T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/783 Esas
KARAR NO: 2025/798
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/03/2024
KARAR TARİHİ: 17/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; müvekkili...n (...Su Ürünleri) ... Esnaf ve Sanatkarlar Odası'na kayıtlı bir esnaf olduğunu, yetiştirdiği alabalıkları ve somon balıklarını ... Su Ürünleri Üretim Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ne sattığını ve teslim ettiğini, karşı tarafın müvekkilinden satıma konu tüm faturaları ticari defterine işlediğini, müvekkilinin Euro cinsinden fatura düzenlediğini, karşı tarafın Türk Lirası ile ödeme yaptığını, ödemeler neticesinde 56.819,27-Euro alacağın kaldığını, müvekkilin alacağının tahsili ve temerrüdü sağlama için karşı taraf aleyhinde kur farkı faturası tanzim ederek göndermiş ise de faturanın iade edildiğini, buna karşı ödeme yapılmadığını, müvekkilinin alacağının fiili ödeme tarihindeki euro kuru üzerinden ödenmesini talep ettiğini, davalı tarafından alacağın ödenmemesi üzerine Torbalı İcra Müdürlüğü'nün...sayılı dosya kapsamında takip talebinde bulunulduğun, tanzim edilen ödeme emrinin borçlu sıfatıyla davalıya tebliğ edildiğini, davalının 28/02/2024 tarihinde ödeme emrine itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, açıklanan nedenlerle; davanın kabulü ile itirazın iptaline ve takibin devamına, davalının takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere uygun miktarda icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı şirket yetkilisi cevap dilekçesi ve duruşmalarda özetle; öncelikle açılan takibin mesnetsiz olduğunu, müvekkili şirketin davacı yanın iddia ettiği gibi muaccel hale gelmiş böyle bir borcu bulunmadığını, davalı yanın müvekkili şirketçe iade edilen faturaları işleme koyduğunu, söz konusu faturaların kabul edilmediğinin davacı tarafa bildirildiğini, gerçeği yansıtmayan söz konusu faturalarla ilgili faturaların kabul edilmeyeceğini ve ticari defterlere işlenmeyeceğinin ihtarının yapıldığını, gerçeği yansıtmayan faturaların kabulünün mümkün olmadığını, açıklanan nedenlerle; kötüniyetli ve mesnetsiz davanın reddine, davacı aleyhine %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
DELİLLER :Davacı vekili iddiasını ispata yönelik olarak; Torbalı İcra Dairesinin... sayılı dosyasının celbi, faturalar, sevk ve teslim irsaliyeleri, ödeme dekontları, çek tahsilat makbuzları, tanık, yemin, bilirkişi, isticvap delillerine dayandığı görülmüştür.
Davalı taraf savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; Torbalı İcra Müdürlüğü ...E. sayılı icra dosyası, Karşıyaka... Noterliği 24.08.2022 tarih ve... yevmiye numaralı ihtarnamesi, İzmir Arabuluculuk Bürosu ... sayılı arabuluculuk dosyası, Davacı ve davalı müvekkile ait ticari defter ve kayıtlar, BA/BS Formları, Banka Kayıtları, Dekontlar, Bilirkişi İncelemesi ve Uzman Görüşü, Tanık Yemin ve ispata yarar delile dayandığı görülmüştür.
İş bu davanın önce Torbalı... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin... Esas sırasına kaydedildiği, mahkemece yapılan yargılama neticesinde Torbalı ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 03/07/2024 tarih... Karar sayılı ilamı ile görevsizlik kararı verilerek dosyanın mahkememize gönderildiği ve mahkememizin... Esas sırasına kaydının yapıldığı görülmüştür.
Torbalı İcra Dairesi'nin ...Esas sayılı takip dosyasının celp ve tetkikinde; alacakı ... tarafından, borçlu ... Su Ürünleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi aleyhine toplam 56.819,27-Euro üzerinden takip başlatıldığı, ödeme emrinin 03/03/2024 tarihinde borçluya usulüne uygun tebliğ edildiği, borçlu vekili tarafından dosyaya sunulan 28/02/2024 tarihli dilekçe ile ödeme emrine, borca, takibe, faiz oranına, faize, işlemiş faize ve takibin tüm ferilerine itiraz edildiği, takibin durdurulduğu görülmüştür.
Tarafların dosyaya celbini talep ettikleri bilgi ve belgelerin dosyaya teminine müteakiben, uyuşmazlığın çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektirdiğinden, dava dosyasının konusunda uzman SMMM bilirkişisi ...ye tarafından dosyaya ibraz edilen 24/04/2025 tarihi raporda özetle; Taraflara ait ticari defter ve belgelerin usulüne uygun şekilde tutulduğu, taraflara ait ticari defter ve belgelerin açılış ve kapanış onaylarının süresinde yapıldığı, taraflar arasında yazılı olarak sunulmuş bir sözleşme bulunmadığını, taraflar arasındaki ticari ilişkinin defter ve kayıtlarında 2023 yılında başladığı, davacının ticari defter ve kayıtlarında, kayıtlı olan faturalara döviz cinsinden düzenlediği, faturalarda satılan ürün döviz birim fiyatı ile hesaplama yapıldığı, faturanın hem döviz cinsinden hem de Türk Lirası olarak oluşturulduğu ve kayıtlara alındığı, faturanın açıklama bölümünde döviz cinsinden yapılan hesaplamada kullanılan kur bilgisinin yazılı olduğu, davalı defter kayıtlarında davacıya ait kayıtların iki farklı hesapta takip edildiği, döviz cinsinden takip edilen hesapta kur farkı uygulandığı, kur farkı ile ilgili yapılan hesaplamaların 01/10/2023 tarihinde düzeltme kaydı ile kapatıldığı, vergi mevzuatına göre, yurt içi ve yurt dışı şirketlerin döviz cinsinde fatura düzenlenmesi mümkün olup, yurt içi şirketlere düzenlenen faturalarda Türk Lirası karşılığının gösterilmesi de zorunlu olduğununu, döviz cinsi ile yapılan satışa ilişkin ödemenin TL cinsinden yapılması durumunda dikkate alınacak döviz kuru taraflarca belirlenmemişse ödeme günündeki TCMB döviz alış kuru ile hesaplanır, bu belirlemeye göre fatura düzenleme tarihinden, ödemenin gerçekleştiği tarihe kadar oluşan kur farkları için, lehine kur farkı oluşan mükellef tarafından, karşı taraf adına kur farkı faturası düzenlenebileceği, mahkemece taraflar arasındaki alışverişin yabancı para cinsinden yapıldığına kanaat getirilmesi helinde, davacının düzenlediği faturanın toplam Euro tutarı 199.573,38-Euro, davalının yaptığı ödeme toplamı tutarının 4.161.779,05-TL'sı ödemenin, ödeme tarihindeki kur karşılığı, 144.274,73-Euro olarak hesaplandığı, kur farkından kaynaklanan davacı bakiye euro alacağının 55.298,65-Euro olduğu beyan ve rapor ettiği görülmüştür.
DEĞERLENDİRME:Dava; ticari satış sözleşmesinden doğan alacağa dair başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olduğu, yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamından anlaşılacağı üzere,
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davacı ile davalı arasında ticari ilişki olup olmadığı, var ise ticari ilişkinin kapsamı, bu kapsam dahilinde taraflar arasındaki alışverişin yabancı para üzerinden yapılıp yapılmadığı, yabancı para üzerinden yapılan alışveriş sebebi ile taraflar arasında kur farkı istenip istenemeyeceğine dair sözleşme veyahutta fiili uygulama olup olmadığı, bu sebeple davacı tarafın davalıdan kur farkı alacağı talep edip edemeyeceği, bu kapsamda davacının takip tarihi itibarı ile davalıdan alacaklı olup olmadığı, var ise alacak miktarı ile davalının Torbalı İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazında haklı olup olmadığı noktasında toplanmıştır.
Tüm dosya kapsamı, taraf beyanları ve dosyaya temin edilen ilme ve hukuka uygun bilirkişi raporu içeriğine göre, taraflar arasında davacının üretim ve satışını yaptığı deniz ürünlerinin davalıya satışından doğan ticari ilişki bulunduğu, iş bu ticari ilişkinin tarafların ticari defter ve kayıtlarına göre 2023 yılında başladığı, taraflar arasında ticari ilişkinin yazılı sözleşmeye bağlanmadığı, bu hususta taraflarca akdedilen herhangi bir sözleşme sunulmadığı, incelenen her iki taraf ticari defter ve kayıtlarının usul ve yasaya uygun tutulduğu, sahipleri lehine delil vasfına haiz olduğu, davacı tarafça davalı tarafa satılan ve teslim edilen ürün karşılığı düzenlenen faturalardaki satış bedelinin Euro olarak hesaplanıp, faturanın tanzim edildiği, Euro karşılığının vergi mevzuatından kaynaklı zorunluluktan dolayı da Türk Lirası karşılığının gösterildiği, davalı tarafın iş bu şekilde davacı tarafça düzenlenen faturaların itiraz ve iade etmeksizin iki ayrı hesapta defter ve kayıtlarına işlediği, döviz cinsinden takip edilen hesapta kur farkı uygulandığı, kur farkı ile ilgili yapılan hesaplamaların 01/10/2023 tarihli düzeltme kaydı ile kapatıldığı, gerek davacı şirket defter ve kayıtlarında ve gerekse de davalı şirket defter ve kayıtlarındaki iş bu kayıtların taraflar arasında yapılan ticari ilişki kapsamında davacı tarafça davalıya satışı yapılan mal bedelinin yabancı para üzerinden yapıldığı, davacı tarafından, davalıya satış ve teslimi yapılan mal bedelinin satış ve teslim tarihindeki Euro karşılığının 199.573,38-Euro olduğu, davalı tarafın ise iş buna karşı Türk Lirası olarak 4.161.779,05-TL'sı ödemede bulunduğu, ödemenin yapıldığı tarihteki kura göre yapılan ödeme miktarının 144.274,73-Euro olduğu, davacının kur farkından dolayı davalıdan talep edebileceği bakiye kur farkı alacağının 55.298,65-Euro olduğu kanaatine varılmakla, davanın kısmen kabulü ile davalı borçlu şirketin takibe konu 55.298,65-Euro alacağa ilişkin itirazının iptali ile takibin devamına ve kabul edilen kısım yönünden haksız itirazdan dolayı, davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilmesine, davacının reddedilen kısım yönünde takipte kötü niyetli olduğu, davalı tarafça kanıtlanamadığından, davalı yararına kötü niyet tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına karar verilerek aşağıda yazılı hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜ İLE
Davalı Borçlu şirketin Torbalı İcra Dairesinin...Esas sayılı takip dosyasına konu 55.298,65-Euro asıl alacağa ilişikin itirazın iptali ile asıl alacağa takip tarihnden itibaren 3095 sayılı kanunun 4-a maddesi uyarınca devlet bankalarınca Euro ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabının ödediği en yüksek faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki T.C. Merkez Bankası efektif satış kuru Türk Lirası karşılığı tahsiline,
Davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine,
Kabul edilen 1.866.688,87-TL alacağın %20 miktarındaki 373.337,77-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacının red edilen kısım yönünden takipte kötüniyet oluğu kanıtlanamadığından, davalı yararına kötüniyet tazminatı yükletilmesine yer olmadığına,
Davacı tarafça peşin yatırılan 24.337,02-TL'nin mahsubu ile 103.176,49-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafça peşin olarak yatırılan 24.337,02-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesap edilen 265.335,78-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesap edilen 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Davacı tarafça yapılan 427,60 TL başvuru harcı, 405,00-TL tebligat ve posta gideri, 6.000,00 TL Bilirkişi ücreti dahil olmak üzere toplam 6.832,60-TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre 6.424,50-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davcı üzerinde bırakılmasına,
Davacı tarafça peşin yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Ticari hukuk uyuşmazlıklarında dava şartı olan arabuluculuk görüşmeleri kapsamında, arabulucuya ödenen 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranı ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 11. bendi hükmüne göre 3.384,97-TL nin davalıdan, bakiye 215,03-TL nin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.17/09/2025
Başkan...
E imza
Üye ...
eimza
Üye ...
eimza
Katip ...
eimza