T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/426 Esas
KARAR NO : 2024/951
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 13/05/2024
KARAR TARİHİ : 22/10/2024
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesi ile; 13.05.2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu...Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş’ye ait...plakalı araç sürücü... yönetiminde iken, İzmir Buca 557 Sokak Karabağlar istikametinden Hipodrom istikametine seyir halinde iken 557 Sokak ile 544 Sokak kavşağına geldiğinde aracının sağ ön yan ve sağ yan kısımlarına, 544 Sokak 6. Sanayi Sitesi istikametinden Akdoğan Caddesi istikametinde seyir halinde olan sürücü ... idaresinde olan ... plaka no’lu aracın ön kısımları ile çarpması sonucu...plaka no’lu araç çarpmanın etkisi ile 557 Sokak No: 6'da kaldırımda park halinde bulunan davacı müvekkilinin maliki olduğu ... plakalı aracın ön kısımlarına çarparak maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmesine sebebiyet verdiğini, tanzim edilen kaza tespit tutanağında kazanın oluş şekli kroki ile gösteriltiğini, kazaya asli ve tam kusuru ile sebebiyet veren davalılar araç sürücüleri ... ve... olduğunu, bu kazada...plakalı araç sürücüsü ve ... plakalı araç sürücüsü kusurlu olup davacı müvekkiline ait ... plakalı araç sürücüsü kusursuz olduğunu, hasar dosyası kapsamında sigorta şirketi tarafından hasar bedeline ilişkin 60.000 - TL ödeme yapıldığını, yapılan 60.000 -TL 'lik ödeme KDV hariç yapıldığını, davalı sürücü... sevk ve idaresinde olan, davalı...Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş’ye ait...plakalı araç ... numaralı Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile 03.11.2022 vadeli olarak davalı ... A.Ş tarafından sigortalandığını, davacı müvekkiline ait ... model ... plakalı araçta söz konusu kaza nedeniyle değer kaybı da oluştuğunu, müvekkiline ait araçta kaza sebebiyle oluşan değer kaybının davalı ... A.Ş tarafından karşılanması için 2918 sy. KTK md. 97 uyarınca ilgili sigorta şirketine dilekçe ile başvurulduğunu, davalı şirket tarafından 04.10.2023 tarihinde değer kaybı başvurularına karşılık 5.000,00 TL ödeme yapıldığını, müvekkiline ait araçta kaza sebebiyle oluşan değer kaybının davalı ... Sigorta Şirketi tarafından karşılanması için 2918 sy. KTK md. 97 uyarınca ilgili sigorta şirketine dilekçe ile başvurulduğunu, dilekçemiz 26.09.2023 tarihinde davalı sigorta şirketine teslim edilmiş ve davalı şirket tarafından 13.10.2023 tarihinde değer kaybı başvurulularına karşılık 3.750,00 TL ödeme yapıldığını, sigorta şirketleri tarafından ödenen bu değer kaybı bedelleri olması gerekenden oldukça düşük olduğunu, söz konusu kaza...ve ... plakalı araç sürücülerinin kusuru ile meydana gelmiş olup, işbu kaza nedeni ile müvekkiline ait araçta oluşan değer kaybından davalı araç malikleri ... ve...Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş Karayolları Trafik Kanunu 85.maddesi gereği işleten sıfatıyla, davalı araç sürücüsü... TBK m.49 gereğince haksız fiil hükümleri gereğince ve davalı şirket de olay tarihini kapsayan Zorunlu Mali Mesuliyet sigortası sebebiyle poliçe limiti miktarı kadar sorumlu olduğunu, kaza nedeniyle hasara uğrayan müvekkiline ait araçta oluşan değer kaybı 8.750- TL’nin çok üzerinde olduğunu, bu değer kaybından davalıların (davalı sigorta şirketi ZMMS poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen; ikame araç bedelinden ise davalı araç sürücüleri ... ve... ve araç maliki...Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davanın Kabulü ile şimdilik 10-TL bakiye hasar bedeli, aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş piyasa değeri ile onarılmış haldeki piyasa değeri arasındaki fark kriterine göre teknik bilirkişi incelemesi ile ortaya çıkacak değer kaybı zararımızın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan (Sigorta Şirketleri yönünden ZMMS Limitleri ile sorumlu olmak üzere 10,00 TL) müştereken ve müteselsilen tahsiline, teknik bilirkişi incelemesi ile ortaya çıkacak ikame araç bedelinin şimdilik 10,00 TL temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı araç sürücüsü ...'den ve davalı araç sürücüsü... ve araç maliki...Gıda Sanayi Ticaret A.Ş'den (şimdilik 10,00 TL) müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili, dava değeri arttırım dilekçesi ile; bakiye hasar bedeli alacağı yönünden; 4.372,42- TL davalı... ve davalı araç maliki...Gıda San.Tic. A.Ş 'nin müştereken ve müteselsilen, kalan 1.457,47-TL yönünden davalı ... Sigorta Şirketi ve davalı ... 'den müştereken ve müteselsilen sorumluluğu bulunduğundan temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile; bakiye değer kaybı bedeli yönünden ; 10.000 TL bakiye değer kaybı alacağı davalı... ve davalı araç maliki...Gıda San.Tic. A.Ş 'den müştereken ve müteselsilen , 1.250 - TL yönünden davalı ... Sigorta Şirketi ve davalı ... 'ün sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi, araç maliki ve sürücüsünden kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile, 6.250,00 -TL ikame araç bedeli yönünden; 4687,50 TL'nin davalı araç sürücüsü... ve davalı araç maliki...Gıda San. Tic. A.Ş 'den müştereken ve müteselsilen 1562,50 TL ikame araç bedelinin davalı ... 'den temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı...San ve Tic. A.Ş. vekili, cevap dilekçesi ile; öncelikle kaza tarihi ile dava tarihi arasında 2 yıllık süre geçmiş olduğundan, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, müvekkili şirket sürücüsü (eski personeli) olan...'a atfedilen kusurun hatalı ve çok yüksek olduğunu, kusur oranının tespiti için dosyanın ...gönderilmesini talep ettiklerini, her ne kadar huzurdaki davanın müvekkili şirkete araç sahibi sıfatını taşıması nedeniyle yöneltilmiş ise de, hiç şüphesiz ki müvekkili şirketin sorumluluğunun, aracı kullanan sürücüsü davalı...'un sorumluluğu ile sınırlı olacağını, kazanın oluş şekli ve kaza tespit tutanağı incelendiğinde ise,...'a izafe edilen kusurun çok yüksek ve hatalı tespit edildiği ortada olduğunu, sigorta şirketi tarafından, davacının aracının üzerindeki parçaların onarımı mümkün ise onarılmış, onarımı mümkün değil ise eş değerde muadil parça ile değiştirildiğini, aksine yönelik iddiaları kabul etmediklerini, ayrıca davacının aracında değişen parça var ise orjinal parça ile değişim yükümlülüğü de bulunmadağını, somut olayda da sigorta şirketi değişen parçaları eş değer muadili ile değiştirmiş olup, bu konuda davacının aracının daha önce uğradığı hasarların ve değişen parçaların tespiti için, Tramer kayıtlarının ve Sigorta Bilgi Merkezi kayıtlarının celp edilerek incelenmesini ve bu konuda bilirkişi incelemesi yaptırılmasını talep ettiklerini, müvekkilinin ikame araç bedeli ile ilgili bir sorumluluğu olmadığı gibi, ikame araç bedelinin 2 aylık süre üzerinden talep edilmesinin de fahiş olduğunu, ve kabul etmediklerini, kabul anlamına gelmemek kaydı ile taraflar arasında ticari bir ilişki bulunmadığından, davacının avans faizi talep etmesinin de yerinde olmadığını, ayrıca yine kabul anlamına gelmemek kaydı ile olayın üzerinden 2 sene geçtikten sonra açılan davada, sayın mahkeme'ce bir hesaplama yapılacak ise tüm zararlar dava tarihindeki değerlere göre değil, kaza tarihindeki değerlere göre hesaplanması gerektiğini, müvekkili şirketin kazaya karışan aracı için ihtiyari mali mesuliyet sigorta poliçesi bulunduğunu, bu nedenle davanın kasko şirketi olan, ... Sigorta A.Ş.'ye ihbarını talep ettiklerini, haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. Vekili, cevap dilekçesinde; ikrar anlamına gelmemek üzere, müvekkili şirket sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve teminat limitleri dâhilinde tazminattan sorumlu olduklarını, sigortalı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte, kusur durumunun Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi tarafından tespitini talep ettiklerini, sebepsiz zenginleşme teşkil eden ödemelere ilişkin her türlü talep ve dava hakkı saklı kalmakla ve kusur ile zarar bedelinin kabulü anlamına gelmemekle birlikte, müvekkili şirket tarafından ödeme yapılmış olup tüm sorumluluk yerine getirildiğini, işbu sebeple davanın reddini talep ettiklerini, ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde ... numaralı 19/11/2021 - 19/11/2022 vade tarihli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi bulunduğunu, huzurdaki yargılamaya konu kaza nedeniyle müvekkili şirket tarafından araç başına 50.000,00-TL teminat limitli ... numaralı trafik poliçesi kapsamında; davacı tarafa 04.07.2022 tarihinde 15.000,00 TL ve davacı vekiline 13.10.2023 tarihinde 3.750,00 TL olmak üzere toplam 18.750,00 TL ödendiğini, böylelikle, müvekkili şirket tarafından sorumluluk yerine getirildiğinden davanın müvekkile şirkete ihbar edilmesine itiraz ettiklerini, davanın reddedilmesini talep ettiklerini, itirazları baki kalmakla birlikte kabul anlamına gelmemesi kaydıyla reel piyasa koşullarına göre hesaplama yapılacaksa kaza tarihinin esas alınması gerektiğini, davacı tarafa ait aracın işbu davaya konu kazadan daha öncesinde bir kazaya karışıp karışmadığının ve aynı bölgede hasar almış olup olmadığının tespitini talep ettiklerini, nitekim davacı yana ait aracın aynı yerde birden fazla hasarının olması veya araç geçmişinde 3 ve daha fazla hasar olması hallerinde değer kaybı oluşmayacağını, aracın ağır hasar halinin olup olmadığı tespit edilmesi gerektiğini, aracın ağır hasar kaydı bulunması halinde değer kaybı talebinin reddinin gerektiğini, davacıya ait aracın kilometre ve tescil bilgilerinin celp edilmesini talep ettiklerini, davacının kaza tarihindeki kasko sigortası bulunan sigorta şirketinden ödeme alıp almadığı ve kaza kapsamında zararının işbu poliçe kapsamında karşılanıp karşılanmadığının netleştirilmesini talep ettiklerini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Trafik kaza tutanağı, araç ruhsatları, sigorta poliçesi, hasar dosyası, fatura suretleri, bilirkişi raporu delil olarak değerlendirilmiştir.
Bilirkişi heyetinden alınan 19/08/2024 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre; "...S O N U Ç: 13/05/2022 tarihinde Davalı sürücü...’ un sevk ve idaresindeki...plaka sayılı araç, davalı sürücü ...’ ün sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ve davacıya ait park halinde bulunan ... plakalı ... marka araçlar arasında meydana arasında meydana gelen yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası sebebiyle;
1)... Plaka sayılı davalı araç sürücüsü... 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 57/a maddesini ihlal ettiğinden dolayı KAZANIN OLUŞUMUNDA HATASI İLE ETKEN OLDUĞU,
2)... Plaka sayılı davalı araç Sürücüsü ... 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 52/a-b maddelerini ihlal ettiğinden dolayı KAZANIN OLUŞUMUNDA HATASI İLE ETKEN OLDUĞU,
3)... plaka sayılı davacı araç park halinde olup meydana gelen KAZAYA ETKEN FAKTÖRÜ OLMADIĞI,
4) ... plakalı aracın ÖN KISIMLARINDA Meydana Gelen Hasarların İşbu Dava Konusu Kaza İle İlintili Olduğu,
5)Dava konusu kazada hasara uğramış olan davacı...’ e ait ... plakalı... marka araçta meydana gelen Gerçek Hasar Miktarının Yedek Parça + İşçilik + KDV olarak 65.829,90 TL olduğu,
6)Davalı ... Sigorta Şirketi tarafından 15.000,00 TL Hasar Ödemesi, Davalı ... A.Ş. tarafından 45.000,00 TL hasar ödemesi olmak üzere toplamda 60.000,00 TL Hasar ödemesi yapılmış olduğundan davacının BAKİYE HASAR MİKTARI ALACAĞININ 5.829,90 TL olarak hesaplanmış olduğu,
7)Davacıya ait ... plakalı 2011 Model ,... marka araçta bahse konu trafik kazası sebebiyle yukarıda belirtilen Serbest Piyasa Şartlarına göre; Aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş 2.el piyasa rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. El rayiç değeri arasındaki fark nedeniyle 20.000,00 TL Değer Kaybı Meydana Gelmiş Olacağı,
8)Davalı ... Sigorta Şirketi tarafından 3.750,00 TL Değer Kaybı Ödemesi, Davalı ... A.Ş. tarafından 5.000,00 TL Değer Kaybı ödemesi olmak üzere toplamda 8.750,00 TL Değer Kaybı ödemesi yapılmış olduğundan davacının BAKİYE DEĞER KAYBI MİKTARI ALACAĞININ; 11.250,00 TL olarak hesaplanmış olduğu,
9) Dava konusu aracın onarımı için makul onarım süresi 10 İş Günü olarak kabul edilmiş ve benzer özelliklere sahip bir aracın kaza tarihi itibariyle günlük kiralama bedelinin 625,00 TL/gün hesabı ile İkame Araç Gideri 6.250,00 TL Hesap Edilmiş Olduğu, .." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
1-Dava, trafik kazası nedeniyle davacıya ait araçta oluşan hasar zararı, değer kaybı zararı ve ikame araç zararının tahsili talepli maddi tazminat davasıdır.
2-Dava konusu uyuşmazlık davacıya ait ... plaka sayılı aracın zarar görmesine neden olan 3 taraflı trafik kazası nedeniyle kazanın oluşmasındaki kusur dağılımı, davacıya ait araçta oluşan hasar zararı ve değer kaybı zararının miktarlarının tespiti ve davalılardan tazmini, aracın onarımda geçeceği süre boyunca araç yoksunluğu nedeniyle oluşan ikame araç zararının davalı araç sürücüsü ve maliklerinden tahsili talepleri noktalarında toplanmaktadır.
3-Dava konusu 15/05/2022 tarihli trafik kazası davalı...Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin maliki, davalı...'un maliki, davalı ... A.Ş.'nin KZMMS sigortacısı olduğu...plaka sayılı araç, davalı ...'ün maliki ve sürücüsü, davalı ... Sigorta Şirketi'nin KZMMS sigortacısı oldukları ... plaka sayılı araç ve davacının maliki olduğu park halindeki ... plaka sayılı araç arasında gerçekleşmiştir.
Davalı ... A.Ş. Yönünden davanın takip edilmemiş olması nedeniyle bu davalı yönünden açılan dava 22/10/2024 tarihli celsede tefrik edilerek farklı bir esasa kaydedilmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanmaktadır.
Trafik kazaları sonucu uğranan zararın tazmini hususunda temel dayanak haksız fiil sorumluluğudur.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun;
85/1. maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”;
85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.
Haksız fiil sorumluluğu, "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
49. maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.
Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
50. maddesi, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır."
Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır. Yargısal içtihatlar ve doktrine göre haksız fiilin unsurları;-Fiil, davranış,
-Fiilin hukuka aykırı olması
-Zararın meydana gelmesi,
-Kusur,
-Fiil ve zarar arasında illiyet bağı bulunması, olarak sıralanmaktadır.
Yine TBK'nın 50. maddesi ile "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmü düzenlemesi uyarınca zarar gören zararı ile zarar verenin kusurlu olduğunu ispatla mükellef kılınmıştır.
4-Dava konusu uyuşmazlıkta davalı taraf zarar verdiği ileri sürülen aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olup uyuşmazlıkta sigorta hukuku uygulanacağı, bu haliyle uyuşmazlığın çözümünde Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen sigorta hukukunun uygulanacak olması nedeniyle mutlak ticari dava niteliğinde olduğu ve bu itibarla uyuşmazlığın asliye ticaret mahkemesi görev alanına girdiği değerlendirilmiştir.
Somut olayda, dava konusu kazaya karışan ... plaka sayılı aracın davalı ... Sigorta Şirketi nezdinde 19/11/2021-19/11/2022 tarihleri aralığında KZMMS sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu,...plaka sayılı aracın ise davalı ... A.Ş. Nezdinde 11/12/2021-11/12/2022 tarihleri aralığında KZMMS sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu, kaza tarihi 15/05/2022 itibariyle her iki sigorta şirketinin poliçe sorumluluk limitlerinin araç başına 50.000,00-TL ile sınırlı olduğu görülmüştür.
Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.” şeklinde ifade edilmiştir.
5-Haksız fiil sorumluluğunun tespiti bakımından öncelikle zarara sebebiyet veren trafik kazasının gerçekleşmesinde tarafların kusur durumlarının değerlendirilmesi gerekmektedir.
Mahkememizce kaza tespit tutanağı ve dosya kapsamında toplanan deliller çerçevesinde kusur durumlarının ve kural ihlallerinin tespiti için adli trafik bilirkişiden rapor alınmış, dosyaya sunulan 19/08/2024 tarihli bilirkişi raporunun kusura ilişkin bölümünde, dava konusu kazanın...plaka sayılı araç sürücüsü davalı ...'un KTK'nın 57/a maddesine yönelik kural ihlali ve ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ün KTK'nın 52/a ve b maddelerine yönelik kural ihlali neticesinde meydana geldiği, davacıya ait aracın park halinde olması nedeniyle kural ihlali olmadığı yönünde görüş bildirilmiştir.
Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, rapora karşı davalı ... Sigorta Şirketi vekilinin ve tefrik edilen dosya davalısı ... A.Ş. Vekili tarafından rapora karşı itirazlar ileri sürülmüş ise de, taraflarca itiraz edilmeyen kaza tespit tutanağında yer alan kaza oluş şekline göre kontrolsüz kavşağa giriş yapan her iki davalı aracından ilk geçiş hakkının davalı ... plaka sayılı araçta olduğu, davalı...plaka sayılı araç sürücüsünün geçiş hakkı önceliğine riayet etmemesi nedeniyle kusurlu olarak kazaya sebebiyet verdiği ve asli kusurlu olarak kazaya sebebiyet verdiği, diğer taraftan ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ün geçiş hakkı kendisinde olsa dahi diğer kavşaktan yola çıkabilecek bir aracın bulunma ihtimaline binaen kavşağa yaklaştığı sırada hızını azaltarak yol kontrolü yapması gerektiği ancak bu yönde gerekli dikkat ve özenin gösterilmediği anlaşıldığından tali düzeyde kusurlu olduğu, araç sürücülerinin kural ihlallerinin kazanın oluşmasındaki etkileri ve kusurun ağırlığına göre...plaka sayılı araç sürücüsünün %75 oranında, ... plaka sayılı araç sürücüsünün ise %25 oranında kusurlu olduğunun kabulü gerektiği değerlendirilmiş ve bu kusur oranları hükme esas alınmıştır.
6-Davacının kaza sonucu oluşan hasarın onarım bedelinin ve değer kaybı zararının tespiti hususunda otomotiv konusunda uzman bilirkişiden rapor alınmış, dosyaya sunulan 19/08/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle davacıya ait aracın hasarın onarılmasının ekonomik olduğu, onarım bedelinin KDV dahil 65.829,90-TL olduğu, aracın kaza tarihindeki rayiç değerinin 245.000,00-TL seviyesinde olduğu, kaza öncesine göre kaza nedeniyle gerçekleştirilen onarımlardan dolayı 20.000,00-TL değer kaybı oluşacağı, aracın hasarının 10 günlük bir sürede gerçekleştirilebileceği ve bu sürede günlüğü 625,00-TL'den 6.250,00-TL ikame araç zararı oluşacağı yönünde görüş bildirilmiştir.
Rapora karşı davalı ... Sigorta Şirketi vekili ve tefrik edilen dosya davalısı ... A.Ş. Vekili tarafından ayrı ayrı itirazlar ileri sürülmüş ise de, onarım bedeline esas alınan işçilik ve parçaların dava öncesi düzenlenen ekspertiz raporuyla uyumlu olduğu, bilirkişi tarafından Yargıtay içtihatlarına uygun olarak KDV dahil ve iskontosuz fiyatlar üzerinden zarar tespiti yapılmasını yerinde olduğu, değer kaybı zararının aracın yaşı, kullanım kilometresi, önceki hasar durumu ve kaza nedeniyle gördüğü onarımlar dikkate alındığında piyasa rayiçlerine uygun olduğu, aracın onarım işlemleri için belirlenen gün sayısının ve benzer bir aracın kiralama bedeline ilişkin tespitlerin de yine dosya kapsamına ve piyasa rayiçlerine uygun olduğu anlaşıldığından yeniden rapor alınmasına gerek görülmemiş, bilirkişi raporu hükme esas alınarak davacıya ait aracın toplam hasar bedelinin 65.829,90-TL, değer kaybı zararının 20.000,00-TL ve ikame araç zararının 6.250,00-TL olduğu kabul edilmiştir.
Davacının meydana gelen maddi zararından davalılar davacı zarar görene karşı müteselsil olarak tamamından sorumlular ise de davacı vekilinin 05/09/2024 tarihli değer artırım dilekçesinde davalıların kusurları oranında zarar talebinde bulunulduğu görüldüğünden kusur oranları dikkate alınarak sorumluluklar tespit edilmiştir.
Davacı vekilinin sunduğu değer artırım dilekçesiyle dava değerini, mahkememizce tespit edilen zarar miktarlarına yükselttiği, poliçe limiti tükenen ... A.Ş.'ye yönelik davanın ise takip edilmediğinin belirtildiği görülmüştür.
Hasar onarım bedeli yönünden;
%75 oranında kusuruyla kazaya sebebiyet verdiği kabul edilen...plaka sayılı araç sürücüsü, maliki ve sigortacısının 65.829,90-TL hasar zararının kusura isabet eden 49.372,42-TL'sinden sorumlu oldukları, tefrik edilen dosyada davalı ... A.Ş.'nin davacıya dava öncesinde 45.000,00-TL hasar ödemesi'nde bulunduğu, davalıların bakiye hasar bedeli sorumluluklarının 4.372,42-TL olduğu tespit ve kabul edilmiştir.
Davacı tarafça tazminata kaza tarihinden itibaren avans faizi uygulanması talep edilmiş olup, davalı araç sürücüsü ve malikinin kaza tarihinden itibaren faiz sorumluluğunda bulundukları ve zarar veren aracın ticari nitelikte olduğu gözetilerek kaza tarihinden itibaren avans faizi işletilmiştir.
%25 oranında kusuruyla kazaya sebebiyet verdiği kabul edilen ... plaka sayılı araç sürücüsü-maliki ve sigortacısının 65.829,90-TL hasar zararının kusura isabet eden 16.457,47-TL'sinden sorumlu oldukları, davalı sigortacı ... Sigorta Şirketi'nin davacıya dava öncesinde 15.000,00-TL hasar ödemesi'nde bulunduğu, davalıların bakiye hasar bedeli sorumluluklarının 1.457,47-TL olduğu tespit ve kabul edilmiştir.
Davacı tarafça tazminata kaza tarihinden ve temerrüt itibaren avans faizi uygulanması talep edilmiş olup, davalı araç sürücüsü ve maliklerinin kaza tarihinden itibaren faiz sorumluluğu bulunduğu gözetilerek kaza tarihinden itibaren, ... plaka sayılı aracın KZMMS sigortacısı sigorta şirketi yönünden ise 04/07/2022 tarihli kısmi ödeme ile davalının temerrüde düştüğü gözetilerek 04/07/2022 tarihinden itibaren faize hükmedilmiş, her ne kadar ... plaka sayılı araç hususi nitelikte ise de, davalıların kazaya sebebiyet veren diğer araçla müteselsil sorumlu oldukları ve diğer aracın faiz türüyle de sorumlu olacakları, yasal faizin üzerinde ödemiş oldukları avans faizi miktarını ticari araç sürücüsü ve malikinden talep edebilecekleri ancak davacı zarar görene karşı avans faiziyle sorumlu oldukları değerlendirilmekle faiz türü avans faizi olarak belirlenmiştir.
Değer kaybı zararı yönünden;
%75 oranında kusuruyla kazaya sebebiyet verdiği kabul edilen...plaka sayılı araç sürücüsü, maliki ve sigortacısının 20.000,00-TL değer kaybı zararının kusura isabet eden 15.000,00-TL'sinden sorumlu oldukları, tefrik edilen dosyada davalı ... A.Ş.'nin davacıya dava öncesinde 5.000,00-TL değer kaybı zararı ödemesi'nde bulunduğu, davalıların bakiye değer kaybı zararı sorumluluklarının 10.000,00-TL olduğu tespit ve kabul edilmiştir.
%25 oranında kusuruyla kazaya sebebiyet verdiği kabul edilen ... plaka sayılı araç sürücüsü-maliki ve sigortacısının 20.000,00-TL değer kaybı zararının kusura isabet eden 5.000,00-TL'sinden sorumlu oldukları, davalı sigortacı ... Sigorta Şirketi'nin davacıya dava öncesinde 3.750,00-TL değer kaybı ödemesi'nde bulunduğu, davalıların bakiye değer kaybı zararı sorumluluklarının 1.250,00-TL olduğu tespit ve kabul edilmiştir..
Davacı tarafça tazminata kaza tarihinden ve temerrüt itibaren avans faizi uygulanması talep edilmiş olup, araç sürücüsü ve maliklerinin kaza tarihinden itibaren faiz sorumluluğu bulunduğu gözetilerek kaza tarihinden itibaren, ... plaka sayılı aracın KZMMS sigortacısı sigorta şirketi yönünden ise 26/09/2023 tarihinde yazılı başvuruda bulunulduğu ve 8 iş günü sonunda temerrüt oluştuğu gözetilerek 07/10/2023 tarihinden itibaren faize hükmedilmiş, her ne kadar ... plaka sayılı araç hususi nitelikte ise de, davalıların kazaya sebebiyet veren diğer araçla müteselsil sorumlu oldukları ve diğer aracın faiz türüyle de sorumlu olacakları, yasal faizin üzerinde ödemiş oldukları avans faizi miktarını ticari araç sürücüsü ve malikinden talep edebilecekleri ancak davacı zarar görene karşı avans faiziyle sorumlu oldukları değerlendirilmekle faiz türü avans faizi olarak belirlenmiştir.
İkame araç zararı yönünden;
%75 oranında kusuruyla kazaya sebebiyet verdiği kabul edilen...plaka sayılı araç sürücüsü ve malikinin 6.250,00-TL ikame araç zararının kusura isabet eden 4.687,50-TL'sinden sorumlu oldukları tespit ve kabul edilmiştir.
%25 oranında kusuruyla kazaya sebebiyet verdiği kabul edilen ... plaka sayılı araç sürücüsü ve malikinin 6.250,00-TL ikame araç zararının kusura isabet eden 1.562,50-TL'sinden sorumlu olduğu tespit ve kabul edilmiştir.
Davacı tarafça tazminata kaza tarihinden ve temerrüt itibaren avans faizi uygulanması talep edilmiş olup, araç sürücüsü ve maliklerinin kaza tarihinden itibaren faiz sorumluluğu bulunduğu gözetilerek kaza tarihinden itibaren avans faizine hükmedilmiştir.
Poliçe limitleri yönünden yapılan değerlendirmede;
Tefrik edilen dosya davalısı ... A.Ş.'nin dava öncesinde 45.000,00-TL hasar ödemesi ve 5.000,00-TL değer kaybı zararı ödemesi gerçekleştirdiği, kaza tarihi itibariyle araç başına 50.000,00-TL olan poliçe limitinin bu ödemelerle tükendiği anlaşılmıştır.
... plaka sayılı araç sigortacısı ... Sigorta Şirketi'nin dava öncesinde 15.000,00-TL hasar ödemesi ve 3.750,00-TL değer kaybı zararı ödemesinde bulunduğu, davalının 50.000,00-TL poliçe limitinden bakiye 31.250,00-TL poliçe limiti kaldığı ve bu miktarın görülmekte olan davada talep edilen ve tespit edilen zararları karşılamaya yeterli olduğu görülmüştür.
7-Davacı vekilinin sunduğu değer artırım dilekçesiyle dava değerini, mahkememizce tespit edilen zarar miktarlarına yükselttiği, poliçe limiti tükenen ... A.Ş.'ye yönelik davanın ise takip edilmediğinin belirtildiği görülmüştür.
8-Davacı tarafça tarafların kusurları oranında sorumlulukları yoluna gidildiğinden 6100 sayılı HMK'nın 326/3. Maddesi uyarınca davalıların kusur oranları nispetinde yargılama giderlerinden sorumluluklarına karar verilmiştir.
9-"6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/23273 Esas, 2022/901 Karar sayılı ilamı aynı doğrultudadır.)
Eldeki davada, dava öncesi davalı sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmiş olması karşısında ayrıca zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmediği halde davacı yanca arabuluculuğa başvurulmuş olmasından dolayı ortaya çıkan ücretin davalıya yüklenmesi mümkün bulunmadığından, arabuluculuk ücretinin davacıya yüklenmesi doğru olmuştur. "(İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20.Hukuk Dairesi'nin 2024/762 Esas 2024/687 Karar sayılı 25/04/2024 tarihli ilamı)
Yukarıda alıntılanan istinaf ilamı ve Yargıtay 4.Hukuk Dairesi'nin istikrarlı uygulamasına göre, sigorta şirketine yazılı başvuru dava şartının bulunduğu uyuşmazlıklarda arabuluculuk başvuru şartı zorunlu olmadığı halde davacı tarafça bu yola gidilmesi halinde bu tutarın davacıya yükletilmesi gerekmektedir. Mahkememizce Yargıtay ve istinaf uygulaması dikkate alınarak, Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan arabuluculuk ücretinin davacı üzerine yükletilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
DAVANIN KABULÜNE;
1-Bakiye hasar bedeli talebinin KABULÜNE, 4.372,42-TL bakiye hasar bedelinden kaynaklanan maddi tazminatın davalılar... ve ...Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nden kaza tarihi 13/05/2022'den itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-Bakiye hasar bedeli talebinin KABULÜNE, 1.457,47-TL bakiye hasar bedelinden kaynaklanan maddi tazminatın davalılar ... Sigorta Şirketi ve ...'den, davalı sigorta şirketinin sorumluluğu bakiye poliçe limiti 31.250,00-TL aşılmamak kaydıyla müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, tazminat miktarına davalı ... yönünden kaza tarihi 13/05/2022'den, davalı ... Sigorta Şirketi yönünden temerrüt tarihi 04/07/2022 tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine,
3-Bakiye değer kaybı zararı talebinin KABULÜNE, 10.000,00-TL bakiye değer kaybı zararından kaynaklanan maddi tazminatın davalılar... ve ...Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nden kaza tarihi 13/05/2022'den itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Bakiye değer kaybı zararı talebinin KABULÜNE, 1.250,00-TL bakiye değer kaybı zararından kaynaklanan maddi tazminatın davalılar ... Sigorta Şirketi ve ...'den, davalı sigorta şirketinin sorumluluğu bakiye poliçe limiti 31.250,00-TL aşılmamak kaydıyla müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,, tazminat miktarına davalı ... yönünden kaza tarihi 13/05/2022'den, davalı ... Sigorta Şirketi yönünden temerrüt tarihi 07/10/2023 tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine,
5-İkame araç zararı talebinin KABULÜNE,
a-4.687,50-TL ikame araç zararından kaynaklanan maddi tazminatın davalılar... ve ...Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nden kaza tarihi 13/05/2022'den itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
b-1.562,50-TL ikame araç zararından kaynaklanan maddi tazminatın davalı ...'den kaza tarihi 13/05/2022'den itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine,
6-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.593,66-TL harçtan peşin olarak alınan 427,60-TL ile tamamlama harcı olarak alınan 397,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 768,66-TL karar ve ilam harcının;
a-627,98-TL'sinin davalılar... ve...Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
b-140,68-TL'sinin davalılar ... ve ... Sigorta Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, davalı ... Sigorta Şirketi'nin bu harcın yalnızca 89,20-TL'lik kısmıyla sınırlı olarak sorumlu tutulmasına,
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına takdir edilen 19.059,92-TL vekalet ücretinin davalılar... ve...Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
8-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına takdir edilen 4.269,97-TL vekalet ücretinin ... ve ... Sigorta Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalı ... Sigorta Şirketi'nin vekalet ücretinin yalnızca 2.707,47-TL'lik kısmıyla sınırlı olarak sorumlu tutulmasına,
9-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 427,60-TL ile tamamlama harcı olarak yatırılan 397,40-TL toplamı 825,00-TL harcın;
a-674,00-TL'sinin davalılar... ve...Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
b-151,00-TL'sinin davalılar ... ve ... Sigorta Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalı ... Sigorta Şirketi'nin bu harcın yalnızca 95,75-TL'lik kısmıyla sınırlı olarak sorumlu tutulmasına,
10-Davacı tarafça sarf edilen 427,60-TL başvuru harcı, 1.565,00-TL posta ve tebligat ücreti, 7.000,00-TL bilirkişi ücreti toplamı 8.992,60-TL yargılama giderinin,
a-6.744,45-TL'sinin avalılar... ve...Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
b-2.248,15-TL'sinin davalılar ... ve ... Sigorta Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
11-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve resen ilgili taraflara iadesine,
12-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından karşılandığı anlaşılan 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, bu hususta harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair, davacı vekili ile davalı... A.Ş. vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda, dava değerinin 6100 Sayılı HMK'nın 341/2. Maddesinde gösterilen İstinaf kanun yolu başvuru sınırının altında kalması nedeniyle kesin nitelikte olduğu ve kanun yoluna başvurulamayacağı açıklanmak sureti ile açık yargılama sonunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/10/2024
Katip...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır