T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/1112 Esas
KARAR NO: 2025/900
DAVA: Sigorta (Kaza Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 17/12/2024
KARAR TARİHİ: 14/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Kaza Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait sevk ve idresindeki...n 02/10/2024 tarihinde İzmir Otogar'na giriş turnikeleri arasında beklerken davalı...ın sevk idaresindeki ... plaka sayılı aracın dikkatsiz bir şekilde geri geri gelip müvekkilinin ... plakalı aracına çarpması sonucunda maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, söz konusu trafik kazasına ilişkin her iki araç sürücüsü tarafından düzenlenen maddi hasarlı kaza tespit tutanağı değerlendirildiğini, ekspertiz raporu sonucunda davalı ... 'ın sevk ve idaresindeki aracın asli kusurlu bulunduğunu, çarpma sonucu davacı müvekkiline ait ...alı,2023 model...4D 1,5 Executıve AT marka aracında maddi hasar oluştuğunu, bu kaza nedeniyle müvekkilinin aracında değer kaybının oluştuğunu, müvekkilinin aracında yapılan hasar sorgulamasında, bu kaza nedeniyle 85.981,00-TL hasar kaydının işlendiğini, davalı...'ın sevk ve idaresindeki ve adına kayıtlı olan ... plakalı aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası,... poliçe numarası ile diğer davalı... Sigorta Anonim Şirketi tarafından yapıldığını, Yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre trafik kazası nedeniyle araçta oluşan değer kaybının gerçek zarar kapsamında olduğunu, bu nedenle, kazaya sebebiyet veren ve asli kusurlu olan aracın malikinin/işleteni ile birlikte Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı ... Sigorta Anonim Şirketi de bu zarara poliçe limitleri dahilinde sorumluğunun bulunduğunu, müvekkiline ait araç, 2024 yılının Şubat ayında sıfır kilometre olarak satın alındığını, bayi çıkışlı, servis bakımlı, daha önce benzer nitelikte hiçbir kazası, hasarı, noktasal çiziği dahi olmayan orijinal bir araçken; mevcut kaza sebebiyle aracın bir kısım parçaları değiştirilmiş, bir kısım parçaları ise tamir görerek onarılmış olduğunu, aracın gördüğü iş bu kapsamlı tamir/onarım boya parça değişimi aracın gördüğü (kaput, sağ ön çamurluk, tampon, far) vs. ve 85.981,00-TL tramer kayıtlarına işlenen hasar kaydı sebebiyle ikinci el piyasa rayiç değerinde ciddi bir düşüş yaşanacağı kaçınılmaz bir gerçek olduğunu,
tarafımızca, davalı sigorta şirketine müvekkiline ait araçta meydana gelen değer kaybının ödenmesi talebiyle, yasal süresi içerisinde elektronik posta yoluyla, 22.11.2024 tarihinde başvurulduğunu, ardından karşı yan sigorta şirketince 82.000,00-TL ödeme yapıldığını, ancak bu ödemenin müvekkilinin aracının değer kaybını karşılamaya son derece uzak kaldığını, sigorta bilirkişisi eksperi sayın...nun raporuna göre müvekkilinin aracında oluşan değer kaybı miktarının 150.000-TL olduğunun tespit edildiğini, sigorta şirketine ödemenin eksik olduğundan bahisle tekrardan 28/118/2024 tarihinde başvurulduğunu fakat hiç bir ödemenin yapılmadığını ve cevap dahi verilmediğini, eksik tutarın tahsili için dava öncesinde zorunlu arabuluculuk süresince başvurulduğunu, ancak anlaşma sağlanmadığını belirterek 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 107. maddesi gereğince, toplanacak deliller ve bilirkişi raporuna göre fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla 100,00 TL değer kaybı bedelinin; davalı ... Sigorta A.Ş. açısından bakiye hasar ret tarihi olan 13.12.2024 tarihinden itibaren (sorumluluğu poliçe limitleri dahilinde) avans faiziyle, davalı... açısından kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle, yargılama giderleri ve vekalet ücretiyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; uyuşmazlık konusu 02.10.2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeni ile araçta meydana gelen değer kaybı tutarının tahsil edilmesi talepli olduğunu, ilgili kazaya karışan, ... plakalı araç müvekkili ... Sigorta A.Ş. tarafından 18.07.2024/2025 tarihlerini kapsayan... numaralı Karayolları Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalandığını, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğu iş bu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, davacı tarafından EKSİST sisteminden atanmış bir eksper tarafından alınmış raporunun sunulmadığını, iş bu sebeple davanın usulden reddinin gerektiğini, tarafımıza her ne kadar eksik evrak ile başvuru yapılmış olsa da, müvekkilli şirketin değer kaybı raporu hazırlatığını, ve araçta meydana gelen değer kaybının reel piyasa şartlarına göre 82.000,00-TL olarak tespit edildiğini ve bunun üzerine davacı tarafa değer kaybı bedelinin ödendiğini, müvekkili şirket tarafından sigortalı aracın hususi araç olduğunu sahibininde şahıs olduğunu, K.T.K'nın tazminatın biçimi ile ilgili Türk Borçlar Kanunu’nun haksız fiil hükümlerine atıf yaptığı ve Türk Borçlar Kanunu’nda düzenlenen haksız fiil sorumluluğunda uygulanacak faiz türünün yasal faiz olacağını ayrıca müvekkili şirketin işletenin hukuki sorumluluğunu üstlenmiş olduğu dikkate alındığında davacı tarafın avans faizi istemi de haksız olduğunu belirterek, 01.04.2020 Tarihinde yürürlüğe giren Genel Şartlarda yapılan değişikliğe göre EKSİST sisteminden eksper ataması yapılmadan, yapılan başvurunun eksik evrak sayılması sebebi ile davanın usulden reddine, tarafımızca aracın reel piyasa şartlarına göre hesaplanan değer kaybı tutarı ödenmiş olduğundan ve davacı vekilinin bakiye değer kaybı talebine ilişkin dayanağı bulunmadığından ilgili davanın reddine, aksi halde Reel piyasa şartlarına göre hesaplama yapılması halinde aracın kaza tarihindeki rayiç değeri, gerçek hasar tutarı ve kazadan önceki hali de dikkate alınarak hesaplama yapılmasına, Genel Şartlara göre hesaplama yapılması halinde,04.12.2021 tarihinde ve 31679 sayılı resmi gazate’de yayımlanan “karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarında değişiklik yapılmasına dair genel şartlar” uygulanmasına, değer kaybı yönünden bilirkişi İncelemesi yapılması halinde dosyanın; 04.12.2021 tarihinde yürürlüğe giren karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası genel şartları uyarınca değer kaybının tespiti için konusunda uzman ve ehil bilirkişiler kanalı ile incelenmesine, avans faizi talebinin reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin dava aleyhimize sonuçlansa dahi dava açılmasına sebebiyet vermemiş olmamız nedeniyle karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı...'a dava dilekçesi ve duruşma günü usulüne uygun olarak tebliğ edildiği davaya cevaplarını bildirmediği anlaşılmıştır.
Dava, trafik kazası sonucu bakiye değer kaybı tazminatı istemine ilişkindir.
Davacı 02/10/2024 tarihli trafik kazasında... işleteni olup, davalı...
plakalı aracın sürücüsü,sigorta şirketi ise aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyendir.
KTK' nın 97. Maddesi gereği başvuru şartı incelendiğinde dava dilekçesinin ekinde yer alan belgeye göre davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuruda bulunulduğu, sigorta şirketinin hasar dosyası oluşturduğu ve 27/11/2024 tarihinde 82.000,00 TL ödeme yapıldığı görülmüştür.
Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi' nin sorumluluğu değerlendirildiğinde;
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesine göre “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”. Kaza tarihi itibari ile yürürlükte olan Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.3 maddesinde de “sigortacı poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde genel şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta teminat limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür." şeklinde sigorta şirketin sorumluluğunun kapsamı ifade edilmiştir. Bu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası motorlu bir aracın kara yolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Kazaya karışan ...
plakalı araç 18.07.2024-2025 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile davalıya sigortalıdır. Kaza 02/10/2024 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği değer kaybı bedelinden davalı araç sürücüsünün kusuru oranında sigorta şirketi sorumlu olacaktır (Yargıtay HGK'nun 15.6.2011 tarih ve 2011/17-142 E. - 2011/411 K., 17. HD'sinin 20/05/2013 tarih ve 2012/8984 E. - 2013/7276 K. ).
Davalı ...'ın sorumluluğu incelendiğinde;
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1 maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “ işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, yaşanan trafik kazasında davalı ...
plakalı aracın işleteni ve sürücüsüdür. Bu nedenle davalı sürücü/işleten kendi kusuru oranında (TBK madde 49), dava dilekçesi ile talep edilen maddi zarar kaleminden sorumlu olacaktır.
TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Bu sebeple davacı bilirkişi deliline dayanmış olup mahkememizce bilirkişiden davacının maliki olduğu aracın tramer kaydı da celp edilerek kusur ve değer kaybı bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.
Bilirkişi heyetinden alınan 26/05/2025 tarihli raporun sonuç kısmına göre;
" KUSUR DAĞILIMI İLE İLGİLİ OLARAK:
Bilirkişi Daire Başkanlığı tarafından Bilirkişinin uyacağı rehber ilkeler ve Bilirkişi Raporlarında bulunması gereken standartlar başlığında 07.09.2020 tarihinde 32 maddelik bir talimat yayımlanmıştır. Bu talimatın 27 maddesinde açıkça belirtilen " Kusurun tespiti normatif bir değerlendirmesiyle mümkündür ve sadece hâkimin yetkisindedir. Bilirkişi münhasıran hâkimin yetkisinde olan kusurluluk konusunda (asli tali kusurlu kusur ve yüzdelik kusur oranı) herhangi bir değerlendirme yapamaz Aksi yöndeki tutum bilirkişilik görevinin sınırlarını aşmayı ve hâkimin yerine geçmeye ifade eder" denilmektedir. Yine hu husus İzmir Bilirkişilik Bölge Kurulu tarafından da tarafımıza bildirilmiştir. Bu gerekçe ile tebliğ gününden itibaren raporlarda kusur dağılımı yapılmamaktadır. Bu hali ile;
... plakalı araç sürücüsü...:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 67 maddesi "Araç manevralarını düzenleyen kurallar "Hükmün ihlal ettiğinden meydana gelen kazada ETKEN OLDUĞU,
... plakalı araç sürücüsü...
Sürücü...sevk ve idaresindeki...plakalı aracın kazanın oluşumunda ETKEN OLMADIĞI,
DEĞER KAYBI İLE İLGİLİ OLARAK:
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin beyanların ve tarafımıza sunulan teknik evrakların incelenmesi neticesinde aşağıdaki tespit ve değerlendirilmelere ulaşılmıştır.
*Değer Kaybı Bedeli :
Aracın kaza tarihindeki ikinci el rayiç değeri ile onarım sonrası ikinci el rayiç değeri arasında yapılan piyasa araştırmasına dayalı olarak araçta 110.000,00-TL tutarında bir değer kaybı meydana geldiği kanaatine varılmıştır.
*Sigorta Ödemesi:
Sigorta şirketi tarafından, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybına istinaden 27.11.2024 tarihinde 82.000,00-TL ödeme yapıldığı tespit edilmiştir. Bakiye tablo aşağıdaki şekildedir.
Tespit Edilen
Ödenen
Bakiye
Değer kaybı
110.000.00-TL
82.000,00-TL
28.000,00-TL
Yukarıda yapılan tespit ve hesaplamalar tamamen teknik nitelikli olup, hukuki değerlendirme Mahkemeniz Takdirinde" şeklinde rapor sundukları görülmüştür.
Bilirkişi tarafından değer kaybına ilişkin hesaplama; trafik kazası sebebiyle davacının malik olduğu araçta oluşan değer kaybının aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları ile önceki hasarları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki farka göre değerlendirme yapıldığından itiraz mahkememizce kabul edilmemiştir. Kaldı ki 6704 sayılı yasayla değişik 2918 sayılı KTK nun 90.maddesinde yer alan zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu kanun ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabi olan hükümlerinden tarafı olmadığı zmms sözleşmesindeki şartların davacı açısından bağlayıcı olmaması ve Anayasa Mahkemesi'nin nin 09/10/2020 tarihli resmi gazetede yayınlanan 17/07/2020 tarihli ve 2019/40 esas 2019/40 sayılı kararına göre 6704 Sayılı Kanunun 3.maddesiyle değiştirilen 90. maddesinin birinci cümlesinde yeralan “ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yeralan “ve genel şartlarda ’’ ibaresinin iptal edilmiş olması sebebiyle uygulanmayacağından hükme esas alınmıştır.
Mahkememize sunulan bilirkişi raporu, açıkça itiraza uğramayan ve sürücülerin imzalarını taşıyan kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğundan kusura ilişkin değerlendirme hükme esas alınmıştır.
Davacı vekili bedel artırım dilekçesi ile değer kaybı için talep ettiği 100.00-TL tazminat alacağını 27.900,00-TL artırarak 28.000,00-TL ücretin araçta kaybı bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.
Tüm bu nedenler ile;02/10/2024 tarihli çift taraflı trafik kazasında... plakalı aracın sigorta şirketi davalı sürücü...'ın kusuru oranında sorumlu olacağından, davalı ...'ın tam kusurlu olduğu ve davacının maliki olduğu araçta mahkememizce aldırılan bilirkişi raporuna göre 110.000,00 TL değer kaybının bulunduğu, dava tarihinden önce davalı sigorta şirketi tarafından 82.000,00 TL ödemenin yapıldığı ve davacının bakiye zararının karşılanmadığı görülmekle davanın kabulüne, kabul edilen maddi tazminat kalemine davalı sigorta şirketi kısmi ödeme tarihinde (27/11/2024) temerrüte düşecek ise de talep ile bağlı kalınarak 13/12/2024 tarihinden, diğer davalı ise kaza tarihinde temerrüte düşeceğinden bu tarihten itibaren zarar veren araç kamyonet olduğundan avans faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
Arabuluculuk ücreti yönünden;6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/23273 Esas, 2022/901 Karar, sayılı ilamı aynı doğrultudadır.)
Eldeki davada, dava öncesi davalı sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmiş olması karşısında ayrıca zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmediği halde davacı yanca arabuluculuğa başvurulmuş olmasından dolayı ortaya çıkan ücretin davacı tarafça karşılanması gerekmektir (İzmir BAM 20. H.D. 2024/762 Esas, 2024/687 Karar, Yargıtay 4. H.D. 09/09/2024 tarih, 2022/2615 Esas 2024/7426 Karar ).
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
-28.000,00 TL değer kaybı tazminatının davalı sigorta şirketinden (bakiye kalan 118.000 TL poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) talep ile bağlı kalınarak 13/12/2024 tarihinden diğer davalı...' dan ise kaza tarihi olan 02/10/2024 itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 1.912,68 TL karar ve ilam harcının yatan 906,60 TL peşin harç ve tamamlama harcından mahsubu ile eksik kalan 1.006,08 TL' nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine' ye irat kadına,
3-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 906,60 TL peşin harç, 427,60 TL başvurma harcı, 45,00 TL posta ve diğer giderler ile 9.000,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 10.379,20 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. Uyarınca değer kaybına yönelik kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 28.000,00 TL vekâlet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
5-6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk giderinin davacıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına,
6-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/10/2025
Katip...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır