T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/1090 Esas
KARAR NO: 2025/431
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 11/12/2024
KARAR TARİHİ: 29/04/2025
Davacı vekili tarafından Mahkememizde açılan Zayi Çek iptali davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde; dava konusu çeklerin ciro yoluyla davacı şirkete geçtiği, davacı şirket tarafında cirolanan çeklerin başka bir şirkete gönderildiği ve kargo taşıması sırasında kaybolduğunu ileri sürerek dava konusu çeklerin iptalini ve ödeme yasağı kararı verilmesini iddia ve talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
1-Dava, zayi nedeniyle açılmış hasımsız çek iptali davasıdır.
2-Çek iptali davası poliçe hakkında düzenlenen hükümlere tabi olup, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 757 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
"MADDE 757- (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.
(2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir."
"MADDE 758- (1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde, mahkeme, dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir.
(2) Dilekçe sahibi verilen süre içinde davayı açmazsa, mahkeme, muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır."
"MADDE 759- (1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.
(2) İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür."
"MADDE 760- (1) Mahkeme, dilekçe sahibinin, poliçe elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, poliçeyi eline geçireni, poliçeyi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde poliçenin iptaline karar vereceğini ihtar eder.
MADDE 762- (1) Poliçenin getirilmesine ilişkin ilan, 35 inci maddede yazılı gazete ile üç defa yapılır.
(2) Özellik gösteren olaylarda, mahkeme, uygun göreceği daha başka ilan önlemlerine de başvurabilir"
3-Somut olayda davacı tarafça dava dilekçesi ekinde iptali talep edilen çeklerin bir sureti dosyaya sunulmuş olup, kargo taşıması sırasında kaybolan gönderiye ilişkin 10/12/2024 tarihli yazı, cari hesap tabloları ve çek suretlerinin delil olarak sunulduğu görülmüştür.
4-Mahkememizce dava konusu çeki elinde bulunduranların mahkememize ibrazı hususunda Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde 3 ayrı ilan yaptırılmış olup ilan tarihlerinin üzerinden 3 aylık yasal sürenin üzerinde bir zaman geçmesine rağmen çeklerin ibraz edilmediği, çek iptali davalarının hasımsız dava niteliğinde olduğu ve kesin hüküm teşkil etmeyeceği gözetildiğinde tam bir ispat şartının aranmayacağı, davacının çekin elinde bulunurken zayi olduğuna dair inandırıcı deliller sunması halinde davanın kabulü gerektiği, görülmekte olan davada davacı tarafça çekin cirolanarak kargo şirketine teslim edildiği, çekler henüz alıcısına geçmeden önce taşıma sırasında zayi olduğundan davacının çekler üzerindeki hamil sıfatının devam ettiği, çeklerin kargo şirketine teslim edilmesinin davacının hamil sıfatını sona erdirmeyeceği, mevcut delil durumu itibariyle çeklerin davacının zilyedindeyken zayi olduğu noktasında yeterli ölçüde ispatı sağladığı anlaşıldığından şartları oluşan davanın kabulü ile dava konusu çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile,
a-...Bankası A.Ş. Ostim Ticari/Ankara Şubesi'ne ait çek hesabından keşide edilen, keşidecisi ... Makina Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi olan, 20/12/2024 keşide tarihli ... çek seri nolu 26.499,00-TL bedelli,
b-...Bankası A.Ş. Sanayi Sitesi/Aydın Şubesi'ne ait çek hesabından keşide edilen, keşidecisi ... Dekorasyon Ahşap Ürünleri Madencilik Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti. olan, 25/01/2025 keşide tarihli ...çek seri nolu 35.590,00-TL bedelli,
c-... Bankası A.Ş. Işıklı Kavşağı/Aydın Şubesi'ne ait çek hesabından keşide edilen, keşidecisi... Tarım Makinaları Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olan, 28/02/2025 keşide tarihli... çek seri nolu 150.000,00-TL bedelli,
d-...Bankası T.A.O. Hopa Şubesi'ne ait çek hesabından keşide edilen, keşidecisi...olan, 15/12/2024 keşide tarihli...çek seri nolu 50.000,00-TL bedelli,
Çeklerin zayi nedeniyle İPTALİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması lazım gelen 615,40-TL harçtan peşin olarak alınan 427,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80-TL karar ve ilam harcının davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve resen davacı tarafa iadesine,
5-Kararın kesinleşmesiyle birlikte ödeme yasağının kaldırılmasına, dosyada mevcut teminatın ödeme yasağı kararının kaldırılmasından itibaren 1 ay içerisinde tedbir nedeniyle tazminat davası açılmaması halinde davacı tarafa iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize bir dilekçe verilmesi veya tutanağa geçirilmek kaydıyla mahkememiz zabıt katibine beyanda bulunmak ve bu beyanın mahkememiz Hakimi tarafından onaylanması sureti ile istinaf kanun yoluna gidilebileceği, yasal süre içinde istinaf kanun yoluna başvurulmadığı taktirde kararımızın kesinleşeceği, yasal sürede istinaf kanun yoluna gidilmesi halinde dosyanın ilgili İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'ne istinaf konusunda karar verilmek üzere gönderileceği açıklanmak sureti ile açık yargılama sonunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
29/04/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır