T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/329 Esas
KARAR NO : 2024/967
DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ : 06/04/2024
BİRLEŞEN İZMİR 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVA : Tazminat
KARAR TARİHİ : 24/10/2024
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait ... plakalı aracın, 20/09/2023 tarihinde dava dışı...plakalı kurtarıcı üzerinde bulunduğu sırada davalı sigorta şirketinin trafik sigortası ile sigortalısı bulunan ... plakalı çekici ve çekiciye bağlı ... plakalı yarı römorkun,... plakalı kurtarıcıya çarpmasıyla yaralamalı-maddi hasarlı trafik kazasına karışığını, kazadan sonra trafik ekiplerince kaza tespit tutanağı tutulduğunu ve... plakalı araç sürücüsünün meydana gelen kazada %50 kusurlu olduğunun tespit edildiğini, kaza sebebiyle müvekkiline ait araçta maddi hasar oluştuğunu, kazanın meydana gelmesinde müvekkiline ait araç sürücüsünün herhangi bir kusuru bulunmadığından müvekkili aracında meydana gelen zararın kazaya kusuru ile sebebiyet veren karşı aracın ZMMS trafik sigorta poliçesi kapsamında giderilmesi gerektiğini, Müvekkili aracında meydana gelen hasarın bağımsız sigorta eksperi ...'a ait uzman görüşü ile KDV Dahil toplamda 96.565,17 TL olabileceğinin tespit edildiğini, davalı şirket tarafından 28/11/2023 tarihinde yalnız 35.414,60-TL ödeme yapıldığını, davalı...Sigorta A.Ş.'e 22/02/2024 tarihinde başvurulmuş ise de olumlu-olumsuz herhangi bir yanıt verilmediği gibi başkaca bir ödeme de yapılmadığını, arabuluculuk görüşmelerine başlansa da tarafların anlaşma sağlanamadığını, , fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla ve belirsiz alacak davası olarak; şimdilik 100,00 TL hasar tazminatının ... plakalı aracın ZMMS poliçesi kapsamında sigortalının kusuru nispetinde sigorta şirketinin eksik ödeme yaparak temerrüte düştüğü 28/11/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, ekspertiz incelemesi için ödenen 1.482,94-TL'nin makul gider sayılarak sigortacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili, dava değeri arttırım dilekçesi ile; paylaşımlı kusur dağılımı uyarınca; davalı...Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğu 45.303,08 TL olmakla...Sigorta A.Ş. tarafından daha evvel yapılan 35.414,60 TL'nin tenzili ile anılan davalı yönünden bakiye hasar bedeli 9.888,48 TL'dir. Birleşen dava yönünden diğer davalı ... Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğu da aynı şekilde 45.303,08 TL olmakla ... Sigorta A.Ş.'nin daha evvel yaptığı 17.707,08 TL'nin tenzili ile anılan davalı yönünden bakiye hasar bedeli ise 27.596,00 TL olduğunu, bilirkişi raporundaki aleyhe hususları kabul etmemekle birlikte dava değerini aşağıdaki şekilde arttırdıklarını, Esas dava yönünden; davanın kabülü ile, hasar tazminatı olarak 100,00 TL olan talebimizi 9.788,48 TL arttırarak 9.888,48 TL'nin sigorta şirketinin eksik ödeme yaparak temerrüde düştüğü 28/11/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı...Sigorta A.Ş.'den tahsili ile davacıya verilmesine, 1.482,94 TL ekspertiz ücretinin yargılama giderleri nazarında dikkate alınmasına, Birleşen dava yönünden; Davanın kabulü ile, hasar tazminatı olarak 100,00 TL olan talebimizi 27.496,00 TL arttırarak 27.596,00 TL'nin sigorta şirketinin eksik ödeme yaparak temerrüde düştüğü 12/12/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Sigorta A.Ş.'den tahsili ile davacıya verilmesine,1.482,94 TL ekspertiz ücretinin yargılama giderleri nazarında dikkate alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu kaza sonrasında şirketlerine yapılan ihbar üzerine hasar dosyası açıldığını ve açılan dosyanın ekspertizinin müvekkili şirket tarafından yaptırılmasının akabinde mutabık kalınan yedek parça ve işçilikler, trafik sigorta genel şartları ve şirketleri tedarik yedek parça iskontosu ve işçilik ücretleri hakkında servis yetkilisine eksper tarafından bilgi verildiğini, neticede eksper raporunda tespit edilen 35.414,60 TL tazminat 28.11.2023 tarihinde davacı vekili hesabına ödendiğini, talep edilen farkın davacı tarafça alınan kişisel raporda onarım ile giderilebilecek hasarların haksız olarak değişim olarak değerlendirilmesinden, hasarlı bulunmayan parçalar için onarım ücreti belirlenmesinden, ayrıca yüksek tedarik ve işçilik tutarları hesaplanmasından ve KDV’den kaynaklandığını, bununla birlikte dava konusu araçta meydana gelen gerçek zarar dışında kalan herhangi bir tutardan müvekkili şirketin sorumluluğu bulunmadığı gibi, Trafik Sigortası Genel Şartları B.2 maddesi gereğince davacı taraf yapılan bilgilendirmeye rağmen (Bilgilendirmeye ilişkin sms ekran görüntüleri aşağıda gösterilmiş olup ayrıca dilekçemizin ekindeki evraklar arasında sunulmuştur.) anlaşmalı servisleri tercih etmediğinden ve orijinal parça kullandırdığından müvekkili şirketin yedek parça tedarik ve işçilik bedellerinin yüksek oluşundan ve fatura sunulmaması sebebiyle KDV’den kaynaklanacak bakiye bedelden sorumluluğunun bulunmadığını, kaldı ki davacı taraf ödenen tazminatın üzerine ek ödeme yapmak zorunda kaldığını, aracın trafiğe çıkamadığını gösterir hiçbir delil sunmadığı gibi bu şekilde bir iddiada dahi bulunmadan ve zararının eksik karşılandığına ilişkin somut bir belge de sunmaksızın; ödeme tarihinden sonra aldırdığı rapora göre ödemeye konu edilmeyen başka parçaların da değişmesi ve onarılması gerektiği ve ödemeye konu edilen parça ve onarım bedelleri bakımından ise eksik ödeme iddiasında bulunmasının kabul edilebilir bir yanı bulunmadığını, kabul manasında olmamak üzere müvekkili şirketin sorumluluğunun kaza tarihindeki teminat limitleri ile sınırlı olduğunu, müvekkili şirket tarafından davacının değer kaybı taleplerine istinaden 15,000.00-TL ödeme yapıldığını, limit hususunda bu ödemenin de dikkate alınması gerektiğini, kabul manasında olmamak üzere, Trafik Sigortası Genel Şartları’nın a.6.b maddesinde de belirtildiği üzere hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminatları teminat dışında kalan hallerdendir. bu sebeple öncelikle kusur oranlarının tespiti için sayın mahkemenizce dosyanın adli tıp trafik ihtisas kurumuna sevk edilmesi gerektiğini, davayı kabul manasında olmamak üzere faizin dava tarihinden itibaren yasal faiz olması gerektiğini, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN;
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesiyle; Müvekkiline ait ... plakalı aracın 20.09.2023 tarihinde davalı sigorta şirketinin trafik sigortası ile sigortalısı bulunan... plakalı kurtarıcı üzerinde bulunduğu sırada, dava dışı... plakalı çekici ve çekiciye bağlı ... plakalı yarı römorkun,... plakalı kurtarıcıya çarpmasıyla yaralamalı-maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını, kazadan sonra trafik ekiplerince kaza tespit tutanağı tutulduğunu ve ... plakalı araç sürücüsünün meydana gelen kazada %50 kusurlu olduğunun tespit edildiğini, kaza sebebiyle müvekkiline ait araçta maddi hasar oluştuğunu, kazanın meydana gelmesinde müvekkiline ait araç sürücüsünün herhangi bir kusuru bulunmadığından müvekkilinin aracında meydana gelen zararın kazaya kusuru ile sebebiyet veren karşı aracın ZMMS trafik sigorta poliçesi kapsamında giderilmesi gerektiğini, müvekkilinin aracında meydana gelen hasar, eksper... tarafından düzenlenen uzman görüşünde belirtildiği şekilde olup hasar bedelinin uzman bilirkişi tarafından yerleşik Yargıtay içtihatları uyarınca orijinal parça fiyatları üzerinden ve iskonto yapılmayarak hesaplanmasının gerektiğini, öte yandan müvekkiline ait araçta meydana gelen bakiye hasar bedelinin tahsili için İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyası ikame edilmiş olup dosyanın halen derdest olduğunu, işbu dava ise aynı tarihli kazada kazanın oluşumunda kusuru olan ...plakalı araç sürücüsünün ZMMS sigorta poliçesi kapsamında giderilmesi için ikame edildiğini, dolayısıyla huzurdaki bu dava ile İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesinin... E. Sayılı dava dosyası arasında bağlantı bulunduğundan birleştirilmesinin gerektiğini, öncelikle birleştirme talebinin kabulüyle İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesinin...E. Sayılı dosyası ile işbu dosyanın birleştirilmesine, davanın kabülü ile, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla ve alacağımız belirli hale geldiğinde talep arttırılmak üzere belirsiz alacak davası olarak; şimdilik 100,00 TL hasar tazminatının... plakalı aracın ZMMS poliçesi kapsamında sigortalının kusuru nispetinde sigorta şirketinin eksik ödeme yaparak temerrüte düştüğü 12.12.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, TTK madde 1426 kapsamında hasar ve değer kaybının tespiti amacıyla yaptırılan ekspertiz incelemesi için ödenen 1.482,94-TL'nin makul gider sayılarak sigortacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili, cevap dilekçesi ile; kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkili sigorta şirketinin poliçe kapsamındaki sorumluluğunun müşterek ve müteselsil olmakla birlikte en fazla poliçe teminat limiti ile sınırlı olduğunu, zorunlu trafik sigortası bir tür sorumluluk sigortası olup zorunlu trafik sigortasında sigortacının karşılamakla yükümlü olduğu zararlar işletme halinde motorlu aracın neden olduğu kazalarda 3. kişilerin zararına neden olacak bir kazanın meydana gelmesi ve bu kazada araç işleteninin sorumlu bulunması gerektiğini, Müvekkili şirket tarafından dava konusu aracın onarımı için ekteki ekspertiz raporu ve fatura doğrultusunda kusur oranı nispetinde; 12/12/2023 tarihinde davacı vekiline 17.707,08 TL maddi hasar bedeli ödenmiş olup dava konusu kaza kapsamında zararın karşılanmış olması sebebiyle davanın reddini talep ettiklerini, müvekkili şirketin poliçeden kaynaklanan tüm sorumluluğunu yerine getirdiğini, bu durumda, davanın reddini, aksi halde, müvekkili şirket tarafından yapılan ödemenin toplam tazminattan -ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte- mahsup edilmesini talep ettiklerini, kabul anlamına gelmemekle birlikte, hasar bedeli hesaplamasının sigortacılık teamülüne ve mevzuata uygun şekilde yapılması gerektiğini, Müvekkili şirketin sorumluluğunun, kaza tarihini itibari ile benzer hasarlardaki onarım uygulamasına göre, eşdeğer veya ömrünü tamamlamış araçlar mevzuatı kapsamındaki parça bedelleri ile sınırlı olduğunu, poliçede sigorta bedeline kdv dahil olduğuna dair bir ifade bulunmadığını, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Kaza tespit tutanağı, hasar dosyası, poliçe suretleri, bilirkişi raporları delil olarak değerlendirilmiştir.
Bilirkişi heyetinden alınan 10/07/2024 tarihli raporun sonuç kısmına göre; "...İzmir...Asliye Ticaret Mahkemesinin...E. sayılı dava dosyasında, yukarıda arz edilen hususlarla,
Trafik kuralları ihlali yönünden:
... plaka sayılı davalı sigorta poliçeli çekici sürücüsü ... 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 52/b ve 56/a maddelerini ihlal ettiği, kazanın oluşunda Etken Olduğu,
... plaka sayılı dava dışı aracı park eden sürücü ... 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 59. Maddesini ihlal ettiği, kazanın oluşunda Etken Olduğu,
... plaka sayılı davacı aracı dava dışı kurtarma aracı üzerinde olup kazanın oluşunda Etken kural ihlali olmadığı, görüş ve kanaatine varılmıştır.
Hasar onarım bedeli yönünden:
... plaka sayılı... 90 E5 PLUS PACK 2013 model otomobilde meydana gelen gerçek zarar 20.09.2023 riziko tarihi itibarıyla KDV dahil 90.606,17 TL. olarak hesaplanmıştır.
Somut olayda davalı...Sigorta A.Ş. kazada kusurlu olan ...cın ... numaralı poliçesi kapsamında, düzenleme tarihi itibarıyla KZMM Sigortasını tanzim eden şirket olup,... plaka sayılı araçta meydana gelen zararı (Sn. Mahkeme tarafından belirlenecek sigortalısının kusuru oranında) sigortacısının sorumluluk riski ve K.T.K 85/1 ve 91 kapsamında 90.606,17 TL olarak hesaplanan gerçek zarar bedelinden poliçe limitiyle sınırlı sorumlu olduğu ancak, 28.11.2023 tarihinde davacı vekiline 35.414,60 TL hasar onarım bedeli ödemesi yapılmış olup, (90.606,17 TL. – 35.414,60 TL.) = 55.191,57 TL. bakiye hasar onarım bedelinden (Sn. Mahkeme tarafından belirlenecek sigortalısının kusuru oranında) poliçe limitiyle sınırlı sorumlu olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
Trafik sigortacısı davalı sigorta şirketinin temerrüdünü 2918 sayılı Yasanın 99'uncu maddesine göre belirlenir. Yasanın 99/1 maddesinde "sigortacının, kendisine tazminat ödenmesi için gerekli ihbar yapılıp, belgelerin ibrazından itibaren 8 iş günü içinde ödeme yapacağı" hükme bağlanmıştır. Diğer bir deyişle, davalı sigortacı yönünden sigorta bedelini ödeme yükümlülüğü ancak bu tarihte, böyle bir başvuru olmadığı takdirde ise dava tarihinde muaccel hale gelmektedir.
Dosya kapsamında yer alan belgelere göre Davacı Vekili tarafından davalı sigorta şirketine yurtiçi kargo ile 21.02.2024 ihbarın yapıldığı, ihbarın 22.02.2024 tarihinde teslim edildiği, 06.03.2024 tarihi itibarıyla -ödenmeyen borç miktarı bakımından- temerrüde düşeceği ve yasal faiz ödemek zorunda olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
Hukuki değerlendirmenin ve nihai kararın takdiri Sn. Mahkemeye ait olmakla tespit, görüş ve kanaatimizi saygılarımızla arz ederiz." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
1-Dava, asıl ve birleşen davada 3 taraflı trafik kazasından dolayı davacıya ait araçta oluşan hasar zararının tazmini talepli maddi tazminat davasıdır.
2-Taraflar arasındaki uyuşmazlık dava konusu 20/09/2023 tarihli trafik kazasının gerçekleşmesindeki kusur dağılımları ve davacıya ait araçta oluşan hasar onarım bedelinini tespiti noktalarında toplanmaktadır.
3-Dosya kapsamının incelenmesinde, davacıya ait... plaka sayılı araç, asıl dosya davalısı...Sigorta A.Ş. Nezdinde sigortalı olan ... plaka sayılı araç ve birleşen dosya davalısı ... Sigorta A.Ş. Nezdinde sigortalı olan... plaka sayılı araçlar arasında trafik kazası meydana geldiği, davacıya ait aracın kaza sırasında ...plaka sayılı çekici aracı üzerinde taşınma halinde olduğu görülmüştür.
4-Taraflar arasındaki uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanmaktadır.
Trafik kazaları sonucu uğranan zararın tazmini hususunda temel dayanak haksız fiil sorumluluğudur.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun;
85/1. maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”;
85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.
Haksız fiil sorumluluğu, "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
49. maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.
Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
50. maddesi, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır."
Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır. Yargısal içtihatlar ve doktrine göre haksız fiilin unsurları;-Fiil, davranış,
-Fiilin hukuka aykırı olması
-Zararın meydana gelmesi,
-Kusur,
-Fiil ve zarar arasında illiyet bağı bulunması, olarak sıralanmaktadır.
Yine TBK'nın 50. maddesi ile "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmü düzenlemesi uyarınca zarar gören zararı ile zarar verenin kusurlu olduğunu ispatla mükellef kılınmıştır.
4-Dava konusu uyuşmazlıkta davalı taraflar zarar verdiği ileri sürülen araçların zorunlu mali sorumluluk sigortacıları olup uyuşmazlıkta sigorta hukuku uygulanacağı, bu haliyle uyuşmazlığın çözümünde Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen sigorta hukukunun uygulanacak olması nedeniyle mutlak ticari dava niteliğinde olduğu ve bu itibarla uyuşmazlığın asliye ticaret mahkemesi görev alanına girdiği değerlendirilmiştir.
Somut olayda, dava konusu kazaya karışan...plaka sayılı aracın kaza tarihini de kapsar şekilde 06/04/2023-06/04/2024 tarihleri aralığında asıl dava davalısı...Sigorta A.Ş. Nezdinde KZMMS sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu, birleşen dava dosyası yönünden ise... plaka sayılı aracın birleşen davada davalı ... Sigorta A.Ş. nezdinde 18/05/2023-18/05/2024 tarihleri aralığında KZMMS sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu, her iki aracın kaza tarihi 20/09/2023 tarihi itibariyle davalıların sigortalısı oldukları, kaza tarihi itibariyle davalıların poliçelerden kaynaklanan sorumluluk miktarlarının ayrı ayrı 120.000,00-TL olduğu görülmüştür.
Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.” şeklinde ifade edilmiştir.
5-Haksız fiil sorumluluğunun tespiti bakımından öncelikle zarara sebebiyet veren trafik kazasının gerçekleşmesinde tarafların kusur durumlarının değerlendirilmesi gerekmektedir.
Mahkememizce kaza tespit tutanağı ve dosya kapsamında toplanan deliller çerçevesinde kusur durumlarının ve kural ihlallerinin tespiti için adli trafik bilirkişiden rapor alınmış, dosyaya sunulan 10/07/2024 tarihli bilirkişi raporunun kusura ilişkin bölümünde, dava konusu kazanın... plaka sayılı araç sürücüsünün KTK'nın 52/b ve 56/a maddelerine yönelik kural ihlalinin ve... plaka sayılı araç sürücüsünün KTK'nın 59. Maddesine yönelik kural ihlalinin bulunduğu, davacıya ait araçla ilgili bir kural ihlali bulunmadığı yönünde görüş bildirilmiştir.
Bilirkişi raporuna karşı birleşen dosya davalısı ... Sigorta A.Ş. Tarafından itirazda bulunulmuştur.
Dosya kapsamının ve kaza sonrası düzenlenen kaza tespit tutanağının incelenmesinde, dava konusu kazanın birleşen dosyada davalı olan... plaka sayılı aracın, üzerinde davacıya ait araç da bulunduğu sırada yol kenarında emniyet şeridi üzerinde tedbirsiz bir şekilde park etmiş durumdayken, asıl dosyada davalı...plaka sayılı aracın sürücünün kendi beyanına göre araca arı girmesi nedeniyle kontrolünü kaybederek ... plaka sayılı araca ve davacıya ait araca çarpması suretiyle kazanın meydana geldiği, kaza sonrası trafik ekiplerine düzenlenen kaza tespit tutanağında, mahkememize sunulan bilirkişi raporuyla uyumlu olarak her iki tarafa da kusur yükletilmiş olduğu gözetilerek itirazlar yerinde görülmemiştir.
Kusur dağılımı münhasıran hakimin takdirinde olan bir husus olup, bilirkişi vasıtasıyla tespit edilen kural ihlallerinin kazaya olan etkilerine göre kusur dağılımı yapılması gerektiğinden bu husus mahkememizce resen değerlendirilmiş ve kazanın oluşumda direksiyon hakimiyetini kaybederek şeridinden çıkan ve park halinde bulunan... plaka sayılı araca ve üzerindeki davacıya ait araca çarpan... plaka sayılı araç sürücüsünün %75 oranında kusurlu olduğu, ...plaka sayılı araç sürücüsünün ise yol kenarında duraklama yaparken arkadan gelen araçlardan dolayı oluşabilecek olası bir kazayı önleyici gerekli tedbirleri almaksızın duraklama yapmasından dolayı %25 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir.
6-Davacının kaza sonucu oluşan hasarın onarım bedelinin tespiti hususunda otomotiv konusunda uzman bilirkişiden rapor alınmış, dosyaya sunulan 10/07/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle davacıya ait aracın hasarın onarılmasının ekonomik olduğu, onarım bedelinin KDV dahil 90.606,17-TL olduğu, aracın kaza tarihindeki rayiç değerinin 295.000,00-TL seviyesinde olduğu, aracın değerine göre hasarın onarılmasının ekonomik olduğu yönünde görüş bildirilmiştir.
Rapora karşı birleşen dosya davalısı ... Sigorta A.Ş. Vekili tarafından itirazlar ileri sürülmüş ise de, dosyaya sunulan bilirkişi raporuyla dava öncesi sigorta şirketi tarafından atanan eksper tarafından düzenlenen raporda yer alan parça ve işçiliklerin uyumlu olduğu ancak sigorta eksperince yapılan hesaplamada iskonto uygulanmış fiyatların dikkate alındığı, oysa Yargıtay 4.Hukuk Dairesi'nin yerleşik uygulamasına göre iskontosuz yedek parça fiyatları ve KDV dahil zarar hesaplaması yapılması gerektiği gözetilerek itirazlar yerinde görülmemiş ve davacıya ait aracın kaza nedeniyle 90.606,17-TL tutarlı hasara uğradığı kabul edilmiştir.
7-Davacının meydana gelen maddi zararından davalılar davacı zarar görene karşı müteselsil olarak tamamından sorumlular ise de davacı vekilinin asıl ve birleşen davada davalıların kusurları oranında zararın giderilmesini talep ettiği gözetilerek her iki davalının %75 ve %25 oranındaki kusur sorumluluklarına göre sorumlulukları yoluna gidilmiştir.
8-Davacı vekilinin sunduğu değer artırım dilekçesiyle dava değerini asıl dava dosyası yönünden 9.888,48-TL'ye, birleşen dava dosyası yönünden ise 27.596,00-TL'ye yükselttiği görülmüştür.
9-Mahkememizce davacının tespit edilen zararı, kusura dayalı sorumluluk miktarları ve dava öncesi ödemeler dikkate alınarak yapılan incelemede;
A-Asıl dava dosyası yönünden;
Asıl dosyada davalı...Sigorta A.Ş.'nin sigortalısı araç sürücüsünün %75 kusur oranına isabet eden sorumluluğunun (90.606,17-TLx%75)=67.954,63-TL zarardan sorumlu olduğu, dava öncesinde davalı sigorta şirketi tarafından davacı tarafa 35.414,60-TL tutarlı ödeme yapıldığı ve davacı şirketin bakiye sorumluluğunun 32.540,03-TL olduğu kabul edilmiş ise de, davacı tarafça yalnızca 9.888,48-TL talep edildiğinde taleple bağlı kalınarak davanın 9.888,48-TL üzerinden kabulüne karar verilmiş, davalı sigorta şirketinin kısmi ödeme tarihi 28/11/2023 tarihi itibariyle temerrüde düştüğü ve zarar veren aracın ticari nitelikte olduğu gözetilerek 28/11/2023 tarihinden itibaren avans faizine hükmedilmiştir.
B-Birleşen dava dosyası yönünden;
Birleşen dosyada davalı ... Sigorta A.Ş.'nin sigortalısı(...) araç sürücüsünün %25 kusur oranına isabet eden sorumluluğunun (90.606,17-TLx%25)=22.651,54-TL olduğu, dava öncesi gerçekleştirilen 17.707,08-TL ödemenin mahsubu sonrasında davalının bakiye sorumluluğunun 4.944,46-TL olduğu anlaşılmıştır. Davacı tarafça kusur oranlarında hataya düşülerek birleşen dava davalısından 27.496,00-TL talep edilmiş olup mahkememizce davanın kısmen kabulüne karar verilerek bakiye sorumluluk miktarı olan 4.944,46-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, tazminat miktarına kısmi ödeme tarihi temerrüt kabul edilerek 12/12/2023 tarihinden itibaren avans faizi işletilmiştir.
Poliçe limitleri yönünden yapılan değerlendirmede;
Asıl dosyada davalı şirket tarafından 35.414,60-TL ödendiği, birleşen dosya davalısı tarafından ise 17.707,08-TL hasar ödemesi ve 6.250,00-TL değer kaybı ödemesi yapıldığı, her iki davalının mahkememizce belirlenen sorumluluk miktarlarını karşılamaya yeterli düzeyde bakiye poliçe limiti bulunduğu gözetilerek zararların tamamından sorumlu tutulmuşlardır.
10-Birleşen dava yönünden mahkememizce kısmen ret kararı verilmiş ise de, davacı vekilinin kusur dağılımında hataya düşerek dava değerini 27.496,00-TL'ye yükselttiği, davacının uğradığı zararın tamamını birleşen dosya davalısından talep edebilme hakkı mevcutken kusur oranında talepte bulunması nedeniyle kısmi kabul kararı verildiği, davalının maddi hukuk anlamında sorumlu tutulabileceği zararı, davacının kusur oranındaki talebi nedeniyle ödemekten kurtulmuş olduğu, bunun yanında mahkememizce resen belirlenen kusur oranlarını davacının bilme imkanı bulunmadığı hususu da gözetilerek kısmen reddedilen kısım yönünden davalı lehine vekalet ücreti takdir edilmemiş ve davalı yargılama giderlerinden kusuru oranında sorumlu tutulmuştur.
11-Davacı tarafça tarafların kusurları oranında sorumlulukları yoluna gidildiğinden 6100 sayılı HMK'nın 326/3. Maddesi uyarınca davalıların kusur oranları nispetinde yargılama giderlerinden sorumluluklarına karar verilmiştir.
12-"6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/23273 Esas, 2022/901 Karar sayılı ilamı aynı doğrultudadır.)
Eldeki davada, dava öncesi davalı sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmiş olması karşısında ayrıca zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmediği halde davacı yanca arabuluculuğa başvurulmuş olmasından dolayı ortaya çıkan ücretin davalıya yüklenmesi mümkün bulunmadığından, arabuluculuk ücretinin davacıya yüklenmesi doğru olmuştur. "(İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20.Hukuk Dairesi'nin 2024/762 Esas 2024/687 Karar sayılı 25/04/2024 tarihli ilamı)
Yukarıda alıntılanan istinaf ilamı ve Yargıtay 4.Hukuk Dairesi'nin istikrarlı uygulamasına göre, sigorta şirketine yazılı başvuru dava şartının bulunduğu uyuşmazlıklarda arabuluculuk başvuru şartı zorunlu olmadığı halde davacı tarafça bu yola gidilmesi halinde bu tutarın davacıya yükletilmesi gerekmektedir. Mahkememizce Yargıtay ve istinaf uygulaması dikkate alınarak, Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan arabuluculuk ücretinin davacı üzerine yükletilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-ASIL DAVA DOSYASI YÖNÜNDEN; DAVANIN KABULÜNE; 9.888,48-TL bakiye hasar bedelinden kaynaklanan maddi tazminatın temerrüt tarihi 28/11/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinin bakiye poliçe limiti sorumluluk sınırları aşılmamak kaydıyla davalı...Sigorta Anonim Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine
2-BİRLEŞEN İZMİR 1.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN...YILI DAVA DOSYASI YÖNÜNDEN; DAVANIN KISMEN KABULÜNE; 4.944,46-TL bakiye hasar bedelinden kaynaklanan maddi tazminatın temerrüt tarihi 12/12/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinin bakiye poliçe limiti sorumluluk sınırı aşılmamak kaydıyla davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, fazlasına dair istemin reddine,
3-ASIL DAVA YÖNÜNDEN;
a-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 675,48-TL harçtan peşin olarak alınan 427,60-TL ile tamamlama harcı olarak alınan 636,73-TL harcın mahsubu ile fazla yatırılan 388,85-TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana iadesine,
b- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına takdir edilen 9.888,48-TL vekalet ücretinin asıl dosya davalısı...Sigorta A.Ş.'den alınıp davacıya verilmesine,
c-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 427,60-TL ile tamamlama harcı olarak alınan 636,73-TL'den iade edilen 388,85-TL harcın mahsubu ile geriye kalan 675,48-TL harcın asıl dosya davalısı...Sigorta A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,
d-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve resen ilgili taraflara iadesine,
e-Davacı tarafça sarf edilen 427,60-TL başvuru harcı ile 62,00-TL posta ve tebligat ücreti, 3.000,00-TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplam 3.489,60-TL yargılama giderinin ve 1.482,94-TL ekspertiz ücreti toplamı 4.972,54-TL yargılama giderinin , %75 kusur oranına denk gelen 3.729,41-TL'sinin asıl dosya davalısı...Sigorta A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,
f-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından karşılandığı anlaşılan 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, bu hususta harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
4-BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN;
a-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60-TL harç peşin olarak alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
b-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına takdir edilen 4.944,46-TL vekalet ücretinin birleşen dosya davalısı ... Sigorta A.Ş.'den alınıp davacıya verilmesine,
c-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 427,60-TL'nin birleşen dosya davalısı ... Sigorta A.Ş.'den alınıp davacıya verilmesine,
d-Davacı tarafça sarf edilen 427,60-TL başvuru harcı ile 62,00-TL posta ve tebligat ücreti, 3.000,00-TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplam 3.489,60-TL yargılama giderinin ve 1.482,94-TL ekspertiz ücreti toplamı 4.972,54-TL yargılama giderinin , %25 kusur oranına denk gelen 1.243,13-TL'sinin birleşen dosya davalısı...a A.Ş.'den alınıp davacıya verilmesine,
e-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından karşılandığı anlaşılan 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
f-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve resen ilgili taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda, dava değerinin 6100 Sayılı HMK'nın 341/2. Maddesinde gösterilen İstinaf kanun yolu başvuru sınırının altında kalması nedeniyle kesin nitelikte olduğu ve kanun yoluna başvurulamayacağı açıklanmak sureti ile açık yargılama sonunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
24/10/2024
Katip...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır