T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO : 2024/661 Esas
KARAR NO : 2025/546
DAVA : Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 06/08/2024
KARAR TARİHİ: 03/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
İDDİA : Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde; "... Oluklu Mukavva Kutu Kağıt Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi 30 yılı aşkın süredir hem yurt içi hem de yurt dışında önemli ticari faaliyetlerde ve yatırımlarda bulunan, İzmir genelinde oldukça tanınır ve itibarlı bir şirkettir. Davalı tarafından haksız ve kötü niyetli olarak Müvekkil hakkında İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı ile "Kiralanan forklift için borçlu adına ödenen yediemin deposu ve çekici" açıklamasıyla 13.000,00 TL (asıl alacak) üzerinden takip başlatılmıştır. Ancak önemle belirtmek gerekir ki; davalı tarafından yapılmış olan işbu ödeme dava dışı icra takip dosyası borçlusu ... Tedarik Dağıtım Pazarlama Turizm Sanayi Ve Ticaret A.Ş (bundan sonra "..." olarak anılacaktır.) adına yapılmış olup zaten icra takibi açıklamasında da borçlu adına ödeme yapıldığı kabul edilmiştir. Süreci açıklamak gerekirse; Müvekkil Şirket ile dava dışı Bilen Biri Şirketi arasında ticari ilişki mevcut olup işbu ilişki kapsamında Müvekkilin yüklü miktarda alacağı bulunmaktadır. Alacağın tahsili için tarafımızca Torbalı İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyasından borçlu... Tedarik Dağıtım Paz. San. Tic. A.Ş'nin Mersis sistemine kayıtlı ... Mah.... sok.No:... Torbalı/ İzmir adresine 22.08.2023 tarihinde hacze gidilmiştir. Haciz esnasında İCRA TAKİBİ AÇIKLAMASINDA BAHSİ GEÇEN "KİRALANAN FORKLİFT" OLAN 1 adet sarı siyah renkli daevvoo marka... yazılı forklift makinası, 1 adet Yılıan Marka laminasyon makinası ve sair hacze kabil mallar haczedilerek şirket yetkilisi...'e yediemin bırakılmıştır. BUNA İLİŞKİN HACİZ TUTANAKLARI AYRINTILI ŞEKİLDE AŞAĞIDA BULUNMAKTADIR. Nitekim 01.09.2023 tarihinde aynı icra dosyasından aynı adrese borçlu dava dışı Bilen Biri Şirketi'ne yeniden hacze gidilmiş ve haczedilerek yediemin olarak bırakılan mahcuzlar adreste bulunamamıştır. SONRASINDA BU MALLAR DAVALI KEYCUP ŞİRKETİNİN ADRESİNDE BULUNABİLMİŞTİR. AÇIKÇA GÖRÜLECEĞİ ÜZERE AYNI MAKİNALAR, AYNI MALZEMELER VE AYNI İŞ YERİ FARKLI TÜZEL KİŞİLİKLER ADI ALTINDA BİRLİKTE ORGANİZE ŞEKİLDE KULLANILMAKTADIR.
Nitekim davalıların tüzel kişilik perdesini kötüye kullanarak kazandırıcı işlemlerde bulundukları ... Ambalaj Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (Eski unvan: ...Tedarik Dağıtım Pazarlama Turizm Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi) 'nin Mersis sisteminde kayıtlı adresi olan Buca ...Mah....Sk. No:... Buca/ İzmir adresine 14.04.2024 tarihinde hacze gidilmiş ve borçlu...A.Ş'nin Mersis adresinde yapılmış olan 22.08.2023 tarihli haciz ilehaczedilen ve yediemin olarak bırakılan ... VE LAMİNASYON MAKİNALARININ KEYCUP ŞİRKETİ'NİN KULLANIMINDA OLDUĞU GÖRÜLMÜŞTÜR. Akabinde ise Müvekkil Şirket ile davalı şirket arasında 23.04.2024 tarihli iş makinası kiralama sözleşmesi akdedilmiştir. İşbu sözleşme ile haczedilerek yediemine kaldırılan forklift davalı şirkete kiralanmış olup yedieminden teslim alınması ve masrafları da davalıya bırakılmıştır. Bu nedenle, tarafımızca Torbalı İcra Müdürlüğü... Esas sayılı dosyasından yediemin değişikliği talebinde bulunulmuş ve forkliftlerin davalı şirkete teslimi için muvafakat verilmiştir. Davalı tarafından masrafları kendisine ait olmak üzere İCRA DOSYASINA BORÇLU ADINA YEDİEMİN ÜCRETİ VE ARAÇ ÇEKİCİ ÜCRETİ ÖDENEREK İŞ MAKİNASI TESLİM ALINMIŞ VE KULLANILMAYA BAŞLANMIŞTIR.
Davalı tarafça icra takibinde dahi AÇIKÇA BORÇLU ADINA ÖDEME YAPILDIĞI KABUL EDİLMESİNE RAĞMEN YEDİEMİN VE ÇEKİCİ İÇİN ÖDENEN ÜCRET HAKSIZ VE KÖTÜ NİYETLİ OLARAK MÜVEKKİLDEN TAHSİL EDİLMEYE ÇALIŞILMAKTADIR.
Nitekim yedieminlik masrafları icra takip masraflarından olup İİK'nın 59. Maddesi uyarınca icra takip masrafları borçluya aittir.
Takip masrafları:
Madde 59 – (Değişik: 6/6/1985-3222/4 md.)
"Takip masrafları borçluya aittir. Alacaklı, yapılmasını talep ettiği muamelenin
masrafını ve ayrıca takip talebinde bulunurken borçlunun 62 nci maddeye göre yapabileceği itirazın kendisine tebliğ masrafını da avans olarak peşinen öder.
Alacaklı ilk ödenen paradan masraflarını alabilir.
Görüleceği üzere, hukuken yedieminlik ücretinin borçluya ait olacağı düzenlenmiş olup davalı tarafından borçlu nam ve hesabına yapılan ödeme ancak kendi iç ilişkilerinde borçluya rücu edilebilecektir.
İcra takip dosyasından ödeme emri Müvekkil Şirket'in UETS adresine tebliğ edilmiş olup yasal takibe itiraz süresinde takibe itiraz edilememiştir. Bu nedenle davalı tarafça icra dosyasından haciz işlemlerine geçilmiş ve HALİ HAZIRDA DAVALI TARAFINDAN HAKSIZ TAHSİLAT YAPILMAYA ÇALIŞILMAKTADIR.
Nitekim yukarıda da açıklamış olduğumuz üzere; davalı taraf ile müvekkil şirket arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmayıp davalı tarafça müvekkili aslında borçlu bulunmadığı bir miktardan sorumlu tutmaya çalışmaktadır. NİTEKİM AÇIKÇA BORÇLU ADINA YAPILDIĞI KABUL EDİLEN BİR ÖDEME HAKSIZ OLARAK İCRA DOSYASINDA ALACAKLI SIFATINA HAİZ MÜVEKKİLDEN TALEP EDİLMEKTE OLUP MÜVEKKİLİN SÖZ KONUSU TAKİBE DAYALI HERHANGİ BİR BORCU BULUNMAMAKTADIR.
İcra takibinin kesinleştiği mevcut aşamada takibe konu edilen alacak iddiası yönünden sorumluluk koşulları bulunmayan müvekkil aleyhine haciz ve satış gibi mülkiyet hakkına yönelik TELAFİSİ MÜMKÜN OLMAYACAK icra takip işlemlerinin kesintisiz bir şekilde yürütülebilecek olması nedeniyle tarafımızca İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Değişik İş dosyası ile dava öncesi ihtiyati tedbir talebinde bulunulmuştur.
İzmir ... Asliye Ticaret ... Değişik İş, ...Karar sayılı 22.07.2024 tarihli kararı ile;
"1- İhtiyati tedbir talebinin KIMSEN KABULÜ ile,
-Arabuluculuk sürecinin başlangıcı olan 22/06/2024 tarihinden başlayarak toplam 9 haftalık süre boyunca geçerli olacak şekilde (davanın daha önce açılması halinde davanın açılmasına kadar) İzmir ...İcra Müdürlüğünün...Esas sayılı takip dosyasıile takibine konu alacağın (13.000,00-TL) %15'i(1.950,00-TL) teminat yatırıldığında icra veznesindeki paranın alacaklı-karşı tarafa ödenmemesi konusunda İHTİYATİ TEDBİR KONULMASINA, fazlaya ilişkin talebin reddine"
teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmesine karar verilmiştir. Bu kapsamda tarafımızca 1950,00 TL teminat dosyaya yatırılmıştır. Tedbir kararı kapsamında da icra dosyasına bakiye dosya borcu olan 18.900,45 TL İİK'NIN 72/3. MADDESİ GEREĞİNCE PARANIN ALACAKLIYA ÖDENMEMESİ KAYDIYLA ÖDEME YAPILMIŞTIR.
Ezcümle, davalı tarafından kira sözleşmesi kapsamında kullanımı kendisine bırakılan iş makinaları kullanılabilmek amacıyla BORÇLU adına yediemin ve çekici ücreti ödenmiştir. Ancak, gelinen aşamada borçlu adına yapılmış olan işbu ödeme haksız ve kötü niyetli olarak Müvekkilden tahsil edilmeye çalışılmaktadır. Davalı tarafından yapılmış olan işbu ödeme dosya borçlusu adına yapılmış olup ancak dosya borçlusuna rücu edilebilecektir. Açıklanan nedenlerle, Müvekkilin söz konusu icra takibinden ve takibe konu alacaktan kaynaklı sorumluluğu bulunmamaktadır. yukarıda açıklanan tüm bu hususlar ışığında, müvekkil şirketin İzmir... İcra Müdürlüğü... Esas sayılı icra dosyasından ve takibe konu alacaktan borçlu bulunmadığının tespiti ile davalı tarafın haksız ve kötüniyetli icra takipleri nedeniyle alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini talep etme zorunluluğumuz hasıl olmuştur.
İZMİR... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ... D. İŞ DOSYASIYLA DAVA ÖNCESİ İHTİYATİ TEDBİR TALEBİNİN TAMAMLAYICI MERASİMİ OLAN MENFİ TESPİT DAVASI OLUP TEDBİRİN AYNEN DEVAMINA,
Davamızın kabulü ile,
- İzmir... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takibi ve takibe konu edilen alacaktan dolayı Müvekkilin davalıya BORÇLU OLUNMADIĞININ TESPİTİNE,
Davalının asıl alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla tazminata mahkum edilmesine
Vekalet ücreti ve yargılama giderinin davalıya tahmiline,
karar verilmesini müvekkilimiz adına saygıla talep ederiz. " şeklinde talep ve dava ettiği görülmüştür.
GEREKÇE :
> Dava; İş makinesi kira sözleşmesi kapsamında kiraya verilen davaya konu forkliftin daha öncesindeki haciz işleminde yediemine bırakılmış olması nedeniyle oluşan yediemin masrafından kira sözleşmesi ile taraflardan hangisinin sorumluluğuna bırakıldığı ve bu nedenle davalı tarafından açılan icra takibinden borçlu/davacının sorumluluğunun bulunup bulunmadığına ilişkin Menfi Tespit Davasıdır.
> Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Sulh Hukuk Mahkemelerinin Görevi” başlıklı 4. Maddesinde; “(1) Sulh hukuk mahkemeleri, dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın;
a) Kiralanan taşınmazların, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaları, b) Taşınır ve taşınmaz mal veya hakkın paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin davaları,
c) Taşınır ve taşınmaz mallarda, sadece zilyetliğin korunmasına yönelik olan davaları, ç) Bu Kanun ile diğer kanunların, sulh hukuk mahkemesi veya sulh hukuk hâkimini görevlendirdiği davaları görürler” amir hükmüne yer verilmiştir.
> Görüldüğü üzere, bu düzenleme ile miktar ayrımı yapılmaksızın tahliye, alacak, tazminat, kiracılık sıfatının tespiti gibi tüm kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıkların çözüm yeri sulh hukuk mahkemesi olarak gösterilmiştir.
5-Kira sözleşmesi, tam iki tarafa borç yükleyen rızaî bir sözleşme olup sözleşmenin kurulması için kiraya veren ile kiracının sözleşmenin esaslı noktaları üzerinde anlaşmaları, irade beyanlarının karşılıklı ve birbirine uygun olması gerekir. Sözleşmede bir şeyin kullanılmasını devretmeyi üstlenen kişiye kiraya veren, buna karşılık bir bedel ödemeyi üstlenen kişiye de kiracı denir. Kiraya veren, kiralanan şeyin maliki olabileceği gibi o şey üzerinde sınırlı bir aynî hak sahibi veya kiracı da olabilir.
6- Somut Olayda; taraflar arasındaki uyuşmazlığın iş makinası kirasına ilişkin sözleşme ilişkisinden kaynaklandığı, sözleşmede iş makinasının "operatörsüz" olarak kiraya verildiğine dair hüküm bulunduğu anlaşılmakla uyuşmazlığın görevli Sulh Hukuk Mahkemesi'nce incelenip değerlendirilmesi gerektiğinden mahkememizin görevsizliğine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-.Davacının davalıya karşı açmış olduğu dava da HMK. 4/1-a, 114/1-c, 115/2 madddesi gereği GÖREVE İLİŞKİN DAVA ŞARTI YOKLUĞU NEDENİYLE DAVANIN USULDEN REDDİNE,
2- HMK'nun 20. maddesi uyarınca bu karara karşı süresi içerisinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulması halinde bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde kararı veren mahkememize başvurularak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesinin talep edilmesi halinde dava dosyasının görevli İZMİR NÖBETÇİ SULH HUKUK MAHKEMESİ'NE GÖNDERİLMESİNE,
3- Bu karara karşı süresi içerisinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulması halinde bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden 2 hafta içinde kararı veren mahkememize başvurularak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde Mahkememize davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğine,
4- Harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinin görevli Mahkemede nazara alınmasına,
Dair; davacı ve davalı vekillerinin yüzlerine karşı, HMK 341 maddesi gereğince miktar itibariyle Kesin Olarak verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 03/06/2025
Katip ...
¸e-imza
Hakim...
¸e-imza