T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/756 Esas
KARAR NO: 2025/530
DAVA: Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 09/09/2024
KARAR TARİHİ: 29/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; "28.02.2024 tarihinde; ...'a ait... plakalı araç ile ...'ya ait ... plakalı araçlar kazaya karışmış ve iş bu kaza sebebi ile müvekkiline ait...plakalı araç hasar görmüş. Kaza neticesinde taraflarca tutulan kaza tespit tutanağına göre... plakalı araç sürücüsü kazanın meydana gelmesinde asli ve tam kusurludur. Davalıya sigortalı olan... plakalı araç kaza anında hız sınırının çok üzerinde seyrettiği nedeniyle en az %40 oranında kusurlu sayılması gerektiğini, bu sebeple mevcut kusur durumuna itirazlarının olduğunu, meydana gelen kazada tam kusurlu olan araç, kaza tarihi itibari ile ... Sig. A.Ş. tarafından... nolu poliçe ile zorunlu trafik sigortalı olduğunu,(ZMMS) hasar sebebiyle davalı sigorta şirketi nezdinde hasar dosyası açılmış olmasına rağmen müvekkiline herhangi bir ödeme yapılmadığını, davaya konu hasar nedeniyle kendilerince araçtaki hasar miktarının tespiti amaçlı alınan bilirkişi raporunda hasar bedeli 54.016,37-TL olarak tespit edilmiş olduğunu, söz konusu kaza sebebiyle müvekkiline ait araçta meydana gelen değer kaybının da tazminini talep ettiklerini, gerçek değer kaybı, pazar koşulları nazara alındığında hasar gören aracın, hasara uğramayan emsaliyle arasında oluşan farktır. kendilerince bu yeni hesap yöntemine göre alınan Bilirkişi ek raporunda da değer kaybı miktarı 80.000,00-TL olarak tespit edilmiş olması nedeniyle bakiye değer kaybının da ödenmesini talep ettiklerini, iş bu kazaya ilişkin davalı sigorta şirketine başvurulmasına rağmen davalı sigorta tarafından ödeme yapılmadığını akabinde tarafımızca dava şartı arabuluculuk yoluna başvurulmuş olup anlaşma gerçekleşmediğinden iş bu davayı açmak zorunluluğu hasıl olduğunu, iş bu dosyada araç maliki ile sadece değer kaybı yönünden kısmi anlaşma yapılmış olup hasara ilişkin hiçbir anlaşma yapılmadığını, sigorta şirketi oluşan zarar nedeniyle gerçek zararı tazmin etmekle yükümlü olduğunu, Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre davalı sigorta şirketi araçlarda oluşan değer kaybı zararından da sorumlu olduğunu müvekkil aracında bilirkişi incelemesine göre değer kaybı zararı olduğunun tespiti halinde davalı Sigorta Şirketi bundan da sorumlu olacağını, kusur dağılımı yargılamayı gerektiği ve hasar bedeli likit alacak olarak kabul edilmediği için davanın HMK m. 107 gereği belirsiz alacak davası niteliğinde olup, açıklanan nedenlerle HMK M. 107(Belirsiz alacak davası) kapsamında fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; hasar ve işçilik bedeli olarak 500,00-TL değer kaybı için 500,00-TL olmak üzere toplam 1.000,00-TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline, hasar için 1.800,00-TL eksper rapor ücreti ile birlikte işbu davada yapılacak yargılama giderleri ile birlikte vekalet ücretinin de davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir." şeklinde talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; "Davanın belirsiz alacak davası şeklinde açılması mümkün olmadığını araçta oluşan hasar ve değer kaybı bedeli belirlenebilir olduğunu müvekkil sigorta şirketi nezdinde...plakalı araç için düzenlenen 07.08.2023/2024 tarihleri arasınd... sayılı ZMS (trafik) poliçesi bulunduğunu kaza tarihi itibarıyla maddi hasarlarda araç başına teminat limiti 200.000 TL olduğunu müvekkil şirket poliçe limitiyle sınırlı olmak kaydıyla sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve zarar nispetinde sorumlu olduğunu kaza tespit tutanağı ile müvekkil şirkete sigortalı araç sürücüsünün kusursuz tespit edilmiş olduğunu kusur oranlarının tespiti için Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesinden veya Karayolları Genel Müdürlüğü Fen heyetinden seçilecek uzman bilirkişi heyetinden rapor alınmasını talep ettiklerini aleyhe hüküm kurulması halinde parça ve işçilik iskontosu uygulanmalı bu oranda en az %30 olması, davacı tarafından herhangi bir narım faturası vb. evrak sunulmadığından müvekkil şirketin KDV den sorumlu tutulması mümkün olmadığını değer kaybı tazminatı hesaplamasının 04.12.2021 tarihli genel şartlar esas alınarak yapılması gerektiğini ayrıca dava konusu aracın daha önce bir kazaya karışmadığının araştırılması gerektiğini aracın uyuşmazlık konusu kaza öncesinde hasarsız olmadığı tramere yansıyan kaza ve hasar kayıtları ile sabit olduğunu, davacının kazadan önce aracının uğramış olduğu hasarlar ile dava konusu kazada meydana gelen hasarların aynı olmadığını ispat etmesi gerektiğini müvekkil şirket kaza tarihinden değil temerrüt tarihinden itibaren faizle sorumlu olduğunu sigortalı araç sürücüsü kusursuz olup müvekkil şirketin temerrüde düşmesi söz konusu olmadığını dava konusu araç özel araç olması nedeniyle müvekkil şirket aleyhine hüküm kurulması halinde yasal faiz üzerinden hüküm kurulması gerektiğini belirterek haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini arz ve talep etmiştir." şeklinde talep etmiştir.
Dava, trafik kazasından kaynaklanan hasar bedeli ve değer kaybı tazminatı istemine ilişkindir.
Davacı 28/02/2024 tarihli trafik kazasında... plakalı aracın işleteni olup, davalı...plakalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyendir.
KTK' nın 97. Maddesi gereği başvuru şartı incelendiğinde davacı vekili tarafından sunulan 15/09/2024 tarihli dilekçesinin ekinde yer alan belgeye göre davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuruda bulunulduğu görülmüştür.
Davalının sorumluluğu değerlendirildiğinde;
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesine göre “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”. Kaza tarihi itibari ile yürürlükte olan Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.3 maddesinde de “sigortacı poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde genel şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta teminat limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür." şeklinde sigorta şirketin sorumluluğunun kapsamı ifade edilmiştir. Bu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası motorlu bir aracın kara yolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Kazaya karışan ...plakalı araç 07.08.2023-2024 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile davalıya sigortalıdır. Kaza 28/02/2024 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği hasar ve değer kaybı bedelinden dava dışı araç sürücüsünün kusuru oranında sigorta şirketi sorumlu olacaktır (Yargıtay HGK'nun 15.6.2011 tarih ve 2011/17-142 E. - 2011/411 K., 17. HD'sinin 20/05/2013 tarih ve 2012/8984 E. - 2013/7276 K. ).
TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Bu sebeple davacı bilirkişi deliline dayanmış olup mahkememizce bilirkişiden davacının maliki olduğu aracın tramer kaydı da celp edilerek kusur, hasar ve değer kaybı bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.
Bilirkişi heyetinden alınan 17/03/2025 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre;
"Kusur yönünden:
Yukarıda açıklanan hususlar neticesinde;
*... plakalı 2020 model ... marka otomobilin sürücüsü ve maliki olan davacı...)’ın kazanın oluşumunda 2918 sayılı KTK’nın diğer sürücü kusurlarında 57/B-4 ve yönetmeliğin 109/B-8 ile sürücü asli kusurlarından 84/H maddelerini ihlal ettiğinden % 65 oranında asli kusurlu olduğu
* Davalı...Sigorta A.Ş.nezdinde 07.08.2023/2024 tarihleri arasında... sayılı ZMMS (trafik) poliçesiyle sigortalı ... plakalı 2015 model ... marka kamyonet sürücüsü...ın kazanın oluşumunda 2918 sayılı KTK’ının 57/A (Kavşağa yaklaşan sürücüler kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamak, dikkatli olmak,.zorundadırlar) hükmünü ihlal ettiğinden %35 oranında tali kusurlu olduğu
* Başkaca kazanın oluşumuna katkı sağlayacak etken kişi, kurum, kuruluş ve dış etmenler olmadığı
Hasar bedeli ile ilgili olarak:
*... plakalı aracın üzerinde tespit edilen hasarın dosya eklerinde yer alan trafik kazası tespit tutanağında anlatıldığı üzere meydana gelebilecek nitelikte ve kaza ile uyumlu olduğu,
* Davaya konu olan aracın İSKONTOSUZ GERÇEK HASAR BEDELİNİN 43.930,82 TL+KDV (KDV DAHİL 52.716,98 TL) olduğu,
Değer kaybı bedeli ile ilgili olarak:
* Dava konusu aracın üzerinde yapılan onarım işlemleri ve geçmiş hasar kayıtları dikkate alındığında teknik olarak (hukuki değerlendirmesi Mahkemenizce yapılması kaydıyla) değer kaybı meydana geldiği,
* ... plakalı aracın üzerinde meydana gelen değer kaybı bedelinin 54.500,00 TL olduğu,
Tazminat Hesabı
TESPİT EDİLEN
DAVACININ %35’LİK KUSURUNA
GÖRE TAZMİNAT HESABI
HASAR BEDELİ
43.930,82 TL+KDV
(KDV DAHİL 52.716,98 TL)
15.375,79 TL+KDV
(KDV DAHİL 18.450,94 TL)
DEĞER KAYBI
54.500,00 TL
19.075,00 TL
H
hukuki değerlendirmelerin sayın Mahkemenizin takdirinde olmak üzere, teknik konulardaki görüş ve kanaatimizi saygılarımla arz ederiz." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Bilirkişi tarafından değer kaybına ilişkin hesaplama; trafik kazası sebebiyle davacının malik olduğu araçta oluşan değer kaybının aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları ile önceki hasarları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki farka göre değerlendirme yapıldığından itiraz mahkememizce kabul edilmemiştir. Kaldı ki 6704 sayılı yasayla değişik 2918 sayılı KTK nun 90.maddesinde yer alan zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu kanun ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabi olan hükümlerinden tarafı olmadığı zmms sözleşmesindeki şartların davacı açısından bağlayıcı olmaması ve Anayasa Mahkemesi'nin nin 09/10/2020 tarihli resmi gazetede yayınlanan 17/07/2020 tarihli ve 2019/40 esas 2019/40 sayılı kararına göre 6704 Sayılı Kanunun 3.maddesiyle değiştirilen 90. maddesinin birinci cümlesinde yeralan “ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yeralan “ve genel şartlarda ’’ ibaresinin iptal edilmiş olması sebebiyle uygulanmayacağından hükme esas alınmıştır.
Mahkememize sunulan bilirkişi raporu, açıkça itiraza uğramayan ve sürücülerin imzalarını taşıyan kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğundan kusura ilişkin değerlendirme, hasar bedeli ise kalem kalem gösterildiğinden ve bulunan bedellere iskonto uygulanmadan KDV' de eklenmek suretiyle sonuca ulaşıldığından hükme esas alınmıştır (İzmir BAM. 20. HD. 2021/293 E. , 2023/1184 K. , Yargıtay 17 HDB'nın 15.12.2011 tarih 2011/4075 E. 2011/12321 K., 28.03.2016 tarih 2015/17481 E. 2016/3833 K., 04.04.2016 tarih 2015/14700 E. 2016/4229 K., 17.03.2014 tarih 2014/4531 E. 2014/3704 K. Sayılı ilamları)
Davacı vekili bedel arttırım dilekçesi ile; 17.950,94 TL hasar ve 19.075,00 TL değer kaybı tazminatının avans faiziyle tahsilini talep etmiştir.
Tüm bu nedenler ile;28/02/2024 tarihli çift taraflı trafik kazasında... plakalı aracın sigorta şirketi dava dışı sürücünün kusuru oranında sorumlu olacağından, dava dışı sürücünün %35 oranında kusurlu olduğu ve davacının maliki olduğu araçta mahkememizce aldırılan bilirkişi raporuna göre 52.716,98 TL hasar bedelinin bulunduğu, dava tarihinden önce davalı sigorta şirketi tarafından ödemenin yapılmadığı, davacının maliki olduğu ... plakalı aracın hasar gören parçalarına göre 54.500,00 TL değer kaybının bulunduğu kanaatine varılarak kusur oranları ve bedel arttırım dilekçesi nazara alınarak davanın kabulüne, kabul edilen maddi tazminat kalemine davalı sigorta şirketi başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü sonunda temerrüte düşeceğinden bu tarihten itibaren zarar veren araç kamyonet olduğundan avans faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
Arabuluculuk ücreti yönünden;6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/23273 Esas, 2022/901 Karar, sayılı ilamı aynı doğrultudadır.)
Eldeki davada, dava öncesi davalı sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmiş olması karşısında ayrıca zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmediği halde davacı yanca arabuluculuğa başvurulmuş olmasından dolayı ortaya çıkan ücretin davacı tarafça karşılanması gerekmektir (İzmir BAM 20. H.D. 2024/762 Esas, 2024/687 Karar, Yargıtay 4. H.D. 09/09/2024 tarih, 2022/2615 Esas 2024/7426 Karar ).
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
-17.950,94 TL hasar ve 19.075,00 TL değer kaybı olmak üzere toplam 37.525,94 TL tazminatın davalı sigorta şirketinden (200.000,00 TL poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) 27/04/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 2.563,39 TL karar ve ilam harcının yatan 1.070,60 TL peşin harç ve tamamlama harcından mahsubu ile eksik kalan 1.492,79 TL' nin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
3-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 1.070,60 TL peşin harç, 427,60 TL başvurma harcı, 3.030,30 TL keşif harcı, 1.800,00 TL ekspertiz ücreti, 89,00 TL posta ve diğer giderler ile 8.000,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 16.917,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 30.000,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk giderinin davalıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına,
6-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/05/2025
Katip... Hakim...
E-imza E-imza