T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/412 Esas
KARAR NO : 2025/252
DAVA : Menfi Tespit (Kefalet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 15/11/2019
KARAR TARİHİ : 11/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kefalet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;... A.Ş. Bornova Şubesi ile... Medikal Mal. İth. İkr. Tic. Ltd. Şti. arasındaki 09/05/2006 tarihli genel kredi sözleşmesine müvekkilinin kefil olarak imza attığını, sözleşmenin genel işlem koşullarını içerir bir sözleşme olduğunu, müvekkilinin sorumlu olduğu miktarın kefalet sözleşmesi sırasında 10.000 TL olarak belirlendiğini, müvekkilinin muvafakati olmadan, bankanın miktarı 30.000 TL'ye çıkarttığını, kefalet sözleşmesi nedeniyle İzmir ...İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında müvekkilinin 10.000 TL ve bu miktar için 1 yıllık adi-yasal faizden sorumlu olduğunun, bunun dışındaki miktardan sorumlu olmadığının tespitine, icra dosyasına yaptıkları fazla ödemenin istirdatına, fazla ödenen ve istirdatına karar verilecek kısmın yasal faiziyle birlikte müvekkiline iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davaya konu İzmir ... İcra Müd....E. sayılı takibinin dayanağının genel kredi sözleşmesi olduğunu, davacının sözleşmeyi müteselsil borçlu müteselsil kefil sıfatıyla 09.05.2006 tarihinde imzalamış kefalet limiti 30.000.-TL olarak sıfatıyla imzaladığını, alacaklı banka tarafından hesap kat ihtarnamesi 13.04.2007 tarihinde tebliğ edilmiş, takip dosyasında ödeme emri 22.06.2007 tarihinde tebliğ edilmiş itiraz edilmediğinden kesinleşmiş olduğunu, Yargıtay içtihatında tacirlerin taraf olduğu genel kredi sözleşmesinin ticari iş niteliğinde olması nedeniyle 6098 sayılı TBK belirtilen faiz oranlarının uygulanmayıp sözleşmede kararlaştırılan faiz oranlarının uygulanması gerektiğinden bahisle karar tarihi itibariyle 89.117.39-TL sorumlu olduğu , davacı borçlunun 30.000.-TL kredi limiti ile sorumlu olup, azami kredi limitini aşan miktardan sorumlu olmayacağına ilişkin şikayetinin reddi İzmir... İcra Hukuk Mahkemesi kararıyla sabit olduğunu, açıklanan nedenlere davanın reddini talep etmiştir.
Bilirkişiden alınan 02/08/2021 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre; "Sayın Mahkemenin ara kararı çerçevesinde yapılan incelemelerin ayrıntıları yukarıda açıklanmış olup, temlik eden bankanın belgeleri üzerinde yapılan incelemelere göre: Temlik eden ... A.Ş Bornova Şubesi ile dava dışı... Med. Malz. İth. İhr. Tic. Ltd. Şti., arasında 09.05.2006 düzenleme tarihli 30.000.-TL limitli Genel Kredi Sözleşmesi imzalanmış, davacı...ve dava dışı ... sözleşmeyi 30.000.-TL kefalet limitli olarak müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla imzalamışlardır. 6098 sayılı TBK 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe girmiş ve yasanın kefalet hükümlerinde kefalet limiti, kefalet tarihi ve kefalet türünün kefilin el yazısı ile belirtilmesi zorunlu kılınmıştır.
Davacının müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatı ile imzaladığı genel kredi sözleşme tarihi 09.05.2006 olup sözleşmenin düzenlendiği tarihte 818 BK. hükümlerinin geçerli olduğu, iş bu yasa hükmünde kefalet tarihi, kefalet limiti ve kefalet türünün kefilin el yazısı ile yazılma zorunluluğunun olmadığı, imzasının sözleşme limitinin kefalet sorumluluğunda yeterli olduğu, Dolayısıyla davalının geçerli bir kefaletinin bulunduğu, kefalet limitinin 30.000-TL olduğu değerlendirilmiş nihai takdir sayın mahkemeye bırakılmıştır.
Sözleşmeye istinaden dava dışı asıl borçlu şirkete kredi kullandırılmış, kredinin ödenmemesi üzerine borçlulara ihtarname keşide edilmiş davacı 17.04.2017 tarihinde temerrüde düşmüştür. İhtara rağmen ödeme yapılmaması üzerine davacı ve dava dışı borçlular aleyhine İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasından ilamsız takibe başlanmıştır.
Takiple ilgili olarak davacı tarafından İzmir... İcra Hukuk Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasında 15.04.2015 tarihinde şikayet davası açılmış yapılan yargılama sonucunda takibe dayanak olan kredi sözleşmesini borçlu-davacının müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla 09.05.2006 tarihinde imzaladığı, her bir kefilin kefalet limitinin 30.000.-TL olarak gösterildiği anlaşılmışsa da alacaklı banka tarafından hesap kat ihtarnamesinin noter aracılığıyla 13.04.2007 tarihinde borçlu davacıya tebliğ edildiği, takip dosyasında ödeme emrinin borçlu- davacıya 22.06.2007 tarihinde tebliğ edildiği ve itiraz edilmeksizin takibin kesinleştiği, ilgili mevzuat ve Yargıtay ictihatlarına göre tacirlerin taraf olduğu genel kredi sözleşmesinin ticari iş niteliğinde olduğu ve ticari iş niteliğindeki uyuşmazlıklarda 6098 sayılı TBK 88.120 md. lerinin uygulanmayacağı, bu durumda kredi sözleşmesinde kararlaştırılan faiz oranlarına göre hesaplama yapılması gerektiği, borçlu davacı tarafından dava tarihine kadar takip dosyasına 25.8223.23-TL ödeme yapıldığı, ödenen miktarın kefalet limitinin altında borç miktarı+ davacı kefilin temerrüdünden doğan takip ferileri ile faizleri karşılamadığı, dava tarihi itibariyle borçlu davacının sorumlu olduğu miktarın 87.117.39-TL olduğu dikkate alınarak davanın reddine 30.12.2015 tarih ve ... K. Sayısı ile karar verilmiştir.
Davacının maaşına konulan hacizler doğrultusunda 22.11.2012-21.08.2019 tarih aralığında toplam: 119.245.90-TL tahsilat sağlanmıştır. İcra Müdürlüğünün 21.08.2019 tarihli kapak hesabında masraf ve vekalet ücretinin ilavesi ile davacının yaptığı tahsilatlar dikkate alınarak BK.84.(100.) madde hükmüne göre yapılan hesaplama sonucunda:
15.11.2019 Dava Tarihi İtibariyle
10.017.02-TL Asıl alacak
1.773.85-TL İşlemiş faiz
88.69-TL Faizin % 5 gider vergisi
200.17-TL Tahsil harcı
13.10-TL Başvurma harcı
1.681.47-TL Vekalet ücreti
256.20-TL Masraf
14.030.50-TL Toplam Borç bulunduğu tespit edilmiştir.
İcra Müdürlüğünün 21.08.2019 tarihli kapak hesabının ise aşağıdaki gibi olduğu
14.012.23-TL Takipte kesinleşen miktar
108.229.78-TL İşlemiş faiz
5.411.49-TL Faizin % 5 gider vergisi
200.17-TL Tahsil harcı
13.10-TL Başvurma harcı
1.681.47-TL Vekalet ücreti
256.20-TL Masraf
129.804.44-TL Toplam Borç
119.245.90-TL Yatan Para
10.558.54-TL Kalan borç tutarı tespit edildiği
Bu tutarın tespitimizin altında olması nedeniyle dikkate alınması halinde:
15.11.2019 Dava tarihi itibariyle
10.558.54-TL 21.08.2019 Tarihinde kalan borç
1.773.85-TL 22.08.2019-14.11.2019 arası işlemiş faiz
88.69-TL Faizin % 5 gider vergisi
12.421.08-TL Toplam borcun devam ettiği
Davacıya istirdat edilecek bir tutarın bulunmadığı,
Davacı vekilinin genel işlem koşulları ile ilgili itirazlarının hukuki yorum içermesi nedeniyle takdir ve değerlendirmesinin takdirinin sayın mahkemede olduğu, Sonuç ve kanaatine varılmıştır." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Dava, genel kredi sözleşmesi uyarınca başlatılan icra takibinde borçlu olunmadığının tespiti ve fazla ödenen bedelin istirdatı istemine ilişkindir.
Açılan dava öncelikle mahkememizin...Esasına kaydedilmiş olup, 14/09/2021 tarihinde davanın reddine karar verilmiş, verilen karar davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine İzmir Bam.... Hukuk Dairesi ... K. Sayılı ilamı ile,
"1-) Davacı genel kredi sözleşmesinde müşterek ve müteselsil kefil olup genel kredi sözleşmesinin imza tarihi 09.05.2006 olup bu tarih itibarıyla yürürlükte bulunan 818 sayılı BK'nın 484. maddesi hükmü uyarınca, kefalet akdinin geçerliliğinin sözleşmenin yazılı şekilde yapılması ve kefilin sorumlu olacağı miktarın sözleşmede belirlenmiş olması koşuluna bağlı olduğu, kefalet sözleşmesi 818 sayılı BK yürürlükte iken kurulduğundan 6098 sayılı TBK'nın 583. maddesindeki düzenlemeden dolayı geçersiz kabul edilemeyeceği, dava konusu genel kredi sözleşmelerinde davacının kefalet limitinin açıkça 30.000,00 TL olarak belirtilmiş olması nedeniyle davacı şirketin kefaletinin geçerli olduğundan bu yöndeki istinaf itirazlarının reddi gerekmiştir.
2-) Genel işlem koşulları ile ilgili düzenlemeler 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı TBK'nun 20-25. maddeleri arasında yer almaktadır. Davacının kefili olduğu borcun dayanağı olan genel kredi sözleşmesi ise 09.05.2006 tarihli olup sözleşme tarihi itibariyle 6098 sayılı TBK yürürlükte olmadığından genel işlem koşullarıyla ilgili hükümler somut olaya uygulanamayacağı gibi, bu hükümlerin 6101 sayılı TBK'nın Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkındaki Kanunun 2. maddesi uyarınca kamu düzeni ve genel ahlaka ilişkin bir kural niteliğinde bulunmaması nedeniyle geçmişe etkili şekilde somut olaya uygulanması da mümkün olmadığı, bunun yanı sıra dayanak sözleşme "genel kredi sözleşmesi" olup kullandırılan kredi ticari nitelikte olmakla 6098 sayılı TBK'nın 88. ve 120. maddeleri hükümlerinin ticari işlerde uygulanmayacağı anlaşıldığından davacının bu yöndeki istinaf itirazları da yerinde görülmemiştir.
3-) Dosya içerisinde taraflar arasında düzenlenen genel kredi sözleşmenin tamamı bulunmamaktadır. Mahkemece ...' ( eski ... Bankası) yazılan müzekkereye verilen cevapta ise sözleşme aslının tamamının bulunamadığı, tespit edilebilen imzalı örneklerin gönderildiği anlaşılmaktadır. Hükme esas alınan bilirkişi raporu, genel kredi sözleşmesinde bulunan temerrüde yönelik hükümleri incelemeden bankanın davacıya ve diğer borçlulara gönderdiği ihtarnamede yer alan %75 temerrüt faizi oranını esas alarak hesaplama yapmıştır. Eksik incelemeye dayalı olarak hüküm kurulamaz. Mahkemece yapılması gereken iş, davacının daha önce de borçlu olmadığına dair İzmir... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... E.-K. Sayılı dosyasında açtığı davasında borcun hesabı için bilirkişi raporu alınmış olması da gözetilerek bu dosya aslı getirtilip genel kredi sözleşmesinin temerrüte yönelik hükümlerine ulaşılması halinde buradan faydalanılarak, bunun mümkün olmaması halinde ise bankanın benzer tarihte yaptığı yine benzer nitelikteki genel kredi sözleşmeleri örnekleri temin edilip temerrüt faiz oranı tespit edildikten sonra bu orana göre denetime elverişli ek rapor alınarak sonucuna göre bir karar vermek olmalıdır. "
Mahkememizce kaldırma ilamı sonrası yapılan tensip zaptı ile İzmir ... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... K sayılı dosya aslının celp edilerek temerrüt faiz oranı tespit edildikten sonra bu orana göre denetime elverişli ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, Bilirkişiden alınan 14/07/2024 tarihli bilirkişi ek raporunun sonuç kısmına göre; "15.04.2015 İcra Hukuk Dava tarihi itibariyle tespit edilen 87.117.39-TL tutar % 75 temerrüt faizi oranı uygulanarak tespit edilmiştir. Karar taraflarca temyiz edilmiş ve Yargıtay... Hd.... K. Sayılı 13.12.2016 tarihli kararı ile mahkeme kararı onanmıştır. Kök raporda da davalı bankanın gerek ihtarnamede ve gerekse icra takibinde talep ettiği ve davacının takibe itirazının olmadığı % 75 temerrüt faiz oranı dikkate alınarak hesaplama yapılmış ve 15.11.2019 Dava tarihi itibariyle
10.558.54-TL 21.08.2019 Tarihinde kalan borç
1.773.85-TL 22.08.2019-14.11.2019 arası işlemiş faiz
88.69-TL Faizin % 5 gider vergisi
12.421.08-TL Toplam borcun devam ettiği
Davacıya istirdat edilecek bir tutarın bulunmadığı, belirtilmiştir.
Bu nedenle kök raporda yapılan tespit ve değerlendirmelerde değişikliği gerektirecek bir husus bulunmamış Takdir Sayın Mahkemeye bırakılmıştır." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Tüm bu nedenler ile, dava dışı şirket ile temlik eden banka arasında imzalanan 30.000,00 TL limitli genel kredi sözleşmesinde davacının aynı tutar ile (30.000,00 TL) müştereken ve müteselsilen kefil sıfatıyla imzasının bulunduğu, iş bu kefaletin İzmir Bam.... Hukuk Dairesi... K. Sayılı ilamı ile de sabit olduğu üzere geçerli olduğu, sözleşme kapsamında asıl borçlunun kullandığı kredi tutarının ödenmemesi üzerine temlik eden banka tarafından hesap kat ihtarının gönderildiği, kat ihtarına rağmen borç ödenmediğinden asıl borçlu ve kefiller aleyhine icra takibinin başlatıldığı, takipte davacı/kefil tarafından ödemeler yapıldığı sabit ise de, %75 faiz oranı üzerinden ödeme tarihleri de nazara alınarak yapılan hesaplama sonucu davacının borcunun devam ettiği ve fazla ödemesinin bulunmadığı görüldüğünden davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken karar ve ilam harcının (615,40 TL) başlangıçta yatan peşin harçtan mahsubu ile eksik kalan 273,85 TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan ve harcanan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 20.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin davacıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına,
6-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.11/03/2025
Katip...
e-imzalıdır
Hakim...
e-imzalıdır