T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/992 Esas
KARAR NO: 2024/200
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/12/2023
KARAR TARİHİ: 05/03/2024
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; Müvekkili Şirketçe ...stanbul Plastik Ambalaj San. Tic. A.Ş.'ye ödenmesi gereken 229.817,98-TL sehven dava dışı ... Plastik San Tic. A.Ş.'nin Davalı Banka nezdinde bulunan... iban nolu hesabına gönderildiğini, 07.09.2023 tarihinde Davalı Bankanın İzmir Atatürk Organize Sanayi Bölgesi Şubesi ve 08.09.2023 tarihinde ise İzmir Kıbrıs Şehitleri Şubesi aracılığıyla paranın iade edilmesi için yazılı olarak talepte bulunulduğunu, Ancak söz konusu hesabın çeşitli icra dosyalarından konulan haciz nedeniyle blokeli olduğu bu nedenle paranın iade edilemeyeceğinin şifahen bildirildiğini, İzmir... Noterliğinin 13.09.2023 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile paranın hesaba iade edilmesi aksi durumda Şirketin uğrayacağı zarardan sorumlu olacakları davalı tarafa ihtar edildiğini, işbu ihtarnamenin 28.09.2023 tarihinde davalı tarafa tebliğ edildiğini, ancak davalı tarafça ihtarnamenin cevapsız bırakıldığını, bunun üzerine İzmir Arabuluculuk Bürosu ... sayılı arabuluculuk dosyası ile arabuluculuk görüşmeleri yürütülmüş ancak görüşmeler anlaşmama ile sona erdiğini, yanlış hesaba havale edilen 229.817,98-TL; 30.05.2023 tarih, ... numaralı ve 229.817,98 TL bedelli faturanın karşılığı olarak ......Plastik Ambalaj San. Tic. A.Ş.'ye gönderilecek bedel olduğunu, söz konusu bedel şirket isminin benzerliği nedeniyle müvekkil şirketin daha önce ticari ilişkide olduğu ancak 2015 yılından beri herhangi bir ticari faaliyette bulunmadığı .. Plastik San Tic. A.Ş. şirketine gönderildiğini, işbu bedelin müvekkili şirkete iadesi gerektiğini, bu nedenlerle haksız yere taraflarına iade edilmeyen 229.817 98-TL'nin temerrüt tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte Davalı taraftan tahsiline, dava konusu 229.817,98-TL. nin 3. kişilere ödenmesinin durdurulması için tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle; husumet itirazları bulunduğunu, huzurda görülen davada davacının, müvekkili bankanın müşterisi olmadığını, davacı,... nezdindeki hesabından; dava dışı... Plastik San Tic. A.Ş.'nin müvekkil banka nezdindeki hesabına EFT işlemi gerçekleştirildiğini, müvekkil bankanın da kendisine gelen EFT talimatına uygun olarak söz konusu tutarın EFT alıcısının hesabına geçmesini sağladığını, dava konusu EFT dekontu ve hesap hareketleri incelendiğinde görüleceği üzere, müvekkili bankanın söz konusu işlemdeki rolü, EFT işleminin alıcısının bankası olması ve davacı ve davacının EFT işleminde amir bankası olan... tarafından iletilen bilgiler kapsamında; EFT işlemini tamamlaması olduğunu, EFT talimatının da bizzat davacı tarafından verilmiş olup; hatalı bir hesaba EFT yapmış ise bunun sorumluluğunun kendisine ait olduğunu, davacı yanın, dava dışı şirket ile aralarında hukuki/ticari ilişki olmadığını, benzer unvana sahip bir diğer şirkete havale yapıldığını ve havale işleminin geri alınmasını talep etmekteyse de bu hususun müvekkili bankaca bilinebilmesinin mümkün olmadığını, dava konusu EFT bedelinin, dava dışı şirketin hesabına alacak geçilmiş ve onun malvarlığı haline dönüştüğünü, dava dışı şirketin tasfiye olduğu iddiasıyla, hesap sahibi şirketin (ya da ortaklarının) yazılı izni/talimatı olmaksızın dava konusu bedelin hesaptan müvekkili banka tarafından alınarak havale amirine iade edilmesinin suç teşkil edeceğini, bu şekilde huzurdaki davada husumetin müvekkili bankaya yöneltilmesinin mümkün olmadığını, davaya konu işlemde müvekkili bankanın herhangi bir kusurunun bulunmadığını, davanın havale sonucu zenginleşen dava dışı EFT alıcısına yöneltilmesi gerektiğini, bu nedenle husumet itirazında bulunduklarını, EFT alıcısı dava dışı şirketin terkin durumda olmasının, bedelin iadesi hususunda EFT alıcısından muvafakat alınmasına engel olmadığını, davacı, hesabına sehven para gönderim yaptığını iddia ettiği dava dışı ... Plastik San Tic. A.Ş isimli firmanın, Ticaret Sicil Müdürlüğü nezdinde gerekli bildirimlerde bulunmadığından TTK'nın geçici 7. maddesi uyarınca re'sen terkin edildiğini belirttiğini, dava dışı şirketin terkin edilmiş olduğu hususu, tarafımızca arabuluculuk aşamasında öğrenildiğini, şirketin ticaret sicilinden terkin durumda olmasının, malvarlığının ve borçlarının mevcudiyetine engel olmadığını, kaldı ki müvekkili bankanın resen ya da yargı kararı olmadıkça dava dışı şirketin terkin edildiği iddiasıyla; mal varlığının tasfiye işlemini de gerçekleştirmesinin mümkün olmadığını, EFT bedelinin, dava dışı şirketin hesabına alacak geçmiş olmakla; firmanın son ortaklık yapısı ışığında; sehven gönderilen bedelin iadesi hususunda tüm ortaklardan talimat alınması gerektiğini, yoksa müvekkili bankanın şirket hesabından re'sen iade yapmasının hukuken mümkün olmadığını, bu doğrultuda mahkemece, dava dışı terkin edilen şirketin mal varlığının tasfiyesi hususunda dava dışı şirkete tasfiye memuru atanması, son ortaklarının davaya dahil edilmesi ve benzeri nitelikteki işlemleri gerçekleştirmek üzere davacı yana süre verilmesi gerektiğini, havalenin geri alınması kuralları gereğince, havale bedeli hesaba alacak geçtikten sonra, alıcı onayı olmaksızın tutarın iadesinin, havale alıcının talimatı ile mümkün olduğunu, davacı yanın, dava dışı hesap sahibi şirketin terkin durumda olduğunu, bu durumda TBK'yı düzenleyen havale hükümleri gereğince havale işlemini oluşturan üçlü ilişkinin bir ayağının eksik kalacağını, bu nedenle TBK m.559 hükümleri gereğince havalenin geri alınması hükümlerine istinaden dava konusu bedelin iadesini talep ettiğini, davacı bu iddiasını da dilekçesinde emsal olarak gösterdiği Yargıtay kararına dayandırdığını, ancak davacı tarafından emsal olarak gösterilen Yargıtay kararının, uyuşmazlık konusu olayda emsal olması mümkün olmadığını, müvekkili bankanın, dava dışı EFT alıcısı şirketin muvafakati olmaksızın hesaplarından EFT bedelini iade etmesinin hukuken mümkün olmadığını, EFT alıcısının mevduatı haline gelen tutar bakımından müvekkili Bankanın re'sen hesaba müdahale etmesinin, Bankacılık Kanunu'nda düzenlenen Mevduat ve Katılım Fonu Sahiplerinin Haklarını Engellemek suçunu gündeme getireceğini, bu sebeple müvekkili bankaya bir husumet yöneltilemeyeceği gibi havalenin gerçekten sehven yapılıp yapılmadığı hususu havale alıcısına yöneltilecek sebepsiz zenginleşmeye dayanan bir davaya konu edileceğini, bu nedenlerle davanın öncelikle husumetten reddine, davanın esastan reddine, tutarın iadesi konusunda karar verilmesi durumunda, bu tutarın dava dışı şirket hesaplarından iadesi konusunda karar verilmesine; müvekkili bankanın EFT bedeli, faiz, yargılama giderlerinden sorumlu tutulmamasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Ödeme dekontları, banka kayıtları, banka kayıtları delil olarak değerlendirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
1-Dava, hatalı EFT işlemi sonucu davalı banka nezdinde 3.kişiye ait hesaba gönderilen paranın iadesi talebine ilişkindir.
2-Davacı vekili dava dilekçesinde dava dışı ...form...Plastik Ambalaj San.Tic.A.Ş.'ye ödenmesi gereken 229.817,98-TL'nin sehven ... Plastik Tic.A.Ş.'nin davalı nezdindeki hesabına gönderildiği, paranın iadesi talebinde bulunulmasına rağmen paranın haciz blokeleri olduğu gerekçesiyle iade edilmediği, ihtarnameye de yanıt verilmediği ileri sürülerek paranın iadesi talep edilmiştir.
3-Davalı vekili cevap dilekçesinde, davalı bankanın yalnızca hesaba gönderilen parayı yine EFT bilgileri kapsamında alıcı hesabına aktardığı, EFT'nin hatalı gönderilmesinde davacı tarafın sorumlu olduğunu, hesap sahibi şirketin talimatı olmaksızın para iadesi yapılamayacağını, hesap sahibi şirketin terkin edilmiş olmasının muvafakat alınmasına engel olamayacağını, alıcı onayı yapılmaksızın ve icra blokeleri kaldırılmaksızın paranın iade edilemeyeceğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.
4-Dava dışı hesap sahibi n ... Plastik Tic.A.Ş.'ye ait ticaret sicili kayıtları mahkememizce dosya arasına alınmış, alıcı hesap sahibi şirketin 09/10/2015 tarihinde ticaret sicilinden terkin edildiği anlaşılmıştır.
5-Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacı tarafça sehven gönderildiği ileri sürülen bedelin alıcı muvafakati olmaksızın davacıya iade edilip edilemeyeceği noktasında toplanmaktadır.
Uyuşmazlığın çözümü 6098 sayılı TBK'nın 555 vd. maddeleri ile özellikle havale edenin geri alma hakkının düzenlendiği 559. maddenin uygulanmasını gerektirmektedir. Anılan 559. maddenin ikinci fıkrasında, havale ödeyicisinin (davalı banka) havale alıcısına havaleyi kabul ettiğini açıklamadığı sürece havale edenin ona verdiği yetkiyi geri alabileceği öngörülmüştür.
TBK 559: "Havale eden, havale alıcısına verdiği yetkiyi her zaman geri alabilir. Ancak, havale alıcısının yararına, özellikle onun alacağını elde etmesi amacıyla verdiği yetkiyi geri alamaz.
Havale ödeyicisi, havale alıcısına havaleyi kabul ettiğini açıklamadığı sürece havale eden, ona verdiği yetkiyi geri alabilir.
Havale edenin iflası hâlinde, henüz kabul edilmemiş olan havale kendiliğinden sona erer."
Somut uyuşmazlıkta hesap sahibi dava dışı ... Plastik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin 09/10/2015 tarihinde terkin edilmiş olduğu sabit olup, havale ödeyicisi olan davalı bankanın havale alıcısı terkin edilmiş şirkete havalenin kabul edildiğini bildirmesinin hukuken mümkün olmadığı, zira terkin edilmiş şirketin fiilen ve hukuken temsil iradesini oluşturacak organlardan yoksun olduğu, hukuken mevcut olmayan bir şirketin havaleden haberdar edilmesi mümkün olmadığı gibi davalı şirketin bu yönde bir savunma da getirmediği, davalı bankanın paranın şirket hesabına aktarılmasıyla havale işleminin tamamlandığını savunmuş ise de hesaba paranın aktarıldığı hususu alıcıya bildirilmedikçe yetkinin geri alınabileceği, terkin edilmiş şirkete bir irade açıklaması iletilemediğinden havale işleminin salt hesaba paranın geçmesiyle tamamlanmış olmayacağı, bu haliyle talep ve dava tarihi itibariyle havale eden davacı şirketin havale ödeyicisi davalı şirkete verdiği ödeme yetkisini geri alarak paranın iadesini talep edebileceği, davacı tarafça paranın sehven gönderildiği belirtilmiş ise de havale yetkisinin geri alınmasında paranın hatalı veya bilinçli olarak göndermenin sonucu etkilemeyeceği, bu yönüyle paranın sehven mi yoksa borcun ifası amacıyla mı gönderildiğinin araştırılmasında hukuki yarar bulunmadığı gözetilerek bu yönde bir inceleme yapılmaksızın davacının gönderdiği paranın iadesini talep edebileceği değerlendirilmiştir.
6-Davalı tarafça bir diğer savunma olarak ... Plastik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi hesabına uygulanan hacizler nedeniyle paranın hacizli olduğuna ve iade edilemeyeceğine yöneliktir.
... Plastik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi 09/10/2015 tarihi itibariyle ticaret sicilinden terkin edilmiş olup, şirketin ihyası kararı alınmaksızın şirkete yönelik takip ve dava işlemlerine devam edilemeyeceği, şirket hakkında alınmış bir ihya kararı bulunmadığının ticaret sicili kayıtlarından anlaşıldığı, bu haliyle ... Plastik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'ne ait hesaba da haciz uygulanmasının mümkün olmadığı değerlendirilmekle bu yöndeki savunmalar da yerinde görülmemiştir.
7-Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere ödeme tarihinde ve dava tarihinde ticaret sicilinden terkin edilmiş şirket hesabına gönderilen EFT'nin, havale alıcısı şirkete bu havalenin kabul edildiği bildirilmediğinden geri alınabileceği, terkin edilmiş şirket hesabıyla ilgili olarak ihya kararı bulunmadıkça haciz ve takip işlemi yapılamayacağı, bu haliyle davacı şirketin sehven olsun veya olmasın gönderdiği paranın iadesini talep edebileceği değerlendirildiğinden davanın kabulü ile, dava dışı ... Plastik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi hesabındaki paranın davacı şirkete temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte iadesine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE, dava konusu 229.817,98-TL'nin 30/09/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı banka nezdinde ... Plastik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi(Terkin) adına açılmış ... İBAN nolu hesaptan alınarak davacıya iadesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 15.698,86-TL harçtan peşin olarak alınan 3.924,72-TL harcın mahsubu ile bakiye 11.774,14-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına takdir edilen 36.472,70-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 3.924,72-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça sarf edilen 269,85-TL başvuru harcı ile 55,25-TL posta ve tebligat ücreti, 325,10-TL yargılama giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve resen ilgili taraflara iadesine,
7-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından karşılandığı anlaşılan 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, bu hususta harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize bir dilekçe verilmesi veya tutanağa geçirilmek kaydıyla mahkememiz zabıt katibine beyanda bulunmak ve bu beyanın mahkememiz Hakimi tarafından onaylanması sureti ile istinaf kanun yoluna gidilebileceği, yasal süre içinde istinaf kanun yoluna başvurulmadığı takdirde kararımızın kesinleşeceği, yasal sürede istinaf kanun yoluna gidilmesi halinde dosyanın ilgili İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'ne istinaf konusunda karar verilmek üzere gönderileceği açıklanmak sureti ile açık yargılama sonunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.05/03/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim...
e-imzalıdır