T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/43 Esas
KARAR NO : 2025/889
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 17/01/2024
KARAR TARİHİ : 09/10/2025
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde; Davacıya ait araç kaza tarihinde İzmir Buca Forbes Sokağı üzerinde düz olarak seyretmekteyken, davalı sürücü ...eride girmiş ve davacının olduğu şeride kuralsız bir şekilde geçiş yaptığını, davalı sürücü yanlış şeride girmesi neticesinde davacı aracına çarpmış olup, çarpma sonucunda aracın ciddi şekilde hasar gördüğünü, kaza neticesinde araç uzun bir süre serviste kaldığını ve davalıların gerekli ödemeleri yapmadığı için motosikletin tamirinin hala sağlanmadığını, dava konusu kazanın meydana gelmesinde davacı kusursuz ve davalı sürücü kusurlu bulunduğunu, davalıya ait aracın sigortacısı tarafından değer kaybı bedeli olarak davacıya oldukça düşük bir miktar ödeme yapıldığını, ancak ödenen bedel yeni olarak alınan ve daha önce kazaya karışmayan araçtaki değer kaybını karşılamadığı gibi meydana gelen kaza neticesinde davacının aracını uzun bir süre kullanamadığından ve motosiklette oluşan yüksek miktarlı hasarlar giderilmediğinden davacı işbu zararlarının tazmini için sigortaya ve arabuluculuk yoluna başvuru yapıldığını, taraflar arasında anlaşma sağlanamadığını, açıklanan nedenlerden dolayı, davanın kabulü ile müvekkilinin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ve belirsiz alacak kalemleri yönünden alacağın belirli hale gelmesi anında, talebi belirli hale getirme hakkımız baki kalmak kaydı ile müvekkiline ait araçta meydana gelen şimdilik; 100,00-TL hasar bedelinin, 100,00-TL değer kaybı bedelinin, 100,00-TL kazanç kaybı bedelinin ve 100,00-TL ikame araç bedelinin kaza tarihinden itibaren temerrüt faiziyle beraber davalılardan tahsiline, 840,00-TL eksper raporu ücretinin yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı Sigorta Şirketi vekili, cevap dilekçesinde; olmasından dolayı İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesine, davacının belirsiz alacak davası açmakta hukuki menfaati olmadığından davanın usulden reddini, davacının değer kaybına ilişkin zararı karşılandığından işbu haksız davanın reddini, davacının araç mahrumiyeti bedeli ve manevi tazminat taleplerinin müvekkil şirket yönünden poliçe teminat kapsamı dışında olması nedeniyle reddini, her halde kusur oranlarının tespit edilebilmesi için konusunda uzman bilirkişi aracılığıyla inceleme yaptırılmasını, her durumda müvekkili şirketin yargılama giderleri ve vekâlet ücretinden sorumlu tutulmamasını talep etmiştir.
Davalı..., Cevap Dilekçesinde; 4 Eylül 2023 günü saat 14.30 civarında Buca Seyfi Demirsoy Devlet Hastanesi'nin önünde seyir halinde iken karşı yönden gelen...lakalı motosiklet sürücüsünün çok süratli şekilde karşı şeritten geldiğini, davacı sürücünün aracın hâkimiyetini kaybederek yaklaşık 3-4 metre kayarak kendisinin (davalının) şeridine geçip, aracının sol tamponuna çarptığını, kaza olur olmaz, çevreden davacının tanıdığı kişilerin hızlıca motoru yerden kaldırarak yolun kenarına çektiklerini, bu nedenle kazanın fotoğrafını çekmesinin engellendiğini, kendisi daha aracımdan inip davacının iyi olup olmadığına bakamadan motorun kaldırılmış olduğunu, aracından iner inmez 112' yi arayarak ambulans ve trafik ekiplerine haber verdiğini, kazada herhangi bir kusurunun bulunmadığını, geçen sürede aracın tamir ettirilmemiş olmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, motosikletin pahalı model olmayıp kazada çok az hasar aldığını, çalışma hayatını devam etmeye çalışan kimse bu denli küçük hasarı tamir ettirip çalışmasına devam edeceği kanaatinde olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Kaza tespit tutanağı, hasar dosyası, bilirkişi raporu, delil olarak değerlendirilmiştir.
Bilirkişi heyetinden alınan 18/07/2024 tarihli raporun sonuç kısmına göre; "...S O N U Ç: 04.09.2023 tarihinde Davacı sürücü... sevk ve idaresindeki...plakalı motosiklet ile Davalı sürücü ... sevk ve idaresindek... plakalı araçlar arasında meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası sebebiyle;
1)... Plaka sayılı davacı motosiklet sürücüsü... 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 52/b maddesini ihlal ettiğinden dolayı KAZANIN OLUŞUMUNA TAMAMEN HATASI İLE ETKEN OLDUĞU,
2)...laka sayılı davalı araç sürücüsü ...meydana gelen KAZANIN OLUŞUMUNA ETKEN KURAL İHLALİ OLMADIĞI,
3)Davacıya ait... plakalı motosiklette meydana gelen toplam hasar miktarının Yedek Parça + İşçilik + KDV dahil 51.402,00 TL olduğu,
4)Davacı aracının kaza tarihi itibariyle serbest piyasa koşullarına göre 2.el piyasa rayiç değerinin 65.000,00 TL civarı olduğu,
5) Davacı aracının Sovtaj (Onarımı yapılmamış hurda olarak) değerinin 15.000,00 TL civarı olduğu,
6)Davacıya ait aracın onarım tutarının 2.El piyasa rayiç değerinin %79 nu aştığı için Yargıtay Kararları doğrultusunda Tamirinin Ekonomik Olmadığı Pert-Total Uygulaması yapılmasının gerekli olduğu ve Gerçek Hasar Miktarının 50.000,00 TL (Ellibinlira) olduğu,
7)Davacıya ait... plaka no.lu...) tipindeki motosiklet uğramış olduğu kaza nedeniyle PERT/TOTAL olarak kabul görmüş olduğundan Yargıtay Kararları uyarınca ayrıca Değer Kaybı oluşmayacağı,
8) Dava konusu...plaka sayılı 2023 Model yılı,... (...) tipindeki motosiklet Pert/Total olarak kabul edildiğinden davacının aynı özelliklere sahip bir motosikleti temin edebilmesi için gerekecek olan 12 günlük makul süre içerisindeki ikame araç bedelinin 6.150,00 TL olduğu..." Şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Mahallinde yapılan keşif sonucunda bilirkişi tarafından düzenlenen 22/11/204 tarihli raporun sonuç kısmına göre; "...1) ...lakalı Motosiklet Sürücüsü...”in;
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 52/1BMaddesinde b) Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak, zorundadırlar.
Kurallarını ihlal ettiği; için bu kazanın oluşumunda ETKEN OLDUĞU ;
2)... Plakalı otomobil Sürücüsü...n; 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununca ETKEN OLMADIĞI kanaatine varılmıştır." Şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
1-Dava, trafik kazası nedeniyle oluşan maddi zararların tazmini talepli maddi tazminat davasıdır.
2-Taraflar arasındaki uyuşmazlık trafik kazasının meydana gelmesindeki kusur dağılımı, davacıya ait araçta oluşan hasarın onarım bedeli ve onarımı sonrasında değer kaybı zararı oluşup oluşmadığı, aracın kullanılamadığı dönem için araç mahrumiyeti ve kazanç kaybı zararının miktarının belirlenmesi ve davalılardan tahsili talebi noktalarında toplanmıştır.
3-Taraflar arasındaki uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanmaktadır.
Trafik kazaları sonucu uğranan zararın tazmini hususunda temel dayanak haksız fiil sorumluluğudur.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun;
85/1. maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”;
85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.
Haksız fiil sorumluluğu, "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
49. maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.
Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
50. maddesi, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır."
Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır. Yargısal içtihatlar ve doktrine göre haksız fiilin unsurları;-Fiil, davranış,
-Fiilin hukuka aykırı olması
-Zararın meydana gelmesi,
-Kusur,
-Fiil ve zarar arasında illiyet bağı bulunması, olarak sıralanmaktadır.
Yine TBK'nın 50. maddesi ile "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmü düzenlemesi uyarınca zarar gören zararı ile zarar verenin kusurlu olduğunu ispatla mükellef kılınmıştır.
4-Dava konusu uyuşmazlıkta davalılar arasında zarar verdiği ileri sürülen aracın sigortacısı olan ... Sigorta Anonim Şirketi'nin de bulunduğu ve uyuşmazlıkta sigorta hukuku uygulanacağı, bu haliyle uyuşmazlığın çözümünde Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen sigorta hukukunun uygulanacak olması nedeniyle mutlak ticari dava niteliğinde olduğu ve bu itibarla uyuşmazlığın asliye ticaret mahkemesi görev alanına girdiği değerlendirilmiştir.
5-Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.” şeklinde ifade edilmiştir.
Somut olayda, davalı...Sigorta Anonim Şirketi'nin davalının maliki ve sürücüsü olduğu... sayılı aracın 02/07/2023-02/07/2024 tarihleri aralığında KZMMS sigorta poliçesi ile sigortacısı olduğu, kaza tarihi 04/09/2023 itibariyle davalı sigorta şirketinin poliçeden kaynaklanan sorumluluk üst sınırının 120.000,00-TL olduğu görülmüştür.
6-Haksız fiil sorumluluğunun tespiti bakımından öncelikle zarara sebebiyet veren trafik kazasının gerçekleşmesinde tarafların kusur durumlarının değerlendirilmesi gerekmektedir.
Mahkememizce kaza tespit tutanağı ve dosya kapsamında toplanan deliller çerçevesinde kusur durumlarının ve kural ihlallerinin tespiti için adli trafik bilirkişiden rapor alınmış, dosyaya sunulan adli trafik bilirkişi...arafından düzenlenen 18/07/2024 tarihli bilirkişi raporunun kusura ilişkin bölümünde dava konusu kazanın davacı araç sürücüsü ...in KTK'nın 52/b maddesine yönelik kural ihlali nedeniyle gerçekleştiği, davalı araç sürücüsü...n kural ihlalinin bulunmadığı yönünde görüş bildirilmiştir.
Rapora karşı davacı vekili tarafından sair itirazlar ileri sürülmekle, kaza mahallinde adli trafik bilirkişi ... eşliğinde keşif yapılarak her iki araç sürücülerinin beyanları ve yer göstermeleri suretiyle yeniden kusur raporu alınmış, dosyaya sunulan 30/10/2024 tarihli bilirkişi raporunda da benzer şekilde davacının KTK 52/1-b maddesine yönelik kural ihlali nedeniyle kazanın gerçekleştiği, davalı araç sürücüsünün kural ihlali bulunmadığı yönünde görüş bildirilmiştir.
Rapora karşı davacı vekilince itirazlarda bulunulduğu, özellikle kazanın gerçekleştiği nokta itibariyle davalı araç sürücüsünün şerit ihlali gerçekleştirdiğinin ileri sürüldüğü gözetilerek dosya ATK Trafik İhtisas Dairesi'ne tevdi edilerek rapor alınmış, dosyaya sunulan 25/07/2025 tarihli ATK Trafik İhtisas Dairesi raporunda;
"A) Davalı sürücü ..., sevk ve idaresindeki kamyonet ile gündüz vakti meskun mahalde seyir halinde iken olay mahalline gelerek solundaki yolun sağ şeridine katılmaya çalıştığı sırada, karşı yönden şerit ihlaliyle gelen davacı sürücü idaresindeki motosikletle karıştığı olayda atfı kabil kusuru bulunmamaktadır.
B) Davacı sürücü..., sevk ve idaresindeki motosiklet ile gündüz vakti meskun mahalde seyri sırasında yola gereken dikkat ve özeni göstermesi, görüş ve hareket alanını kontrol altında bulundurması, seyrini seyir istikametinin sağını takiben müteyakkız sürdürmesi gerekirken bahsedilen bu hususlara riayet etmediği, iki yönlü yolun karşı yön bölümüne geçerek ilerlediği sırada karşı yönden gelmekte olan ve yola katılmaya çalışan davalı sürücü idaresindeki kamyonete devrilip savrularak çarptığı anlaşılmakla, meydana gelen olayda asli kusurludur. "
Şeklinde görüş sunulduğu ve dava konusu kazanın davacı araç sürücüsünün asli ve %100 kusuruyla gerçekleştiği belirtilmiştir.
Rapora karşı davacı vekilince sair itirazlar ileri sürülmüş ise de, dava konusu kazanın gerçekleşmesine dair kaza tespit tutanağı anlatımında davacı araç sürücüsünün kendi sevk ve idaresindeki motosikleti devirmek suretiyle ve savrularak araca çarpmanın gerçekleştiği, trafiğin yoğun olduğunun her iki araç sürücüsünce ittifakla beyan edildiği yol şartları içerisinde aracın güvenli sürüş ve duruş mesafesi kurallarına uygun olarak kullanılması gerektiği halde bu hususta gerekli dikkate ve özenin gösterilmemesi nedeniyle kazanın meydana geldiği anlaşıldığından dosyada mevcut 3 farklı bilirkişi raporunda yer alan görüşe iştirakle dava konusu kazanın davacının asli ve %100 kusuruyla meydana geldiği kabul edilmiştir.
7-Davalı araç sürücüsü ve sigortacısının sorumluluğu araç sürücüsünün kusuru oranında olup, kazanın meydana gelmesinde davalı tarafın kusur sorumluluğu bulunmadığından meydana gelen zararın davalılardan talep edilemeyeceği dikkate alınarak kusur yönünden ispat edilemeyen davanın reddine karar verilmiştir.
8-Davacı tarafça ekspertiz raporu gideri harçlandırılmış ise de yerleşik yargısal uygulamada ekspertiz masrafları yargılama giderleri kapsamında sayıldığından bu kısım yönünden davalı sigorta şirketi lehine vekalet ücreti takdir edilmemiş, sigorta şirketi yönünden yalnızca hasar bedeli ve değer kaybı zararı talep edildiğinden yalnızca bu kısma isabet eden dava değeri olan 200,00-TL üzerinden vekalet ücreti takdir edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40-TL harçtan peşin olarak alınan 427,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davalı... Sigorta Anonim Şirketi yararına takdir edilen 200,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalı ...Sigorta Anonim Şirketi'ne verilmesine,
4-Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı ... tarafından sarf edilen 150,00-TL posta masrafından ibaret yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ...'a verilmesine,
6-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve resen ilgili taraflara iadesine,
7-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından karşılandığı anlaşılan 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, bu hususta harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize bir dilekçe verilmesi veya tutanağa geçirilmek kaydıyla mahkememiz zabıt katibine beyanda bulunmak ve bu beyanın mahkememiz Hakimi tarafından onaylanması sureti ile istinaf kanun yoluna gidilebileceği, yasal süre içinde istinaf kanun yoluna başvurulmadığı takdirde kararımızın kesinleşeceği, yasal sürede istinaf kanun yoluna gidilmesi halinde dosyanın ilgili İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'ne istinaf konusunda karar verilmek üzere gönderileceği açıklanmak sureti ile açık yargılama sonunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.09/10/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
E imza