T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/441 Esas
KARAR NO: 2024/477
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/04/2023
BİRLEŞEN İZMİR 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN
2024/422 ESAS 2024/462 KARAR SAYILI DOSYASINDA
DAVA TARİHİ: 14/04/2023
KARAR TARİHİ: 23/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVA
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesi özetle;müvekkilinin sigortalısı dava dışı... Dış Ticaret A.Ş.’nin Hollanda’da mukim Alıcısı... B.V firmasına sattığı 26 palet, 3.391 kutu “Taze Soğutulmuş Çipura, Levrek, Levrek Fileto ve Çipura Fileto Balığı” emtianın... numaralı Nakliyat ...Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, emtianın Aydın'dan İspanya'ya kadar olan taşımasını 2 nolu davalı ...Ltd. Şti. ile anlaşıldığını ve 16.02.2022 tarihli ... numaralı navlun e-faturasının tanzim edildiğini, yüklemenin ... Ltd. Şti. sorumluluğunda...plakalı araçlar ile gerçekleştirildiğini, emtianın...r ile Igoumenitsa/Yunanistan Limanından Brindisi/İtalya Limanına kadar taşınması için 1 nolu davalı... Gemisi donatanı/taşıyanı ... SPA’ya İzafeten Acentesi ...A.Ş.’nin sorumluluğunda... isimli Roro gemisine bindirildiğini, feribot Yunanistan'ın Korfu Adası açıklarında seyir halinde iken 18.02.2022 tarihinde yangın hadisesinin meydana geldiğini, Yunanistan Sahil Güvenliği tarafından yangının yaklaşık 15 günde kısmen kontrol altına alınabildiğini, geminin römorkörler ile Yunanistan/Astakos Limanına çekildiğini, söndürme ve kurtarma çalışmalarının burada devam ettiğini, taşımada kullanılan ... taşıyıcı plakalı araçların gemiden kurtarılan araçlar arasında olmadığını, emtianın araçlarla birlikte tamamının yanarak zayi olduğunun ekspertiz raporuyla tespit edildiğini, hasarın poliçe teminat kapsamında olduğunu, müvekkili tarafından sigortalıya 101.214,16 Euro ödendiğini, tazminat makbuzu ve temlikname belgesi uyarınca sigortalının haklarına halef ve temellük olduğunu, TTK m. 105 uyarınca 1 nolu davalının emtianın taşıma koşullarına elverişli olarak nakliye edilmesinden tam ve eksiksiz bir şekilde alıcısına tesliminden dolayı sorumluluğu bulunduğunu, 2 nolu davalının karayolu CMR taşıma senedi ve tanzim edilen navlun faturası tahtında ve navlunu tahsil eden sıfatıyla TTK m. 875 uyarınca sorumluluğu bulunduğunu, taraflarla arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını, davalıların ihtar ve ihbarlara rağmen alacağı ödemediklerini belirterek müvekkili sigorta şirketinin dava dışı sigortalısına ödeyerek TTK m. 1472 uyarınca haklarına halef olduğu 101.214,16 Euro alacağın fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ödeme tarihi olan 11.05.2022 tarihinden itibaren en yüksek işlemiş ve işletilecek TBB Mevduat Euro değişen oranlarda faiziyle birlikte aynen veya fiili ödeme günündeki Merkez Bankası Efektif satış bedeline göre belirlenecek TL karşılığının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava ettiği görülmüştür.
CEVAP: Davalı ... Konteyner Taşımacılık A.Ş. Vekilinin cevap dilekçesi ve duruşmalarda özetle; TTK m. 105 uyarınca, sadece aracılıkta bulunduğu veya yaptığı sözleşmelerle ilgili uyuşmazlıklardan dolayı müvekkiline izafeten acenteye karşı dava açılabileceğini, yangının meydana geldiği deniz yolu taşımacılığının Yunanistan ve İtalya arasında yapılmasının planlandığını, müvekkilinin bu taşımanın hiçbir aşamasında acentelik hizmeti sağlamadığını, müvekkili ..., ... Spa tarafından yapılacak olan taşımacılığa ilişkin konşimento düzenlenmediğini, Türkiye'de mukim ...'un, yükleme ve tahliye limanı Türkiye'de olmayan deniz taşımacılığı için acentelik hizmeti vermesinin fiilen mümkün olmadığını, uyuşmazlığın acentenin aracılık ettiği sözleşmeden kaynaklanmadığından ve konşimento acente tarafından imzalanmadığından müvekkilinin davada pasif husumet ehliyeti bulunmadığını, davanın husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, dava konusu emtianın...plakalı kara nakliyesi aracı ile Aydın’dan Yunanistan'a kadar kara yoluyla taşındığını, kara nakliyesi aracının Yunanistan'ın Igoumenitsa Limanında ... gemisine yüklendiğini, müvekkilinin bu taşımada acentelik hizmeti vermediğini, bu nedenle... Spa'ya izafeten müvekkiline Türk Mahkemesinde dava açılabilmesinin hukuken mümkün olmadığını, ...Spa'nın adresinin ... Campodisola, 13 ... Napoli İtalya olduğunu, davada yabancılık unsuru bulunduğunu, davacının sigortalısı ile yetki sözleşmesi bulunmadığını, MÖHÜK hükümlerine göre tayin edilmesi gerektiğini, MÖHÜK m. 40'da Türk Mahkemelerinin milletlerarası yetkisi, iç hukukun yer itibariyle yetki kurallarına göre tayin edileceği hükmünün bulunduğunu ve HMK m. 6'ya atıf yapıldığını ve bu madde kapsamında "davalının yerleşim yeri mahkemesinin" yetkili kılındığını, ... numaralı konşimentonun Taşıma Sözleşmesine İlişkin Şartlarının "Hukuk ve Yargı Yeri" Başlıklı ikinci maddesinde ise Napoli Mahkemelerinin yetkili kılındığını, davanın yetkisizlik nedeniyle reddinin, davacı sigorta şirketinin aktif dava ehliyetini ispatlaması gerektiğini, dava dışı sigortalının gerçek bir zararının bulunduğu ve ödendiği iddia edilen tazminatın geçerli bir sigorta sözleşmesine istinaden ödendiğinin ispatlanması için dava dışı sigortalı firmanın ticari defterlerinin incelenmesi gerektiğini, davacı sigorta şirketinin aktif dava ehliyetinin olmaması halinde davanın usulden reddi gerektiğini, müvekkiline izafeten dava açılamayacağını, müvekkilinin UYAP'ta doğrudan davalı olarak kaydedildiğini ve bu kaydın düzeltilmesi gerektiğini, ... numaralı konşimento tahtında yapılan taşımalara ilişkin davacı ile davalı tarafların aynı olduğu beş ayrı dava dosyası (... ve ... Esas) açıldığını, taşıyanın meydana gelen yangından sorumlu tutulabilmesi için, taşıyanın ya da adamlarının özen yükümlülüklerini yerine getirmemesi, gemiyi yüke ve denize elverişli olarak sefere çıkarmaması, yangının meydana gelmesinde kusuru bulunması gerektiğini, söz konusu uyuşmazlıkta sayılan durumlardan herhangi birinin mevcut olmadığını, ... gemisinin, seferine başlamadan önce yapılması gereken tüm denetimleri tamamladığını, geminin yüke, yola ve denize elverişli olarak seferine başladığını, müvekkilinin 6102 Sayılı TTK m. 1062 ya da 6098 Sayılı TBK m. 66 uyarınca ...gemisi donatanının sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkilinin üçüncü kişi konumundaki davacı sigorta şirketinin, yangın sebebiyle oluşan zararını donatandan talep edebilmesi için, söz konusu zararın gemi adamlarının vazifelerini yerine getirdikleri sırada işledikleri bir kusurundan kaynaklanmış olması gerektiğini, zararın oluşmasına sebep olan yangının meydana gelmesinde gemi adamlarının herhangi bir kusurunun bulunmadığını, TTK m. 1186/1 hükmü gereğince taşıyanın navlun sözleşmelerinden doğan sorumluluklarının sınırlandırıldığını, kabul anlamına gelmemekle beraber bir an için ... gemisi donatanının sorumlu olduğu düşünülse dahi bu sorumluluğu sınırlı olacağını belirterek davanın milletlerarası yetkisizlik nedeniyle, pasif husumet yokluğundan, konşimentodaki yetki şartı nedeniyle uyuşmazlığın çözümünde Napoli Mahkemelerinin yetkili olması nedeniyle davanın yetkisizlik nedeniyle, aktif husumet yokluğundan ve esasa girilmesi halinde ...ın/donatanın sorumluluğu bulunmaması nedeniyle ... gemisi donatanı aleyhine açılan davanın esastan reddine, aksi halde sınırlı sorumluluk tutarını aşan taleplerin reddine karar verilmesini ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Gübre Pazarlama Gıda Ticaret Ve Taş. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesi özetle; Davanın uluslararası bir taşımayı ihtiva ettiğinden ihtilafın çözümünde Türkiye’nin 07.12.1995 tarihli ve 3939 sayılı Kanunla katılmayı uygun bulduğu ve 31.10.1995 tarihinden itibaren de protokole taraf olduğu Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi (CMR Konvansiyonu) hükümlerinin uygulanması gerektiğini, dava konusu taşımada müvekkilinin ... plakalı karayolu taşıtına yüklediğini ve bu yük boşaltılmadan TIR ile birlikte diğer davalının donatanı olduğu Euroferry Olympia adlı gemiye yüklendiğini, araç gemide iken çıkan yangın neticesinde de emtia ve emtiayı taşıyan araç tamamen zayi olduğunu, müvekkilinin yangının çıkışında bir fiil ya da ihmali tespit edilmediği gibi ziya da emtianın gemide taşınma sırasında ve bu sebeple oluştuğundan artık davalı karayolu taşıyıcısının sorumluluğunun, sanki davacı gönderen ile davalı arasında denizyolu ile taşıma sözleşmesi yapılmış gibi kabul edilerek buna göre belirlenmesi gerektiğini, somut olaya "Deniz Hukuku" ve Türk Ticaret Kanunu Beşinci Kitabında yer alan "Deniz Ticareti Hükümleri (TTK m. 931-1400)" uygulanması gerektiğini, dava konusu emtianın 18.02.2022 tarihinde yanarak zayi olduğunu, davanın TTK m. 1188/1f uyarınca bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, davanın hak düşürücü süre yönünden reddi gerektiğini, dava konusu ve davacı ile davalı tarafların aynı olduğu..., ... Esas sayılı dava dosyalarının aynı anda açıldığını, usul ekonomisi yönüyle söz konusu 7 dosyanın birleştirilmesini ya da aralarında bir dosyanın pilot dosya olarak seçilerek diğer dosyaların bekletici mesele yapılması gerektiğini, ekspertiz raporunda da belirlendiği üzere hasarın gece 04:30'da gemide çıkan ve rüzgarlı-kötü hava koşulları nedeni ile 15 gün boyunca kontrol altına alınamayan bir yangın neticesinde oluştuğunu, kara taşıyıcısı olan ve gemide diğer araçlar ile birlikte park halinde geminin varış limanına ulaşmasını bekleyen müvekkilinin kara taşıyıcısının gemideki yangında hiçbir kusuru bulunmadığını, müvekkilinin de aracının yanarak kullanılmaz hale geldiğini, TTK m. 1179 ve 1180 somut olaya uygulandığında deniz taşıyıcısı diğer davalının ve kara taşıyıcısı olan müvekkilinin dava konusu olayda meydana gelen hasardan sorumlu tutulamayacağını, TTK m. 1180 ve CMR m. 17/2 uyarınca davanın reddi gerektiğini, hasar kabul anlamına gelmemek kaydıyla taşımada taşıyanın sorumluluk sınırının TTK m. 1186 uyarınca belirlenen sınırı aşamayacağını, davacının mal değerini aşan emtia sigortası ödemesini nasıl hesapladığının belirsiz olduğunu, buna ilişkin yeterli delil sunulmadığından dava değerini kabul etmediklerini, sözleşmeye aykırılık kaynaklı zararlarda tazminat faizinin ödeme tarihinden değil dava tarihinden istenebileceğini, davacının hasarı ödedikten sonra davalı taşıyıcıyı temerrüde düşürdüğüne ilişkin bir ihtarname bulunmadığını belirterek davanın hak düşürücü süre ve esastan reddini, yargılama harç ve giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Karar Sayılı Dosyasında;
DAVA:Müvekkilinin sigortalısı dava dışı ... Dış Ticaret A.Ş.’nin İspanya'da mukim alıcısı .... firmasına sattığı 4 palet, 288 kutu “Taze Soğutulmuş Çipura ve Levrek Balığı” emtianın ... numaralı Nakliyat ...Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, emtianın Aydın'dan İspanya'ya kadar olan taşımasını 2 nolu davalı ... Ltd. Şti. ile anlaşıldığını ve 16.02.2022 tarihli ... numaralı navlun e-faturasının tanzim edildiğini, yüklemenin ... Ltd. Şti. sorumluluğunda ... plakalı araçlar ile gerçekleştirildiğini, emtianın... plakalı araçlar ile Igoumenitsa/Yunanistan Limanından Brindisi/İtalya Limanına kadar taşınması için 1 nolu davalı ... Gemisi donatanı/taşıyanı ... SPA’ya İzafeten Acentesi ... A.Ş.’nin sorumluluğunda... isimli Roro gemisine bindirildiğini, feribot Yunanistan'ın Korfu Adası açıklarında seyir halinde iken 18.02.2022 tarihinde yangın hadisesinin meydana geldiğini, Yunanistan Sahil Güvenliği tarafından yangının yaklaşık 15 günde kısmen kontrol altına alınabildiğini, geminin römorkörler ile Yunanistan/Astakos Limanına çekildiğini, söndürme ve kurtarma çalışmalarının burada devam ettiğini, taşımada kullanılan ... taşıyıcı plakalı araçların gemiden kurtarılan araçlar arasında olmadığını, emtianın araçlarla birlikte tamamının yanarak zayi olduğunun ekspertiz raporuyla tespit edildiğini, hasarın poliçe teminat kapsamında olduğunu, müvekkili tarafından sigortalıya 8.078,40 Euro ödendiğini, tazminat makbuzu ve temlikname belgesi uyarınca sigortalının haklarına halef ve temellük olduğunu, TTK m. 105 uyarınca 1 nolu davalının emtianın taşıma koşullarına elverişli olarak nakliye edilmesinden tam ve eksiksiz bir şekilde alıcısına tesliminden dolayı sorumluluğu bulunduğunu, 2 nolu davalının karayolu CMR taşıma senedi ve tanzim edilen navlun faturası tahtında ve navlunu tahsil eden sıfatıyla TTK m. 875 uyarınca sorumluluğu bulunduğunu, taraflarla arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını, davalıların ihtar ve ihbarlara rağmen alacağı ödemediklerini belirterek müvekkili sigorta şirketinin dava dışı sigortalısına ödeyerek TTK m. 1472 uyarınca haklarına halef olduğu 8.078,40 Euro alacağın fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ödeme tarihinden itibaren en yüksek işlemiş ve işletilecek TBB Mevduat Euro değişen oranlarda faiziyle birlikte aynen veya fiili ödeme günündeki Merkez Bankası Efektif satış bedeline göre belirlenecek TL karşılığının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... Gübre Pazarlama Gıda Ticaret Ve Taş. Ltd. Şti. Vekilinin cevap dilekçesi özetle; davanın uluslararası bir taşımayı ihtiva ettiğinden ihtilafın çözümünde Türkiye’nin 07.12.1995 tarihli ve 3939 sayılı Kanunla katılmayı uygun bulduğu ve 31.10.1995 tarihinden itibaren de protokole taraf olduğu Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi (CMR Konvansiyonu) hükümlerinin uygulanması gerektiğini, dava konusu taşımada müvekkilinin... yüklediğini ve bu yük boşaltılmadan TIR ile birlikte diğer davalının donatanı olduğu ... adlı gemiye yüklendiğini, araç gemide iken çıkan yangın neticesinde de emtia ve emtiayı taşıyan araç tamamen zayi olduğunu, müvekkilinin yangının çıkışında bir fiil ya da ihmali tespit edilmediği gibi ziya da emtianın gemide taşınma sırasında ve bu sebeple oluştuğundan artık davalı karayolu taşıyıcısının sorumluluğunun, sanki davacı gönderen ile davalı arasında denizyolu ile taşıma sözleşmesi yapılmış gibi kabul edilerek buna göre belirlenmesi gerektiğini, somut olaya "Deniz Hukuku" ve Türk Ticaret Kanunu Beşinci Kitabında yer alan "Deniz Ticareti Hükümleri (TTK m. 931-1400)" uygulanması gerektiğini, dava konusu emtianın 18.02.2022 tarihinde yanarak zayi olduğunu, davanın TTK m. 1188/1f uyarınca bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, davanın hak düşürücü süre yönünden reddi gerektiğini, dava konusu ve davacı ile davalı tarafların aynı olduğu...Esas sayılı dava dosyalarının aynı anda açıldığını, usul ekonomisi yönüyle söz konusu 7 dosyanın birleştirilmesini ya da aralarında bir dosyanın pilot dosya olarak seçilerek diğer dosyaların bekletici mesele yapılması gerektiğini, ekspertiz raporunda da belirlendiği üzere hasarın gece 04:30'da gemide çıkan ve rüzgarlı-kötü hava koşulları nedeni ile 15 gün boyunca kontrol altına alınamayan bir yangın neticesinde oluştuğunu, kara taşıyıcısı olan ve gemide diğer araçlar ile birlikte park halinde geminin varış limanına ulaşmasını bekleyen müvekkilinin kara taşıyıcısının gemideki yangında hiçbir kusuru bulunmadığını, müvekkilinin de aracının yanarak kullanılmaz hale geldiğini, TTK m. 1179 ve 1180 somut olaya uygulandığında deniz taşıyıcısı diğer davalının ve kara taşıyıcısı olan müvekkilinin dava konusu olayda meydana gelen hasardan sorumlu tutulamayacağını, TTK m. 1180 ve CMR m. 17/2 uyarınca davanın reddi gerektiğini, hasar kabul anlamına gelmemek kaydıyla taşımada taşıyanın sorumluluk sınırının TTK m. 1186 uyarınca belirlenen sınırı aşamayacağını, davacının mal değerini aşan emtia sigortası ödemesini nasıl hesapladığının belirsiz olduğunu, buna ilişkin yeterli delil sunulmadığından dava değerini kabul etmediklerini, sözleşmeye aykırılık kaynaklı zararlarda tazminat faizinin ödeme tarihinden değil dava tarihinden istenebileceğini, davacının hasarı ödedikten sonra davalı taşıyıcıyı temerrüde düşürdüğüne ilişkin bir ihtarname bulunmadığını belirterek davanın hak düşürücü süre ve esastan reddini, yargılama harç ve giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Konteyner Taşımacılık A.Ş. Vekilinin cevap dilekçesi özetle; TTK m. 105 uyarınca, sadece aracılıkta bulunduğu veya yaptığı sözleşmelerle ilgili uyuşmazlıklardan dolayı müvekkiline izafeten acenteye karşı dava açılabileceğini, yangının meydana geldiği deniz yolu taşımacılığının Yunanistan ve İtalya arasında yapılmasının planlandığını, müvekkilinin bu taşımanın hiçbir aşamasında acentelik hizmeti sağlamadığını, müvekkili ..., ... Spa tarafından yapılacak olan taşımacılığa ilişkin konşimento düzenlenmediğini, Türkiye'de mukim ...'un, yükleme ve tahliye limanı Türkiye'de olmayan deniz taşımacılığı için acentelik hizmeti vermesinin fiilen mümkün olmadığını, uyuşmazlığın acentenin aracılık ettiği sözleşmeden kaynaklanmadığından ve konşimento acente tarafından imzalanmadığından müvekkilinin davada pasif husumet ehliyeti bulunmadığını, davanın husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, dava konusu emtianın ... plakalı kara nakliyesi aracı ile Aydın’dan Yunanistan'a kadar kara yoluyla taşındığını, kara nakliyesi aracının Yunanistan'ın Igoumenitsa Limanında ... gemisine yüklendiğini, müvekkilinin bu taşımada acentelik hizmeti vermediğini, bu nedenle... Spa'ya izafeten müvekkiline Türk Mahkemesinde dava açılabilmesinin hukuken mümkün olmadığını, ... Spa'nın adresinin... Campodisola,... Napoli İtalya olduğunu, davada yabancılık unsuru bulunduğunu, davacının sigortalısı ile yetki sözleşmesi bulunmadığını, MÖHÜK hükümlerine göre tayin edilmesi gerektiğini, MÖHÜK m. 40'da Türk Mahkemelerinin milletlerarası yetkisi, iç hukukun yer itibariyle yetki kurallarına göre tayin edileceği hükmünün bulunduğunu ve HMK m. 6'ya atıf yapıldığını ve bu madde kapsamında "davalının yerleşim yeri mahkemesinin" yetkili kılındığını, ... numaralı konşimentonun Taşıma Sözleşmesine İlişkin Şartlarının "Hukuk ve Yargı Yeri" Başlıklı ikinci maddesinde ise Napoli Mahkemelerinin yetkili kılındığını, davanın yetkisizlik nedeniyle reddinin, davacı sigorta şirketinin aktif dava ehliyetini ispatlaması gerektiğini, dava dışı sigortalının gerçek bir zararının bulunduğu ve ödendiği iddia edilen tazminatın geçerli bir sigorta sözleşmesine istinaden ödendiğinin ispatlanması için dava dışı sigortalı firmanın ticari defterlerinin incelenmesi gerektiğini, davacı sigorta şirketinin aktif dava ehliyetinin olmaması halinde davanın usulden reddi gerektiğini, müvekkiline izafeten dava açılamayacağını, müvekkilinin UYAP'ta doğrudan davalı olarak kaydedildiğini ve bu kaydın düzeltilmesi gerektiğini, ... numaralı konşimento tahtında yapılan taşımalara ilişkin davacı ile davalı tarafların aynı olduğu beş ayrı dava dosyası (...Esas) açıldığını, taşıyanın meydana gelen yangından sorumlu tutulabilmesi için, taşıyanın ya da adamlarının özen yükümlülüklerini yerine getirmemesi, gemiyi yüke ve denize elverişli olarak sefere çıkarmaması, yangının meydana gelmesinde kusuru bulunması gerektiğini, söz konusu uyuşmazlıkta sayılan durumlardan herhangi birinin mevcut olmadığını, ...e başlamadan önce yapılması gereken tüm denetimleri tamamladığını, geminin yüke, yola ve denize elverişli olarak seferine başladığını, müvekkilinin 6102 Sayılı TTK m. 1062 ya da 6098 Sayılı TBK m. 66 uyarınca ...gemisi donatanının sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkilinin üçüncü kişi konumundaki davacı sigorta şirketinin, yangın sebebiyle oluşan zararını donatandan talep edebilmesi için, söz konusu zararın gemi adamlarının vazifelerini yerine getirdikleri sırada işledikleri bir kusurundan kaynaklanmış olması gerektiğini, zararın oluşmasına sebep olan yangının meydana gelmesinde gemi adamlarının herhangi bir kusurunun bulunmadığını, TTK m. 1186/1 hükmü gereğince taşıyanın navlun sözleşmelerinden doğan sorumluluklarının sınırlandırıldığını, kabul anlamına gelmemekle beraber bir an için... gemisi donatanının sorumlu olduğu düşünülse dahi bu sorumluluğu sınırlı olacağını belirterek davanın milletlerarası yetkisizlik nedeniyle, pasif husumet yokluğundan, konşimentodaki yetki şartı nedeniyle uyuşmazlığın çözümünde Napoli Mahkemelerinin yetkili olması nedeniyle davanın yetkisizlik nedeniyle, aktif husumet yokluğundan ve esasa girilmesi halinde... gemisi taşıyanının/donatanın sorumluluğu bulunmaması nedeniyle ... gemisi donatanı aleyhine açılan davanın esastan reddine, aksi halde sınırlı sorumluluk tutarını aşan taleplerin reddine karar verilmesini ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir
DELİLLER:Asıl ve birleşen dava dosyasında davacı vekili iddiasını ispata yönelik olarak; ... Numaralı Arabuluculuk Tutanağı, 16.02.2022 tarihli Taşıma Sözleşmesi, Taşıma Sözleşmesi ve Taşımaya İlişkin Diğer Belgeler, 16.02.2022 tarih ve ... numaralı Taşıma Faturası, Euroferry Olympıa isimli Roro gemisi biniş bileti, ... numaralı Emtia Nakliyat Sigorta Poliçesi İle Bu Poliçeye Dayalı Olarak, Açılan Hasar Dosyası İçeriği Belgeler (Celbini Talep Ederiz.), Temlikname ve İbraname, Faturatar, Ekspertiz Raporu ve Ekleri, Fotoğraflar, İlgili Gümrük Müdürlüğü Nezdinde Açılan Dosya İçeriği Belgeler, Taşıyıcının Kasko poliçesi tahtında ödenen Kasko hasar dosyası içeriği belge, Yük ihracatçısı ...Dış Ticaret A.Ş. nezdindeki ihracat dosyası ve mali kayıtları, Yunanistan Liman ve Soruşturma Makamları nezdinde açılmış dosyalar, Yükleme Belgeleri, Bilirkişi İncelemesi ve Keşif, Gerekirse Şahit, Yemin ve her türlü yasal delile dayandığı görülmüştür.
Asıl ve birleşen dosya davalı ... Gübre Pazarlama Gıda Ticaret Ve Taş. Ltd. Şti savunmasında; ... Sigorta Ekspertiz Hiz. Ltd. Şti. Ekspertiz Raporu, Taşıma belgeleri. Diğer davalı deniz taşıyıcısı tarafından sunulacak geminin sefere, yola ve yüke elverişli olduğunu gösterir belge ve sertifikalar. Bilirkişi incelemesi ve sair tüm yasal delillere dayandığı görülmüştür.
Asıl ve birleşen dosya davalı ... Konteyner Taşımacılık A.Ş. Savunmasında 17.02.2022 tarihli, ... sayılı konişmento ön ve arka yüzü Geminin sertifikaları, denetim raporları Yangın hadisesine ilişkin sörvey raporları, fotoğrafları, Bilirkişi İncelemesi, Keşif, Tanık, Yemin, Uzman Görüşü, Yargı Kararları ve sair ikamesi mümkün delillere dayandığı görülmüştür.
DEĞERLENDİRME:Dava; Taşıma, sigorta sözleşmesi ve haksız fiilden doğan rücuen tazminat istemine ilişkin olduğu, yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamından anlaşılacağı üzere,
Asıl ve birleşen dava dosyasında, taraflar arasındaki uyuşmazlığın, asıl ve birleşen dosya davacısı sigorta şirketinin, sigortalısı gönderen tarafından, asıl ve birleşen dosya davalısı, ... Gübre Pazarlama Gıda Ticaret ve Limited Şirketi ile akdedilen taşıma sözleşmesi kapsamında, Türkiye'den , İtalya'ya davalı taşıyana ait araçlar ile gönderilen yükün, Yunanistan'dan, İtalya'ya deniz yoluyla nakli sırasında, gemide çıkan yangın sonucu, davalı taşıyan ve davacının sigortalısına ait yükün, zayi olmasında, hangi tarafın ne oranda kusurlu olduğu, bu kapsamda sigortalının ne miktarda zararı oluştuğu, sigorta şirketi tarafından, sigortalısına ne miktarda ödemede bulunulduğu, yapılan iş bu ödemenin davalı taşıyan ile geminin acentesi olduğu iddia olunan davalı ... Konteyner Taşımacılık A.Ş.'den talep edilip edilemeyeceği, edilecek ise ne miktarda talep edilebileceği noktasında toplanmıştır.
Her ne kadar İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin asıl ve birleşen dava dosyasında, sigortalı ile davalı taşıyan ... Gübre Pazarlama Gıda Ticaret Ve Taş. Ltd. Şti arasında akdedilen taşıma sözleşmesinin, CMR konvansiyonu hükümlerine tabii olduğu, CMR ikinci Maddesi hükmüne göre, taşınanda ki hasarın deniz yoluyla yapılan taşıma sırasında da oluşması halinde de, CMR hükümlerine göre uyuşmazlığın görülmesi gerektiği, TTK'nun beşinci kitabında düzenlenen, Deniz Ticaret Kanunu hükümlerinin, asıl ve birleşen dosyalarda ki somut uyuşmazlıkta, uygulama yeri olmadığını, bu nedenle uyuşmazlığın çözümünde ihtisas mahkemesi yerine, genel yetkili Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili ve görevli olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı verilerek, dava dosyası mahkememize gönderilmiş ise de;
CMR Konvansiyonunun ikinci maddesi uyarınca kural olarak, mal yüklü taşıtın, konvansiyonun 14. Maddesi hükmünün uygulandığı haller dışında, yolun bir kısmında deniz, demir yolu, nehir, kanal veya hava yoluyla yük boşaltılmadan taşındığı hallerde, CMR konvansiyonu hükümleri taşımanın tümü için uygulanacağına dair kural bu olmakla birlikte, maddenin ikinci cümlesinde, bu duruma bir istisna getirilmiştir. Buna göre şayet diğer taşıtlarla yapılan taşımalarda, ortaya çıkan kayıp, hasar veya gecikmelerin, kara yolu taşımacısının bir fiil veya ihmalinden doğmayıp, yüklerin diğer taşıtlarda, taşınması sırasında ve bu nedenle oluştuğu kanıtlanırsa, kara yolu taşıyıcısının sorumluluğu, CMR konvansiyonuna göre, eğer söz konusu diğer taşıtlar ile yükün taşınması için yasal koşullara uygun olarak , o taşıt taşıyıcısı ile gönderen arasında bir mukavele yapılmış sayılacağı ve o mukaveleye konulması gelenekselleşmiş hükümler uyarınca tayin edileceği, ziyanın kara yolu taşımacısının bir fiil veya ihmalinden doğmayıp, diğer taşıma araçlarından, taşıma sırasında ve bu nedenle oluşması halinde, kara yolu taşımacılığının sorumluluğu, ziyanın oluştuğu ulaştırma ortamında, taşımayı düzenleyen kurallara göre tespit edileceği, Yargıtay... Hukuk Dairesinin emsal nitelikteki 24/11/2015 tarih,... Karar sayılı ilamında benimsenmiş olup, emsal nitelikte ki Yargıtayın iş bu içtihat ve CMR konvansiyonunun ikinci maddesinin, ikinci cümlesinde ki hükümlere göre, somut uyuşmazlık değerlendirildiğinde,
Davacı sigorta şirketinin, sigortalısına ait, sigorta poliçesine dahil, asıl ve birleşen dosya davalısı ... Gübre Pazarlama Gıda Ticaret Ve Taş. Ltd. Şti tarafından taşınan yükün, gemide çıkan yangın sonucu oluşan hasardan kaynaklı olarak, davalı sözleşme tarafı ile yangın çıkan gemi donatına izafetin acenteye karşı dava açıldığı, iş bu davada, davalı kara yolu taşımacısının, sigortalı yükün hasarlanmasında kusur ve ihmalinin bulunmadığı, kusur ve ihmalin deniz yoluyla taşımayı yapan gemi işletenine ait olduğunu, araçlarının da bu yangında ziyan olduğunu, ziyanın oluşmasında herhangi bir kusurunun bulunmadığını iddia ve buna ilişkin kanıtları sunduğu, davacı tarafın, davalı tarafın iş bu savunmasına karşı, gemide çıkan yangının, davacıya ait yük taşıyan araçlardan kaynaklandığı, hasara sebebiyet veren yangının davalı kara yolu taşımacısının kusurundan kaynaklandığını iddia ve bu iddiayı kanıtlar nitelikte belge sunmadığı, iş bu nedenle CMR konvansiyonunun ikinci maddesinin ikinci cümlesi uyarınca uyuşmazlığın çözümünde, CMR konvansiyonunun ikinci maddesini hükmüne göre, deniz yoluyla taşımaya ilişkin hükümlerin uygulanması gerektiği, deniz yolu ile taşımaya ilişkin hükümlerin de TTK'nun beşinci kitabında düzenlenen, Deniz Ticaret Kanunu ve bağlı hükümlerin uygulanacağı, HSK'nın 13/07/2012 tarih ve 451 sayılı kararı ile 6102 sayılı TTK'nun 5/2. Maddesi gereğince, TTK ve diğer kanunlardan doğan deniz ticareti, ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarında bakmak üzere, İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin ihtisas mahkemesi olarak görevlendirildiği, iş bu asıl ve birleşen dava dosyalarında ki, davanın da ihtisas mahkemesi olarak İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesince görülmesi gerektiğinden, uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin görevli olmadığı, görevli ve yetkili mahkemenin İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu ve yine HSK kararında İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin, genel yetkili asliye ticaret mahkemesi, yetkisi kaldırılmadan, genel yetkisi yanında ihtisas mahkemesi olarak da görevlendirilmiş olup, davanın ihtisas mahkemesi görev alanında bulunmadığı kanaatine varılmış olması halinde dahi, davanın ilk açılan İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından genel yetkili asliye ticaret mahkemesi olarak görülmeye devam edilmesi gerektiği, iş bu nedenle uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin görevli olmadığı, görevli ve yetkili mahkemenin İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu, HMK 114/1-c maddesine göre, mahkemenin görevli olması dava şartı olup, yine HMK nun 115/1 maddesine göre dava şartlarının mevcut olup olmadığının davanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden araştırılacağı, düzenlendiği anlaşılmakla, davanın görev yönünden, dava şartı yokluğundan reddine, hükmün istinaf edilmeksizin kesinleşmesi halinde, mahkememiz ile İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi arasında oluşan, olumsuz görev uyuşmazlığının çözümü ve görevli mahkemenin belirlenmesi hususunda, dava dosyasının İzmir Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, karar verilerek aşağıda yazılı hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;
Dava konusu uyuşmazlığın çözümünde Mahkememizin görevli olmadığı, görevli Mahkemenin İzmir Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu anlaşılmakla; davanın görev yönünden dava şartı yokluğundan usulden reddine,
Kararın istinaf edilmeksizin kesinleşmesi halinde mahkememiz ile İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi arasında oluşan olumsuz görev uyuşmazlığının çözümü ve görevli ve yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda dosyanın İzmir Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmesine,
6100 sayılı HMK'nın 20. maddesi uyarınca kanun yoluna başvurulmayarak hükmün kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuş ise bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli ya da yetkili Mahkemeye gönderilmesinin talep edilmesi halinde dava dosyasının görevli ve yetkili Mahkemeye gönderilmesine, belirtilen süreler içerisinde talepte bulunulmaması halinde tarafların talebi üzerine davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,
Yargılama harç ve giderleri hususunda görevli ve yetkili Mahkemece karar verilmesine,
Dair taraf vekillerinin yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 23/05/2024
Başkan...
E imza
Üye...
E imza
Üye ...
E imza
Katip ...
E imza