T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/294 Esas
KARAR NO: 2025/607
DAVA: Çek İstirdadı
DAVA TARİHİ: 28/03/2025
KARAR TARİHİ: 24/06/2025
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesi ile; Müvekkili şirketin müşterisi olan ... Asansör İnş. Paz. San. ve Tic. A.Ş. borcuna karşılık olarak müvekkil şirket lehine... Bankası T.A.O.... Ticari Şubesi’nde bulunan TR... no’lu hesaptan keşide edile... Seri no’lu, 15.02.2025 keşide tarihli, 194.411,00 TL bedelli çeki müvekkil şirketin İstanbul Şubesi’ne teslim ettiğini, Müvekkili şirketin başka bir müşterisinin borcuna karşılık ciro ederek teslim ettiği 2 çekle birlikte davaya konu çeki de İstanbul’da teslim alan müvekkili şirket çalışanı... (T.C.Kimlik No...) bu çekleri müvekkili şirketin İzmir’deki merkezine göndermek üzere bir zarfın içinde...’nun gönderi torbasına koyarak kapatmış ve torbanın üzerindeki gönderen ve alıcı bilgilerini de doldurarak...Ataşehir Şubesi’nden gelen kimliğini bilmedikleri kuryeye 08.01.2025 tarihinde teslim ettiğini, kargo torbası ...Egeser (İzmir) Şubesi kuryesi tarafından 10.01.2025 günü saat 16.10 civarı müvekkili şirketin Ege Serbest Bölgesinde bulunan "...Sk. No:... Gaziemir İZMİR" adresinde güvenlik görevlisi olan ... (T.C.Kimlik No: ...)’a teslim edildiğini, Müvekkili şirketin çalışanı olan ...(T.C.Kimlik No:...) kargo torbası kendisine getirildiğinde torbanın dışarıdan yırtılmış ve bantlanmış olduğunu görmüş olup içindeki zarfta çeklerin olmadığını sadece zarfın dışında tahsilat makbuzlarından birinin bulunduğunu gördüğünü ve bu durumu ilgililere bildirdiğini, daha sonra çalınan bu çeklerle ilgili ...yetkililerinden bilgi istenilmiş ve çeklerin akıbeti hakkında bazı araştırmalar yapıldığını, elde edilen bilgilere göre başlangıçta davaya konu çekin... Giyim Tekstil İmalatı Paz. İth.İhr. San. ve Tic.Ltd.Şti. adına... Faktoring Sarıyer Şubesi’ne götürülerek kırdırılmak istendiğinin öğrenildiğini, ancak faktoring şirketinin bu talebi yerine getirmediğinin bilindiğini, öncelikle davaya konu çalınan çekin İstanbul ...İcra Dairesi’nin ... E sayılı dosyasından işleme konulması nedeniyle haciz baskısı altında keşideci şirket tarafından dosya borcunun icra veznesine yatırılmış olması gözetilerek, sahte ciro silsilesi nedeniyle yetkili hamil sıfatı olmayan davalı şirkete yargılama sonucu verilecek kararın kesinleşmesine kadar yatırılan tutarla ilgili “Tedbiren Ödeme Yasağı” kararı verilmesine, Müvekkili şirketin müşterisi olan ... İnş. Paz. San. ve Tic.A.Ş borcuna karşılık olarak müvekkili şirket lehine Türkiye... Bankası T.A.O....Ticari Şubesi’nde bulunan TR... no’lu hesaptan keşide edilen... Seri no’lu, 15.02.2025 keşide tarihli, 194.411,00 TL bedelli çekin ... paketinden çalınarak sahte kaşe ve imza ile ciro silsilesi oluşturulmak suretiyle İstanbul ....İcra Dairesi’nin... E sayılı icra dosyası ile işleme konulması nedeniyle davalı şirketin yetkili hamil olmadığının tespiti ile çekin istirdatı ve lehdarı olan müvekkili şirkete iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili, cevap dilekçesinde; huzurdaki dava yetkisiz mahkemede açılmış olup yetki itirazında bulunduklarını, iş bu davanın HMK 6. Maddesi gereği tarafımızın ikametgah mahkemesi olan İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiğini, davaya konu (Türkiye ... Bankası T.a.o ... Ticari Şubesinin... nolu, keşide yeri istanbul olan, 15.02.2025 keşide tarihli 194.411,00 tl. tutarlı çek) çekte müvekkil yetkili iyi niyetli hamil konumunda bulunduğunu, davaya konu çek yasaya uygun faktoring işlemi sonucunda devralındığını, öncelikle, davacının davaya konu çekin rızası hılafında elinden çıktığını ispatlaması gerektiğini, Yargıtay kararlarına göre, çek istirdatına karar verilebilmesi için, çeke yönelik iptal davası açılması ya da çekin çalıntı olduğuna dair soruşturma başlatılması ve ya çekin davacının kayıtlarında bulunması tek başına yeterli olduğunu, davacının taraflarınca çekin istirdatını talep etme hakkı bulunmadığını, davaya konu çek yasaya uygun faktoring işlemi neticesinde devralındığını, söz konusu çekte iyi niyetli hamil konumunda bulunduğunu, bu yüzden çekin kaybedildiği ya da çalıntı olduğu iddiasıyla çekin istirdatına karar verilemeyeceğini, bu nedenlerle öncelikle, davanın yetkisiz Mahkemede açıldığı yönünde yetkisizliğine karar verilmesini, haksız davanın ve karşı tarafın tüm taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE;
1-Dava çek istirdadı istemine ilişkindir.
2-Davalı tarafça cevap dilekçesinde yetki itirazı ileri sürülmüş olup yetkili mahkeme olarak İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi gösterilmiştir.
3-Görülmekte olan dava 6102 sayılı TTK'nın 792. maddesine dayalı olarak açılmış çek istirdatı istemine ilişkindir.
TTK'da ve HMK'da çek istirdadı davalarında yetkili mahkemeye ilişkin özel bir düzenleme bulunmadığı, çek istirdadı davasında HMK.’nın 6. maddesine göre genel yetkili mahkemenin davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olduğu, dava tarihinde davalı şirketin yerleşim yerinin Şişli/İstanbul'da olduğu, dava konusu çekin İstanbul'da keşide edildiği, çek hesabının bulunduğu banka şubesinin Dudullu-Ümraniye/İstanbul'da olduğu, bu haliyle çek istirdadı davasının görülmesinde İzmir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yetkili olmadığı ve davalının yetki itirazının yerinde olduğu gözetilerek mahkememizin yetkisizliğine ve İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yetkili olduğuna dair karar verilmiştir.
4-Mahkememizin 24/06/2025 tarihli celsesinde ayrıca davalı vekilinin ihtiyati tedbire karşı itirazlarına dair değerlendirme yapılarak ret kararı verilmiş olup buna ilişkin gerekçenin usul ekonomisi ilkeleri uyarınca gerekçeli kararda açıklanmasının uygun olacağı değerlendirilmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık çek istirdadı istemine ilişkin olup davalı şirketin faktoring şirketi olması nedeniyle ticari faaliyeti kapsamında teslim aldığı çeki temlik almadan önce azami ölçüde dikkat ve özen göstererek çekin kayıp veya çalıntı olmadığına dair yeterli araştırmayı yapması gerektiği, davacı tarafça İzmir...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında açılan çek iptali davasında anılan dosyadan uygulanan 17/01/2025 tarihli ödeme yasağı kararının banka kayıtlarına işlendiği, ödeme yasağı kararının banka kayıtlarına hangi tarihte işlendiği anlaşılmamakla birlikte davalı cevap dilekçesi ekinde sunulan faktoring sözleşmesi ödeme araçları tevdi bordrosunda çekin davalı şirkete 20/01/2025 tarihinde tevdi edildiğinin görüldüğü, bu haliyle her ne kadar davalının sorumluluğu yargılama sırasında tespit edilebilecek ise de bu aşamada icra veznesine giren paranın alacaklıya ödenmesi halinde davacının telafisi güç zararlarının ortaya çıkabileceği dikkate alınarak itirazın reddine karar verilmiş ve ret kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulabileceği hususu taraf vekillerine ihtar edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE,
Yetkili ve görevli mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunun tespitine,
2-Kararın kesinleşmesinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde taraflardan birinin başvurması halinde dosyanın yetkili ve görevli İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, kesinleşmeden itibaren 2 haftalık süre içerisinde dosyanın yetkili ve görevli mahkemeye gönderilmesi talep edilmezse davanın açılmamış sayılacağının İHTARINA,
3-Yargılama giderleri ve harçlar hususunun yetkili mahkeme tarafından değerlendirilmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin e-duruşma yoluyla yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize bir dilekçe verilmesi veya tutanağa geçirilmek kaydıyla mahkememiz zabıt katibine beyanda bulunmak ve bu beyanın mahkememiz Hakimi tarafından onaylanması sureti ile istinaf kanun yoluna gidilebileceği, yasal süre içinde istinaf kanun yoluna başvurulmadığı taktirde kararımızın kesinleşeceği, yasal sürede istinaf kanun yoluna gidilmesi halinde dosyanın ilgili İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'ne istinaf konusunda karar verilmek üzere gönderileceği açıklanmak sureti ile açık yargılama sonunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
24/06/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır