T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/10 Esas
KARAR NO : 2025/105
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 12/12/2022
KARAR TARİHİ : 05/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; müvekkil alacaklının, davalı borçluya muhtelif tarihlerde mal sattığını ve bu satım sözleşmesine dayanılarak davalı tarafın, müvekkile olan borçlarını ödemediğini, bunun üzerine taraflarınca, davalı-borçlu aleyhine 06/09/2022 tarihinde 1.629.011,90-TL üzerinden Menderes İcra Müdürlüğü'nün... esas sayılı takip dosyası üzerinden takip başlatıldığını, davalı borçlunun 22.09.2022 tarihinde ilgili İcra Dairesi dosyasına, takipte ve ödeme emrinde belirtilen borcun tamamına, tüm ferilerine ve yetkiye itirazlarını içerir itiraz dilekçesi sunduklarını ve söz konusu takibin Menderes İcra Müdürlüğünün 22.09.2022 tarihli karar tensip tutanağı ile durdurulduğunu, akabinde taraflarınca TTK m.5/A hükmü gereğince dava şartı olarak arabuluculuğa başvurulduğunu, arabuluculuk son tutanağının “anlaşamama” yönünde tesis edildiğini, bunun üzerine işbu davayı açma zaruretinin hâsıl olduğunu, müvekkilinin davalı borçlu şirketten alacaklı olduğunu, işbu hususun, ticari defter kayıtları incelendiğinde bir kez daha sübuta ereceğini, açıklanan nedenlerle; usul ve yasaya aykırı işbu itirazın iptaline; Menderes İcra Müdürlüğü’nün... esas sayılı dosyası ile başlatılan takibin devamına, haksız itiraz eden borçlu aleyhine alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleriyle vekâlet ücretinin de davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
CEVAP : Davalı tarafa usulüne uygun dava dilekçesi ve tensip zaptı tebliğ edilmiş olmasına rağmen davaya cevap vermediği ve duruşmalara da iştirak etmediği, ancak vekilinin dosyaya vekaletnamesini ibraz ettiği görülmüştür.
DELİLLER :Davacı iddiasını ispata yönelik olarak;.Menderes İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı takip dosyası, 22.09.2022 tarihli itiraz, 22.09.2022 tarihli karar tensip tutanağı, İzmir Arabuluculuk Bürosu ... arabuluculuk dosya numaralı ve 27.10.2022 tarihli arabuluculuk anlaşamama e-imzalı ve ıslak imzalı son tutanağı, özel ve resmi kurumlar nezdindeki kayıtlar, müvekkil nezdindeki kayıtlar, ticari defter ve kayıtlar, bankalar nezdindeki kayıtlar, bilirkişi incelemesi, keşif, yemin, tanık, Yargıtay İçtihatları ve sair yasal delillere dayandığı görülmüştür.
Celp ve incelenen Menderes İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı takip dosyasında, davacı alacaklının, cari hesaba dayalı ödenmeyen 1.629.011,90-TL asıl alacağın takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalı borçlu şirketten ilamsız takip yolu ile tahsil talebinde bulunduğu, buna ilişkin ödeme emrinin davalı borçlu şirkete 15/09/2022 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlu vekilinin 22/09/2022 tarihli dilekçe ile icra müdürlüğüne müracaat ile takipte ve ödeme emrinde belirtilen borcun tamamına, tüm ferilerine ve yetkili icra dairesinin Balıkesir İcra Müdürlüğü olduğundan bahisle icra dairesinin yetkisine itiraz ettiği, süresinde yapılan itiraza binaen icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür.
Mahkememizin 08/03/2023 tarih ve ... Karar sayılı ilamı ile "... taraflar arasında akdi ilişkiyi kabul etmeyerek, takibe, borca ve icra dairesinin yetkisine itiraz ettiği, davacı tarafın ise, belgeye dayalı olarak başlatılmayan icra takibine konu alacağın, sözleşmeden doğduğuna dair belge sunmadığı, iş bu nedenle HMK 10. maddesi hükmünün, yetkili icra dairesinin tespitinde dikkate alınamayacağı, takipte İİK nun 50. Maddesi yollamasıyla HMK nun 7. Maddesi uyarınca, davalı şirketin, şirket merkezinin bulunduğu Balıkesir İcra Dairesi'nin yetkili olduğu, bu kapsamda davalı borçlunun icra dairesinin yetkisine yapmış olduğu itirazında haklı olduğu, takipte icra dairesinin yetkili olması gerektiğine dair özel dava şartının bulunmadığı kanaatine varılmakla davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine..." karar verildiği görülmüştür.
İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 13/12/2023 tarih... Karar sayılı ilamı ile "... Somut olayda; her ne kadar ilk derece mahkemesince, davalının sözleşmesel ilişkiyi inkar etmesi nedeni ile yetkili icra dairesinde takip yapılmadığı gerekçesiyle dava şartı yokluğundan dava reddedilmiş ise de; davacının dava dilekçesinde ticari defter ve kayıtlara, özel ve resmi kurumlar nezdindeki kayıtlara, yemin deliline vs. dayandığı, dolayısıyla davalının yetki itirazının ön sorun olarak ele alınıp davacı delilleri toplanarak, davalının ilgili Vergi Dairesinden ilgili döneme ilişkin BA formları da getirtilerek, gerekirse bilirkişi incelemesi de yapılmak suretiyle taraflar arasında ticari bir ilişki bulunup bulunmadığının tespiti yapılıp sonucuna göre yetki itirazının değerlendirilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır. ..." gerekçesi ile mahkememizin kararının kaldırıldığı ve dosyanın mahkememizin 2024/10 Esas sırasına kaydının yapıldığı görülmüştür.
Uyuşmazlığın çözümü özel ve teknik bilgi gerektirdiğinden, Balıkesir ATM ye talimat yazılarak, öncelikle davalı vekiline, müvekkili şirket defter ve kayıtları bilirkişi incelemesi için sunması hazır edemeyecek ise bilirkişi incelemesi için hazır bulundurulacak adresi bildirmesi hususunda ihtaratlı davetiye çıkartılarak, davetiyeye icabet ile defter ve kayıtların sunulması veyahutta inceleme için hazır edilecek adresi bildirmesi halinde, dosyanın konusunda uzman mahkememizce resen bilirkişi kurulu isim listesinde kayıtlı bilirkişiler arasından seçilecek bir SMMM bilirkişisine dosyanın tevdi ile tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda, davalı şirket defter ve kayıtları ile dava dosyası üzerinde inceleme yapılarak, davacı ile davalı arasında ticari ilişki olup olmadığı, var ise bu ilişki kapsamında davacının davalıya hangi bedel ile ne miktarda mal satışı ve teslim ettiği, satış ve teslimi yapılan mal bedelinin ödenip ödenmediği, ödenmemiş ise takip tarihi itibari ile ödenmesi gereken bakiye borç miktarını gösterir, dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli rapor alınmasına karar verildiği, dosyanın talimat mahkemesine gönderildiği, talimat mahkemesince söz konusu talimatın, davalı vekiline usulüne uygun ihtaratlı davetiye tebliğine rağmen, davalı tarafça ticari defter ve kayıtları sunulmadığından bahisle bila ikmal iade edildiği görülmüştür.
Davacı defter ve kayıtları ile dava dosyası üzerinde inceleme yapılması hususunda dava dosyasının konusunda uzman SMMM bilirkişisi...ilirkişi tarafından dosyaya ibraz edilen 20/11/2024 tarihli raporda özetle; davacı ... A.Ş’nin düzenlediği satış faturalarında davalı ...Ltd.Şti’ne “Soğutulmuş Çiğ İnek Sütü” satışı yapıldığı ve bu doğrultuda taraflar arasında
07.06.2022 ilk fatura tarihinde ticari ilişki başladığı, 06.03.2023 tarihine kadar devam ettiğinin
tespit edildiği, ...A.Ş’nin 06.09.2022 takip tarihine kadar 5 adet fatura ile davalı...
Süt Ltd.Şti’ne sattığı ve e-irsaliyelerle teslim ettiği ürün miktarı 352.933 Litre ve ürün bedeli
(KDV hariç 2.843.534,00 TL ) KDV dahil 2.871.969,34 TL olarak tespit edildiği, davalı ... Süt Ltd.Şti’nin BA Formunda davacı ...A.Ş’nin düzenlediği
5 adet faturanın beyan edildiği tespit edilerek, davacının düzenlediği 5 adet faturanın
tamamının davalı tarafından kayıtlara alınmış olduğu sonucuna varıldığı, 6100 sayılı H.M.K 222. Maddesi göre delil vasfı yönünden değerlendirme takdiri Sayın
Mahkeme’ye ait olmak üzere; Gelir İdaresi Başkanlığı’nca yapılan açıklamalar doğrultusunda
...A.Ş’nin 2022-2023 yıllarına ait e-defter beratları kontrol edilerek defterlerin yasal süresi
içinde yüklendiği ve beratlarının alındığı ve envanter defterlerinin de açılış tasdiklerinin
yaptırıldığı görülerek yasal defterlerin 6102 sayılı T.T.K ve 213 sayılı V.U.K hükümlerine
uygun olduğunun tespit edildiği, takibe dayanak gösterilen asıl alacak yönünden davacı ...A.Ş yasal defterleri ve
dayanaklarında yapılan incelemede takip tarihi 06.09.2022 itibariyle cari hesapta davalı
(borçlu) ... Süt Tekn.Ltd.Şti.’nin 1.637.309,31 TL kadar borçlu kaldığı, davacı
(alacaklı) tarafından bu bakiyenin 1.629.011,90 TL takipte talep edildiği,
takip tarihine kadar davacı ...A.Ş’nin 5 adet faturaya istinaden e-irsaliyelerle davalı
... Süt Tekn.Ltd.Şti’ne teslim ettiği 352.933 Litre Çiğ Süt Ürününün toplam bedeli
olan KDV dahil 2.871.969,34 TL’nin 1.629.011,90 TL kısmının takip tarihine kadar
ödenmemiş olduğu ve bu tutarın faturalardan kalan alacak olduğu, ayrıca 8.297,41 TL icra
dosyası masraflarının cari hesaba borç yazılması nedeniyle takip tarihinde davacı defterlerinde
(1.629.011,90+8.297,41 )= 1.637.309,31 TL bakiye kadar davalının borçlu olduğu, tespit
edilerek takip tarihi itibariyle asıl alacak yönünden talep edilebilecek tutarın 1.629.011,90-TL olduğu sonucuna varılmakta olup, takibin bu tutar üzerinden devamı konusunda takdir ve
değerlendirmenin Sayın Mahkemeye ait olduğunu, taraflar arasındaki ticari ilişkinin takip tarihinden sonra 06.03.2023 tarihine kadar devam ettiği,
iş bu kapsamda davacının ürün satış faturaları düzenlediği, davalının banka havalesi ve vadeli
çeklerle ödemeler yaptığı ve takip tarihinden sonra cari hesaptaki son kayıt tarihi 06.03.2023
itibariyle davalı ... Süt Tekn.Ltd.Şti.’nin 2.409,03 TL alacaklı hale geldiği ve
davacı defterlerinde iş bu bakiyenin Alınan Sipariş Avansları Hesabına virman yapılarak
kapatıldığının tespit edildiği, davacı defterlerinde takip tarihinden sonraki kayıtlarda yapılan incelemeler kapsamında, davacı tarafından Menderes İcra Dairesi ... E. sayılı dosyada asıl alacak yönünden
talep edilen 1.629.011,90 TL’nin takip tarihinden sonra davalı tarafından davacıya ödenmiş
olduğunun tespit edildiği, ancak takipten sonra dosyada işleyen faiz ve dosya masrafları ve
vekalet ücreti toplamının ne kadar olduğu belirlenemediğinden davalı tarafından takip
tarihinden sonra davacıya yapılan ödemelerin ne kadarının asıl alacaktan mahsup edileceğinin
belirlenemediğini, nihai takdirin sayın mahkemeye ait olduğunu rapor ve beyan ettiği görülmüştür.
DEĞERLENDİRME :Dava; ticari satış sözleşmesinden doğan alacağa dair başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olduğu, yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamından anlaşılacağı üzere,
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davacı ile davalı arasında ticari ilişki olup olmadığı, var ise bu ilişki kapsamında davacının davalıya hangi bedel ile ne miktarda mal satışı ve teslim ettiği, satış ve teslimi yapılan mal bedelinin ödenip ödenmediği, ödenmemiş ise takip tarihi itibari ile ödenmesi gereken bakiye borç miktarı ile davalının icra takibinin yetkisine itirazında haklı olup olmadığı, bu kapsamda dava şartının gerçekleşip gerçekleşmediği noktasında toplanmıştır.
6100 sayılı HMK nun 222. Maddesinde, usul ve yasaya uygun tutulan ticari defter ve kayıtların sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekeceği düzenlenmiş olup, mahkememizce davalı tarafa yapılan ihtaratlı davetiye tebliğine rağmen, defter ve kayıtların bilirkişi incelemesi için mahkemeye sunulmadığı, veyahutta inceleme için hazır bulundurulacak adresi mahkemeye bildirmediği, mahkememizce davacının ticari defter ve kayıtları ile davalı tarafın vergi dairesine beyan ettiği BA ve BS formları ile dosya üzerinde yapılan bilirkişi incelmesi sonucu, dosyaya temin edilen dosya kapsamına uygun, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre;
Davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarının usul ve yasaya uygun tutulduğu, sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, taraflar arasındaki süt alışverişinden doğan ticari ilişki kapsamında, davacı tarafça düzenlenen beş adet fatura ile davalı ... Süt Ltd.Şti’ne 352.933 Litre ürünü KDV dahil 2.871.969,34-TL olarak satış ve e-irsaliye ile teslim ettiği, davacı tarafça düzenlenen iş bu beş adet faturanın davalı tarafça vergi dairesine bildirilen BA formunda beyan edilmiş olduğu, iş bu sebeple davalı tarafın beş adet fatura karşılığı malı davacıdan fatura bedeli karşılığı satın ve teslim alınmış olduğunun karine olarak kabulü gerektiği, iş bu karinenin aksinin davalı tarafça iddia ve ispat edilemediği, davacı şirket defter ve kayıtlarına göre, davalı tarafça verilen sipariş avansları ve ödeme miktarları mahsup edildiğinde, takip tarihi itibarı ile davacı şirketin, davalı şirketten takip tarihi itibarı ile 1.629.011,90-TL alacaklı olduğu, iş bu miktar alacağa ilişkin davalı tarafın itirazında haksız olduğu, davalı tarafça, dava ve takip tarihinden sonra 06/03/2023 tarihinde 1.629.011,90-TL davacıya ödemede bulunduğu, davalının icra takibine konu 1.629.011,90-TL asıl alacağa ilişkin itirazında haksız olduğu, dava ve takip tarihinden sonra yapılan ödemenin infaz aşamasında öncelikle takipten sonra işleyen faiz ve feri alacaklardan mahsubu ile bakiye alacak yönünden takibin devam ettirilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
Her ne kadar davalı tarafça süresi içerisinde icra takibine yapılan itirazında, icra dairesinin yetkisine itiraz edilmiş ise de, dava konusu alacağın bir miktar para alacağından ibaret olduğu, ifa yerinin taraflarca kararlaştırılmadığı, iş bu nedenle para borcunun ifa yeri Türk Borçlar Kanunu'nun 89/1. fıkrasının 1. bendi uyarınca, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yeri olduğu, İcra İflas Kanunu'nun 50. Maddesi yollaması ile 6100 sayılı HMK nun 10. Maddesi uyarınca, takip tarihi itibarı ile davacı şirketin yerleşim yeri adresi itibarı ile Menderes İcra Dairesi'nin takipte yetkili olduğu, iş bu kapsamda davalı tarafın icra dairesine yapmış olduğu itirazında haksız olduğu kanaatine varılarak, davanın kabulü ile, davalı borçlunun icra takibine yapmış olduğu itirazın iptali ile takip ve dava tarihinden sonra yatırılan miktarın infaz aşamasında takip alacağından mahsup edilmek suretiyle takibin devamına karar verilerek aşağıda yazılı hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;
Davanın KABULÜ ile
Davalı borçlu ... Süt Teknolojileri Sanayi Ve Tarım Makineleri Tekstil Ürünleri Ve İnşaat Malzemeleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin, Menderes İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı takip dosyasına konu 1.629.011,90-TL asıl alacağa ilişkin itirazının iptali ile iş bu alacağa takip tarihinden itibaren avans faiz oranı uygulanmak sureti ile takibin devamına,
Kabul edilen 1.629.011,90-TL alacağın %20 si miktarındaki 325.802,38-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davalı tarafça takip ve dava tarihinden sonra 06/03/2023 tarihi itibarı ile yapmış olduğu 1.629.011,90-TL ödemenin, takibe konu alacaktan infaz aşamasında MAHSUBUNA,
Davacı tarafça peşin yatırılan 19.674,40-TL'nin mahsubu ile 91.603,40-TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
Davacı tarafça peşin olarak yatırılan 19.674,40-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesap edilen 239.191,31-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafça yapılan 80,70-TL başvuru harcı, 387,00-TL tebligat ve posta gideri, 3.200,00-TL Bilirkişi ücreti dahil olmak üzere toplam 3.667,70-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafça peşin yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Ticari hukuk uyuşmazlıklarında dava şartı olan arabuluculuk görüşmeleri kapsamında, arabulucuya ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.05/02/2025
Başkan...
E imza
Üye...
eimza
Üye ...
eimza
Katip ...
eimza