama giderlerinden sayılacağının düzenlendiği gözetilerek delil tespiti dosyasında davacı tarafça sarf edilen giderler, yargılama giderlerine dahil edilmiş ve delil tespiti kararında hükmedilen vekalet ücretinin de ayrıca davalılardan tahsili yönünde hüküm kurulmuştur.
9-"6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/23273 Esas, 2022/901 Karar sayılı ilamı aynı doğrultudadır.)
Eldeki davada, dava öncesi davalı sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmiş olması karşısında ayrıca zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmediği halde davacı yanca arabuluculuğa başvurulmuş olmasından dolayı ortaya çıkan ücretin davalıya yüklenmesi mümkün bulunmadığından, arabuluculuk ücretinin davacıya yüklenmesi doğru olmuştur. "(İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20.Hukuk Dairesi'nin 2024/762 Esas 2024/687 Karar sayılı 25/04/2024 tarihli ilamı)
Yukarıda alıntılanan istinaf ilamı ve Yargıtay 4.Hukuk Dairesi'nin istikrarlı uygulamasına göre, sigorta şirketine yazılı başvuru dava şartının bulunduğu uyuşmazlıklarda arabuluculuk başvuru şartı zorunlu olmadığı halde davacı tarafça bu yola gidilmesi halinde bu tutarın davacıya yükletilmesi gerekmektedir. Mahkememizce Yargıtay ve istinaf uygulaması dikkate alınarak, Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan arabuluculuk ücretinin davacı üzerine yükletilmesine karar verilmiştir.
10-Davalı sigorta şirketi yönünden kısmen ret kararı verilmiş ise de, ret kararının davalının haklılık oranından değil poliçe limitinin tükenmiş olmasından dolayı verildiği gözetilerek davalı lehine yargılama giderine hükmedilmemiştir. Davalı sigorta şirketi aleyhinde yalnızca 120.000,00-TL tazminata hükmedildiğinden 6100 sayılı HMK'nın 325/3. Maddesi uyarınca yargılama giderlerinden, aleyhine hükmedilen tazminatın dava değerine oranı nispetinde sorumluluk hükmü kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE,
A-139.558,64-TL hasar bedelinden kaynaklanan maddi tazminatın davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin sorumluluğu poliçe limiti 120.000,00-TL'yi aşmamak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, tazminat miktarına davalı ... Sigorta Anonim Şirketi yönünden temerrüt tarihi 22.08.2023 tarihinden, diğer davalılar yönünden kaza tarihi 10.08.2023 tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine,
B-20.000,00-TL değer kaybı zararından kaynaklanan maddi tazminatın davalılar ...Hazır Beton Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile ...n kaza tarihi 22.08.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine, davalı ... Sigorta Anonim Şirketi yönünden açılan davanın poliçe limiti hasar bedeli tazminatı nedeniyle tükendiğinden REDDİNE,
C-10.800,00-TL ikame araç ücreti zararından kaynaklanan maddi tazminatın davalılar ...Hazır Beton Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile ...'tan kaza tarihi 22.08.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 11.637,19-TL harçtan peşin olarak alınan 512,33-TL ile ıslah harcı olarak alınan 2.408,00-TL harcın mahsubu ile bakiye 8.716,86-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına, davalı ... Sigorta Anonim Şirketinin sorumluluğunun 5.276,87-TL ile sınırlı tutulmasına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına takdir edilen 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 512,33-TL ile ıslah harcı olarak yatırılan 2.408,00-TL toplamı 2.920,33-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalı ... Sigorta Anonim Şirketinin sorumluluğunun 2.920,33-TL ile sınırlı tutulmasına,
5-Davacı tarafça işbu dosyada sarf edilen 269,85-TL başvuru harcı, 1.288,25-TL posta ve tebligat ücreti, 6.000,00-TL bilirkişi ücreti toplamı 7.558,10-TL ile İzmir ...Sulh Hukuk Mahkemesi'nin... D.İş sayılı delil tespiti dosyasından sarf edilen 1.500,00-TL bilirkişi ücreti, 2.400,00-TL delil tespiti vekalet ücreti, 123,60-TL başvuru harcı, 444,60-TL delil tespiti karar harcı, 107,00-TL tebligat ücreti olmak üzere 4.575,20-TL delil tespiti yargılama giderlerinin yargılama giderlerine dahil edilmesiyle toplam 12.133,30-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin aleyhinde kurulan dava değeri dikkate alınarak 8.546,65-TL ile sınırlı olarak sorumlu tutulmasına,
6-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve resen ilgili taraflara iadesine,
7-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından karşılandığı anlaşılan 3.200,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, bu hususta harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı... vekilinin e-duruşma yoluyla yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize bir dilekçe verilmesi veya tutanağa geçirilmek kaydıyla mahkememiz zabıt katibine beyanda bulunmak ve bu beyanın mahkememiz Hakimi tarafından onaylanması sureti ile istinaf kanun yoluna gidilebileceği, yasal süre içinde istinaf kanun yoluna başvurulmadığı takdirde kararımızın kesinleşeceği, yasal sürede istinaf kanun yoluna gidilmesi halinde dosyanın ilgili İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'ne istinaf konusunda karar verilmek üzere gönderileceği açıklanmak sureti ile açık yargılama sonunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.24/10/2024
Katip...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır