T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/41 Esas
KARAR NO: 2024/37
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/01/2024
KARAR TARİHİ: 18/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...esi gereği ödenecek karar ilam harçlarının tamamını müvekkiline tahakkuk ettirildiğini, müvekkili ticari faaliyetlerini sıkıntısız bir şekilde sürdürebilmek maksadıyla tahakkuk ettirilen borcu ödediğini, davalı tarafından icra dosyasına sunulan dilekçe ile ödeme emrine, ödeme emrine konu borca, işlemiş ve işleyecek olan faize, işlemiş ve işleyecek olan faiz oranına, masrafa ve borcun tüm ferilerine itiraz edildiğini bu itiraz üzerine söz konusu icra takibinin 10/10/2023 tarihinde durduğunu, davalı tarafında sunulan itirazda "Müvekkil şirketin likit, ödenebilir bir borcunun varlığından söz etmek mümkün olmayıp, iddia edilen alacak teminat kapsamımızın dışındadır. Buna ek olarak, takip konusu alacak yargılamayı gerektirdiğinden takibe bu gerekçeyle de itiraz etmekteyiz." denilmek suretiyle itiraz edildiğini, ancak İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarafımızca ödenen harcın likit ve ödenebilir bir talep olduğu aşikardır. İşbu nedenle davalı tarafından yapılan söz konusu itirazın kabul edilmesi mümkün olmadığını, her ne kadar davalı işbu icra dosyasındaki alacağın teminat kapsamı dışında kaldığını iddia etmiş olsa da işbu dava dosyasında ihbar olunan sigorta olarak yer almadığını, İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...karar sayılı dosyasında davalı, Müvekkil'le beraber davalı sıfatıyla yer almak olduğunu, işbu ilam kapsamında ortaya çıkan harçlardan tüm davalıların müşterek ve müteselsilen sorumlu olduğunun ortada olduğunu,belirterek davalı tarafından açılan İzmir ... İcra Dairesinin ...esas sayılı dosyasında yapmış olduğu haksız ve dayanaksız şekilde yapmış olduğu itirazın iptaline ve iş bu itirazlar neticesinde durdurulan takibin devamına, davalı hakkında %20den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava, İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin... Karar sayılı ilamınında hüküm altına alınan ve davacı tarafça ödenen karar ve ilam harcının rücuen tahsili için başlatılan icra takibine karşı yapılan itirazın istemine ilişkindir.
Ticari davalar, mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç gruba ayrılır.
Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.
Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez. TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK)’nın 3. maddesi hükmüne göre bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir. Bir işin ticari veya adi olması, farklı kuralların uygulanmasını gerektirir. Bir işin ticari olup olmadığını kanunda öngörülen kurallar uyarınca saptamak gerekir. Eğer iş ticari ise özel ticari kuralların uygulanması zorunlu olur. Ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işler, yani, haklı veya haksız fiil yahut işletmeyi ilgilendiren her iş ayrık durumlar dışında, ticari iş sayılır. Bu işler, eğer bir ticari işletmeyi ilgilendirmiyorsa, ticari iş sayılmazlar.
Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.
Bu açıklamalara göre; İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Karar Sayılı ilamı incelendiğinde, eldeki davada davacının... plakalı aracın sürücüsü, davalı sigorta şirketinin ise aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyen olduğu görülmektedir. Taraflar arasında sigorta ilişkisi bulunmadığına göre mutlak ticari davadan bahsedilemeyeceğinden ve davacı sürücünün tacir olduğuna yönelik bir iddiada ileri sürülmediğinden, sırf Asliye Ticaret Mahkemesi'nde hüküm altına alınmış karar ve ilam harcının fazla ödenen bölümünün iadesinin ticari dava olarak nitelendirilmesi mümkün görülmediğinden eldeki davada ki ihtilafın genel hükümlere göre Asliye Hukuk Mahkemeleri'nde çözülmesi gerektiği kanaatine varılmakla resen görevsizlik kararı verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan davada HMK'nun 114/1-c maddesinde düzenlenen göreve ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğundan HMK'nun 115/2 maddesi gereğince DAVANIN USULDEN REDDİNE,
2-Kararın kesinleşmesine müteakip süresinde müracaat halinde yetkili ve görevli İzmir Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine,
3-HMK'nun 331/2. maddesi gereğince görevsizlik kararından sonra davaya görevli mahkemede devam edilmesi hâlinde harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinin görevli mahkemece hüküm altına alınmasına, görevsizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmemesi halinde talep üzerine mahkememizce dosya üzerinden bu durumun tespiti ile yargılama giderlerine ilişkin karar verilmesine,
Dair, tarafların yokluğunda, tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan incelemede karar verildi.16/01/2024
Katip ...
E imza
Hakim ...
E imza