T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/14 Esas
KARAR NO: 2024/299
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 01/04/2021
KARAR TARİHİ: 02/04/2024
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin,...Çeşme — İzmir adresindeki 20 odalı pansiyon işletmesinin 2011 yılından beri kiracısı olduğunu, 17.12.2019 tarihinde davalı ... şirketi tarafından “sayacın arka kısmından delinerek sayaç içerisinde bulunan akım bobinlerinin patlatılmak suretiyle kaçak elektrik kullanıldığı” yönünde Kaçak Elektrik Kullanım Tespit Tutanağı düzenlendiğini ve bu tutanağa dayanılarak 19.12.2019 tarih ve 153.024,44 TL tutarındaki faturanın tahakkuk ettirildiğini, sonrasında davalı şirkete çağrılan müvekkilinin elektriğin kesilmesi sebebiyle söz konusu borcu ihtirazi kayıtla kabul ederek taksitlendirdiğini, bu şekilde elektriği açtırarak faaliyetine devam ettiğini, müvekkilince davalı ... şirketine itiraz edilerek borcu kabul etmediği beyan edildiğinde, yetkililer tarafından konunun henüz net olmadığını, sayacın kontrole gönderileceği belirtilerek borcu ödemeye ikna edilmesine karşılık tekrar bir inceleme yapılmadığını, müvekkilince kaçak elektrik tutanağı ile ilgili olarak CİMER aracılığı ile Elektrik Piyasası Düzenleme Kurumu ve davalı şirketin Urla Müdürlüğü nezdinde itiraz ettiği halde bu itirazlarının kabul görmediğini, müvekkilinin kesinlikle elektrik sayacına müdahale etmediği gibi başka kişilere de müdahale ettirmediğini, sonradan yaptıkları araştırmalara göre kabul anlamına gelmemek üzere, sayacın arkasına ulaşıp delik delerek kaçak elektrik kullanılmak istenilse dahil öncelikle sayacın sökülebilmesi için sayacın önünde bulunan mühürlerin sökülmesi gerektiğini, oysa sayaca ve mühürlere yapılmış bir müdahale olmadığını, kaçak elektrik tutanağında belirtilen elektrikli cihazların sürekli tüketim yapıp yapmadığını, günlük çalışma süresi tespit edilmeden varsayım üzerinden borç tahakkuk ettirilmesinin hak, nefaset ve eşitlik ilkesi ile bağdaşmadığını, tutanak öncesi ve tutanak sonrası tüketimler incelendiğinde müvekkilinin 153.024,44 TL borcu olmadığının ortaya çıkacağını, yapılacak bilirkişiincelemesi ile müvekkiline tahakkuk ettirilen 153.024,44 TL tutarındaki faturadan sorumlu olmadığı ortaya çıkacağından davalı şirketçe sebepsiz zenginleşme sağladığı 157.724,02 TL'nın ödeme günleri esas alınarak yasal faizi ile birlikte müvekkiline geri ödenmesine, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde, 31.01.2020 tarih ve ... sayılı Kaçak Kayıt Dökümü belgesinde gösterilen 'dağıtım + PSH ve İletim' bedeli olarak tahsil edilen 34.169,78-TL'nin ödeme tarihinden itibaren faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle; işbu davanın hak düşürücü süre ve zamanaşımı süresinde açılmadığını, davanın usulden reddinin gerektiğini, davacı tarafın kaçak elektrik kullandığının tutanak ve fotoğraflarla sabit olduğunu, kaçak elektrik tahakkuku ve hesaplamalarının EPTHY çerçevesinde yapıldığını, davacı tarafın yukarıda anlatıldığı şekilde gerçekleşen kaçak elektrik kullanımına istinaden Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği gereği ... seri numaralı fatura; 12.12.2019 kaçak elektrik tespit tarihi ile 13.09.2019 (90 gün öncesi) tarihi arası 90 gün kaçak kullanım için, abonenin tespit edilen 41,400 KVA kurulu gücünün %60’I 24,840 KVA sözleşme gücü alınarak, “21” çalışma saati ile çarpılmasıyla, 90 x 24,840 x 21 = 46948 kwh tüketimin, kurul onaylı tarife tablolarındaki ilgili tüketicinin tüketici grubuna ilişkin tek terimli, tek zamanlı aktif enerji ve dağıtım tarifenin “1,5” katı ile çarpılmasıyla elde edilen bedel ile 13.09.2019 – 12.12.2018 tarihleri arası 275 gün kaçak ek tüketimi için, 275 x 24,840 x 21 = 143451 kwh tüketim abonenin bu dönemde tahakkuk etmiş 23467 kwh tüketim tenzil edilerek 143451 – 23467 = 119984 kwh tüketimin kurul onaylı tarife tablolarındaki ilgili tüketicinin dâhil olduğu abone grubuna ilişkin tek terimli, tek zamanlı tarife üzerinden kaçak elektrik enerjisi kullandığı dönemde uygulanmakta olan fonsuz tarife birim fiyatının çarpılmasıyla 153.024,44 TL oluşturulduğunu,
haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Sayaç Okumaları, Abone Dosyası, Kaçak Kayıt Dökümü, Perakende Satış Sözleşmesi, faturalar, bilirkişi raporu delil olarak değerlendirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
1- Dava, kaçak elektrik tüketimine istinaden tahsil edilen bedelin istirdadı davası olup, Mahkememizce verilen 18/11/2021 tarih ve ... sayılı kararın İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesinin 22/12/2023 tarih ve...Karar sayılı ilamı ile "...Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı tarafından sayaca müdahale ile kaçak elektrik kullanılıp kullanılmadığının, kurum tarafından tahakkuk edilen kaçak elektrik faturasının usulüne uygun düzenlenip düzenlenmediğinin, kaçak bedelinin tespitinde hata olup olmadığının, davacıdan fazla kaçak bedeli tahsil edilip edilmediğinin ve varsa iadesi gereken miktarın tespitinden kaynaklanmaktadır.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen ilk derece mahkemesi kararı hakkında 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık olup olmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
Bilirkişi raporunda tutanağın düzenlendiği tarihte geçerli olan 30.05.2018 tarih, 30436 sayılı resmi gazetede yayımlanan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğine göre yaptığı hesaplamada günlük 8 saat ve tutanak tarihinden geriye doğru 21 gün üzerinden hesaplama yapmış ise de tutanak tanzim edilen iş yerinin niteliği göz alındığında günlük çalışma süresinin 3 vardiya üzerinden 21 saat alınması ve davacının 2015-2019 yılları arasında işyerini uzun dönem işlettiği ve sayaç değişimi öncesi ve sonrası sarfiyat arasındaki fark dikkate alınarak tarifeye göre geriye doğru esas alınacak dönemdeki fark gözetilerek hesaplama yapılmak üzere ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olmadığı, davalının istinaf başvuru nedenlerinin yerinde olduğu anlaşılmakla HMK'nın 353/(1)-a-6 maddesi uyarınca kararın kaldırılmasına ve dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir..." gerekçesi ile kaldırılması ile dosya istinaf kaldırma kararı sonrasında yeniden ele alınmıştır.
Mahkememizin ... Esas sayılı dosyasına kaydı yapılan dosyanın yapılan yargılaması sonunda;
İstinaf kaldırma kararında gösterilen gerekçe doğrultusunda elektrik mühendisi bilirkişiden alınan 15/03/2024 Tarihli ek raporun sonuç kısmına göre; "...A) Kaçak Elektrik Faturası (Cezalı kısmının) hesabı;
Faturaya Esas tüketim Miktarı;
21 gün x 41,4 KW x X60 x 21 saat/gün - 10.954,44 kWh olmaktadır.
Buna göre kaçak elektrik faturasının cezalı kısmı aşağıda hesaplanmıştır.;
B) Geriye Dönük Kaçak Ek Tüketimi hesabı;
Tutanak sonrası ortalama tüketim; 219,5 kWh/gün (kök rapordaki tablodan)
Tutanak Öncesi ortalama tüketim: 102,2 kWh/gün (Kök rapordaki tablodan)
Tutanak sonrası ile öncesi arası sarfiyat farkı; 219,5 - 102,2 = 117,3 kWh/gün
Geriye dönük 344 günlük süre için fark tüketim miktarı;
344 gün x 117,3 kWh/gün - 40.351,20 kWh,
Bu tüketim farkı kök raporda hesaplanan ortalama birim fiyatlarla aşağıda hesanlanmıctır:
C) TOPLAM KAÇAK ELEKTRİK FATURASI;
15.519,55 + 31.398,48 = 46.918,03 TL olmaktadır.
D) Davacıya ... tarafından tahakkuk ettirilen fatura toplamı
153.024,44- TL olduğundan;
a) Davacının bu faturanın 46.918,03- TL'lık bölümünden borçlu olduğu,
b) Davacının söz konusu faturanın 153.024,44 — 46.918,03 = 106.106,41-TL'lık
bölümünden borçlu olmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır.
E) Davacıya ... tarafından tahakkuk ettirilen 153.024,44- TL'lık kaçak elektrik faturası 19.12.2019 tarihinde davacının müracaatı üzerine 1 peşin + 2 taksit halinde taksitlendirilmiştir.
Davacı, ...'ne;
19.12.2019 tarihinde... Bankası kanalıyla ve ihtirazi kayıtla; 52.357,16-TL,
20.12.2019 tarihinde .. Bankası kanalıyla : 53.009,69-TL,
20.01.2020 tarihinde ... Bankası kanalıyla : 52.357,17-TL ödeme yapmıştır.
F) Bu durumda davacının 19.12.2019 tarihli 52.357,16-TL tutarlı ödemesinden, kaçak
elektrik kullanımı sebebiyle düzenlenmesi gereken 46.918,03 TL tutarlı fatura düşüldüğünde,
52.357,16 — 46.918,03 =5.439,13-TL alacaklı olduğu ve iadesinin gerektiği,
Davacının 20.12.2019 tarihinde ödediği 53.009,69-TL ile 20.01.2020 tarihinde ödediği
52.357,17 TL'lık ödemelerin tümüyle iadesinin gerektiği görüşüne varılmıştır..." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Dosya kapsamı ve bilirkişi raporu birlikte incelenmesinde;
2-Sebepsiz zenginleşmeden söz edilebilmesi için; bir taraf zenginleşirken diğerinin fakirleşmesi, zenginleşme ve fakirleşme arasında uygun nedensellik bağının bulunması ve zenginleşmenin hukuken geçerli bir nedene dayalı olmaması gerekir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) konuya ilişkin 77 ve devamı maddelerindeki düzenlemelere göre, sebepsiz zenginleşme; geçerli olmayan veya tahakkuk etmemiş yahut varlığı sona ermiş bir nedene ya da borçlu olunmayan şeyin hataen verilmesine dayalı olarak gerçekleşebilir.
Sebepsiz zenginleşme bunlardan hangisi yoluyla gerçekleşmiş olursa olsun, sebepsiz zenginleşen, aleyhine zenginleştiği tarafa karşı, geri verme borcu altındadır.
3-Yargılama konusu kaçak elektrik tahakkukuna dayanak belge 13/12/2019 tarihli... seri nolu Kaçak Elektrik Tespit Tutanağıdır. Kaçak elektrik tespit tutanağında her ne kadar davacı kullanıcı imzası bulunmuyor ise de tespit tutanağı içinde güç tespiti için kullanılan eşyaların yazılmış olması ve tutanak ekinde eşyaların iç ortamda çekildiği anlaşılan fotoğraflarının da bulunduğu gözetildiğinde kaçak elektrik tespit tutanağının davacıya ait işyerinde düzenlenmiş olduğu anlaşılmaktadır.
4-Tespit tarihinde 30/05/2018 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği yürürlükte olup, kaçak elektrik tespiti, ücretlendirmesi ve sair hususlar bu yönetmelik uyarınca gerçekleştirilmektedir.
Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 42. Maddesine göre;
"Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak;
a) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi,
b) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi,
c) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi,
ç) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında açması"
kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilmektedir. Dava konusu kaçak elektrik tahakkuku yönetmeliğin 42/c fıkrası kapsamında yapılan tespit olarak değerlendirilmiştir.
5-Dosyaya sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesinde, davalı şirket çalışanlarınca tutulan 13/12/2019 tarihli tutanağın incelenmesinde sayaca duvar arkasından müdahale edilerek sayaç bobinlerinin arızası ile kaçak elektrik tüketimi yapıldığı yönünde tespitte bulunulduğu görülmüştür.
Dosyaya celb edilen davacıya ait 13/12/2019 tespit tarihi öncesi tüketim kayıtları ile tespit tarihinden sonraki tüketim kayıtlarının incelenmesinde tespit sonrası ihtilafsız tüketim döneminde tespit öncesine göre yaklaşık 5 kat tüketim miktarı artışı olduğu görülmüştür.
Davacı taraf dava dilekçesinde, yargılama aşamalarında ve bilirkişi raporuna karşı itiraz ve beyanlarında tespit sonrası gerçekleşen fahiş miktardaki tüketim artışına ilişkin herhangi bir açıklama getirememiştir.
Bu nedenle davalı şirket yetkililerince yapılan kaçak elektrik tespiti geçerli bir tespit olarak kabul edilmiştir.
6-Kaçak elektrik tespiti sonrası davacı adına tahakkuk ettirilmesi gereken kaçak tüketim bedelinin hesaplanması gerekmektedir.
Dosyaya sunulan 12/03/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda istinaf kaldırma kararı gerekçesi doğrultusunda 3 vardiya üzerinden yapılan hesaplamada dava konusu kaçak elektrik tahakkukunun 46.918,03-TL olması gerektiği, 106.106,41-TL fazla tahsilat yapıldığı yönünde görüş bildirilmiştir.
7-Bilirkişi raporuna karşı her iki taraf vekilince ayrı ayrı itirazda bulunulmuştur. İtirazlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde;
Bilirkişi raporunda hesaplamanın 3 vardiya üzerinden yapıldığı, yönetmelik hükümlerine göre turistik işletme niteliğindeki işyerinde 3 vardiya üzerinden hesaplama yapılmasında bir hukuka aykırılık bulunmadığı, davacı şirketin uzun dönem tüketim kayıtları ortalamasına göre bilinmeyen döneme ilişkin tahakkuk hesaplamasının da yerinde olduğu, bu haliyle ibraz edilen bilirkişi raporunun gerek Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nde gösterilen yöntemlere gerekse istinaf kararında gösterilen usul ve esaslara uygun olduğu, davacının tespit edilen 46.918,03-TL'nin dışında kalan kısım yönünden borçlu olmadığı halde davalı şirkete ödemede bulunduğu gözetilerek 3 adet ödeme dekontu ile toplam 157.724,02-TL ödemeden borç miktarı 46.918,03-TL'nin mahsubu sonrasında ilk ödeme olan ilk taksidin ödeme tarihi 19.12.2019 olup 52.357,16-TL miktarlı ödeme ile sorumlu olunan miktarın tamamının ödenmiş olduğu ve 5.439,13-TL fazla ödeme yapıldığı dikkate alınarak ödeme tarihinden itibaren ve diğer ödemelerin de ödeme tarihlerinden itibaren yasal faizi ile davacıya iadesine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, davacının davalı şirkete ...seri ve sıra nolu 153.024,44-TL bedelli kaçak elektrik tahakkuku nedeniyle 106.106,41-TL MİKTARDA BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, davacı tarafça fazla ödendiği anlaşılan 106.106,41-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, alacak miktarının 5.439,13-TL'sine 19.12.2019, 52.357,17-TL'sine 20.01.2020, 52.357,17-TL'sine 19.02.2020 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlasına dair istemlerin reddine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 7.248,12-TL harçtan peşin olarak alınan 2.693,54-TL harcın mahsubu ile bakiye 4.554,58-TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Mahkememizin 17/01/2022 tarih,... Harç nolu harç tahsil müzekkeresi ile 5.122,28-TL bakiye karar harcının davalıdan tahsili için vergi dairesine müzekkere yazıldığından, karar kesinleştiğinde ve istek halinde iptali için müzekkere yazılmasına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına takdir edilen 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen miktar üzerinden davalı yararına takdir edilen 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 2.693,54-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafça sarf edilen 59,30-TL başvuru harcı ile 208,00-TL posta ve tebligat ücreti, 1.250,00-TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplam 1.517,30-TL yargılama giderinin, davanın ret ve kabul oranına göre 1.052,08-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyenin davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve resen ilgili taraflara iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize bir dilekçe verilmesi veya tutanağa geçirilmek kaydıyla mahkememiz zabıt katibine beyanda bulunmak ve bu beyanın mahkememiz Hakimi tarafından onaylanması sureti ile istinaf kanun yoluna gidilebileceği, yasal süre içinde istinaf kanun yoluna başvurulmadığı taktirde kararımızın kesinleşeceği, yasal sürede istinaf kanun yoluna gidilmesi halinde
dosyanın ilgili İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'ne istinaf konusunda karar verilmek üzere gönderileceği açıklanmak sureti ile açık yargılama sonunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
02/04/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır