T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/301 Esas
KARAR NO: 2024/302
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 20/12/2023
KARAR TARİHİ: 02/04/2024
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesi ile; 27.07.2022 tarihinde, müvekkili sigorta şirketine kasko sigortalı... plakalı aracın İzmir Ödemiş Akıncılar Mithatpaşa Caddesi üzerinde park halinde iken, aynı cadde üzerinde davalı şirkete ait pankartın yola sarkan ipinin ... plakalı motosikletin gidonuna takılması ve akabinde motosikletin direksiyon hâkimiyetini kaybetmesi sonucu sigortalı araca çarpması neticesinde yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, hasar poliçe teminat kapsamına giren rizikolardan olduğu için, sigorta şirketi tarafından sigorta ettirene hasar bedeli olarak toplamda 12.397,47-TL ödendiğini, müvekkili şirket tarafından sigortalısına yapılan ödeme neticesinde, müvekkilinin yapmış olduğu ödemeyi zarara sebep olanlardan kusuru oranında talep etme hakkına sahip olduğunu, % 100 kusuru ile sigortalı adreste hasara sebebiyet veren malik hakkında İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, borçluya ödeme emrinin tebliğ edildiğini, borçlunun icra takibine haksız olarak itiraz ettiğinden takibin durdurulmuş olduğunu, bu nedenlerle icra dosyasına yaptığı itirazının iptali ile takibin devamına karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı borçluya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
1-Dava, davacı sigorta şirketince kasko sigorta poliçesi nedeniyle dava dışı zarar gören sigortalı araç malikine ödenen hasar tazminatının davalı zarar veren araç malikinden tahsili talepli rücuen tazminat davasıdır.
2-Görev hususu kamu düzeninden olup mahkeme tarafından her aşamada resen gözetilmesi gerekmektedir.
6102 sayılı TTK'nın 1472.maddesinde düzenlenen halefiyet, yasal, sınırlı ve cüz’î halefiyet niteliğindedir. Bu maddeden doğan halefiyet hakkına istinaden açılan veya açılacak olan dava, esas itibariyle sigortalının, kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının, onun halefi sıfatıyla sigortacı tarafından açılmasıdır. TTK'nun 1472.maddesi uyarınca sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve dava, tazmin ettiği bedel nisbetinde sigortacıya intikal eder. Bu şekilde sigortalısının haklarına halef olan sigorta şirketinin, ödediği tazminat miktarınca hukuken sigortalı yerine geçerek açtığı rücû davası, aslında bir tazminat davası olup, bu niteliği itibariyle aynı zamanda şahsî nitelikte bir eda davasıdır. Burada sigortacı, sigorta ettiren yerine geçtiği için şahsî ve rücu ödediği bedelle sınırlı olduğundan dolayı da cüz'î haleftir. Sigortacının, sigortalıya ödediği tazminat oranında sigortalının yerine geçeceği ve onun kanunî halefi olacağı, ilke olarak 31.03.1954 gün ve ... K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da belirtilmiştir.17.01.1972 tarih ve... K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da, sigortacının, zarara sebebiyet veren aleyhinde açtığı rücû davasının, kanundan doğan halefiyete dayandığı ve halef olanın, halefiyet yolu ile nasıl bir hak iktisap etmiş ise, o hakka sahip olacağı vurgulanmış; velhasıl sigorta ettirenin ne hakkı varsa bunların, şartları gerçekleşince sigortacıya geçeceği; sigortacının, sigorta ettirenin bütün defilerini üçüncü şahsa karşı ileri sürebileceği ve Borçlar Kanununun 44. maddesine (TBK m.52) de dayanabileceği;doğal olarak sigorta ettirenin olayda dava hakkı yoksa, sigortacıya da bu yönde bir hakkın intikal etmeyeceği açıklanmıştır.
Diğer taraftan, 3 Temmuz 1944 tarihli ve 5746 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulunun 22.03.1944 tarih ve... E. -... K. sayılı kararına göre de "Sigortacının sigorta poliçesinden münbais olmayıp kanundan aldığı bir salâhiyete istinaden ve haksız fiil sebebiyle alacaklı yerine kaim olarak hareket ettiği dâvada hukuk mahkemesine başvurması gerekir." şeklindedir.
3-Halefiyete dayalı davalarda görevli mahkemenin belirlenmesinde davacının ödeme nedeniyle halef olduğu zarar gören ile davalı zarar veren arasındaki hukuki ilişkinin değerlendirilmesi gerekmektedir.
4-Dava konusu uyuşmazlıkta davacının sigortalısı olan ... plaka sayılı aracın UYAP ortamından alınan ruhsat kaydının ve dava dilekçesi ekinde yer alan Kasko poliçesinin incelenmesinde aracın "hususi" kullanım amaçlı olarak tescil edildiği, ticari amaçlı kullanıldığına dair bir kayıt bulunmadığı görülmüştür.
Bir aracın ticari kullanıma özgü olduğunun kabulü için "ticari" amacın ruhsata işli olması veya ruhsat kaydı hususi olmakla birlikte ticari veya mesleki amaçla kullanıldığının tespit edilmiş olması gerekmektedir. Dosya kapsamında aracın ticari amaçlı kullanıldığına dair farklı bir bilgi ve belge de yer almamakta olup, taraflar arasındaki sigorta poliçesinde dahi aracın ticari amaçlı kullanıldığına yönelik bir kayıt bulunmamaktadır, aracın trafik kaydı gözetildiğinde hususi amaçlı kullanıldığının kabulü gerekmektedir.
Ayrıntılı gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere davacının sigortalısı olan... plaka sayılı otomobilin ruhsat kaydının hususi olduğu, her ne kadar davalı şirket bir tacir ise de uyuşmazlığın asliye ticaret mahkemesinde görülebilmesi için her iki tarafın da tacir olması gerektiği, davacının halefi olduğu sigortalısının tabi olduğu hükümlere göre yargılamanın görüleceği gözetilerek mahkememizin görevsizliğine ve görevli mahkemenin Ödemiş ... Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN, HMK 114/1-c maddesi gereğince mahkememizin görevsiz olması nedeniyle dava şartı yokluğundan HMK 115/2 maddesi gereğince USULDEN REDDİ ile, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, ÖDEMİŞ 1.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNİN GÖREVLİ OLDUĞUNA,
2-Mahkememiz kararı ile Ödemiş 1.Asliye Hukuk Mahkemesi kararı arasında görev uyuşmazlığı oluştuğu anlaşılmakla dosyanın yargı yeri belirlenmesi için İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi'ne gönderilmesine,
3-Kararın taraflara tebliğine,
4-Yargılama giderlerinin görevli ve yetkili mahkeme tarafından değerlendirilmesine,
Dair, dava konusu uyuşmazlığın kesinlik sınırı altında bir miktarda olduğu anlaşıldığından kanun yoluna başvurulamayacağından kesin olarak, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu karar verildi.02/04/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim...
e-imzalıdır