T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO : 2024/312 Esas
KARAR NO : 2025/166
DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 04/03/2022
KARAR TARİHİ: 18/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) Davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
İDDİA : Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde; Davacı vekili davalı ile... Pazarlama ve Dağıtım AŞ arasında 01.06.2018 tarihli Açık Satış Noktası Sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmedeki hükümlere göre, davalının 20.000 litre miktarında bira ürününü müşterilerine satmayı kabul ve taahhüt etmiş olduğunu, davalının sözleşmenin feshi tairihne 3.351,40 litre ürün alımı yaptığını, davalının sözleşme yürürlükte iken TAPDK satış belgesi yenileme yükümlülüğünü yerine getirmeyerek ve eylül 2019 tarihinden itibaren tüketici taleplerine uygun , düzenli ve süreklilik arz edecek şekilde ürün almayarak ve satmayarak sözleşme yükümlülüğünü ihlal ettiğini davalının kusur nedeni ile devamı imkansız hale gelen sözleşmenin İzmir ... Noterliğinin 21.10.2021 tarih ve... yevm nolu feshi ihtar-ihtarnamesi ile davacı tarafından haklı olarak fesh edildiği, sözleşmenin 20. Maddesi uyarınca davalıya 40.000 TL mali katkı aktarıldığını, davacının sözleşme kurallarını ihlal etmesi nedeni ile 40000 TL cezai şart ve 40000 TL mali katkı bedelini davacıya ödemesi geretiğini, bu nedenle İzmir ... icr. M. ...sayılı dosya ile icra takibi başlatıldığını , davalının itirazı nedeni ile takibin durduğunu belirterek itirazın iptaline, icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA : Davalı tarafın cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.
GEREKÇE : Davacı davasını ilk olarak İzmir... Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde açmış olup, İzmir... Asliye Hukuk Mahkemesinin 07/12/2023 tarih... sayılı kararı ile görevsizlik kararı verilerek dosya mahkememiz yukarıdaki esasına kaydedilmiştir.
Asliye Ticaret Mahkemeleri, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. Maddesi gereğince ticari davalara bakmakla görevlidir.
Ticarî davalar, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4/1. maddesinde sayılmış olup, buna göre, “Her iki tarafın da ticarî işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın aynı maddenin a, b, c, d, e ve f bentlerinde sayılan davalar” ticari dava olarak adlandırılmıştır.
TTK’nun 4. maddesine göre; tarafların tacir olup olmadıklarına ve dava konusu edilen işin ticarî nitelikte olup olmadığına bakılmaksızın ticarî dava olarak sayılan dava türleri mutlak ticarî davalar, tarafları tacir olan ve tarafların ticarî işletmesi ile ilgili olan uyuşmazlıklar nispi ticari davalardır. Bir davanın nispi ticari dava sayılabilmesi için; uyuşmazlığın her iki tarafının tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticarî işletmesi ile ilgili olması gerekli ve zorunludur.
Somut olayda; Davalının tacir olup olmadığı ve uyuşmazlıkta mahkememizin görevli olup olmadığının tespiti için Ticaret Sicil Müdürlüğü ve Vergi Dairesi'nden gelen müzekkere cevapları esas alınmıştır:
İzmir ... Asliye Hukuk Mahkemesince Ticaret sicil müdürlüğüne yazılan müzekkereye gelen cevabi yazıda... isimli davalının...KAFE RESTORAN GIDA TURİZM İNŞAAT TİCARET LTD. ŞTİ. unvanlı şirkette 25.07.2013-10.05.2019 ve de 10.05.2019-24.06.2020 tarihleri arasında şirket yetkilisi olarak görev aldığı hususunun bildirildiği görülmektedir. Şirket yetkilisi, yöneticisi veya ortağı olmak kişiyi tacir kılmamaktadır.
Ayrıca Vergi Dairesi'nden gelen cevabi yazıda ise ... isimli gerçek kişinin, 03.07.2013-10.05.2019 tarihleri arasında Unlu Mamul Perakende Ticareti, Lokanta ve restoran faaliyetlerinden dolayı Vergi Mükellefi olduğu, davalının İşletme Hesabına Göre Defter Tuttuğunun bildirilmiştir. Davaya konu sözleşmenin yapıldığı tarih olan 2018 yılına ve 2019 yılına ilişkin Yıllık Gelir Beyannameleri incelendiğinde ise bildirilen miktarların VUK md. 177'de belirtilen hadlerin (2018 yılı itibariyle) altında kaldığı ve böylelikle ESNAF OLDUĞU anlaşılmıştır.
Eldeki dava; Türk Ticaret Kanunu'nda belirtilen mutlak ticari dava niteliğinde de değildir. Davacı tacir olmadığından, davalılardan birinin tacir olması davanın asliye ticaret mahkemesinde görülmesini gerektirmez. TTK'nun 5. maddesine göre davanın mutlak ticari davalardan olması veya her iki tarafın tacir ve açılan davanın tarafların ticari işletmeleri ile ilgili bulunması halinde açılan davaların Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevi içinde olacağı, açılan davanın ise ticari davalardan olmadığı, dolayısıyla davaya bakmakla görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu sonucuna varılmıştır.
Öte yandan; HMK'nın 115/1. maddesi "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar, dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler." hükmünü içermektedir. Diğer yandan 6100 sayılı HMK'nın 1. maddesindeki göreve ilişkin kuralların kamu düzenine ilişkin olduğu hükmü mahkemesince re'sen gözetilmelidir. Bu durumda mahkememizce, HMK'nın 114/1-c, 115/2. maddeleri uyarınca mahkemenin görevine ilişkin dava şartı noksanlığından davanın usulden reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- DAVANIN, HMK 114/1-c maddesi gereğince mahkememizin görevsiz olması nedeniyle dava şartı yokluğundan HMK 115/2 maddesi gereğince USULDEN REDDİ ile;
Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
İzmir 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNİN GÖREVLİ OLDUĞUNA,
2- Dosyanın daha önce İzmir 2. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından da görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine karar verildiğinden dosyanın yargı yeri belirlenmesi için İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. HUKUK DAİRESİNE GÖNDERİLMESİNE,
3- Yargılama giderlerinin görevli ve yetkili mahkeme tarafından değerlendirilmesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı tebliğden itibaren 2 Hafta İçerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Yolu Açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 18/02/2025
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza