T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/142 Esas
KARAR NO : 2025/188
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 14/02/2024
KARAR TARİHİ : 25/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; "Davalı ... A.Ş.'nin İzmir'de Ege Bölge Müdürlüğünün... Cad. No...Bayraklı / İZMİR adresinde bulunduğu ve bu nedenden dolayı İzmir mahkemelerinin davada yetkili olduğu, 11,11.2023 tarihinde... plakalı araç ile ... plakalı aracın kaza yaptığı, kazanın oluşumunda...alı aracın asli ve tam kusurlu olduğu, kazadan sonra ... plakalı aracının... numaralı Kasko poliçesini düzenleyen... Sigorta A.Ş.'de ... numaralı hasar dosyası açıldığı, ... Sigorta A.Ş.'ye müzekkere yazılarak, davalı ... şirketine rücu edilip edilmediği, hasar dosyası için ne kadar ödeme yapıldığı, davalı ... şirketine rücu edilmiş ise davalı ... şirketinin ödeme yapıp yapmadığı hususlarının sorulması gerektiği, davalı ... tarafından değer kaybına ilişkin müvekkile 45.000,00 TL değer kaybı için ödeme yapıldığı, yapılan ödemenin gerçek değer kaybını karşılamadığı, araç onarımı süresince kullanılamadığı ve buna bağlı olarak aracından mahrum kaldığı, davalarıların gerçek zarar miktarından sorumlu olduğu, zararın iskonto kullanılmadan KDV dahil hesaplanması gerektiği, yapılan arabulucukluk başvurusunda da herhangi bir anlaşma sağlanamamasından dolayı dava açılması zaruriyetinin oluştuğu beyan edilmektedir. Bu nedenlerden dolayı fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere, HMK 107. Madde uyarınca belirsiz alacak davası olarak açılan işbu davada Mahkemenizce toplanacak deliller ışığında dava değerinde artırım yapılacak olup, trafik kazasında davacının aracında oluşan şimdilik; araç mahrumiyet bedelinden (harca esas değer olarak 50,00-TLgösterilmiştir) davalı ... sorumlu olup kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile, Hasar bedelinden (harca esas değer olarak KDV Dahil 50,00-TLgösterilmiştir) tüm davalılar müştereken ve müteselsilen sorumlu olup, davalı ... için kaza tarihinden itibaren, davalı ... için ise hasarı ret tarihinden (temerrüt tarihi) itibaren işletilecek avans faizi ile, değer kaybından (harca esas değer olarak 50,00-TL gösterilmiştir) tüm davalılar müştereken ve müteselsilen sorumlu olup davalı ... için kaza tarihinden itibaren, davalı ... için ise hasarı ret tarihinden (temerrüt tarihi) itibaren işletilecek avans faizi ile, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin müşterek ve müteselsilen davalılardan tahsiline karar verilmesini" talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; "Davacının daha önceden davalı ... şirketine başvuru yaptığı, ... nolu hasar dosyasının açıldığı, eksper raporunda başvuru sahibine ait aracın maddi hasar ilişkin zararının olduğu tespit edilmiş, başvuru sahibine 23.01.2024 tarihinde kusur durumuna göre 6.955 TL maddi hasara ilişkin tazminat ödemesi 27.02.2024 tarihinde 68.045 TL karşı aracın Kasko şirketi olan ... Sigortaya şirketler arası rücu mutabakatı gereği tazminat ödemesi, 23.01.2024 tarihinde 45.000 TL değer kaybına ilişkin tazminat ödemesi yapıldığı, kusur oranı ve tazminat hesaplamasının araç hasarı konusunda uzman bilirkişi tarafından yapılması gerektiği, konusunda uzman bilirkişi tarafından, hasar bedelinin gerçeği yansıtacak şekilde incelenmesi amacıyla bilirkişi incelemesi yapılmasının talep edildiği, başvurana ait araç tazminatı ödenmiş olup başkaca bir zarar kalmadığından başvuranın sebepsiz zenginleşmesine neden olacak şekilde müvekkil şirket’in tazminata hükmedilmesi hatalı bir uygulama olacağı, başvuru sahibi vekili tarafından temerrüt iddiasıyla talep edilen avans faizi istemi de haksız olup reddi gerektiği, araç mahrumiyetine ilişkin tespit olunan tutarın tarafımızca kabulü mümkün olmadığı, öncelikle araç mahrumiyet bedeli teminat kapsam dışı olduğu beyan edilmektedir. Bu nedenlerden dolayı davalının haksız tazminat talebinin reddine, yargılama masrafı ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini" talep etmiştir.
Dava, trafik kazasından kaynaklanan hasar bedeli, değer kaybı ve ikame araç tazminatı istemine ilişkindir.
Davacı 11/11/2023 tarihli trafik kazasında... plakalı aracın işleteni olup, davalı .... plakalı aracın sürücüsü ve işleteni sigorta şirketi ise aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyendir.
KTK' nın 97. Maddesi gereği başvuru şartı incelendiğinde dava dilekçesinin ekinde yer alan e-maile göre davacı tarafından davalı ... şirketine başvuruda bulunulduğu, sigorta şirketi tarafından hasar dosyasının açıldığı kısmi ödemeler yapıldığı görülmüştür.
Zamanaşımı defi değerlendirildiğinde; 2918 sayılı KTK.nun 109/1. maddesinde "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve her halde, kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar" hükmü, yine aynı kanunun 109/2. maddesinde ise "dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve Ceza Kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş ise bu süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir" hükmüne yer verilmiştir.
Davaya konu trafik kazası 11/11/2023 tarihinde meydana gelmiş, olayın, maddi hasarlı trafik kazası olması nedeniyle, uzamış ceza zamanaşımı süresinin uygulanmasını gerektirir bir durum bulunmamaktadır. Bu itibarla, davaya konu talepler yönünden 2 yıllık zamanaşımı süresi geçerli olup, dava dilekçesine konu edilen maddi tazminat taleplerinin, 2 yıllık zamanaşımı süresi içinde ileri sürülmesi gerekmektedir. Kaza tarihinin 11/11/2023, dava tarihinin 14/02/2024 olduğu görüldüğünden davaya konu tazminatın 2 yıllık süre içerisinde talep edildiği görülmüştür.
Davalı ...' nin sorumluluğu değerlendirildiğinde; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesine göre “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”. Kaza tarihi itibari ile yürürlükte olan Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.3 maddesinde de “sigortacı poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde genel şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta teminat limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür." şeklinde sigorta şirketin sorumluluğunun kapsamı ifade edilmiştir. Bu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası motorlu bir aracın kara yolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Kazaya karışan... plakalı araç 11.04.2023-2024 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile davalıya sigortalıdır. Kaza 11/11/2023 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği değer kaybı bedelinden davalı araç sürücüsünün kusuru oranında sigorta şirketi sorumlu olacaktır.
Davalı ... 'in sorumluluğu incelendiğinde;2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1 maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “ işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, yaşanan trafik kazasında davalı .... plakalı aracın işleteni ve sürücüsüdür. Araç sürücüsü kendi kusurundan sorumlu olacak olup (TBK madde 49) dava dilekçesi ile talep edilen maddi zarar kalemlerinden sorumlu olacaklardır.
TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Bu sebeple davacı bilirkişi deliline dayanmış olup mahkememizce bilirkişiden davacının maliki olduğu aracın tramer kaydı da celp edilerek kusur, hasar, değer kaybı ve ikame araç bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.
Bilirkişilerden alınan 25/10/2024 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre;
" KUSUR DURUMU İLE İLGİLİ OLARAK:
Davalı ... A.Ş. nezdinde 11.04.2023/2024 tarihleri arasında... numaralı ZMMS (trafik) poliçesiyle sigortalı... plakalı 2011 model ... marka otomobilin maliki ve sürücüsü olan davalı ...’in kazanın oluşumunda 2918 sayılı KTK nın diğer sürücü kusurlarından 52/B ve 52/C ile sürücü asli kusurlarından 84/D hükümlerini ihlal ettiği,
... plakalı 2023 model... marka A aracının maliki ve sürücüsü olan davacı ...’in kazanın oluşumuna katkı sağlayacak trafik kurallarına aykırı etken davranış faktörü görülmediği,
Başkaca kazanın oluşumuna katkı sağlayacak etken kişi, kurum, kuruluş ve dış etmenler olmadığı
11.2. HASAR BEDELİ İLE İLGİLİ OLARAK:
... plakalı aracın üzerinde tespit edilen hasarın dosya eklerinde yer alan trafik kazası tespit tutanağında anlatıldığı üzere meydana gelebilecek nitelikte ve kaza ile uyumlu olduğu
Davaya konu olan kaza sonrasında davacıya ait araç üzerinde meydana gelen iskontosuz gerçek hasar bedelinin 82.679,40 TL+KDV(KDV DAHİL 99.215,28 TL) olduğu,
Davacı tarafın toplamda 85.375,67 TL hasar ödemesi ve davalının trafik poliçe limitinin tükendiği dikkate alındığında davalı ...’in ödemesi gereken hasar bedeli bakiyesinin 13.839,61 TL olduğu,
11.3. DEĞER KAYBI BEDELİ İLE İLGİLİ OLARAK:
Dava konusu aracın üzerinde yapılan onarım işlemleri ve geçmiş hasar kayıtlarında herhangi bir hasarının olmadığı dikkate alındığında teknik olarak(hukuki değerlendirmesi Mahkemenizce yapılması kaydıyla) değer kaybı meydana geldiği,
...plakalı aracın üzerinde meydana gelen değer kaybı bedelinin 100.000,00 TL olduğu,
Davacı tarafın trafik poliçesi şirketi... Sigortadan 45.000,00 TL değer kaybı bedeli ödemesi aldığı ve trafik poliçe limitinin tükendiği dikkate alındığında davalı ...’in davacıya ödemesi gereken değer kaybı bakiyesinin 55.000,00 TL olduğu,
11.4. İKAME ARAÇ BEDELİ İLE İLGİLİ OLARAK:
Araç ikame/mahrumiyet bedeli tutarını hesaplayabilmek için, günlük araç kiralama hizmeti veren firmalara ait muadil bir aracın kaza tarihi baz alınarak günlük araç kiralama bedelleri araştırılmış ve dava konusu araca muadil bir aracın günlük kira bedelleri öğrenilerek hesaplama yapıldığı,
Bahse konu kaza sonucu ...plakalı aracın onarım süresinin 12 gün olduğu,
Yapılan araştırma neticesinde, kaza tarihinde muadil bir aracın ortalama günlük kiralama bedelinin 874,59 TL olduğu, buna göre dava konusu araç ikame bedelinin: 12 gün (onarım süresi) x 874,59 TL = 10.495,08 TL olduğu,
Nihai karar sayın Mahkemenizin takdirinde olmak üzere, teknik konulardaki görüş ve kanaatimi saygılarımla arz ederim. "şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Bilirkişi tarafından değer kaybına ilişkin hesaplama; trafik kazası sebebiyle davacının malik olduğu araçta oluşan değer kaybının aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları ile önceki hasarları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki farka göre değerlendirme yapıldığından itiraz mahkememizce kabul edilmemiştir. Kaldı ki 6704 sayılı yasayla değişik 2918 sayılı KTK nun 90.maddesinde yer alan zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu kanun ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabi olan hükümlerinden tarafı olmadığı zmms sözleşmesindeki şartların davacı açısından bağlayıcı olmaması ve Anayasa Mahkemesi'nin nin 09/10/2020 tarihli resmi gazetede yayınlanan 17/07/2020 tarihli ve 2019/40 esas 2019/40 sayılı kararına göre 6704 Sayılı Kanunun 3.maddesiyle değiştirilen 90. maddesinin birinci cümlesinde yeralan “ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yeralan “ve genel şartlarda ’’ ibaresinin iptal edilmiş olması sebebiyle uygulanmayacağından hükme esas alınmıştır.
Mahkememize sunulan bilirkişi raporu, açıkça itiraza uğramayan ve sürücülerin imzalarını taşıyan kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğundan kusura ilişkin değerlendirme, hasar bedeli ise kalem kalem gösterildiğinden ve bulunan bedellere iskonto uygulanmadan KDV' de eklenmek suretiyle sonuca ulaşıldığından hükme esas alınmıştır (İzmir BAM. 20. HD. 2021/293 E. , 2023/1184 K. , Yargıtay 17 HDB'nın 15.12.2011 tarih 2011/4075 E. 2011/12321 K., 28.03.2016 tarih 2015/17481 E. 2016/3833 K., 04.04.2016 tarih 2015/14700 E. 2016/4229 K., 17.03.2014 tarih 2014/4531 E. 2014/3704 K. Sayılı ilamları)
Davacı vekili bedel arttırım dilekçesi ile; 13.839,61 TL hasar, 55.000,00 TL değer kaybı ve 10.495,08 TL ikame araç bedeli olmak üzere toplam 79.334,69 TL tazminatın davalı ...' den kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle tahsilini talep etmiştir.
Tüm bu nedenler ile; 11/11/2023 tarihli çift taraflı trafik kazasında... plakalı aracın sigorta şirketi, davalı sürücü ...' in kusuru oranında sorumlu olacağından, davalı ...' in tam kusurlu olduğu ve davacının maliki olduğu araçta mahkememizce aldırılan bilirkişi raporuna göre 99.215,28 TL hasar, 100.000,00 TL değer kaybının bulunduğu, dava tarihinden önce davalı ... tarafından 6.955,00 TL hasar ve 45.000,00 TL değer kaybı ödemesinin davacı zarar görene, 68.045,00 TL'nin ise davacının kasko sigortacısına yapıldığı, bu hali davalı ... şirketinin kaza tarihi itibari ile geçerli poliçe limitinin tamamının dava tarihinden önce tüketildiği görüldüğünden sigorta şirketine karşı açılan davanın reddine, davacının maliki olduğu aracın hasar gören parçalarına göre makul onarım süresi üzerinden belirlenen süre için ikame araç bedelinin 10.495,08 TL olduğu kanaatine varılarak yapılan kısmi ödemeler mahsup edildikten sonra bedel arttırım dilekçesi de nazara alınarak yalnızca davalı ... yönünden davanın kabulüne, kabul edilen maddi tazminat kalemine davalı sürücü kaza tarihinde temerrüte düşeceğinden bu tarihten itibaren zarar veren araç ticari olmadığından yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
Arabuluculuk ücreti yönünden;6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/23273 Esas, 2022/901 Karar, sayılı ilamı aynı doğrultudadır.)
Eldeki davada, dava öncesi davalı ... şirketine başvuru şartının yerine getirilmiş olması karşısında ayrıca zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmediği halde davacı yanca arabuluculuğa başvurulmuş olmasından dolayı ortaya çıkan ücretin davacı tarafça karşılanması gerekmektir (İzmir BAM 20. H.D. 2024/762 Esas, 2024/687 Karar, Yargıtay 4. H.D. 09/09/2024 tarih, 2022/2615 Esas 2024/7426 Karar ).
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
-13.839,61 TL hasar, 55.000,00 TL değer kaybı ve 10.495,08 TL ikame araç bedeli olmak üzere toplam 79.334,69 TL tazminatın davalı ...' den kaza tarihi olan 11/11/2023 itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
-davalılardan sigorta şirketine karşı açılan davanın reddine,
2-Alınması gereken 5.419,35 TL karar ve ilam harcının yatan 1.779,86 TL peşin harç ve tamamlama harcından mahsubu ile eksik kalan 3.639,49 TL' nin davalı ...' den alınarak Hazine'ye irat kaydına,
3-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 1.779,86 TL peşin harç, 427,60 TL başvurma harcı, 907,00 TL posta ve diğer giderler ile 6.000,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 9.114,46 TL yargılama giderinin davalı ...' den alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 30.000,00 TL vekâlet ücretinin davalı ...' den alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. uyarınca reddedilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 100,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... şirketine ödenmesine,
6-6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk giderinin davalıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına,
7-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalıların yokluğunda tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/02/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır