T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/1126 Esas
KARAR NO: 2025/308
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 29/08/2024
KARAR TARİHİ: 25/03/2025
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkili Şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan, Davalıya ait, dava dilekçemiz ve delil listemiz ekinde sunulan listede belirtilen ... muhtelif plakalı araçlar ile gerçekleştirilen ihlalli geçişler nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla Torbalı... İcra Müdürlüğü... Esas sayılı dosyasından başlatılan icra takibinden gönderilen ödeme emri davalıya tebliğ edilmiş olduğunu, borçlunun, müvekkil şirkete borcu olmadığını öne sürmek suretiyle borcun tamamına itiraz etmiş olduğunu, yapılan itirazın haksız ve yersiz olup itirazın iptali gerekmek olduğunu belirterek davanın kabulü ile davalının Torbalı İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazının iptali ile alacağın reeskont avans faizi ve diğer tüm ferileri ile birlikte tahsili için takibin devamına ve borçlu aleyhine yüzde yirmiden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına ve lehlerine vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın talep ettiği cezaların miktarlarının, yasa ile belirlenen sınırları aşmanın yanı sıra, davalı tarafın makul ödeme yükümlülüğünü aşırı oranda arttığını, bu gerekçelerle, davacının talep ettiği geçiş ücreti ve cezaların miktarlarının hem hukuka hem de somut olayın şartlarına aykırı olduğunu, bu durumun mahkemenizce dikkate alınarak fahiş alacak taleplerinin reddedilmesi gerektiğini, davacının, ihlalli geçiş yapan araçlar için talep ettiği ceza tutarlarının, araçların geçtiği mesafe ve geçiş ücretleriyle orantısız olduğunu, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir,
DELİLLER: Torbalı...İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası, araç ruhsat kayıtları ve araç plakalarına kayıtlı HGS bakiye hareketleri delil olarak değerlendirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
1-Dava İİK 67. Maddesi uyarınca açılmış itirazın iptali davasıdır.
2-İcra dosyasının incelenmesinden davalı itirazının davacıya tebliğ edilmediği ve davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
3-Dava konusu alacak geçiş tarihi itibariyle davalı şirket adına kayıtlı... plaka sayılı aracın 31/10/2023 tarihli otoyol geçişi nedeniyle 75,00-TL geçiş ücreti ve 300,00-TL ceza ücreti,... plaka sayılı aracın 22/11/2023 tarihli otoyol geçişi nedeniyle 50,00-TL geçiş ücreti ve 200,00-TL ceza ücreti,... plaka sayılı aracın 04/09/2023 tarihli otoyol geçişi nedeniyle 220,00-TL geçiş ücreti ve 880,00-TL ceza ücreti nedeniyle davacı şirketin davalı şirketten alacaklı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
4-Dosyaya sunulan bilgi ve belgelerden davalıya ait aracın davalı şirket adına kayıtlı olduğu, ticaret şirketi olan davalının tüm iş ve işlemlerinin ticari amaçlı yapıldığının kabulü gerektiği gözetilerek şirket adına kayıtlı olduğundan aracın da ticari nitelikte olduğu, bu itibarla mahkememizin görevli olduğu değerlendirilmiştir.
5-Mahkememizce UYAP üzerinden araç ruhsat kayıtlarının incelenmesinde 24/03/2025 tarihli GİB sorgulama sonucuna göre; ... plaka sayılı aracın 09/03/2023 tarihinde, ... plaka sayılı aracın 26/10/2021 tarihinde ve ...plaka sayılı aracın 01/07/2022 tarihinde davalı şirket adına tescil edildiği, ihlalli geçiş tarihi ve dava tarihi itibariyle araçların halen davalı şirket adına kayıtlı oldukları görülmüştür.
6-6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun'un 30. maddesinde geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali hali düzenmiştir.
"Geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali
MADDE 30- (1) Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin dört katı tutarında idarî para cezası verilir. (Ek cümleler: 1/7/2022-7417/53 md.) Bu maddenin yedinci fıkrasına tabi olmak üzere, ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beş gün içinde, idari para cezasının tebliğ edilip edilmediğine bakılmaksızın, geçiş ücreti ile birlikte geçiş ücretinin bir katının idari para cezası olarak ödenmesi halinde idari para cezası bir kat verilmiş sayılır ve bu ceza için ayrıca tebligat yapılmaz. Bu takdirde idari para cezasından 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 17 nci maddesinin altıncı fıkrasında yer alan indirim hükmü uygulanmaz. [7][8]
(2) Erişme kontrolü uygulanan karayollarında kısıtlanan ve yasaklanan işler veya hareketleri yapanlar ve yaptıranlar ile koruma alanı içine giren hayvan sahiplerine Genel Müdürlükçe yetkilendirilen personel veya trafik polisi, trafik polisinin görev alanı dışında kalan yerlerde jandarma personeli tarafından beş yüz Türk Lirası idarî para cezası verilir. Bu Kanunun 18 inci maddesinin altıncı fıkrası uyarınca karayolları sınır çizgileri dâhilinde yasaklanan fiilleri işleyenler hakkında 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu hükümleri uygulanır. Şu kadar ki; 2872 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (s) bendinde belirtilen fiillerin şehirlerarası yolcu ve yük taşımacılığı yapanlar tarafından karayolları sınır çizgileri dâhilinde işlenmesi halinde uygulanacak idarî para cezası beş yüz Türk Lirasından aşağı olamaz. Karayolları sınır çizgileri dâhilinde yasaklanan fiillerin denetimi ile 2872 sayılı Kanunda öngörülen yaptırımların uygulanmasında, Genel Müdürlük 2872 sayılı Kanunun 12 nci maddesi uyarınca yetkilendirilmiş kuruluşlardan sayılır.
(3) Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen idarî para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idarî para cezaları tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. Bu sürede ödenmeyen geçiş ücretleri ve idarî para cezaları 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre ilgili vergi dairesi tarafından takip ve tahsil edilir. Vergi daireleri tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri, tahsilâtın yapıldığı ayı takip eden ayın sonuna kadar Genel Müdürlük hesaplarına aktarılır.
(4) Birinci fıkra uyarınca ödenmesi gereken idarî para cezaları ile geçiş ücretleri ödenmeden, kabahatin işlendiği araçların fennî muayeneleri ile satış ve devirleri yapılmaz.
(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. (Mülga ikinci ve üçüncü cümle: 16/5/2018-7144/18 md.) (…) (Ek cümleler: 1/7/2022-7417/53 md.) Bununla birlikte, bu maddenin yedinci fıkrasına tabi olmak üzere ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlerden, ödemekle yükümlü oldukları geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin bir katı ceza tahsil edilir. Ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beşinci günden sonra ise geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında ceza, yabancı plakalı araçlar hariç olmak üzere, araç sahibine ücret toplama sistemlerinde tanımlı olan bilgiler doğrultusunda, en az on beş gün önceden kısa mesaj, e-posta, ihbarname, e-devlet bildirimi vb. yöntemlerinden en az biriyle bilgi verilir. Bu tutar genel hükümlere göre tahsil edilir.[9][10][11]
(6) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından ücretsiz geçiş yapan araçlar, işletici şirket tarafından bu maddenin yedinci fıkrasında öngörülen sürenin bitimini takip eden ilk iş gününde en yakın trafik kuruluşuna bildirilir.
(7) Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz. (Ek cümle: 16/5/2018-7144/18 md.) Otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen yabancı plakalı araçlara uygulanan (…)[12] para cezaları için bu fıkrada belirlenen on beş günlük süre beklenmez. (Ek cümle:23/7/2020-7252/9 md.) Ancak, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi halinde (…)12 para cezası tahsil edilmez.[13]"
Davacı şirket tarafından geçiş ücretlerinin ve ceza bedellerinin tahsili noktasında uygulanması gereken yasal düzenleme, yasanın 30. maddesinin 5, 6 ve 7. fıkralarıdır. Zira 3. fıkrada düzenlenen tebliğ hükmünün, maddenin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idari para cezaları yönünden geçerli olduğu açıkça düzenlenmiş olup, idari para cezalarının ise Genel Müdürlükçe yetkilendirilen personel veya trafik polisi, trafik polisinin görev alanı dışında kalan yerlerde jandarma personeli tarafından verileceği belirtilmiştir. Davacı şirket tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri ve cezalar ise bu kapsamda olmadığından yasal düzenleme ile tebliğ zorunluluğunun olmadığı ve geçiş tarihinden itibaren 15 günlük süre içerisinde ödenmesi gerektiği açıktır. Ancak bu hükmün uygulanabilmesi için ihlalli geçişin, geçiş anında muhataba bildirilmesi gerekmektedir. Ayrıca 7417 sayılı Kanun'un 53.maddesi uyarınca geçiş tarihinden itibaren itibaren 45 gün içerisinde geçiş ücretinin ödenmiş olması halinde ceza miktarının 1 kat geçiş ücreti olarak uygulanacağı hükme bağlanmıştır.
7-Yukarıda izah edilen genel ilkeler çerçevesinde dosyaya sunulan bilgi ve belgelerden davalıya ait üç aracın da ihlal tarihinde otoyola giriş ve çıkış görüntülerinin dosyaya sunulduğu, geçiş gerçekleştiren araçlarla davalıya ait araç ruhsat kayıtlarında yer alan araç model ve türlerinin uyumlu olduğu ve davalıya ait 3 aracın iddia edilen 31/10/2023, 22/11/2023 ve 04/09/2023 tarihlerinde otoyol kullanımı gerçekleştirdikleri sabit görülmüştür.
8-Mahkememizce davalıya ait araçların geçiş anı itibariyle HGS ve OGS bakiyesinde geçiş ücretini karşılamaya yeterli bakiyenin bulunup bulunmadığı hususu resen araştırılmış, Karayolları Genel Müdürlüğü'nün 31/12/2024 tarihli cevabi yazısı ekinde yer alan HGS bakiye hareketlerinin incelenmesinde, 31/10/2023, 22/11/2023 ve 04/09/2023 geçiş tarihlerinden itibaren 15 ve 45 günlük süreler içerisinde bakiye hareketlerinde geçiş ücretini karşılayacak düzeyde yükleme yapılmadığı, ...plaka sayılı aracın 31/10/2023 tarihli ihlalli geçişinden sonra 21/12/2024 tarihinde 175,00-TL tutarlı yükleme yapıldığı görülmüş ise de bu yüklemenin 15 ve 45 günlük sürelerin bitiminden sonra gerçekleştirildiği anlaşılmıştır.
9-Tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesinden ödemesiz geçişlerin gerçekleştirildiği tarihler itibariyle davalıya ait araçlara ait HGS bakiyelerinin geçiş ücretlerini karşılayacak düzeyde olmadığı, geçişten sonraki 15 günlük yasal süre içerisinde de geçiş ücretleri olan 75,00-TL, 50,00-TL ve 220,00-TL tutarlı geçiş ücretlerinin ödenmediği, bu nedenle geçiş ücretlerinin herbirinin 4 katı ceza ücreti olan 300,00-TL, 200,00-TL ve 880,00-TL olmak üzere geçiş ücreti ve ceza toplamı 1.725,00-TL cezalı geçiş ücreti talep edilebileceği anlaşılmakla davacı şirketin geçiş ücreti ve 4 kat ceza ücreti talebinin hukuka uygun olduğu değerlendirilmiş ve davanın kabulüne karar verilmiştir. Davacının talep ettiği alacak miktarı davalı tarafça bilinebilecek ve belirli olduğu, bu nedenle likit nitelikte sayılması gerektiği anlaşıldığından %20 oranında inkar tazminatına hükmedilmiştir.
10-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13. Fıkrası uyarınca arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden olup davanın kabul ve ret oranına göre taraflarca karşılanması gerekmektedir. İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun 28/06/2021 tarihli sarf kararı ile 3.600,00TL arabuluculuk ücretinin arabulucuya hazine tarafından ödendiği anlaşıldığından bu tutarın davalıya yükletilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE, davalının Torbalı....İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazının iptali ile takibin itiraz öncesi koşullarda devamına, asıl alacak miktarlarına takip tarihinden değişen oranlarda avans faizi işletilmesine,
2-Alacağın likit nitelikte olduğu değerlendirilmekle hükmedilen alacak miktarı 1.725,00-TL'nin %20'si oranında hesaplanan 345,00-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40-TL harçtan peşin olarak alınan 427,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80-TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına takdir edilen 1.725,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 427,60-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça sarf edilen 427,60-TL başvuru harcı ile 32,50-TL posta ve tebligat ücreti olmak üzere toplam 460,10-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve resen ilgili taraflara iadesine,
7-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından karşılandığı anlaşılan 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, bu hususta harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair, davacı vekilinin e-duruşma yoluyla yüzüne karşı, davalı vekilinin yüzüne karşı diğer tarafların yokluğunda, dava değerinin 6100 Sayılı HMK'nın 341/2. Maddesinde gösterilen İstinaf kanun yolu başvuru sınırının altında kalması nedeniyle kesin nitelikte olduğu ve kanun yoluna başvurulamayacağı açıklanmak sureti ile açık yargılama sonunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/03/2025
Katip...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır