T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/147 Esas
KARAR NO : 2024/628
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 09/03/2023
KARAR TARİHİ : 02/07/2024
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde; 07.09.2022 tarihinde...’e ait ve...in sevk ve idaresindeki...plakalı aracın, müvekkiline ait ... plakalı yabancı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkilinin aracı ile Antalya ili, Muratpaşa ilçesi, Güllük caddesi üzerinde kırmızı ışıklarda bekleme halinde iken, davalı şirket nezdinde sigortalı aracın sürücüsü, yine aynı yerde duramayarak önündeki müvekkile ait... plakalı aracın arka kısımlarından çarparak zarar verdiğini, Antalya trafik denetleme şube müdürlüğü ekiplerince tanzim edilen kaza tespit tutanağına, taraf beyanlarına ve olay yeri fotoğraflarına göre davalı şirket nezdinde sigortalı...plakalı araç sürücüsü, Karayolları Trafik Kanunu’nun 56/1-c hükmünü ihlal ederek maddi hasar oluşmasına sebebiyet verdiğini, davanın, kusurlu sürücü, kusursuz sorumlu malik ve ... Sigorta A.Ş.’ye karşı açıldığını, davalı şirket ile kusurlu araç arasında ... poliçe no'lu ve 04.03.2022 -2023 tarihleri arası geçerli ZMMS poliçesi bulunduğunu, iş bu sebeple davalı şirketin, bu kazadan dolayı zorunlu trafik sigortası bakımından teminatlar dahilinde sorumlu olduğunu, müvekkili aracı ile ikametgahı ve aracının plakasının kayıtlı olduğu Almanya'da bulunan.... isimli firma tarafından düzenlenen 03.01.2023 tarihli teknik maliyet ekspertiz raporu ile hasar miktarının KDV dahil 5.847,81 Euro olarak tespit edildiğini, bu nedenlerle davanın kabulü ile, fazlaya ilişkin her türlü talep, dava ve netice-i talepleri ıslah hakları saklı kalmak kaydıyla, her ne kadar ekte sunulu raporlarla belirlenmiş ise de yargılama gerektirdiğinden belirsiz alacak olarak şimdilik, 100,00 Euro hasar tazminatının; davalı sigorta şirketinden; zorunlu trafik sigorta poliçesi bakımından teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere, temerrüt tarihinden itibaren, davalı şahıslardan ise kaza tarihinden itibaren, müşterek ve müteselsilen, yabancı para bakımından 3095 sayılı yasanın 4/a maddesine göre yürütülecek değişken faiziyle birlikte ve fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası EURO Efektif Satış Kuru karşılığı Türk Lirası olarak tahsiline, diğer yargılama giderleri ile yasal avukatlık vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 07/05/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile; 13.02.2023 tarihinde sigortaya ihtar çekilmiş ve bu ihtarname 14.02.2023 tarihinde tebliğ edildiğini, yasalar gereği tebliğ tarihinden itibaren 8 iş günü içinde ödeme yapılması zorunlu olduğunu, bu sebeple davalı sigorta şirketi 27.02.2023 tarihinde temerrüde düştüğünü, fazlaya ilişkin talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydı ile talebin yukarıda açıkladığımız şekilde; bakiye 8.892,76 Euro hasar tazminatının davalı ...sigorta şirketi yönünden; temerrüde düştüğü 27.02.2023 tarihinden itibaren bakiye teminat limiti olan 54.700,66-TL ile sınırlı olmak üzere, diğer davalılar yönünden ise, kaza tarihi olan 30.07.2022 tarihinden itibaren, müşterek ve müteselsilen 3095 sayılı yasanın 4/a maddesine göre yürütülecek değişken faizi ile birlikte ve fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası efektif satış kuru karşılığı Türk Lirası olarak ödenmesini, yargılama giderleri ile avukatlık vekalet ücetinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı ... Emlak İnşaat Ltd. Şti. vekili, cevap dilekçesinde; uyuşmazlığa konu kaza Muğla'nın Bodrum ilçesinde meydana gelmiş olup, davacı tarafça yetkisiz olan İzmir mahkemelerinde dava açıldığını, HMK m.19/2'ye göre yetkiye ilişkin itirazımızı süresinde sunduğumuzdan, yetki itirazımızın kabulü ile müvekkilinin mersis adresi Ankara'nın Çankaya ilçesinde olduğundan mahkemeniz yetkisine itiraz eder ve dosyanın yetkili Ankara mahkemelerine gönderilmesini talep ettiklerini, müvekkiline ait aracın İMSS'sini kasko poliçesi ile teminat altına alan sigorta şirketine davanın ihbar edilmesi talep ettiklerini, davacıya ait aracın hasar onarımı Türkiye'de tamamlanmış olup, müvekkiline ait aracın trafik poliçesini tanzim eden şirketçe de davacının zararının karşılandığını, davacı bu ödemelerin dışında ek bir zararı olduğunu iddia ediyorsa bu iddiasını ispat etmekle mükellef olduğunu, davacının sunmuş olduğu 10.08.2022 tarihli eksper raporunda araçta 11.143,52 Euro hasar meydana geldiği Alman bir ekspertizlik firması tarafından tespit edildiğini, uyuşmazlığa konu kazanın 30.07.2022 tarihinde meydana geldiğini, aradan yaklaşık 7 ay geçtikten sonra davacı sigorta şirketine 14.02.2023 tarihinde başvurarak hasar bedelinin tazmininin talep edildiğini, sigorta şirketinin ise 22.02.2023 tarihinde aracın onarım maliyetini tespit ederek 45.299,34-TL ödeme yaptığını, aracın Türkiye'de kaza yaptığını, hasarlı halde Almanya'ya götürülerek onarımının orada yapılmış olduğunun kabulünün mümkün olmadığını, kaldı ki onarımın Almanya'da yapıldığı iddiasında iseler de buna ilişkin faturanın da dosyaya sunulmuş olması gerektiğini, ancak davacı dosyaya herhangi bir fatura sunmadığı gibi aracın onarımının henüz tamamlanmadığı iddiasında bulunduklarını, aradan geçen 7 aylık sürede aracın onarımının yapılmadığının kabulünün mümkün olmadığını, dolayısıyla aracın onarımının Türkiye'de yapıldığının açık olup, aracın onarımının Türkiye'de tamamlanmış olmasına rağmen hasar bedelinin Euro üzerinden talep edilmesinin davacının haksız kazanç sağlama saikini gösterdiğini, davanın kabulü halinde davacının sebepsiz zenginleşmesine sebebiyet verileceğini, davacının aracındaki hasarın avuç içi kadar ezik olup bu parçanın göçük düzeltme yolu ile çok ekonomik bir şekilde onarılmasının mümkün olduğunu, aracın rayiç değeri dikkate alındığında aracın onarımının ekonomik olup olmadığının tespiti gerektiğini, bu nedenlerle öncelikle usuli itirazların kabulü ile dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesini, davacının zararı karşılanmış olduğundan, davacı iddialarında haksız olup, davanın reddine karar verilerek, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacıya yüklenmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Mahkememizin 17/10/2023 tarih ve ... karar sayılı kararı istinaf edilmiş, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ....Hukuk Dairesinin 11/01/2024 tarih,... Karar sayılı kararı ile "Davacı vekilince duruşma ile verilen 2 haftalık süre içerisinde delil avansının dosyaya yatırılmadığı, davacı vekilince 17/10/2023 tarihli 2 nolu celsenin bir gün öncesinde, 16/10/2023 tarihinde delil avansının yatırıldığı anlaşılmıştır.
6100 sayılı HMK'nın 324/2. Maddesinde "Taraflardan birisi avans yükümlülüğünü yerine getirmezse, diğer taraf bu avansı yatırabilir. Aksi hâlde talep olunan delilin ikamesinden vazgeçilmiş sayılır."şeklinde düzenleme bulunmaktadır.
Somut olayda, mahkemenin davanın reddine dayanak aldığı, davacı vekiline verilen kesin süreye ilişkin ara kararında delil avansına yönelik ara kararında eksik delil avansını oluşturan tebligat vb. gibi gider gerektiren işlemleri kalem kalem açıklamalı, her kalemin miktarını ayrı ayrı göstermeli, delil avansı ile ilgili olarak verilen kesin sürede yatırılmamasının sonuçlarını da duruşma zaptına açıkça yazmalıdır. Kesin sürenin sonuç doğurabilmesi için usulünce ve eksiksiz olması gerekir. Mahkeme eksik delil avansının ikmal edilmesi hususunda davacıya iki haftalık kesin süre vermiş ise de, talep edilen 2.500,00 TL delil giderinin hangi kalemlere ilişkin olduğu, dosyada halen ne kadar gider avansı olduğu bu tutarın hangi gider için kullanılacağı, talep edilen bakiye avansın ne kadarının hangi harcama için istendiği hususunun kalem kalem neler olduğu ve miktarı belirtilmemiştir. Dolayısı ile talep edilen delil giderinin, hangi kalemlere ilişkin olduğu ve tutarları denetlenememektedir. Davacı tarafın duruşmadan bir gün önce delil avansını yatırmış olduğu da gözetilerek ve davacının delilleri toplanarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği halde, Mahkemece usulüne uygun ihtar yapılmadığı halde, davacının delil ikamesi avansını verilen kesin süre içinde yatırmadığından bahisle dayandığı o delilden vazgeçmiş sayılacağı kabul edilerek, davacının davasını dosya kapsamındaki deliller ile ispat edemediği gerekçesi ile yazılı şekilde davanın reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup kararın kaldırılması gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; davacı vekilinin istinaf itirazlarının kabulü ile, yerel mahkeme kararının HMK 353/1-a-6. madde uyarınca kaldırılarak dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmesi gerekmiştir..." gerekçesi ile Mahkememiz kararı kaldırılmıştır.
Mahkememizin ...Esas sayılı dosyasına kaydı yapılan dosyanın yapılan yargılaması sonunda;
Bilirkişi heyetinden alınan 27/04/2024 tarihli raporun sonuç kısmına göre;..."İzmir...Asliye Ticaret Mahkemesinin...E. sayılı dava dosyasında, yukarıda arz edilen hususlarla,
− Trafik Kuralları İhlali yönünden:
Davalı ... Sigorta A.Ş. nezdinde 02.09.2021/2022 tarihleri arasında ... numaralı ZMS (trafik) poliçesiyle, davalı... Emlak İnşaat Ltd. Şti. adına sigortalı ... plakalı 2017 model ... marka otomobil sürücüsü davalı ...in kazanın oluşumunda 2918 sayılı KTK nın diğer sürücü kusurlarından 52/B, 52/C, 56/C ile sürücü asli kusurlarından 84/D hükümlerini ihlal ettiği,
Davacı ... adına kayıtlı ... plakalı 2020 model ... marka otomobil sürücüsü...n kazaya katkı sağlayacak trafik kurallarına aykırı herhangi bir etken davranış faktörü görülmediği,
Başkaca kazanın oluşumuna katkı sağlayacak etken kişi, kurum, kuruluş ve dış etmenler olmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır.
− Hasar Onarım bedeli yönünden:
... (Almanya) plaka sayılı ...G05) / X5 XDRIVE M50D 2020 model otomobilde 30.07.2022 riziko tarihi itibarıyla meydana gelen hasar onarım bedeli KDV dahil 11.143,52 Euro olarak hesaplanmıştır.
Somut olayda davalı ...Sigorta A.Ş. kazada kusurlu olan ... plaka sayılı aracın... numaralı poliçesi kapsamında, düzenleme tarihi itibarıyla KZMM Sigortasını tanzim eden şirket olup, ... (Almanya) plaka sayılı araçta meydana gelen zararı (Heyetimiz Trafik Uzmanı tarafından... (Almanya) plaka sayılı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde Etken Olmadığı belirlendiğinden Sn. Mahkeme tarafından belirlenecek sigortalısının kusuru oranında) sigortacısının sorumluluk riski ve K.T.K 85/1 ve 91 kapsamında KDV dahil 11.143,52 Euro. olarak hesaplanan hasar onarım bedelinden, poliçe limitiyle sınırlı sorumlu olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından 22.02.2023 tarihinde 45.299,34 TL (2.250,76 €) hasar onarım bedeli ödenmiş olup, bakiye hasar onarım bedelinden poliçe limitiyle sorumlu olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
Dosya kapsamında davalı... Sigorta A.Ş. ne... Kargo ile 05.01.2023 tarihinde hasar ihbarının yapıldığı, ihbarın 06.01.2023 tarihinde ihbarın tebliğ edildiği, bu nedenle, davalı sigorta şirketinin 19.01.2023 tarihi itibarıyla -ödenmeyen borç miktarı bakımından- temerrüde düşeceği görüş ve kanaatiyle (poliçe teminat limiti olan 100.000,00 TL’yi aşmamak üzere) 3095 Sayılı Kanun'un 4/a maddesine göre (Sözleşmede daha yüksek akdî veya gecikme faizi kararlaştırılmadığı hallerde, yabancı para borcunun faizinde Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanır.) belirlenen değişken oranlı faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası (€) Efektif satış kuru karşılığı Türk Lirası olarak sorumlu olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
Dosya kapsamından İhbar olunan S.S...Sigorta Kooperatifi kazaya karışan...plaka sayılı aracın İMMS İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortacısı olduğu, ... plaka sayılı aracın KZMM Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası limitinin tükenmesinden sonra sorumluluğu başlamakta olup bu konuda takdir Sn. Mahkemenindir.
Hukuki değerlendirmenin ve nihai kararın takdiri Sn. Mahkemeye ait olmakla tespit, görüş ve kanaatimizi saygılarımızla arz ederiz..." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
1-Dava, davacı ...'e ait ... plaka sayılı araç ile davalı ...Emlak İnşaat Ltd.Şti.'nin maliki, davalı ...sü ve davalı ...Sigorta Anonim Şirketi'nin KZMMS sigorta poliçesi ile kaza tarihini de kapsar şekilde sigortalısı olan ... plaka sayılı araç arasında 30/07/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde davacıya ait araçta oluşan hasarın onarım bedelinden kaynaklanan zararın tahsili talepli maddi tazminat davasıdır.
Davacı vekili dava dilekçesinde dava konusu kazanın davalı araç sürücüsünün asli kusuruyla gerçekleştiğini, davacıya ait aracın kaza nedeniyle 11.143,52-Euro zarara uğradığını, davacıya ait aracın davacının sürekli olarak ikamet ettiği Almanya'da onarılacağı için Almanya ülkesindeki fiyatlarla zararın tazmin edilmesi gerektiğini ileri sürerek belirsiz alacak davası olarak 100,00-Euro hasar zararının tüm davalılardan tahsilini talep etmiştir.
Davalı ... Emlak İnşaat Ltd.Şti. Vekili cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunmuş, davanın kasko şirketine ihbarını talep etmiştir. Esasa yönelik olarak davacıya ait aracın onarımının Türkiye'de tamamlandığını, KZMMS sigorta şirketinin davacıya ait araçta oluşan zararı karşıladığını, davacının Almanya ülkesinde onarım yaptırdığına dair fatura sunması gerektiğini, araçta oluşan hasarın küçük bir ezik olması nedeniyle basitçe ve ekonomik olarak onarılabileceğini, hükmün kaza tarihindeki döviz kuru üzerinden kurulması gerektiğini ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. Vekilince sunulan cevap dilekçesinde, dava konusu kazanın ihbarı sonrasında araçta ekspertiz incelemesi yaptırıldığı ve 45.299,34-TL zarar tespit edilerek bu miktarın sigorta tarafından davacıya ödendiği, davalının poliçe limitinin 100.000,00-TL ile sınırlı olduğu, davalı şirketin sorumluluğunu yerine getirdiği ve zarara ilişkin ödeme yaptığını, sigortalı aracın kusurunun belirlenmesi gerektiği, davacının talep ettiği zarar miktarının fahiş olduğu, davalı şirketin temerrüde düşmediği ve sair nedenler ileri sürülerek davanın reddi talep edilmiştir.
2-Dava şartları ve ilk itirazlar yönünden yapılan incelemede;
Davacı vekilinin bakiye zararın karşılanması talebiyle yazılı başvuru evrakını davalı şirkete posta yoluyla gönderdiği ve evrakın 14/02/2023 tarihinde davalı sigorta şirketine teslim edildiği, KTK 97. Maddesinde düzenlenen özel başvuru şartının yerine getirilmiş olduğu görülmüştür.
Yetki itirazı yönünden yapılan incelemede, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110/2. Maddesi "Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birin-de açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir." şeklinde düzenlenmiş olup, davalılardan...Sigorta A.Ş.'nin mahkememiz yargı çevresi içerisinde olan Konak ilçesinde Ege Bölge Müdürlüğü bulunduğu ve Yargıtay'ın yerleşik uygulamasına göre sigorta şirketinin Şube Müdürlüğü'ne göre daha geniş yetkileri bulunan bölge müdürlüğünün bulunduğu yer mahkemelerinin de yetkili olacağı gözetilerek yetki itirazının reddine karar verilmiştir.
3-Trafik kazaları sonucu uğranan zararın tazmini hususunda temel dayanak haksız fiil sorumluluğudur.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun;
91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”;
85/1. maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”;
85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-3. maddesinde: “Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır. ” düzenlemesi ile sorumluluk sınırları gösterilmiştir.
4-Yukarıda açıklanan ve alıntılanan hükümler doğrultusunda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın; motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
5-Sigortacının sorumluluğu, yukarıda izah edilen sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararlarla sınırlıdır. Bu noktada aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir.
6-Haksız fiil sorumluluğu, "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
49. maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.
Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
50. maddesi, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır."
7-Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır. Yargısal içtihatlar ve doktrine göre haksız fiilin unsurları;-Fiil, davranış,
-Fiilin hukuka aykırı olması
-Zararın meydana gelmesi,
-Kusur,
-Fiil ve zarar arasında illiyet bağı bulunması, olarak sıralanmaktadır.
Yine TBK'nın 50. maddesi ile "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmü düzenlemesi uyarınca zarar gören zararı ile zarar verenin kusurlu olduğunu ispatla mükellef kılınmıştır.
8-Sorumluluğun meydana gelişinde tarafların öncelikle kusur durumlarının belirlenmesi gerekmektedir. Tarafların kusur durumlarına ilişkin yapılan bilirkişi incelemesinde dosyaya sunulan 27/04/2024 tarihli bilirkişi raporunda, dava konusu kazanın davalı araç sürücüsü...'in 2918 sayılı KTK'nın 52/B, 52/C ve 56/C maddelerini ihlal ettiği ve 84/D maddesini ihlal etmesi neticesinde kazanın meydana geldiği, davacıya ait aracın dava dışı sürücüsü ...in kazaya etki eden kural ihlalinin bulunmadığı yönünde görüş bildirildiği görülmüştür.
Dosya kapsamı, tarafların iddia, savunma ve itirazları ile bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde, dava konusu kazanın davalı araç sürücüsünün güvenli duruş mesafesine uygun takip mesafesi ile seyrine devam etmemesi ve kırmızı ışıkta bekleyen davacıya ait araca arkadan çarpması suretiyle kazanın gerçekleştiği ve kaza oluş şekli ve dosya kapsamına göre kazanın gerçekleşmesinde davalı araç sürücüsünün asli ve %100 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir.
9-Yargıtay 4.Hukuk Dairesi'nin istikrar kazanmış uygulamasına göre (Örn:2021/26157 E. 2022/1048 K.) sürekli olarak yabancı ülkelerde ikamet eden kişilerin yine yabancı plakalı araçlarının Türkiye'de uğradığı zararların kendi ülkelerinde onarımının yapılabileceği, zarar görenin aracını Türkiye'de onarmaya zorlanamayacağı, bu hususta zararın tespitinde araç şayet onarımı mümkün ve ekonomik ise sürekli ikamet edilen ülke rayicindeki onarım bedeli, şayet aracın onarımı ekonomik değil ise sovtaj değerinin araç rayiç değerinden düşülmesi suretiyle tespit edilecek gerçek zararın baz alınması gerekmektedir. Şayet araç sürekli ikamet edilen ülkeye götürülmeksizin Türkiye'de bırakılmış ve Gümrük İdaresi'ne terk edilmiş ise zarar miktarı sürekli ikamet edilen ülkedeki aracın rayiç değeri ile Türkiye'deki onarım bedelinden hangisi daha düşük ise bu miktar baz alınarak zararın hesaplanması gerekmektedir.
Kusur durumlarının tespiti sonrasında ise haksız fiil tazminatının şartlarından olan zarar yönünden yapılan incelemede dosyaya sunulan 05/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda davacıya ait aracın kaza tarihi itibariyle onarım bedelinin KDV dahil 11.143,52-Euro olduğu, davacıya ait aracın kaza öncesi değerinin 65.000,00-Euro seviyesinde olduğu, aracın değeri ve onarım bedeline göre onarımın ekonomik olduğu yönünde görüş bildirilmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, davalı ... Emlak İnşaat Ltd.Şti. Vekili tarafından rapora karşı itirazlar ileri sürülmüştür.
Mahkememizce davacı tarafça sunulan ekspertiz raporu, dosya kapsamı ve mahkememizce alınan bilirkişi raporu birlikte incelendiğinde, dava konusu kaza ile onarımı gerektiği belirtilen parçaların uyumlu oldukları, davacının Almanya ülkesi rayiç fiyatlarına göre aracın onarımını yaptırabileceği ve davalılardan zararını Almanya'da sarf edeceği bedel üzerinden karşılaması gerektiği, davacı tarafça araç üzerinde fiziki inceleme yapılarak düzenlenmiş ekspertiz raporunun dosyaya sunulduğu, mahkememizce alınan bilirkişi raporunun da ekspertiz raporunu doğruladığı, davacının araçta zarar oluşmasıyla birlikte aracın onarım bedeli kadar maddi zararının oluşacağı, davacının bu zararını davalılardan talep edebilmesi için fatura karşılığı onarım yaptırmasının gerekmediği, araçta oluşan zararı hiç onarmasa bile aracın mevcut haliyle hasara uğramış olmasının davacının malvarlığında bir eksilme oluştuğu anlamına geleceği ve bu eksilmenin onarım bedeli miktarı olarak belirlendiği değerlendirildiğinden davalı itirazlarının yeniden rapor alınmasını gerektiren bir eksiklik işaret etmediği, bu haliyle bilirkişi raporu ile tespit edilen 11.143,52-Euro hasar onarım bedelinin yerinde olduğu gözetilerek bu miktarda davacının hasar zararı oluştuğu kabul edilmiştir.
Davalı ...Sigorta A.Ş.'nin 22/02/2023 tarihli 45.299,34-TL tutarlı ödemesi, ödeme tarihindeki kur üzerinden hesaplanarak(2.250,76-Euro) yapılan ödemenin Euro karşılığı mahkememizce tespit edilen 11.143,52-TL'den mahsup edilmiş, davalıların bakiye sorumluluğunun 8.892,76-Euro olduğu tespit ve kabul edilmiştir.
Davalı sigorta şirketinin sorumluluk sınırı poliçe teminat limiti olan 100.000,00-TL olup, davalı sigorta şirketi tarafından dava öncesinde 22/02/2023 tarihinde gerçekleştirilen 45.299,34-TL ödemenin mahsubu sonrası bakiye poliçe limitinin 54.700,66-TL olduğu tespit edilmiş olup davalı ...Sigorta A.Ş. Bu miktarla sınırlı olarak sorumlu tutulmuştur.
10-Davalı sigorta şirketinin dava öncesi kısmi ödemeyle 22/02/2023 tarihinde temerrüde düştüğü ancak davacı tarafça 27/02/2023 tarihinden itibaren faiz talep edildiği anlaşıldığından taleple bağlı kalınarak davalı sigorta şirketi yönünden 27/02/2023 tarihinden, davalı araç maliki ve davalı araç sürücüsü yönünden haksız fiil tarihinden itibaren sorumluluk doğduğundan haksız fiil tarihi olan 30/07/2022 itibaren faize hükmedilmiştir. Dava konusu alacak yabancı para cinsi olmakla yürütülecek faiz türü olarak 3095 sayılı yasasının 4/a maddesi uyarınca hesaplanacak değişken oranlı faiz belirlenmiştir.
11-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13. Fıkrası uyarınca arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden olup, İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun sarf kararı ile 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin hazine tarafından karşılandığı anlaşıldığından bu tutar yargılama giderleri kapsamında değerlendirilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE, 8.892,76-Euro hasar bedelinden kaynaklanan maddi tazminatın davalı ...Sigorta Anonim Şirketi'nden temerrüt tarihi olan 27/02/2023 tarihinden, davalı... ve davalı ... Emlak İnşaat Limited Şirketi'nden kaza tarihi 30/07/2022 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereği işleyecek faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki TCMB efektif satış kurunun TL karşılığının, davalı ...Sigorta Anonim Şirketi yönünden bakiye poliçe limiti olan 54.700,66-TL'yi aşmamak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 12.183,06-TL harçtan peşin olarak alınan 179,90 -TL harç ile ıslah harcı olarak alınan 5.223,32-TL harcın mahsubu ile bakiye 6.779,84-TL bakiye karar ve ilam harcının davalılar davalı... ve davalı ... Emlak İnşaat Limited Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Mahkememizin 13/12/2023 Tarih,... Karar ve ...Harç nolu harç tahsil müzekkeresi ile 89,95-TL bakiye karar harcının ve 3.120,00-TL arabulucu ücreti toplamı 3.209,95-TL harcın davacıdan tahsili için vergi dairesine harç tahsil müzekkeresi yazıldığından, karar kesinleştiğinde ve istek halinde iptali için vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına takdir edilen 28.535,94-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacıya verilmesine, davalı ...Sigorta Anonim Şirketi'nin yalnızca 17.900,00-TL vekalet ücretiyle sınırlı olarak sorumlu tutulmasına,
5-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 179,90-TL ile ıslah harcı olarak yatırılan 5.223,32-TL toplamı 5.403,22-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Davalı ...Sigorta Anonim Şirketinin sorumluluğu 3.736,60-TL ile sınırlı tutulmasına,
6-Davacı tarafça sarf edilen 179,90-TL başvuru harcı, 738,00-TL istinaf yoluna başvurma harcı, 871,25-TL posta ve tebligat ücreti, 5.500,00-TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplam 7.289,15-TL yargılama giderinin, davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve resen ilgili taraflara iadesine,
8-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından karşılandığı anlaşılan 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, bu hususta harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı ... Emlak vekilinin e-duruşma yoluyla yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize bir dilekçe verilmesi veya tutanağa geçirilmek kaydıyla mahkememiz zabıt katibine beyanda bulunmak ve bu beyanın mahkememiz Hakimi tarafından onaylanması sureti ile istinaf kanun yoluna gidilebileceği, yasal süre içinde istinaf kanun yoluna başvurulmadığı takdirde kararımızın kesinleşeceği, yasal sürede istinaf kanun yoluna gidilmesi halinde dosyanın ilgili İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'ne istinaf konusunda karar verilmek üzere gönderileceği açıklanmak sureti ile açık yargılama sonunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/07/2024
Katip...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır